Uygulamada   icra memurunun haciz sırasında borçlunun bulunmaması,  olası bir istihkak davasında delil olmak üzere haciz mahallinde bulunan bilgisayarlar, klasörler ve  çekmecelerde,  evrak araştırması yapıp yapamayacağı tartışma konusu olmaktadır. Konunun Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğüne sorulması üzerine   Bakanlık  Personel Genel müdürlüğünce   bildirilen 29.03.2016 tarihli görüş yazısında aşağıdaki şekilde görüş bildirilmiştir.

İİK.80 HÜKMÜNE GÖRE İCRA MEMURU KAPALI YERLERİ AÇTIRMAYA YETKİLİDİR.

-İcra ve İflas Kanunun 80.maddesinde  

             İcra memuru haczi kendi yapabileceği gibi yardımcı veya katiplerinden birine de yaptırabilir.  Borçlu haciz sırasında malın bulunduğu yerde bulunmaz ve hemen bulundurulması mümkün olmazsa haciz, gıyabında yapılır.

          Talep vukuunda borçlu kilitli yerleri ve dolapları açmağa vesair eşyayı göstermeğe mecburdur. Bu yerler icabında zorla açtırılır.   Haczi yapan memur, borçlunun üzerinde para, kıymetli evrak, altın veya gümüş veya diğer kıymetli şeyleri sakladığını anlar ve borçlu bunları vermekten kaçınırsa, borçlunun şahsına karşı kuvvet istimal edilebilir.

-Kanunun 85 Maddesinde :  Taşınır ve taşınmaz malların haczi :  Borçlunun kendi yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır mallarıyla taşınmazlarından ve alacak ve haklarından alacaklının ana, faiz ve masraflar da dahil olmak üzere bütün alacaklarına yetecek miktarı haczolunur.

          (Değişik fıkra: 9/11/1988 – 3494/8 md.) Borçlu yahut borçlu ile birlikte malı elinde bulunduran şahıslar, taşınır mal üzerinde üçüncü bir şahsın mülkiyet veya rehin hakkı gibi sınırlı bir ayni hakkının bulunması veya taşınır malın üçüncü şahıs tarafından haczedilmiş olması halinde bu hususu haciz yapan memura beyan etmek ve beyanının haciz tutanağına geçirilmesini talep etmek, haczi yapan memur da borçluyu yahut borçlu ile birlikte malı elinde bulunduran şahısları bu beyana davet etmek zorundadır. Bu tür mallar ile üçüncü şahıs tarafından ihtiyaten haciz veya istihkak iddia edilmiş bulunan malların haczi en sonraya bırakılır.

          Ancak haczolunan taşınmaz artırmaya çıkarılmadan borçlu borcun itfasına yetecek taşınır mal veya vadesi gelmiş sağlam alacak gösterirse taşınmaz üzerinde haciz baki kalmak üzere önce gösterilen taşınır veya alacak da haczolunur.

          Şu kadar ki, bu suretle mahcuz kalan taşınmazın idare ve işletmesine ve hasılat ve menfaatlerine icra dairesi müdahale etmez.

          Hasılatı paraya çevirme masraflarını ve icabında muhafaza ve idare masraflarını tecavüz etmeyeceği muhakkak olan şeyler haczolunmaz.

          Haczi koyan memur borçlu ile alacaklının menfaatlerini mümkün olduğu kadar telif etmekle mükelleftir.

hükümlerinin yer aldığı , bu yasal düzenlemeye göre icra memurunun talep gereğince gösterilen adreste haciz yapmakla yükümlü olduğu , haciz sırasında borçlunun ve 3. şahısların beyanlarını tutanağa geçirmekle yükümlü olduğu , işlemlerin ifası sırasında alacaklı ve borçlunun menfaatlerini gözetmekle yükümlü olduğu , bu görevin yerine getirilebilmesi için icra memuruna yasayla bazı yetkilerin tanınmış olduğu, kötüniyetli borçluların mallarını gizleme ve kaçırma ihtimaline binaen icra memurunun kapalı yerleri ve dolapları açtırma yetkisinin olduğu, memurun bu yetkisinin haczi kabil malların haczini sağlamak için olduğu, gidilen adresin borçluya aidiyeti konusunda tereddüt olmaması, yahut o konuda beyanda bulunabilecek kişilerin beyanıyla borçluya aidiyetin sabit olması halinde  :

                        İCRA MÜDÜRÜNÜN EVRAK ARAŞTIRMA YETKİSİNDEN ARTIK  SÖZ EDİLEMEYECEĞİ , 

                         ancak adresin kapalı olup ta çilingir marifetiyle girilen adresin borçluya aidiyeti konusunda beyanda bulunacak kimsenin de hazır olmaması halinde :  

                        GİRİLEN ADRESİN BORÇLUYA AİDİYETİ KONUSUNDA EVRAK ARAŞTIRMASININ MÜMKÜN OLACAĞI , konunun yargıya intikali halinde o konuda  karar ve takdir yetkisinin mahkemede olacağı görüşü bildirilmiştir.

Kaynak : Hukukmedeniyeti.com