{"id":818,"date":"2015-12-17T14:41:49","date_gmt":"2015-12-17T12:41:49","guid":{"rendered":"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/?p=818"},"modified":"2024-02-14T18:41:47","modified_gmt":"2024-02-14T15:41:47","slug":"doktorlara-ve-hastanelere-karsi-dava-nasil-acilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/doktorlara-ve-hastanelere-karsi-dava-nasil-acilir\/","title":{"rendered":"TIP HUKUKU BA\u011eLAMINDA HUKUK\u0130 MEVZUAT ve PROSED\u00dcR"},"content":{"rendered":"

Dava t\u00fcrleri<\/span><\/strong><\/p>\n

Hekimlerin ve hastanelerin sorumluluklar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde, hukuka ayk\u0131r\u0131 eylem ve i\u015flemlerden kaynaklanan zararlar nedeniyle \u015fu t\u00fcr davalar a\u00e7\u0131labilir:<\/p>\n

\u3000a) \u3000\u00d6l\u00fcm nedeniyle maddi ve manevi tazminat,<\/strong><\/em><\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0 b) \u3000Ge\u00e7ici veya kal\u0131c\u0131 bedensel zararlar nedeniyle maddi ve manevi tazminat,<\/strong><\/em><\/p>\n

\u00a0 \u00a0 c) \u3000Yanl\u0131\u015f tan\u0131 ve tedavi y\u00fcz\u00fcnden u\u011fran\u0131lan zararlar i\u00e7in \u001dmaddi ve manevi tazminat,<\/strong><\/em><\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0 \u00e7) \u001d\u00a0\u00a0 Tedavinin ola\u011fandan fazla ve gereksiz yere uzat\u0131lmas\u0131 nedeniyle tazminat,<\/strong><\/em><\/p>\n

\u00a0 \u00a0 d) \u3000Gereksiz ameliyat ve tedavi nedeniyle tazminat,<\/strong><\/em><\/p>\n

\u00a0\u00a0 \u00a0e) \u3000Hastay\u0131 ayd\u0131nlatma ve bilgilendirme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn yerine getirilmemesi, hastan\u0131n ve yak\u0131nlar\u0131n\u0131n onam\u0131 al\u0131nmadan tedaviye ba\u015flanmas\u0131 ve ameliyat yap\u0131lmas\u0131 nedeniyle tazminat,<\/strong><\/em><\/p>\n

\u00a0 \u00a0 f) \u3000 S\u0131r saklama y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne ayk\u0131r\u0131l\u0131k nedeniyle tazminat,<\/strong><\/em><\/p>\n

\u00a0\u00a0 g) \u3000\u0130vedi yard\u0131m gerektiren durumlarda hekimin g\u00f6revini yapmayarak hastan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcne veya \u001d \u001d \u001d sakat kalmas\u0131na neden olmas\u0131ndan dolay\u0131 maddi ve manevi tazminat,<\/strong><\/em><\/p>\n

\u00a0\u00a0 h) \u3000\u0130vedi ve ilk yard\u0131m hizmetini yerine getirmeyerek a\u011f\u0131r yaral\u0131y\u0131 veya \u3000hastay\u0131 kap\u0131dan geri \u00e7eviren hastane y\u00f6netimine kar\u015f\u0131 maddi ve manevi tazminat,<\/strong><\/em><\/p>\n

\u00a0\u00a0 i) Gereksiz tedavi masraflar\u0131 yapt\u0131r\u0131lmas\u0131 ve a\u015f\u0131r\u0131 \u00fccret al\u0131nmas\u0131 nedeniyle tazminat.<\/strong><\/em><\/p>\n

\n

Hastanede yanl\u0131\u015f tedavi uygulanmas\u0131ndan do\u011fan maddi ve manevi zarar\u0131n istenmesinde g\u00f6revli mahkeme “T\u00fcketici Mahkemesi”dir. Yarg\u0131tay 13. Hukuk Dairesi E. 2016\/18107 K. 2018\/3804<\/strong><\/span><\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n

1- \u00d6l\u00fcm nedeniyle tazminat davalar\u0131<\/span><\/strong><\/p>\n

Hekim veya hastane hatas\u0131 y\u00fcz\u00fcnden \u00f6len hastan\u0131n yak\u0131nlar\u0131 maddi ve manevi tazminat davas\u0131 a\u00e7abilirler. Destekten yoksun kalanlar genellikle \u00f6len ki\u015finin e\u015fi, \u00e7ocuklar\u0131, annesi ve babas\u0131d\u0131r. Yeti\u015fkin \u00e7ocuklar, kural olarak, \u001ddestek tazminat\u0131 isteyemezler. Ancak Yarg\u0131tay\u2019\u0131n son y\u0131llardaki kararlar\u0131nda destekli\u011fin yaln\u0131z parasal olmayaca\u011f\u0131, yard\u0131m ve hizmet ederek de destek olunabilece\u011fi kabul olundu\u011fundan, birbirlerine yard\u0131m ve hizmet ederek destek olan t\u00fcm aile bireyleri bu gibi durumlar\u0131 kan\u0131tlad\u0131klar\u0131 takdirde destek tazminat\u0131 isteyebilmektedirler. Ev kad\u0131nlar\u0131 bir kazan\u00e7lar\u0131 olmasa bile ev hizmetlerini yaparak destek sa\u011flad\u0131klar\u0131ndan, e\u015fi ve \u00e7ocuklar\u0131 destek tazminat\u0131 isteyebilirler. \u00c7ocuklar\u0131n\u0131 \u00f6len annesine bakt\u0131ran yeti\u015fkin evl\u00e2t da \u001ddestek tazminat\u0131 isteyebilmektedir. Yard\u0131m ve hizmet ederek desteklikte, aktif d\u00f6nem s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, destekten yoksunluk \u00f6lenin \u001dya\u015fam s\u00fcresinin sonuna kadar hesaplanmaktad\u0131r. \u3000E\u015fler de emeklilik g\u00fcnlerinde birbirlerine yard\u0131m ve hizmet ettikleri i\u00e7in, aktif d\u00f6nemden sonraki emeklilik d\u00f6nemi de hesaplamada g\u00f6zetilmektedir. Aktif d\u00f6nem hesab\u0131, \u00f6lenin ger\u00e7ek kazan\u00e7lar\u0131 \u00fczerinden yap\u0131lmak gerekecek; \u3000\u00fccret bordrolar\u0131 veya vergi bildirimleri ger\u00e7ek kazanc\u0131 yans\u0131tm\u0131yorsa, y\u00f6ntemince ara\u015ft\u0131rma yap\u0131lacak, tan\u0131k dinlenecek, gerekti\u011finde meslek kurulu\u015flar\u0131ndan bilgi istenecektir.<\/p>\n

Manevi tazminat<\/strong> konusuna gelince: Yukardaki b\u00f6l\u00fcmlerde Yarg\u0131tay kararlar\u0131ndan \u00f6rneklerle a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi, t\u00fcm mesleklerin \u00fcst\u00fcnde y\u00fcksek \u00f6zen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc olan ve en hafif kusurundan dahi tam sorumlu kabul edilen hekimden istenecek tazminat\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc de y\u00fcksek olacakt\u0131r.<\/p>\n

2- Bedensel zararlar nedeniyle maddi ve manevi tazminat<\/strong><\/span><\/p>\n

Bedensel zararlar ge\u00e7ici ve kal\u0131c\u0131 olarak iki t\u00fcrl\u00fcd\u00fcr. E\u011fer ge\u00e7ici i\u015fg\u00f6remezlik durumu s\u00f6z konusu ise kazan\u00e7 kayb\u0131 ile birlikte tedavi i\u00e7in yap\u0131lan her t\u00fcrl\u00fc masraflar istenebilecektir. Kal\u0131c\u0131 bir sakatl\u0131k (s\u00fcrekli i\u015fg\u00f6remezlik) \u001ds\u00f6z konusu ise, kazan\u00e7larda bir azalma olmasa bile, beden g\u00fcc\u00fc kay\u0131p oran\u0131na g\u00f6re \u201cg\u00fc\u00e7 kayb\u0131 tazminat\u0131\u201d ve tedavi giderleri istenecektir. Ku\u015fkusuz her iki durumda da istek kalemlerine manevi tazminat\u0131 da eklemek gerekecektir. \u015eunu da belirtelim ki, hatal\u0131 ameliyat veya tedavi sonras\u0131 \u3000hasta tamamen iyile\u015fmi\u015f olsa dahi, \u00e7ekilen s\u0131k\u0131nt\u0131lar i\u00e7in manevi tazminat istenebilir. \u00d6zellikle estetik ameliyatlarda bu gibi durumlar s\u00f6z konusu olabilmektedir.<\/p>\n

Kol veya bacakta uzuv kayb\u0131 s\u00f6z konusu ise, hen\u00fcz tak\u0131lmam\u0131\u015f olsa dahi, protez (takma kol veya bacak) bedeli de \u3000istenebilecektir. Kal\u0131c\u0131 sakatl\u0131k veya hastal\u0131k ya\u015fam boyu baz\u0131 il\u00e2\u00e7lar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 gerekli k\u0131l\u0131yorsa veya gelecekte baz\u0131 zorunlu tedaviler ve ameliyat gerekiyorsa bunlar\u0131n dahi istenmesi olanakl\u0131d\u0131r.<\/p>\n

3-\u00a0 Yanl\u0131\u015f tan\u0131 ve tedavi nedeniyle yitirilen zaman ve harcanan para nedeniyle tazminat<\/strong><\/span><\/p>\n

Hekimin yeteneksizli\u011fi, bilgi eksikli\u011fi, deneyimsizli\u011fi sonucu yanl\u0131\u015f tan\u0131 ve tedavi nedeniyle zaman kaybedilmi\u015f, i\u015f ve g\u00fc\u00e7ten kal\u0131nm\u0131\u015fsa, hem bu y\u00f6nden u\u011fran\u0131lan zararlar, hem gereksiz yere \u00f6denen paralar ve yap\u0131lan masraflar ve ayr\u0131ca manevi tazminat istenebilir.<\/p>\n

4- \u3000Kusurlu ameliyat y\u00fcz\u00fcnden u\u011fran\u0131lan her t\u00fcrl\u00fc zararlar istenebilir<\/strong><\/span><\/p>\n

Mahkeme dosyalar\u0131ndan ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve Yarg\u0131tay denetiminden ge\u00e7mi\u015f a\u015fa\u011f\u0131daki \u00f6rneklerde g\u00f6r\u00fclece\u011fi gibi, kusurlu ameliyat ve tedavi y\u00fcz\u00fcnden u\u011fran\u0131lan zararlar s\u00f6z konusudur.<\/p>\n

\u00a0\u00a0 \u00d6rnek:<\/span> \u001dBir bat\u0131n ameliyat\u0131 s\u0131ras\u0131nda i\u00e7erde 15 cm. \u00e7ap\u0131nda gazl\u0131 bez unutulmu\u015f, hasta iki y\u0131l boyunca ac\u0131lar i\u00e7inde k\u0131vran\u0131rken \u3000a\u011fr\u0131lar\u0131n sebebi bir t\u00fcrl\u00fc anla\u015f\u0131lamam\u0131\u015f; \u3000a\u011fr\u0131lar\u0131n dayan\u0131lmaz bir hale gelmesi \u00fczerine gen\u00e7 bir hekim bat\u0131n\u0131 a\u00e7ma \u00f6nerisinde bulunmu\u015f ve b\u00f6ylece gazl\u0131 bez v\u00fccuttan \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

\u3000\u00d6rnek:<\/span> Karaci\u011fer kistinden rahats\u0131z olan hastan\u0131n ameliyat\u0131 sonras\u0131nda i\u00e7erde koher pensinin unutulmas\u0131 nedeniyle hasta y\u0131llarca a\u011fr\u0131lar i\u00e7inde k\u0131vranm\u0131\u015f, \u00e7al\u0131\u015famam\u0131\u015f, i\u015flerini g\u00f6rememi\u015ftir.<\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00d6rnek:<\/span> Burnundan rahat nefes alamayan davac\u0131y\u0131 ameliyat eden doktor, ameliyat s\u0131ras\u0131nda k\u0131r\u0131lan i\u011fne ucunu bulamad\u0131\u011f\u0131 ve \u00e7\u0131kartamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, onu orada \u00f6ylece b\u0131rakm\u0131\u015f, durumdan hastas\u0131n\u0131 bilgilendirmemi\u015f; davac\u0131 \u3000uzun s\u00fcre burnunda k\u0131r\u0131k i\u011fne ucu \u3000oldu\u011funu bilmeden ac\u0131 \u00e7ekmi\u015f, doktor allerjidendir ge\u00e7er diyerek onu oyalam\u0131\u015f; en sonunda ba\u015fka bir doktora giden davac\u0131n\u0131n r\u00f6ntgeni \u00e7ekilerek durum anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f ve ikinci ameliyatla k\u0131r\u0131k i\u011fne ucu \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Yukardaki \u00f6rneklerde zarar g\u00f6ren hastan\u0131n a\u00e7aca\u011f\u0131 maddi ve manevi tazminat davas\u0131nda istek kalemlerini \u015f\u00f6yle s\u0131ralayabiliriz:<\/p>\n

a) \u3000Kusurlu ve ac\u0131 \u00e7ektirici ameliyatlar s\u0131ras\u0131nda kusurlu hekime ve hastaneye \u00f6denen ameliyat, il\u00e2\u00e7 ve her t\u00fcrl\u00fc tedavi masraflar\u0131 ile tedavi i\u00e7in yol, yeme i\u00e7me vs. her t\u00fcr yan giderler.<\/strong><\/em><\/p>\n

b) \u3000S\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 g\u00fcnlerde ba\u015fvurulan hekimlere ve en son hastay\u0131 kurtaran hekime \u00f6denen paralar, ameliyat, tedavi, \u001dil\u00e2\u00e7 masraflar\u0131, yol giderleri vs.<\/strong><\/em><\/p>\n

c) \u3000S\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 g\u00fcnlerde i\u015f ve kazan\u00e7 kay\u0131plar\u0131.<\/strong><\/em><\/p>\n

d) \u3000Manevi tazminat.<\/strong><\/em><\/p>\n

5-Tedavinin ba\u015fka bir hastal\u0131\u011f\u0131 tetiklemesi nedeniyle tazminat<\/strong><\/span><\/p>\n

\u3000Hastal\u0131k tam anlam\u0131yla belirlenmeden ( do\u011fru te\u015fhis konmadan) ve olas\u0131 yan etkileri hesaba katmadan tedaviye ba\u015flamak hastaya zarar verebilir ve hekimi sorumlu k\u0131lar. \u00d6rne\u011fin, damar sertli\u011fini \u00f6nlemek ve kollesterol\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcrmek i\u00e7in verilen il\u00e2\u00e7lar\u0131n b\u00f6brekler \u00fczerindeki etkisi s\u00fcrekli denetlenmelidir. Romatizma il\u00e2\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00fclser ve benzeri mide hastal\u0131klar\u0131na yol a\u00e7\u0131p a\u00e7mayaca\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Diyabet hastas\u0131n\u0131n tedaviden ne derece etkilenece\u011fi g\u00f6zlemlenmelidir. Tedavi s\u0131ras\u0131nda uygulanan il\u00e2\u00e7lar\u0131n alerjiye neden olup olmayaca\u011f\u0131 da hesaba kat\u0131lmal\u0131d\u0131r. B\u00fct\u00fcn bu \u00f6rnekler ve benzerlerinin yanl\u0131\u015f tedaviden kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131n saptanmas\u0131 durumunda hekim sorumlu olacak; hastan\u0131n maddi ve manevi tazminat istemi \u3000ile birlikte ortaya \u00e7\u0131kan rahats\u0131zl\u0131klar\u0131 tedavi ettirmesi veya ettirecek olmas\u0131 nedeniyle yapaca\u011f\u0131 masraflar da istenebilecektir.<\/p>\n

6- Hekim ve hastane hatas\u0131ndan kaynaklanan \u00e7e\u015fitli zararlar<\/strong><\/span><\/p>\n

\u3000Ameliyat ve tedavi i\u00e7in gitti\u011fi hastanede, ameliyathanenin ve odalar\u0131n bak\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve sa\u011fl\u0131k kurallar\u0131na yeterince uyulmamas\u0131 nedeniyle hastane enfeksiyonu denilen mikrobu kapan hasta, bir s\u00fcre daha hastanede yatmak ve tedavi edilmek zorunda kalm\u0131\u015fsa, bu y\u00fczden u\u011frad\u0131\u011f\u0131 zararlar\u0131 (i\u015f ve kazan\u00e7 kayb\u0131, tedavi gideri, \u00e7ekilen s\u0131k\u0131nt\u0131) isteyebilir.<\/p>\n

7- Estetik ameliyatlar\u0131n \u3000istenen bi\u00e7imde yap\u0131lmamas\u0131 veya ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131kla sonu\u00e7lanmas\u0131 nedeniyle tazminat<\/strong><\/span><\/p>\n

Estetik elatmalarda, beden g\u00fcc\u00fcnde eksilme olmamakla birlikte, ameliyat ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131kla sonu\u00e7lanm\u0131\u015fsa ve \u3000istenmeyen bir durum ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015fsa, zarar g\u00f6ren ki\u015fi ekonomik gelece\u011finin sars\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 veya ruhsal sars\u0131nt\u0131ya u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrerek maddi ve manevi tazminat isteyebilir.<\/p>\n

8-Hastan\u0131n ayd\u0131nlat\u0131lmadan ve onam\u0131 al\u0131nmadan ameliyat ve tedavi edilmesi nedeniyle u\u011fran\u0131lan zararlar<\/strong><\/span><\/p>\n

Hasta veya yak\u0131nlar\u0131 ayd\u0131nlat\u0131lmadan ve onamlar\u0131 al\u0131nmadan \u3000yap\u0131lan tedavi ve ameliyat olumsuz sonu\u00e7lanm\u0131\u015fsa, hasta \u00f6lm\u00fc\u015f veya bedensel zarara u\u011fram\u0131\u015fsa, ku\u015fkusuz, yukarda anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi hastan\u0131n veya yak\u0131nlar\u0131n\u0131n tazminat isteme haklar\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n

Yukardaki b\u00f6l\u00fcmlerde a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131 gibi, ameliyat ve tedavi \u00f6ncesi hastan\u0131n veya yak\u0131nlar\u0131n\u0131n yeterince ayd\u0131nlat\u0131lmas\u0131 ve bilgilendirilmesi, ameliyat ve tedavinin olas\u0131 sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k bir bi\u00e7imde anlat\u0131lmas\u0131 ve ameliyata ve tedaviye raz\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n sorulmas\u0131 ve yaz\u0131l\u0131 onam\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 \u015fartt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc, ancak yap\u0131lacak t\u0131bbi elatman\u0131n t\u00fcr\u00fc, \u015fekli, kapsam\u0131 ve sonu\u00e7lar\u0131 \u00fczerinde \u00f6nceden ayd\u0131nlat\u0131lm\u0131\u015f bir \u3000hasta \u00f6zg\u00fcr istenciyle karar verip elatmaya onay verebilir. Hasta, neye raz\u0131 oldu\u011funu bilmelidir. Hasta, \u00f6nceden ayd\u0131nlat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, yani neye raz\u0131 oldu\u011funu bilmeden irade a\u00e7\u0131klamas\u0131nda bulundu\u011fu takdirde, onama ge\u00e7ersiz ve dolay\u0131s\u0131yla yap\u0131lan t\u0131bbi elatma da kural olarak hukuka ayk\u0131r\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\u3000Acaba hasta ayd\u0131nlat\u0131lmadan ve r\u0131zas\u0131 al\u0131nmadan ameliyat edilmi\u015f olup da, bir hata yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n ameliyat ba\u015far\u0131l\u0131 ge\u00e7mi\u015fse, gene tazminat s\u00f6z konusu olacak m\u0131d\u0131r ?<\/strong><\/em><\/p>\n

Bunun yan\u0131t\u0131n\u0131 verebilmek i\u00e7in somut olaylara bak\u0131lmak gerekir. E\u011fer ameliyat yerine ba\u015fka ve daha hafif bir tedavi uygulansayd\u0131 hasta bu yoldan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na kavu\u015facak idiyse, gereksiz yap\u0131lan ameliyat giderlerinin geri istenebilece\u011fi, ayr\u0131ca manevi tazminat\u0131n dahi s\u00f6z konusu olaca\u011f\u0131 kan\u0131s\u0131nday\u0131z. Bunun en tipik \u00f6rne\u011fi, normal do\u011fum yerine sezaryene ba\u015fvurulmas\u0131d\u0131r. Kalp damar hastal\u0131klar\u0131nda da gereksiz anjiyografiye ba\u015fvurulmas\u0131 veya balon uygulamas\u0131 yerine ameliyat (Bypass) yap\u0131lmas\u0131, b\u00f6brek ta\u015flar\u0131 il\u00e2\u00e7 tedavisiyle d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclebilecek iken hastan\u0131n ameliyata al\u0131nmas\u0131 gibi t\u0131bbi \u3000elatmalar dava konusu olabilir ve zarar\u0131n kan\u0131tlanmas\u0131nda hastan\u0131n ayd\u0131nlat\u0131lmam\u0131\u015f ve \u00f6zellikle \u001donam\u0131 (r\u0131zas\u0131) al\u0131nmam\u0131\u015f olmas\u0131 ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na hakl\u0131l\u0131k nedeni olur.<\/p>\n

Yukardaki b\u00f6l\u00fcmlerde birka\u00e7 kez a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131m gibi, T\u00fcrk Ceza Yasas\u0131\u2019n\u0131n 26.maddesi 2.f\u0131kras\u0131na g\u00f6re ameliyat ve tedavi \u00f6ncesinde, hastan\u0131n ayd\u0131nlat\u0131lm\u0131\u015f ve bilgilendirilmi\u015f olmas\u0131, tedavinin olas\u0131 sonu\u00e7lar\u0131 hakk\u0131nda uyar\u0131larda bulunulmas\u0131 ve b\u00f6ylece \u201cayd\u0131nlat\u0131lm\u0131\u015f bilgi\u201d<\/strong> \u00e7er\u00e7evesinde \u001dr\u0131zas\u0131n\u0131n al\u0131nm\u0131\u015f olmas\u0131, hekimi sorumluluktan ve su\u00e7lu duruma d\u00fc\u015fmekten kurtaracakt\u0131r.<\/p>\n

9-S\u0131r saklama ve kay\u0131t tutma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn yerine getirilmemesi nedeniyle tazminat<\/strong><\/span><\/p>\n

a) \u3000Hastan\u0131n tedavi ederken \u00f6\u011frendi\u011fi s\u0131rlar\u0131n\u0131 ve tedavinin \u015feklini gizli tutmakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Hastan\u0131n onay\u0131 olmadan a\u00e7\u0131klarsa ve bundan bir zarar do\u011farsa sorumlu olur ve zarar g\u00f6ren hasta maddi ve manevi tazminat isteyebilir.\u001d<\/strong><\/em><\/p>\n

b) \u3000\u00d6te yandan hekimin hastan\u0131n kay\u0131tlar\u0131n\u0131 tutmamas\u0131 ve dosyalamamas\u0131 y\u00fcz\u00fcnden bir zarar do\u011farsa bu da dava konusu olabilir.<\/strong><\/em><\/p>\n

10-A\u011f\u0131r hasta ve yaral\u0131ya ilk yard\u0131m yap\u0131lmamas\u0131 nedeniyle tazminat<\/strong><\/span><\/p>\n

a)<\/strong> \u3000Nerede olursa olsun, ivedi yard\u0131m gerektiren yaral\u0131ya veya a\u011f\u0131r hastal\u0131k ge\u00e7irmekte olan ki\u015fiye gereken ilk yard\u0131mda bulunmayan hekim ceza yasas\u0131na g\u00f6re bir su\u00e7 i\u015flemi\u015f olur. (TCK.m.83 ve 98) T\u0131bbi yard\u0131m\u0131n yap\u0131lmamas\u0131 nedeniyle hasta \u00f6l\u00fcr veya sakat kal\u0131rsa, hekimden maddi ve manevi tazminat istenebilir.<\/p>\n

b) \u3000<\/strong>Hastane ilgilileri de, a\u011f\u0131r yaral\u0131 veya a\u011f\u0131r hastay\u0131 kabul etmeyip kap\u0131dan geri \u00e7evirirlerse, onlar da su\u00e7 i\u015flemi\u015f olurlar. Hastanelerin ilk yard\u0131m servislerini hizmete a\u00e7\u0131k tutmalar\u0131, kamusal nitelikli sorumluluk \u00fcstlenmeleri zorunlu tutulmu\u015ftur. Yatakl\u0131 Tedavi Kurumlar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fi m.57\u2019ye g\u00f6re \u201c\u00c2cil m\u00fcdahaleyi gerektiren t\u0131bb\u00ee, cerrahi vaka, kaza ve yaralanma olaylar\u0131nda yaral\u0131lar\u0131n veya a\u011f\u0131r hastalar\u0131n ba\u015fvurmalar\u0131 halinde, derhal yatakl\u0131 tedavi kurumlar\u0131na kabul edilerek, gereken ameliyat ve tedavileri zaman\u0131nda yap\u0131l\u0131r.\u201d \u00d6zel Hastaneler Kanunu 32.maddesine ve \u00d6zel Hastaneler T\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc\u2019n\u00fcn \u201c\u00e2cil hastalar ve yaral\u0131lar\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 28.maddesine g\u00f6re: \u201c\u00c2cil hastalar ve yaral\u0131lar\u0131n \u00f6zel hastanelere ba\u015fvurmas\u0131 halinde ilk ve \u00e2cil m\u00fcdahalenin yap\u0131labilmesine imk\u00e2n verecek nitelikte bir \u00e2cil \u00fcnitenin olu\u015fturulmas\u0131 zorunlu olup, yap\u0131lacak t\u0131bbi yard\u0131m ve al\u0131nacak \u00f6nlemlerin yerine getirilmesinden mesul m\u00fcd\u00fcr, bulunmamas\u0131 halinde nitelikleri y\u00f6netmelikte belirtilen n\u00f6bet\u00e7i tabip y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr.\u201d<\/p>\n

\u3000Bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn yerine getirilmemesi, yukarda belirtti\u011fimiz gibi TCK 83 ve 98. maddelerine g\u00f6re su\u00e7 olu\u015fturur ve su\u00e7tan zarar g\u00f6renler hastane y\u00f6netimini, sorumlu m\u00fcd\u00fcr\u00fc ve n\u00f6bet\u00e7i hekimi dava edebilirler.<\/p>\n

11- A\u015f\u0131r\u0131 \u00fccret al\u0131nmas\u0131 nedeniyle tazminat<\/strong><\/span><\/p>\n

\u00dccret konusunda, Sa\u011fl\u0131k Mevzuat\u0131nda yeterli \u3000d\u00fczenleme, a\u00e7\u0131klama \u3000ve yapt\u0131r\u0131m yoktur. \u00d6zellikle Hasta Haklar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fi\u2019nde \u00fccret konusuna yer verilmemi\u015f olmas\u0131, hastay\u0131 ayd\u0131nlatma ve r\u0131zas\u0131n\u0131 alma b\u00f6l\u00fcmlerinde tedavi sonras\u0131 \u00f6deyece\u011fi \u00fccrete ili\u015fkin bilgilendirme konusuna hi\u00e7 de\u011finilmemi\u015f bulunmas\u0131 b\u00fcy\u00fck eksikliktir. \u001dHer ne kadar \u00d6zel Hastaneler T\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc\u2019n\u00fcn 34.maddesi\u2019nde \u201c\u00d6zel hastanelerde yatan hastalardan s\u0131n\u0131flar\u0131na g\u00f6re al\u0131nacak g\u00fcndelik \u00fccretler, Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n uygun g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc miktarlar\u0131 ge\u00e7emez\u201d<\/em>\u00a0\u00a0 denilmi\u015f \u3000ise de, \u3000ticari \u015firket olarak i\u015fletilen \u00f6zel hastaneleri y\u00fcksek \u00fccret alma y\u00f6n\u00fcnden durdurmak olanaks\u0131zd\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc, ameliyat s\u0131ras\u0131nda kullan\u0131lan gere\u00e7ler, tedavi s\u0131ras\u0131nda yap\u0131lan tahliller, al\u0131nan il\u00e2\u00e7lar, kullan\u0131lan kimyasal maddeler ile g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme ayg\u0131tlar\u0131 i\u00e7in al\u0131nan \u00fccretler, \u001dd\u0131\u015far\u0131dakilerin birka\u00e7 kat\u0131, hatta on-onbe\u015f kat\u0131 olabilmektedir. Bir de yap\u0131lan i\u015flemler abart\u0131lmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin, \u00e7ok say\u0131da l\u00f6kosit say\u0131lm\u0131\u015f, kan tahlili yap\u0131lm\u0131\u015f, fazla serum veya kan verilmi\u015f gibi liste ve hesap d\u00f6k\u00fcm cetvelleri alabildi\u011fine kabart\u0131lmakta, bunlar\u0131n denetimi olana\u011f\u0131 bulunamamaktad\u0131r. Oysa, T\u0131bbi Deontoloji Nizamnamesi\u2019nin 8.maddesi\u2019nde \u201cHekimlik \u3000mesle\u011fine ve tedavi kurumlar\u0131na ticari bir nitelik kazand\u0131r\u0131lamaz\u201d denilmi\u015f; \u0130nsan Haklar\u0131 ve Biyot\u0131p S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin 21.maddesi\u2019nde insan v\u00fccudunun ticari kazan\u00e7 konusu edilemeyece\u011fi a\u00e7\u0131klamas\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda, Hekimlik Meslek Eti\u011fi Kurallar 29.maddesi\u2019nde \u201cHasta \u00fccret konusunda \u00f6nceden hekimden bilgi alabilir\u201d denilmi\u015f ise de, b\u00fct\u00fcn bunlar sa\u011fl\u0131k ticaretini engellemek i\u00e7in yeterli de\u011fildir. Tabipler Birli\u011fi \u00fccret tarifelerinde de \u201ctaban \u00fccretler\u201din belirlenmesiyle yetinilmekte; tavan \u00fccret listeleri yap\u0131lmamaktad\u0131r. Bu konuda as\u0131l g\u00f6rev, ku\u015fkusuz, Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019na d\u00fc\u015fmektedir.<\/p>\n

A\u015f\u0131r\u0131 \u00fccret nedeniyle dava konusuna gelince:<\/strong> Bu konuda yasal dayanak, ku\u015fkusuz, \u00f6ncelikle Bor\u00e7lar Yasas\u0131 h\u00fck\u00fcmleri olacakt\u0131r. BK.21 ve sonraki maddeleri, haks\u0131z eylemlere ili\u015fkin \u300041. ve sonraki maddeleri, s\u00f6zle\u015fmeye ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011fa ili\u015fkin \u300096 ve sonraki maddeleri, vekillik s\u00f6zle\u015fmesine ili\u015fkin 389-391 maddeleri ve vek\u00e2letsiz i\u015f g\u00f6rmeye ili\u015fkin 410-411 maddeleri olacak; bunlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra yukarda a\u00e7\u0131klanan Sa\u011fl\u0131k Mevzuat\u0131 h\u00fck\u00fcmlerinden yararlan\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n

\u00d6zel hastane y\u00f6netimlerinin, faturay\u0131 \u00f6deyemeyen hastalar\u0131 \u00e2deta hapsedip \u001dsal\u0131vermediklerini; hatt\u00e2 daha \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc olan\u0131, a\u011f\u0131r yaral\u0131 olarak getirilen hastan\u0131n birka\u00e7 g\u00fcnl\u00fck \u001dilk yard\u0131m tedavisinden sonra, hasta yak\u0131nlar\u0131n\u0131n y\u00fcksek \u00fccret al\u0131naca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenip bir kamu hastanesine sevkini istemeleri durumunda da, para \u00f6denmedik\u00e7e hastay\u0131 teslim etmek istemediklerini s\u0131k\u00e7a duymaktay\u0131z. Bunun su\u00e7 oldu\u011fu, bu gibi olaylarla kar\u015f\u0131la\u015fanlar\u0131n C.Savc\u0131l\u0131\u011f\u0131\u2019na ba\u015fvurmalar\u0131 gerekir.<\/p>\n

    \n
  • ”Hastahanede yanl\u0131\u015f tedavi uygulanmas\u0131ndan do\u011fan maddi ve manevi zarar\u0131n istenmesinde g\u00f6revli mahkeme “T\u00fcketici Mahkemesi”dir. Yarg\u0131tay 13. Hukuk Dairesi E. 2016\/18107 K. 2018\/3804<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n

     <\/p>\n

    Hekim \u0130\u015flemlerinin Hukuka Uygunlu\u011fu \u2013 Yetkinin \u0130cras\u0131<\/strong> <\/span><\/p>\n

    Ma\u011fdurun r\u0131zas\u0131,<\/strong> ferdin v\u00fccudu \u00fczerindeki tasarruf hakk\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rl\u0131 olmas\u0131 nedeniyle yetersiz kalmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca baz\u0131 hallerde hasta r\u0131zas\u0131n\u0131 beyan edemeyecek durumda olmaktad\u0131r. Zaruret hali ise, her t\u0131bb\u00ee m\u00fcdahalede ortaya \u00e7\u0131kan bir durum olmayabilece\u011fi i\u00e7in, di\u011fer durumlar\u0131n a\u00e7\u0131klanmas\u0131nda yetersiz kalmaktad\u0131r. T\u0131bb\u00ee i\u015flemlerin hukuka uygun say\u0131lmas\u0131n\u0131n as\u0131l nedeni, yasa koyucunun t\u0131p mesle\u011fini kurallara ba\u011flamak suretiyle tan\u0131y\u0131p d\u00fczenlemi\u015f olmas\u0131, yani bu i\u015flemlerin yap\u0131lmas\u0131 konusunda meslek mensuplar\u0131na yetki vermi\u015f olmas\u0131n\u0131n sonucudur. Yetkinin kullan\u0131labilmesi i\u00e7in yetkili k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f olmak, diploma, uyrukluk, birli\u011fe kaydolma gibi formalitelerin tamamlanm\u0131\u015f olmas\u0131 gerekir. Yabanc\u0131lar bak\u0131m\u0131ndan belli izinlerin al\u0131nm\u0131\u015f olmas\u0131 \u015fartt\u0131r. Aksi halde yetkiden bahsedilemez.<\/p>\n

    Hukuka Uygunlu\u011fun S\u0131n\u0131r\u0131<\/strong> : T\u0131bb\u00ee m\u00fcdahale, hukuken izin verilmi\u015f bir faaliyet olmakla birlikte, ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 tehlikeler nedeni ile baz\u0131 teknik s\u0131n\u0131rlara da tabidir. T\u0131p mesle\u011fi bak\u0131m\u0131ndan g\u00fc\u00e7l\u00fck, kanunlar\u0131n bu tedbir kurallar\u0131n\u0131 g\u00f6stermemesinden ileri gelmektedir. Bu kurallar\u0131n kanunda g\u00f6sterilmemi\u015f olmas\u0131 bunlara ayk\u0131r\u0131 hareketin m\u00fcstakil su\u00e7 say\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nler. Ancak bu tedbirlerin al\u0131nmam\u0131\u015f olmas\u0131, ceza kural\u0131nda su\u00e7 olarak \u00f6ng\u00f6r\u00fclen bir fiilin manev\u00ee unsurunu olu\u015fturabilecek ve hukuka uygunlu\u011fun s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n a\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yerde TCK\u2019n\u0131n 50. maddesine g\u00f6re s\u0131n\u0131r\u0131n a\u015f\u0131lmas\u0131 nedeniyle sorumluluk s\u00f6z konusu olabilecektir.<\/p>\n

    Hastan\u0131n R\u0131zas\u0131<\/strong> : Yetkinin kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 amac\u0131 belirler. Ayr\u0131ca bizde hastan\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131n \u015fart oldu\u011fu \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Buradaki r\u0131za teknik anlamda hukuka uygunluk nedeni de\u011fildir. R\u0131zan\u0131n konusu, hayat ve v\u00fccut b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ihl\u00e2l edilmesi de\u011fil, bil\u00e2kis bunun korunmas\u0131d\u0131r. \u0130nsan\u0131n ki\u015fili\u011fine ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne duyulan sayg\u0131ya dayan\u0131r. R\u0131zan\u0131n ge\u00e7erlilik \u015fartlar\u0131, k\u00fc\u00e7\u00fcklerin ve vesayet alt\u0131ndakilerin r\u0131zas\u0131 ile ilgili sorunlar, bunlar\u0131 d\u00fczenleyen kanunlara g\u00f6re \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcr. Hastan\u0131n r\u0131zas\u0131na ili\u015fkin birtak\u0131m sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc ise ancak t\u0131bb\u00ee i\u015flemlerin niteli\u011fine ba\u015fvurmak suretiyle \u00e7\u00f6z\u00fclebilir. Hekimin a\u00e7\u0131klamalar\u0131 olmaks\u0131z\u0131n ge\u00e7erli bir r\u0131za verilmesinden s\u00f6z edilemez. T\u0131bb\u00ee m\u00fcdahaleler alan\u0131nda hukuken ge\u00e7erli bir r\u0131zadan s\u00f6z edebilmek i\u00e7in, hastan\u0131n, bunun konusunun anlam\u0131 ve \u00f6nemi bak\u0131m\u0131ndan kesin bilgilere sahip bulunmas\u0131n\u0131 gerektirir.<\/p>\n

    R\u0131zan\u0131n S\u0131n\u0131r\u0131<\/strong> ; R\u0131zan\u0131n nedeni, t\u0131bb\u00ee m\u00fcdahalelerin tehlikelili\u011fi ve hastaya sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 konusunda bir se\u00e7im hakk\u0131 tan\u0131mak oldu\u011fundan, r\u0131za, konu ve kapsam bak\u0131m\u0131ndan verildi\u011fi andaki s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde yorumlanmal\u0131d\u0131r. \u00d6nemli say\u0131labilecek de\u011fi\u015fiklikler meydana geldik\u00e7e s\u0131n\u0131r\u0131n a\u015f\u0131lmas\u0131 tehlikesi de ortaya \u00e7\u0131kar. Bu t\u00fcr de\u011fi\u015fiklikler zaruret halinin \u015fartlar\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmedik\u00e7e, hastan\u0131n ek r\u0131zas\u0131na ba\u015fvurmak, m\u00fcdahalenin ola\u011fan\u00fcst\u00fc tehlike yarat\u0131r hale gelmesi durumunda da yeni ba\u015ftan a\u00e7\u0131klama yaparak hastan\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 almak zorunlulu\u011fu do\u011facakt\u0131r.<\/p>\n

    Hastan\u0131n Sakatl\u0131k veya \u00d6l\u00fcm\u00fc Se\u00e7mesinin Hukuk\u00ee De\u011feri<\/strong> : Hastan\u0131n sakatl\u0131k veya \u00f6l\u00fcm\u00fc se\u00e7me y\u00f6n\u00fcndeki iradesinin de\u011ferlendirilmesinde, ki\u015finin hayat ve v\u00fccut b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn toplumsal de\u011feri ve hi\u00e7 kimsenin a\u00e7\u0131k kanun h\u00fckm\u00fc olmadan belli bir sa\u011fl\u0131k i\u015flemine zorlanamayaca\u011f\u0131 ilkesi g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutulmal\u0131d\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede hastan\u0131n sakatl\u0131\u011f\u0131 veya \u00f6l\u00fcm\u00fc se\u00e7mesini ge\u00e7erli bulmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. \u0130nsan\u0131n kendi hayat ve v\u00fccut b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcnden vazge\u00e7me hakk\u0131 yoktur.<\/span><\/strong> Baz\u0131 kanun h\u00fck\u00fcmleri hastan\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131n aranmayaca\u011f\u0131 halleri belirtmi\u015f bulunmaktad\u0131r. 1593 say\u0131l\u0131 Umumi H\u0131fz\u0131s\u0131hha Kanunu\u2019nun bula\u015f\u0131c\u0131 ve salg\u0131n hastal\u0131klarla ve z\u00fchrev\u00ee hastal\u0131klarla m\u00fccadele ile ilgili 67, 72-77, 88, 90, 101, 103, 107, 112, 119. maddeleri bu hallere \u00f6rnek olarak g\u00f6sterilebilir. \u00d6te yandan, 1219 say\u0131l\u0131 Tababet ve \u015eua bat\u0131 San\u2019atlar\u0131\u2019n\u0131n Tarz\u0131 \u0130cras\u0131na Dair Kanun\u2019un (T\u015eST\u0130HK) 70. maddesine g\u00f6re de, t\u0131bb\u00ee m\u00fcdahalede bulunulacak ki\u015finin ifadeye muktedir olmad\u0131\u011f\u0131 veya veli veya vasisi bulunmad\u0131\u011f\u0131 hallerde r\u0131zas\u0131 aranmamaktad\u0131r.<\/p>\n

    Zaruret Hali<\/strong> : Hayat ve v\u00fccut b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc bak\u0131m\u0131ndan a\u011f\u0131r ve muhakkak bir tehlike varsa zaruret hali h\u00fck\u00fcmleri uygulan\u0131r ve hastan\u0131n r\u0131zas\u0131 aranmaz. Ki\u015finin hayat ve sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileride d\u00fczeltilemeyecek derecede tehdit eden hastal\u0131klar, TCK, 49. maddesi anlam\u0131nda \u201ctehlike\u201d say\u0131lmal\u0131d\u0131rlar. Ayn\u0131 \u015fekilde, hastan\u0131n r\u0131zas\u0131 al\u0131narak ba\u015flanan bir cerrah\u00ee m\u00fcdahale s\u0131ras\u0131nda, ba\u015ftaki te\u015fhisin yanl\u0131\u015f, eksik olmas\u0131 veya ba\u015fka herhangi bir nedenden dolay\u0131 yeni tedbirlere gereksinme duyulabilir. Hastan\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131n al\u0131nmayaca\u011f\u0131 durumlarda<\/span> \u201cmefruz r\u0131za\u201d kavram\u0131na ba\u015fvuruldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. Burada da zaruret hali kavram\u0131ndan hareket edilmesi uygun olacakt\u0131r. Zaruret halinin \u015fartlar\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011fi durumlarda, hastan\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 almadan yap\u0131lan m\u00fcdahaleler, di\u011fer \u015fartlar da varsa, ba\u011f\u0131ms\u0131z bir su\u00e7a v\u00fccut verirler. B\u00f6yle bir m\u00fcdahale ayr\u0131ca t\u0131bben olumsuz bir sonu\u00e7 vermedi\u011fi s\u00fcrece, ba\u015fka bir su\u00e7tan, (\u00f6rne\u011fin TCK mad. 456 veya 459) dolay\u0131 sorumluluk s\u00f6z konusu olmayacakt\u0131r.<\/p>\n

    Mesle\u011fin \u0130cras\u0131 S\u0131ras\u0131nda \u0130\u015flenebilen Su\u00e7lar<\/strong> : Mesle\u011fin icras\u0131 s\u0131ras\u0131nda kasten i\u015flenebilecek su\u00e7lar, \u00d6tenazi de dahil olmak \u00fczere Kasten adam \u00f6ld\u00fcrme (TCK mad. 448), \u0130ntihara yard\u0131m (TCK mad. 454), Kasten m\u00fcessir fiil (TCK mad. 456), \u00c7ocuk d\u00fc\u015f\u00fcrme\u2013d\u00fc\u015f\u00fcrtme su\u00e7lar\u0131 (TCK mad. 468, 469 ve 470), K\u0131s\u0131rla\u015ft\u0131rma ile ilgili su\u00e7lar (TCK mad. 471), Kanun\u2019a ayk\u0131r\u0131 organ ve doku alma (2238 say\u0131l\u0131 Kanun, mad. 3, 15),<\/span> \u015eartlara uymadan canl\u0131 bir kimseden hasta bir kimseye organ nakli (2238 say\u0131l\u0131 Kanun mad. 8, 15), \u015eartlar\u0131na uymadan \u00f6l\u00fcden canl\u0131ya doku nakli (2238 say\u0131l\u0131 Kanun mad. 14, 15), Deneysel ama\u00e7l\u0131 organ nakilleri (TCK m. 456).<\/span> Bir doktorun mesle\u011fini ki\u015fisel intikam arzular\u0131na alet etmesi beklenecek bir davran\u0131\u015f olmamakla beraber, b\u00f6yle bir fiilin i\u015flenmesi teorik a\u00e7\u0131dan m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Herhangi bir nedenle d\u00fc\u015fman oldu\u011fu ki\u015finin hasta olarak eline d\u00fc\u015fmesinden yararlan\u0131p, gerekli gereksiz m\u00fcdahalede bulunma veya gereken m\u00fcdahaleyi yapmama suretiyle onun hayat\u0131na bilerek, isteyerek son vermesi halinde, kasten adam \u00f6ld\u00fcrmekten sorumlu olaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Ba\u015fka hukuk sistemlerinde g\u00f6r\u00fclen me\u015frula\u015ft\u0131rma ve hafifletici etki tan\u0131ma y\u00f6n\u00fcndeki \u00e7abalara kar\u015f\u0131n, T\u00fcrk Hukuku\u2019nda, hastan\u0131n r\u0131zas\u0131 veya istemi \u00fczerine ya\u015fam\u0131na son verilmesi ile ilgili herhangi bir istisna h\u00fckm\u00fc mevcut de\u011fildir. Hastan\u0131n r\u0131zas\u0131 veya istemi \u00fczerine gerek yapma \u015feklinde gerekse yapmama \u015feklindeki \u00f6l\u00fcme sebebiyet fiili, TCK\u2019n\u0131n 448. maddesine g\u00f6re kasten adam \u00f6ld\u00fcrme su\u00e7unu olu\u015fturur. Bu d\u00fczenlemede, mahkemenin, konunun insan\u00ee y\u00f6n\u00fcn\u00fc g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutmak istedi\u011fi durumlarda, ceza bak\u0131m\u0131ndan ancak 59. madde h\u00fckm\u00fcne g\u00f6re takdir\u00ee hafifletici neden kabul\u00fc olana\u011f\u0131 bulunmaktad\u0131r. \u0130ntihar veya intihara te\u015febb\u00fcs su\u00e7 olmamakla birlikte, TCK\u2019n\u0131n 454. maddesine g\u00f6re, birini intihara ikna eden ve buna yard\u0131m eden kimse, o ki\u015finin \u00f6lmesi halinde su\u00e7lu say\u0131l\u0131r. Burada, kaynak \u0130talyan Ceza Kanunu\u2019ndan farkl\u0131 olarak, her iki unsurun, yani ikna ve yard\u0131m unsurlar\u0131n\u0131n\u00a0bir arada bulunmas\u0131 gerekti\u011fi sonucuna g\u00f6t\u00fcrecek \u015fekilde bir ifade kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ama\u00e7, intihara ikna veya yard\u0131m\u0131 yasaklamak ise bunun \u201cveya\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc ile ifade edilmesi gerekirdi. Kanunumuzda yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015fekil esas al\u0131nacak olursa, intihar bizatih\u00ee su\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, sadece intihara ikna veya sadece yard\u0131m su\u00e7 te\u015fkil etmeyecektir. Di\u011fer yandan, kaynak kanunda oldu\u011fu \u015fekilde gerek ikna etmenin, gerekse yard\u0131m\u0131n su\u00e7 oldu\u011fu kabul edilecek olursa dahi, baz\u0131 \u00f6tenazi hallerinde di\u011ferlerine g\u00f6re daha az ceza verilmesi durumlar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kabilecektir. A\u011f\u0131r ve \u015fifas\u0131z bir hastal\u0131\u011fa yakalanm\u0131\u015f ki\u015finin intihar etmesi i\u00e7in o ki\u015fiye vas\u0131ta sa\u011flayan hekimin 454. maddeye g\u00f6re yarg\u0131lanmas\u0131 halinde verilebilecek ceza \u00fc\u00e7 y\u0131ldan on y\u0131la kadar a\u011f\u0131r hapis cezas\u0131d\u0131r<\/span>. Oysa, bu madde kapsam\u0131na girmeyecek hallerde 448. maddeye g\u00f6re verilecek ceza yirmid\u00f6rt y\u0131ldan otuz y\u0131la kadar a\u011f\u0131r hapis cezas\u0131<\/span> olacakt\u0131r. Kasten m\u00fcessir fiil (TCK, mad. 456), bir kimsenin \u00f6ld\u00fcrme kast\u0131 olmaks\u0131z\u0131n bir kimseye cismen ceza vermesi veya sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve akl\u00ee melekelerini bozmas\u0131 TCK\u2019n\u0131n 456. maddesine g\u00f6re su\u00e7 te\u015fkil eder. Tedav\u00ee ama\u00e7l\u0131 t\u0131bb\u00ee m\u00fcdahaleler hukuka uygunluk sebebi te\u015fkil eder. Ancak, tedav\u00ee amac\u0131yla yap\u0131lmam\u0131\u015f m\u00fcdahaleler i\u00e7in ayn\u0131 \u015feyin s\u00f6ylenmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. B\u00f6yle bir durumda hastan\u0131n r\u0131za g\u00f6stermi\u015f olmas\u0131 bile tedav\u00ee ama\u00e7l\u0131 olmayan t\u0131bb\u00ee m\u00fcdahaleleri hukuka uygun hale getirmez. \u00c7ocuk d\u00fc\u015f\u00fcrme su\u00e7unun olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in \u00f6n \u015fart, gebeli\u011fin mevcudiyetidir. Gebeli\u011fin kesin delillerle kan\u0131tlanm\u0131\u015f olmas\u0131 zorunlu olup \u015f\u00fcphe san\u0131k lehine yorumlan\u0131r. Kanun, \u00e7ocuk d\u00fc\u015f\u00fcrmede fiil ve vas\u0131talar aras\u0131nda bir ay\u0131r\u0131m yapmam\u0131\u015ft\u0131r. Fiil ve vas\u0131talar\u0131n \u00e7ocuk d\u00fc\u015f\u00fcrmeye elveri\u015fli olmas\u0131 yeterlidir. \u00c7ocuk d\u00fc\u015f\u00fcrme su\u00e7unun tamamlanmas\u0131 i\u00e7in, cenini rahimde \u201ckasten \u00f6ld\u00fcrme\u201d veya ana v\u00fccudundan \u201ccebren d\u0131\u015far\u0131 at\u0131lma\u201d sonucu \u00f6lm\u00fc\u015f olmas\u0131 gerekir. Kanunumuzun benimsedi\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f, ceninin \u00f6l\u00fcm\u00fc ile su\u00e7un tamamlanm\u0131\u015f oldu\u011fu yolundaki g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcr. Su\u00e7un olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in aranan manev\u00ee unsur ise, genel kas\u0131tt\u0131r<\/span>. Yani, su\u00e7 te\u015fkil eden fiilden s\u00f6z edebilmek i\u00e7in, ceninin d\u0131\u015far\u0131 at\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik irade ve iste\u011fin mevcudiyeti ile \u00e7ocu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcrmek i\u00e7in gerekli eylemlere ba\u015flanmas\u0131 gerekir. N\u00fcfus Planlamas\u0131 Kanunu\u2019nun (NPK) 5. maddesi, iki halde \u00e7ocuk d\u00fc\u015f\u00fcrme eyleminin hukuka uygunlu\u011funu kabul etmi\u015ftir. Bunlar, gebeli\u011fin onuncu haftas\u0131 doluncaya kadar istek \u00fczerine yap\u0131lacak rahim bo\u015faltmalar\u0131 ile t\u0131bb\u00ee tehlike nedeniyle rahmin bo\u015falt\u0131lmas\u0131d\u0131r.\u00a0Gebelik s\u00fcresi on haftadan fazla olan kad\u0131n, isteyerek \u00e7ocu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcrse TCK mad. 469. maddesine g\u00f6re su\u00e7 i\u015flemi\u015f say\u0131l\u0131r. TCK\u2019n\u0131n 468. maddesinin 1 ve 2. f\u0131kralar\u0131ndaki \u00e7ocuk d\u00fc\u015f\u00fcrtme su\u00e7unun olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in ise, bu su\u00e7un \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir \u015fah\u0131s taraf\u0131ndan i\u015flenmi\u015f olmas\u0131 gerekmektedir. An\u0131lan maddenin 1. f\u0131kras\u0131 gebe kad\u0131n\u0131n r\u0131zas\u0131 olmaks\u0131z\u0131n \u00e7ocuk d\u00fc\u015f\u00fcrtmeyi su\u00e7 saym\u0131\u015ft\u0131r. Kad\u0131n\u0131n r\u0131zas\u0131 olsa bile gebelik s\u00fcresinin on haftadan fazla olmas\u0131 halinde t\u0131bb\u00ee nedenler mevcut olmadan \u00e7ocuk d\u00fc\u015f\u00fcrtmek ise TCK\u2019n\u0131n 468. maddesinin 2. f\u0131kras\u0131na g\u00f6re su\u00e7 te\u015fkil etmektedir. Bu f\u0131kra h\u00fckm\u00fcne g\u00f6re hem \u00e7ocu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcrmeye raz\u0131 olan kad\u0131n hem de \u00e7ocu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcrten \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015fi su\u00e7ludur. Ayr\u0131ca, TCK\u2019n\u0131n 470. maddesine g\u00f6re, rahim tahliye etme yetkisi bulunmayan bir kimse taraf\u0131ndan yap\u0131lan k\u00fcrtaj eylemi de hukuken su\u00e7 olarak kabul edilmi\u015ftir<\/strong><\/em>. K\u0131s\u0131rla\u015ft\u0131rma ile ilgili su\u00e7lar (TCK 471), NPK\u2019nin 4. maddesi, t\u0131bb\u00ee sak\u0131nca olmad\u0131\u011f\u0131 takdirde, kad\u0131n ve erke\u011fin r\u0131zalar\u0131 ile k\u0131s\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lmalar\u0131n\u0131 kabul etmektedir. Ancak, ilgili ki\u015finin r\u0131zas\u0131 olmaks\u0131z\u0131n sterilizasyon yapmak, TCK\u2019n\u0131n 471. maddesine g\u00f6re su\u00e7 te\u015fkil eder. Yine ayn\u0131 madde h\u00fckm\u00fcne g\u00f6re, yetkisiz ki\u015finin k\u0131s\u0131rla\u015ft\u0131rma eylemleri de su\u00e7 olu\u015fturur. 2238 say\u0131l\u0131 Organ ve Doku Al\u0131nmas\u0131, Saklanmas\u0131 ve Nakli Hakk\u0131nda Kanunun (ODASHNK) 3. maddesine g\u00f6re, bir bedel veya ba\u015fkaca \u00e7\u0131kar kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 organ ve doku al\u0131nmas\u0131 ve sat\u0131lmas\u0131 yasakt\u0131r. Yine ayn\u0131 Kanunun 15. maddesi, bu Kanun h\u00fck\u00fcmlerine ayk\u0131r\u0131 bir \u015fekilde organ ve doku alan, saklayan ve nakledenler, bunlar\u0131n al\u0131m ve sat\u0131m\u0131n\u0131 yapanlar, al\u0131m ve sat\u0131m\u0131na arac\u0131l\u0131k edenler veya bunun komisyonculu\u011funu yapanlar hakk\u0131nda hapis ve a\u011f\u0131r para cezas\u0131 \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Canl\u0131 bir kimseden hasta bir ki\u015fiye organ naklinin hukuka uygun olmas\u0131 i\u00e7in, vericinin sa\u011flam olmas\u0131 ve v\u00fccudunda eksilecek organ y\u00fcz\u00fcnden hayat\u0131n\u0131n tehlikeye girmeyecek olmas\u0131 ve kendisinin bir organ\u0131n\u0131n eksilece\u011fi ve \u00f6nemi hakk\u0131nda ayd\u0131nlat\u0131lmas\u0131, al\u0131c\u0131 ve vericinin yaz\u0131l\u0131 r\u0131zalar\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 ve verilecek organdan al\u0131c\u0131n\u0131n yararlanma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 gerekmektedir. Klinik olarak ger\u00e7ekle\u015fen fizyolojik \u00f6l\u00fcmden sonra insan v\u00fccudunda baz\u0131 dokular\u0131n ve h\u00fccrelerin bir s\u00fcre daha canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 korudu\u011fu saptanm\u0131\u015ft\u0131r. R\u0131za olmad\u0131k\u00e7a ya\u015fayan bedenden veya cesetten organ al\u0131nmas\u0131 hukuka ayk\u0131r\u0131d\u0131r. ODASHNK\u2019nin 14. maddesinde, \u00f6l\u00fcden organ al\u0131nmas\u0131na izin verecek ki\u015filer belirtilmi\u015ftir. \u00d6l\u00fcden organ al\u0131nmas\u0131na izin verecek ki\u015filer \u00f6lenin yan\u0131nda bulunan ki\u015filerdir. Bunlar, s\u0131ras\u0131yla, e\u015f, re\u015fit \u00e7ocuklar, ana-baba, karde\u015f ve bunlar yoksa \u00f6lenin yan\u0131nda bulunan herhangi bir yak\u0131n\u0131 olabilir<\/strong><\/em>. \u00d6len ki\u015finin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda verdi\u011fi izin \u00f6ncelikle ge\u00e7erlidir. Cesetten kornea ve ceset \u00fczerinde de\u011fi\u015fiklik yapmayan dokular\u0131n al\u0131nmas\u0131 i\u00e7in izin gerekmez. Ayr\u0131ca kaza ve do\u011fal olaylar sonucu v\u00fccudun u\u011frad\u0131\u011f\u0131 a\u011f\u0131r harabiyet nedeniyle ya\u015fam\u0131 sona ermi\u015f ve yan\u0131nda yasada yaz\u0131l\u0131 ki\u015filerin bulunmad\u0131\u011f\u0131 durumlarda da cesetten izin gerekmeksizin organ al\u0131nabilir. Organ naklinin tedavi amac\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda s\u0131rf deneysel ama\u00e7larla yap\u0131lmas\u0131, ceza sorumlulu\u011funa yol a\u00e7ar. Bu m\u00fcdahale yap\u0131lmasa dahi sonucun ayn\u0131 oldu\u011fu durumlarda da sorumluluk s\u00f6z konusudur. Madd\u00ee zararlar\u0131n kan\u0131tlanmas\u0131 olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmasa bile, b\u00f6yle bir yolla ya\u015fam ve sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n ve sonu\u00e7ta ki\u015filik hakk\u0131n\u0131n zarar g\u00f6rmesi, Bor\u00e7lar Kanunun (BK) 47, 49. maddelerine g\u00f6re manev\u00ee tazminat sorumlulu\u011funu ortaya \u00e7\u0131karabilir.<\/p>\n

    Meslek Dolay\u0131s\u0131yla \u0130\u015flenebilen Su\u00e7lar<\/strong> : Mesleki faaliyet dolay\u0131s\u0131yla i\u015flenebilen su\u00e7lar, r\u00fc\u015fvet ve irtik\u00e2p su\u00e7lar\u0131 (TCK mad. 209, 211, 212, 213), g\u00f6revi ihmal (TCK mad. 230), g\u00f6revi k\u00f6t\u00fcye kullanma (TCK m. 240), meslek s\u0131rr\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klama (TCK mad. 198) su\u00e7lar\u0131d\u0131r<\/span>. R\u00fc\u015fvet, bir memur ile herhangi bir ki\u015fi aras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen ve memurun yetkilerinin icras\u0131 ile ilgili bir i\u015f i\u00e7in, di\u011ferinden hakk\u0131 olmayan bir kar\u015f\u0131l\u0131k kabul etmesi sonucunu do\u011furan bir anla\u015fma anlam\u0131na gelmekte ve TC, r\u00fc\u015fvet alan kadar r\u00fc\u015fvet veren ki\u015fiyi de cezaland\u0131rmaktad\u0131r. R\u00fc\u015fvet, kas\u0131tl\u0131 bir su\u00e7tur ve memurun r\u00fc\u015fvet su\u00e7unun konusunu olu\u015fturan, para ve di\u011fer menfaati ald\u0131\u011f\u0131 veya bunlara ili\u015fkin vaat veya taahh\u00fcd\u00fc kabul etti\u011fi anda tamamlan\u0131r. Di\u011fer memur gruplar\u0131nda da g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, memur s\u0131fat\u0131 ta\u015f\u0131yan hekimler aras\u0131nda da bu su\u00e7u i\u015fleyenlere rastlan\u0131lmaktad\u0131r. Nitekim, Yarg\u0131tay taraf\u0131ndan bu su\u00e7u i\u015flemi\u015f hekimler hakk\u0131nda verilmi\u015f kararlar da mevcuttur. \u0130rtik\u00e2p su\u00e7u ise; TCK\u2019n\u0131n 209. maddesinde d\u00fczenlenmi\u015ftir. \u0130rtik\u00e2p su\u00e7unun da olu\u015fabilmesi i\u00e7in failin memur olmas\u0131 gerekmektedir. \u0130rtik\u00e2p su\u00e7u memuriyet g\u00f6revinin, k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6zel bir \u015feklidir. Bu su\u00e7un ko\u015fullar\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 hallerde g\u00f6revi k\u00f6t\u00fcye kullanma su\u00e7u meydana gelmi\u015f olabilir. Bu su\u00e7un i\u015flenmi\u015f say\u0131lmas\u0131 i\u00e7in vaat edilen veya temin edilen \u00e7\u0131kar yine haks\u0131z bir \u00e7\u0131kar olmal\u0131d\u0131r. Bu su\u00e7un hekimler taraf\u0131ndan i\u015flenmesi, genel olarak manev\u00ee cebir (manev\u00ee zorlama-tehdit), manev\u00ee bask\u0131 \u015feklinde ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Hasta veya yak\u0131n\u0131n\u0131, kendisi taraf\u0131ndan yard\u0131m yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 takdirde, k\u00f6t\u00fc sonu\u00e7lar meydana gelece\u011fine inand\u0131rmak suretiyle sebebiyet verilen korku, manev\u00ee zorlama olarak nitelendirilmektedir. \u00d6rne\u011fin bir hekimin, hastaya m\u00fcdahale etmezse hastan\u0131n \u00f6lece\u011fine hasta yak\u0131nlar\u0131n\u0131 inand\u0131rarak manev\u00ee bask\u0131 yapmas\u0131 gibi. G\u00f6revi ihmal su\u00e7u<\/span>, kast\u00ee bir su\u00e7 olup TCK\u2019n\u0131n 230. maddesinde d\u00fczenlenmi\u015ftir. Bu madde h\u00fckm\u00fcne g\u00f6re, g\u00f6revi ihmal su\u00e7unun olu\u015ftu\u011funu kabul edebilmek i\u00e7in, su\u00e7lu faili memur olmal\u0131 ve \u201cg\u00f6revini yapmamas\u0131\u201d veya \u201cge\u00e7 yapmas\u0131\u201d<\/strong><\/em> s\u00f6z konusu olmal\u0131d\u0131r. G\u00f6revi ihmal su\u00e7unun olu\u015fabilmesi i\u00e7in, memurun yapmama veya geciktirme, \u015fuur ve iradesinin mevcudiyeti bulunmal\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin, bir h\u00fck\u00fcmet tabibinin kendisine kontrol i\u00e7in g\u00f6nderilen bir hastaya, muayene etmeden rapor d\u00fczenlemesi g\u00f6revi ihmal su\u00e7unu olu\u015fturur. TCK\u2019n\u0131n 240. maddesi ile h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f olan g\u00f6revi k\u00f6t\u00fcye kullanma su\u00e7unun olu\u015fabilmesi i\u00e7in, failin yine memur olmas\u0131 ve g\u00f6revini yapmamas\u0131 ve daha sonra da g\u00f6revinden kaynaklanan yetkilerini amaca ayk\u0131r\u0131 kullanmas\u0131 gerekmektedir. Bu su\u00e7ta ihmal ve suistimal birlikte bulunur. Yarg\u0131tay, hekimin, do\u011fumevine geldi\u011fi a\u015fik\u00e2r olan hastay\u0131, n\u00f6bet\u00e7i olmas\u0131 nedeniyle kendisine g\u00f6nderilmesine ra\u011fmen, bu g\u00f6ndermeyi, hastaneye ve g\u00f6reve davet olarak kabul etmeyerek hastay\u0131 muayenehanesine g\u00f6nderip orada m\u00fcdahale ile haks\u0131z menfaat sa\u011flamas\u0131n\u0131 g\u00f6revi k\u00f6t\u00fcye kullanma niteli\u011finde g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Meslek s\u0131rr\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klama su\u00e7u<\/span> (TCK mad. 198) bak\u0131m\u0131ndan, bir s\u0131rr\u0131n meslek s\u0131rr\u0131 olarak kabul edilebilmesi i\u00e7in sadece, mesle\u011fin icras\u0131 s\u0131ras\u0131nda \u00f6\u011frenilmesi yeterli olmay\u0131p, bu s\u0131rr\u0131n icra edilen meslekle de ilgisi olmas\u0131 gerekmektedir. Meslek s\u0131rr\u0131, yaln\u0131z s\u0131r sahibi taraf\u0131ndan tevdi edilen bilgileri de\u011fil, ayn\u0131 zamanda meslek sahibinin ki\u015fisel bulgular\u0131 sonucu \u00f6\u011frendi\u011fi bilgileri de kapsamaktad\u0131r. Meslek s\u0131rr\u0131n\u0131n if\u015fas\u0131, TCK\u2019n\u0131n 198. maddesinde su\u00e7 say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak an\u0131lan maddede \u201cme\u015fru sebebe m\u00fcstenit olmaks\u0131z\u0131n\u201d \u015feklinde bir ifade kullan\u0131lmaktad\u0131r. Bu ifadeden de anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere, \u015fayet meslek s\u0131rr\u0131 me\u015fru bir sebebe dayan\u0131larak a\u00e7\u0131klan\u0131yorsa, bu, hukuka uygunluk sebebi te\u015fkil eder. TCK\u2019n\u0131n 530. maddesi, sa\u011fl\u0131k hizmeti yapanlar\u0131n su\u00e7lar\u0131 bildirmesi y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ancak an\u0131lan madde h\u00fckm\u00fc, bu bildirim y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne iki s\u0131n\u0131r getirmi\u015ftir. Sa\u011fl\u0131k personeli sadece \u015fah\u0131s aleyhine i\u015flenmi\u015f su\u00e7lar\u0131 bildirebilir ve bildirilen ki\u015finin bir su\u00e7un faili olmamas\u0131 gerekir. Dolay\u0131s\u0131yla, \u015fahsa kar\u015f\u0131 i\u015flenmi\u015f bir su\u00e7tan kaynaklanan ve su\u00e7 faili d\u0131\u015f\u0131nda bir kimseye ili\u015fkin meslek\u00ee yard\u0131m gere\u011fini yerine getirdikten sonra, olay\u0131 ilgili mercie bildiren sa\u011fl\u0131k personeli kanuna ve dolay\u0131s\u0131yla hukuka uygun davranm\u0131\u015f olaca\u011f\u0131 i\u00e7in fiili su\u00e7 te\u015fkil etmeyecektir. \u015eah\u0131s aleyhine i\u015flenen su\u00e7lar, TCK\u2019n\u0131n 9. Bab\u0131nda belirtilmi\u015f olup, bunlar, adam \u00f6ld\u00fcrme (TCK, mad. 448 vd), M\u00fcessir fiil (TCK, mad. 456 vd), \u00e7ocuk d\u00fc\u015f\u00fcrme ve d\u00fc\u015f\u00fcrtme fiilleri (TCK, mad. 468 vd), \u00e7ocuklar\u0131 veya kendilerini idareye muktedir olmayanlar\u0131 veya tehlikede bulunanlar\u0131 kendi haline terk etme (TCK, mad. 473 vd), Terbiye ve inzibat vas\u0131talar\u0131n\u0131n suistimali ve Aile efrad\u0131na kar\u015f\u0131 fena muameledir (TCK, mad. 477 vd). \u015eayet hekim, \u015fah\u0131s aleyhine i\u015flenmi\u015f su\u00e7lar kapsam\u0131na girmeyen bir su\u00e7u bildirimde bulunursa, hekimin bu eylemini hukuka uygun hale sokan bir neden olmad\u0131\u011f\u0131ndan TCK\u2019n\u0131n 189. maddesine g\u00f6re meslek s\u0131rr\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamaktan sorumlu olur. Ayn\u0131 \u015fekilde, bildirilen ki\u015fi, bir su\u00e7un faili ise yine meslek s\u0131rr\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamaktan sorumlu duruma d\u00fc\u015fer. Ki\u015fi kendisi ile ilgili bir bilginin a\u00e7\u0131klanmas\u0131na kendisi r\u0131za g\u00f6sterebilir. S\u0131r sahibi hastan\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131n mevcudiyeti halinde, hekimin meslek s\u0131rr\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamas\u0131 hukuka uygunluk te\u015fkil eder. Hastan\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n korunmas\u0131 veya tedavisi bak\u0131m\u0131ndan, \u00e7aresiz durumda kalan bir hekimin meslek s\u0131rr\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamas\u0131, bu a\u00e7\u0131klamay\u0131 hukuka uygun bir hale getirir. Gerek Hukuk Usul\u00fc Muhakemeleri Kanunu\u2019nun (HUMK) 245\/4. maddesi, gerekse CMUK\u2019nin 48. maddesine g\u00f6re, hekimlerin meslek s\u0131rr\u0131 kapsam\u0131nda olan durumlarda tan\u0131kl\u0131k etmekten \u00e7ekinme haklar\u0131 bulunmaktad\u0131r. Ancak, her iki maddeye g\u00f6re de, s\u0131r sahibinin r\u0131zas\u0131 olmas\u0131 halinde hekimin tan\u0131kl\u0131ktan \u00e7ekinmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Hekimler, kendi uzmanl\u0131k alanlar\u0131 kapsam\u0131na girdi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde, mahkemelerce \u00f6nerilen bilirki\u015fili\u011fi kabul etmek durumundad\u0131r. Hem CMUK\u2019nin 69. maddesine, hem de HMUK\u2019nin 278\/2. maddesine g\u00f6re, tan\u0131kl\u0131ktan \u00e7ekinmeye neden olan sebepler, bilirki\u015filikten \u00e7ekinmeye de neden te\u015fkil edebilirler.<\/p>\n

    Taksirle \u00d6l\u00fcme Sebebiyet ve Taksirli M\u00fcessir Fiil (TCK mad. 455 ve 459)<\/strong> : TCK\u2019n\u0131n 455. maddesinde, \u201cTedbirsizlik veya dikkatsizlik veya meslek ve sanatta acemilik veya nizamat ve evamir ve talimata riayetsizlik ile bir kimsenin \u00f6l\u00fcm\u00fcne sebebiyet veren \u015fah\u0131s \u2026\u201d cezaland\u0131r\u0131l\u0131r<\/span> denilmektedir. Yine ayn\u0131 Kanu\u2019nun 459. maddesinde \u201cHer kim tedbirsizlik veya dikkatsizlik yahut meslek ve sanatta acemilik veya nizam, talimat ve emirlere riayetsizlik neticesi olarak bir \u015fahsa cismen eza verecek veya s\u0131hhatini ihl\u00e2l edecek bir zarar iras eder yahut akl\u00ee melekelerinde te\u015fevv\u00fc\u015f husul\u00fcne sebebiyet verirse \u2026 cezaland\u0131r\u0131l\u0131r\u201d<\/span> h\u00fckm\u00fc yer almaktad\u0131r. Madde h\u00fck\u00fcmlerinden de anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, TCK\u2019n\u0131n 455 ve 459. maddeleri h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanabilmesi i\u00e7in \u201c\u00f6l\u00fcm neticesi\u201d veya \u201cyaralama neticesi\u201d ile failin, \u201ctaksirli fiil\u201di aras\u0131nda illiyet ba\u011f\u0131 mevcut olmas\u0131 gerekmekte; ancak bu ba\u011f\u0131n mevcudiyeti failin sorumlu\u011fu i\u00e7in yeterli g\u00f6r\u00fclmemektedir. Ayr\u0131ca, failin \u201ctedbirsizlik\u201d, \u201cdikkatsizlik\u201d, \u201cacemilik\u201d veya \u201cemir ve nizamlara riayetsizlik\u201d<\/strong> <\/em>etmi\u015f oldu\u011funun da yani kusurunun da sabit olmas\u0131 gerekir. \u00d6rne\u011fin bir sa\u011fl\u0131k kurumunun, n\u00f6bet g\u00f6revini d\u00fczenleyen i\u00e7 kurallar\u0131na ayk\u0131r\u0131l\u0131k, bununla \u00f6l\u00fcm aras\u0131nda do\u011frudan do\u011fruya bir ili\u015fki kuruldu\u011fu takdirde, taksirli ceza\u00ee sorumlulu\u011fa kaynak te\u015fkil eder. Yani kurallara uygun olarak n\u00f6bet tutulmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in m\u00fcdahalenin zaman\u0131nda yap\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 ve hastan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn bu nedenden ileri geldi\u011finin sabit olmas\u0131 halinde ceza sorumlulu\u011fu s\u00f6z konusu olacakt\u0131r. T\u0131bb\u00ee Deontoloji Nizamnamesi\u2019nin (TDN) 18. maddesi, hekimin hastaya t\u0131bb\u00ee yard\u0131mda bulunmadaki serbestli\u011fi, ilkesine s\u0131n\u0131r getiren h\u00fckm\u00fcd\u00fcr. An\u0131lan madde dolayl\u0131 olarak \u201cacil yard\u0131m ve resm\u00ee veya insan\u00ee vazifenin ifas\u0131\u201d<\/strong><\/em> durumlar\u0131nda hastaya t\u0131bb\u00ee yard\u0131mda bulunmak zorunlulu\u011funu \u00f6ng\u00f6rerek, hekime bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck getirmektedir. Hekimin bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne ra\u011fmen hastaya bakmamas\u0131n\u0131n ve bunun sonucunda hastan\u0131n \u00f6lmesinin hekim bak\u0131m\u0131ndan bir sorumluluk yarataca\u011f\u0131 ku\u015fkusuzdur. Hekimin hukuk\u00ee g\u00f6revini ihmali ile \u00f6l\u00fcm aras\u0131nda illiyet ba\u011f\u0131 varsa, sorumluluk TCK\u2019n\u0131n 476\/2.maddesi h\u00fckm\u00fcne de\u011fil de TCK\u2019n\u0131n 455. maddesi h\u00fckm\u00fcne dayand\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

    \u0130SPAT Y\u00dcK\u00dc<\/strong><\/span><\/p>\n

    Hukuk\u00ee Sorumluluk A\u00e7\u0131s\u0131ndan<\/strong> : Haks\u0131z bir fiilden dolay\u0131 zarara u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia eden bir kimse, bu iddias\u0131n\u0131 ispatla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. BK 41. maddesi h\u00fckm\u00fcne g\u00f6re, haks\u0131z fiilin kurucu unsurlar\u0131ndan olan zarar-illiyet ba\u011f\u0131 ve kusurun kan\u0131tlanmas\u0131 y\u00fck\u00fc zarar g\u00f6rene aittir. Hekimin m\u00fcdahalesi sonucu hastan\u0131n zarar g\u00f6rmesi durumunda, hekimin fiili, hukuk\u00ee niteli\u011fi itibariyle haks\u0131z fiil olarak kabul edilecek olursa, gerek zarar ve illiyet ba\u011f\u0131 gerekse kusurun kan\u0131tlanmas\u0131 hastaya ait olacakt\u0131r. Akdi sorumluluk, kusurun ispat\u0131 bak\u0131m\u0131ndan haks\u0131z fiilden ayr\u0131lmaktad\u0131r. Haks\u0131z fiilde alacakl\u0131 oldu\u011funu iddia eden ki\u015fi bor\u00e7lunun kusurunu ispat etmek durumundad\u0131r. Oysa akd\u00ee sorumlulukta bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck bor\u00e7luya aittir. Bor\u00e7lar Kanunu\u2019nun 96. maddesinde, \u201calacakl\u0131, hakk\u0131n\u0131 k\u0131smen veya tamamen istifa edemedi\u011fi takdirde, bor\u00e7lu, kendisine hi\u00e7 bir kusurun isnat edilemeyece\u011fini ispat etmedik\u00e7e, bundan m\u00fctevellit zarar\u0131 tazmine mecburdur\u201d<\/strong> <\/em>denilmektedir. Bu madde h\u00fckm\u00fc bor\u00e7lunun kusurlu oldu\u011fu konusunda bir karine getirmi\u015ftir. Bu nedenle, bor\u00e7lu kendisine hi\u00e7 bir kusurun isnat edilemeyece\u011fini ispat etmelidir. Hekim veya hastane ile hasta aras\u0131ndaki ili\u015fki s\u00f6zle\u015fmeye dayand\u0131\u011f\u0131 (vek\u00e2let s\u00f6zle\u015fmesi) kabul edilecek olursa, kusurun kan\u0131tlanmas\u0131n\u0131n zarar g\u00f6ren hastaya y\u00fcklenemeyece\u011fi s\u00f6ylenebilir. Zira, BK\u2019n\u0131n 96. maddesine g\u00f6re hekimin kendisine kusur isnat edilemeyece\u011fini ispat etmedik\u00e7e zarar\u0131 \u00f6demek zorunda oldu\u011fu, iddias\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclebilmektedir. Ancak, t\u0131bb\u00ee yard\u0131mlar farkl\u0131 bir \u00f6zellik arz etmektedir. T\u0131bb\u00ee yard\u0131mda bulunulan ki\u015filerin ekseriyeti sa\u011fl\u0131kl\u0131 ki\u015filer de\u011fildirler ve istenmeyen durumlar\u0131n meydana gelme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 fazlad\u0131r. Bu nedenle doktor ve hastaneden kusursuzlu\u011funu kan\u0131tlamas\u0131n\u0131 istemek, onlar\u0131n durumunu gere\u011finden fazla a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131r. Kural olarak t\u0131bb\u00ee el atmalarda kusur karinesi uygulanmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

    \u00d6zel Durumlar : <\/strong><\/span>\u00a0Ancak baz\u0131 \u00f6zel durumlarda kusur karinesi kabul edilmelidir. B\u00f6yle durumlarda, kusursuzlu\u011fun kan\u0131tlanmas\u0131 hastane ve hekime y\u00fcklenmelidir. \u0130ncelemeye Gerek Olmayan Haller Zararl\u0131 sonucun, hekimin kusurlu eylemi sonucu meydana geldi\u011fi hi\u00e7 bir incelemeye gerek kalmaks\u0131z\u0131n kesin olarak anla\u015f\u0131labilen durumlarda, hekim ve hastane kusursuzlu\u011funu kan\u0131tlamal\u0131d\u0131r. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 Ki\u015fiye Yap\u0131lan T\u0131bb\u00ee M\u00fcdahalelerde Sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir ki\u015fiye t\u0131bb\u00ee yard\u0131mda bulunurken, hekim kural olarak sonucun sa\u011fl\u0131kl\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 da y\u00fcklenmektedir. Bu gibi durumlarda hekim kusursuzlu\u011funu kan\u0131tlamal\u0131d\u0131r.\u00a0 Hastan\u0131n R\u0131zas\u0131 Hastan\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131n al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve r\u0131zas\u0131 al\u0131n\u0131rken de yap\u0131lacak olan t\u0131bb\u00ee m\u00fcdahale konusunda ayd\u0131nlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n kan\u0131tlanmas\u0131 hekime ve hastaneye aittir. Hekim bu konuda kusursuzlu\u011funu kan\u0131tlamal\u0131d\u0131r.<\/strong><\/em><\/p>\n

    Y\u00fcksek Sa\u011fl\u0131k \u015euras\u0131 1219 say\u0131l\u0131 T\u015eST\u0130HK\u2019<\/strong><\/em> n\u0131n 75. maddesinde, hekimlik mesle\u011finin icras\u0131ndan kaynaklanan su\u00e7larda, \u201cceza mahkemelerinin uygun g\u00f6recekleri bilirki\u015finin, oy ve g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne ba\u015fvurma hakk\u0131nda serbestileri ayr\u0131k olmak \u00fczere, Y\u00fcksek Sa\u011fl\u0131k \u015euras\u0131\u2019n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn al\u0131naca\u011f\u0131\u201d kabul edilmi\u015ftir. An\u0131lan madde, ceza mahkemelerinin Y\u00fcksek Sa\u011fl\u0131k \u015euras\u0131\u2019na ba\u015fvurma zorunlulu\u011funu getirmi\u015ftir. Ancak, Y\u00fcksek Sa\u011fl\u0131k \u015euras\u0131\u2019ndan g\u00f6r\u00fc\u015f al\u0131naca\u011f\u0131 kabul edilirken bunun kapsam\u0131 belirlenmemi\u015ftir. Bu nedenle verilecek bilginin CMUK\u2019nin 66. maddesi ile s\u0131n\u0131rl\u0131 olmas\u0131 ve \u015eura\u2019n\u0131n, teknik ve bilimsel bilgiler ile somut olayda ortaya \u00e7\u0131kan t\u0131bb\u00ee olgular\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir g\u00f6r\u00fc\u015f a\u00e7\u0131klamamas\u0131 gerekecektir. Ayr\u0131ca, ceza h\u00e2kimi, CMUK\u2019nin 76. maddesinden de anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere, bu \u015eura\u2019n\u0131n verdi\u011fi bilgilerle ba\u011fl\u0131 olmay\u0131p, uygun g\u00f6rece\u011fi ba\u015fka bir uzman kurum veya ki\u015finin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc alabilir. Bilirki\u015fi olarak, ister Y\u00fcksek Sa\u011fl\u0131k \u015euras\u0131\u2019na, isterse ba\u015fka kuruma ve uzmana ba\u015fvurulsun, yarg\u0131\u00e7 bilirki\u015fi raporu ile ba\u011fl\u0131 de\u011fildir. Yarg\u0131\u00e7, bilirki\u015fi oy ve g\u00f6r\u00fc\u015flerini sezgisi ve genel k\u00fclt\u00fcr\u00fc ile denetlemek gerekti\u011finde ba\u015fka bilirki\u015filerin oy ve g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne ba\u015fvurmakla g\u00f6revlidir. Madd\u00ee olgu \u015feklinde ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve \u00e7eki\u015fmesiz durumlar\u0131n bilirki\u015fi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile tekrar incelenmesine gerek yoktur. Bir ameliyat s\u0131ras\u0131nda hastan\u0131n karn\u0131nda gazl\u0131 bez, pens gibi \u015feylerin unutulmu\u015f oldu\u011fu \u00e7eki\u015fmesiz ise, \u015eura\u2019n\u0131nveya ba\u015fka bilirki\u015finin, doktorun kusuru olmad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki tespitini mahkemenin tart\u0131\u015fmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olur.<\/p>\n

    ZAMANA\u015eIMI<\/strong> <\/span><\/p>\n

    \u00d6zel Hukukta Zamana\u015f\u0131m\u0131 :<\/strong>\u00a0Hekimler taraf\u0131ndan yap\u0131lan t\u0131bb\u00ee yard\u0131mlar nedeniyle, hekimle hasta aras\u0131ndaki hukuk\u00ee bak\u0131mdan vek\u00e2let s\u00f6zle\u015fmesi ili\u015fkisinin bulundu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclebiliyor ise BK, mad. 126\/4\u2019e g\u00f6re be\u015f y\u0131ll\u0131k<\/strong>, haks\u0131z fiil hallerinde ise yine ayn\u0131 Kanun\u2019un 60. maddesine g\u00f6re bir ve on y\u0131ll\u0131k zamana\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcreleri<\/strong> vard\u0131r. Vek\u00e2let S\u00f6zle\u015fmesi Vek\u00e2let akdinden do\u011fan b\u00fct\u00fcn davalar<\/strong><\/em>, BK\u2019n\u0131n 126\/4. maddesi uyar\u0131nca be\u015f y\u0131ll\u0131k zamana\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcresine tabidir. BK\u2019n\u0131n 128. maddesine g\u00f6re, zamana\u015f\u0131m\u0131, alaca\u011f\u0131n muaccel oldu\u011fu zamandan ba\u015flar ve zamana\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcresinin i\u015flemeye ba\u015flamas\u0131 i\u00e7in, bor\u00e7lunun temerr\u00fcde d\u00fc\u015fmesine gerek bulunmamaktad\u0131r.\u00a0 Borcun muaccel olmas\u0131, ifa zaman\u0131n\u0131n gelmi\u015f olmas\u0131n\u0131 ifade eder. Borcun ifas\u0131 hen\u00fcz istenmiyorsa muaccel bir bor\u00e7tan s\u00f6z edilemez. BK\u2019n\u0131n 74. maddesi gere\u011fince borcun yerine getirilmesi bir s\u00fcreye ba\u011flanmam\u0131\u015fsa, borcun do\u011fumu ile birlikte alacak muaccel olur. Borcun ifas\u0131 bir s\u00fcreye ba\u011flanm\u0131\u015fsa, alacak s\u00fcreninin dolmas\u0131, ifa g\u00fcn\u00fcn\u00fcn gelmesi ile muaccel olur.Vek\u00e2let akdinden do\u011fan ve bir vadeye ba\u011fl\u0131 olmayan iade bor\u00e7lar\u0131nda borcun ne zaman muaccel say\u0131laca\u011f\u0131 ihtil\u00e2fl\u0131d\u0131r. Bir g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re zamana\u015f\u0131m\u0131 tevdi tarihinden ba\u015flar, di\u011fer bir g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re ise; akdin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tarihten de\u011fil, bu ili\u015fkinin sona erdi\u011fi tarihten itibaren i\u015flemeye ba\u015flamaktad\u0131r. Yarg\u0131tay\u2019\u0131n her iki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc de benimseyen kararlar\u0131 mevcuttur.<\/p>\n

    Haks\u0131z Fiil Bir Y\u0131ll\u0131k Zamana\u015f\u0131m\u0131<\/strong><\/span><\/p>\n

    BK\u2019n\u0131n 60. maddesi h\u00fckm\u00fcne g\u00f6re, gerek madd\u00ee, gerekse manevi tazminat davalar\u0131, zarar g\u00f6ren taraf\u0131n zarar\u0131 ve haks\u0131z fiil sorumlusunun kim oldu\u011funu \u00f6\u011frenmesinden itibaren bir y\u0131l<\/strong> ge\u00e7ince zamana\u015f\u0131m\u0131na u\u011frar. Zarar g\u00f6renin zarar\u0131 \u00f6\u011frenmesi demek, zarar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131, mahiyeti ve esasl\u0131 unsurlar\u0131 hakk\u0131nda, bir dava a\u00e7maya ve davan\u0131n gerek\u00e7elerini g\u00f6stermeye elveri\u015fli b\u00fct\u00fcn \u015fartlar\u0131n \u00f6\u011frenilmesi demektir. Ancak, tazminat\u0131n hesab\u0131na yarayacak b\u00fct\u00fcn ayr\u0131nt\u0131lar\u0131n bilinmesi aranmaz. E\u011fer zarar\u0131n geni\u015fli\u011fini tayin edecek olan husus geli\u015fmekte olan bir durum ise, zamana\u015f\u0131m\u0131 bu geli\u015fme sona ermedik\u00e7e i\u015flemeye ba\u015flamaz. \u00a0Haks\u0131z fiilin s\u00fcrekli tekrarlanmas\u0131 durumunda ise, her yeni fiilden do\u011fan zarar i\u00e7in yeni bir zamana\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcresi i\u015flemeye ba\u015flar. On Y\u0131ll\u0131k<\/strong> Zamana\u015f\u0131m\u0131 Zarar g\u00f6ren ki\u015fi, zarar\u0131 ve sorumlunun kim oldu\u011funu ne zaman \u00f6\u011frenmi\u015f olursa olsun, fiilin meydana geldi\u011fi tarihten itibaren on y\u0131l ge\u00e7ince tazminat davas\u0131 zamana\u015f\u0131m\u0131na u\u011frar. \u00d6rne\u011fin (A), sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bozulmas\u0131na ge\u00e7irdi\u011fi bir ameliyat\u0131n neden oldu\u011funu ameliyat\u0131n vuku buldu\u011fu tarihten itibaren dokuz bu\u00e7uk y\u0131l sonra \u00f6\u011frenmi\u015f olsa, tazminat davas\u0131n\u0131 on y\u0131l dolmadan, yani alt\u0131 ay i\u00e7inde a\u00e7m\u0131\u015f olmas\u0131 gerekir. Zarar\u0131n ve sorumlunun, fiil meydana geldikten on y\u0131l sonra \u00f6\u011frenilmesi, zarar g\u00f6ren ki\u015fiye fayda sa\u011flamaz. Zira, bir y\u0131ll\u0131k s\u00fcre i\u015flememi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen zarar g\u00f6renin dava hakk\u0131 on y\u0131ll\u0131k s\u00fcrenin sona ermesi ile zamana\u015f\u0131m\u0131na u\u011frar. Zarara neden olan fiilin sona ermesinin \u00fczerinden on y\u0131l ge\u00e7tikten sonra olu\u015fan zarar\u0131n giderilmesi i\u00e7in a\u00e7\u0131lacak davada zamana\u015f\u0131m\u0131 def\u2019i ba\u015far\u0131yla ileri s\u00fcr\u00fclebilir. Ancak; zarar verici fiil devaml\u0131l\u0131k arz eden bir nitelik ta\u015f\u0131yorsa, on y\u0131ll\u0131k zamana\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcresi fiilin tamamland\u0131\u011f\u0131 tarihten itibaren i\u015flemeye ba\u015flar.\u00a0 Ceza Hukukunda Zamana\u015f\u0131m\u0131 Su\u00e7un i\u015flendi\u011fi zamandan veya cezan\u0131n kesinle\u015fmesinden itibaren belli s\u00fcrelerin ge\u00e7mesine, ceza hukukunda dava ve ceza yetkisini ortadan kald\u0131r\u0131c\u0131 bir etki tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u015fekilde dava zamana\u015f\u0131m\u0131 ve ceza zamana- \u015f\u0131m\u0131 olmak \u00fczere iki t\u00fcr zamana\u015f\u0131m\u0131 s\u00f6z konusudur. TCK\u2019n\u0131n 102 ve 112. maddeleri her iki t\u00fcrl\u00fc zamana\u015f\u0131m\u0131 ile ilgili h\u00fck\u00fcmler \u00f6ng\u00f6rmektedir. Dava Zamana\u015f\u0131m\u0131 Belli bir s\u00fcrenin ge\u00e7mesiyle, su\u00e7 i\u015fleyen bir kimse hakk\u0131nda kamu davas\u0131 a\u00e7\u0131lamamas\u0131 dava zamana\u015f\u0131m\u0131n\u0131 ifade etmektedir. TCK\u2019n\u0131n 102. maddesi, su\u00e7lar\u0131n gerektirdikleri cezan\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re dava zamana\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcrelerini \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Dava zamana\u015f\u0131m\u0131n\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131, tamamlanm\u0131\u015f su\u00e7larda fiilin i\u015flendi\u011fi g\u00fcn, te\u015febb\u00fcs halinde kalan c\u00fcr\u00fcmlerde son icra hareketi g\u00fcn\u00fc, m\u00fctemad\u00ee ve m\u00fcteselsil su\u00e7larda temad\u00ee veya tesels\u00fcl\u00fcn bitti\u011fi g\u00fcnd\u00fcr. Mahk\u00fbmiyet h\u00fckm\u00fc, yakalama, tutuklama, celp ve ihzar m\u00fczekkereleri, adl\u00ee makamca sorguya \u00e7ekilme, son soru\u015fturman\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 karar\u0131 ve iddianame d\u00fczenlenmesi dava zamana\u015f\u0131m\u0131n\u0131 kesen nedenlerdir (mad. 104). Ancak, kanunun bir y\u0131ldan daha az dava zamana\u015f\u0131m\u0131 \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc hallerde, her t\u00fcrl\u00fc usul i\u015flemi zamana\u015f\u0131m\u0131n\u0131 keser (mad. 105). Zamana\u015f\u0131m\u0131n\u0131n kesilmesi sonucu, yeniden ba\u015flayan s\u00fcrenin azam\u00ee s\u0131n\u0131r\u0131 bulunmaktad\u0131r. Bu s\u00fcre, 102. maddede \u00f6ng\u00f6r\u00fclen s\u00fcreye yar\u0131s\u0131n\u0131n eklenmesiyle elde edilecek s\u00fcredir (mad. 104). Dava zamana\u015f\u0131m\u0131, dava a\u00e7\u0131lmas\u0131 izin veya karar al\u0131nmas\u0131na veya ba\u015fka bir mercide \u00e7\u00f6z\u00fclmesi gereken bir sorunun sonucuna ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu hallerde, izin veya karar\u0131n al\u0131nmas\u0131na yahut bekletici sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne kadar durur (mad. 107). Takibi \u015fik\u00e2yete ba\u011fl\u0131 su\u00e7larda, davan\u0131n, fiilden ve failin kim oldu\u011fundan haberdar olundu\u011fu tarihten itibaren, en \u00e7ok alt\u0131 ay i\u00e7inde a\u00e7\u0131lmas\u0131 gerekir<\/strong><\/em> (mad. 108).<\/p>\n

    Ceza Zamana\u015f\u0131m\u0131<\/strong> <\/span><\/p>\n

    Ceza zamana\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcreleri, TCK\u2019n\u0131n 112. maddesinde, h\u00fckmedilen cezalar\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131na g\u00f6re de\u011fi\u015fik \u015fekilde tespit edilmi\u015ftir. E\u011fer bir h\u00fck\u00fcm de\u011fi\u015fik neviden cezalar\u0131 kaps\u0131yorsa, zamana\u015f\u0131m\u0131 en a\u011f\u0131r cezaya konulan s\u00fcreye g\u00f6re hesaplan\u0131r. Ceza zamana\u015f\u0131m\u0131n\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131, h\u00fckm\u00fcn kesinle\u015fti\u011fi veya infaz\u0131n herhangi bir nedenle kesildi\u011fi g\u00fcnd\u00fcr (mad.113). H\u00fckm\u00fcn infaz\u0131 konusunda h\u00fck\u00fcml\u00fcye yetkili merci taraf\u0131ndan yap\u0131lan her t\u00fcrl\u00fc tebligat ceza zamana\u015f\u0131m\u0131n\u0131 kesmektedir. Ayr\u0131ca, h\u00fcrriyeti ba\u011flay\u0131c\u0131 ceza ile ilgili bir h\u00fckm\u00fcn infaz\u0131 i\u00e7in h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn yakalanmas\u0131 da zamana\u015f\u0131m\u0131n\u0131 kesmektedir. H\u00fck\u00fcml\u00fc, mahk\u00fbm oldu\u011fu su\u00e7 cinsinden ba\u015fka bir su\u00e7 daha i\u015fledi\u011finde de zamana\u015f\u0131m\u0131 kesilmektedir (mad. 114).<\/p>\n

    Konu ile ilgili YARGITAY KARARLARI<\/span><\/a><\/span><\/strong><\/p>\n

    TIP HUKUKU<\/a><\/strong><\/span><\/p>\n

    HEK\u0130MLER\u0130N SORUMLULU\u011eU<\/a><\/span><\/strong><\/p>\n

    YARGITAY KARARLARI<\/a><\/span><\/strong><\/p>\n

    SA\u011eLIK HUKUKU MEVZUATI<\/a><\/strong><\/span><\/p>\n