{"id":662,"date":"2015-12-05T01:50:14","date_gmt":"2015-12-04T23:50:14","guid":{"rendered":"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/?p=662"},"modified":"2023-05-04T21:17:05","modified_gmt":"2023-05-04T18:17:05","slug":"ceza-muhakemesinde-kanun-yollari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/ceza-muhakemesinde-kanun-yollari\/","title":{"rendered":"CEZA MUHAKEMES\u0130NDE KANUN YOLLARI"},"content":{"rendered":"

KANUN YOLLARI<\/strong><\/p>\n

Kanun yolu ile \u00f6ncelikle bir hakim veya mahkeme karar\u0131n\u0131n; karar\u0131 veren merci ya da daha \u00fcst bir mahkeme taraf\u0131ndan kontrol edilmesi anla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Kesinle\u015fmemi\u015f karar ve h\u00fck\u00fcmler i\u00e7in ba\u015fvurulan kanun yolu \u201cola\u011fan\u201d olarak adland\u0131r\u0131l\u0131rken; kesinle\u015fmi\u015f karar ve h\u00fck\u00fcmler i\u00e7in ba\u015fvurulan kanun yolu \u201cola\u011fan\u00fcst\u00fc\u201d kanun yolu olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n

Ola\u011fan kanun yollar\u0131, itiraz, istinaf, temyiz; ola\u011fan\u00fcst\u00fc kanun yollar\u0131 ise, Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131s\u0131\u2018n\u0131n itiraz\u0131, kanun yarar\u0131na bozma ve yarg\u0131laman\u0131n yenilenmesidir.<\/p>\n

CMUK\u2019da bulunan karar d\u00fczeltme ola\u011fan\u00fcst\u00fc kanun yolu, CMK\u2019da benimsenmemi\u015ftir. Halihaz\u0131rda istinaf h\u00fck\u00fcmleri y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girinceye kadar CMUK\u2019un 322. Maddesinin 4, 5 ve 6. f\u0131kralar\u0131 hari\u00e7 olmak \u00fczere 305 ila 326 maddeleri y\u00fcr\u00fcrl\u00fcktedir (5320 say\u0131l\u0131 Kanun 8).<\/p>\n

Kanun yoluna ba\u015fvurma hakk\u0131 CMK 260. maddede tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Buna g\u00f6re; \u201cHakim ve mahkeme kararlar\u0131na kar\u015f\u0131 C. savc\u0131s\u0131, \u015f\u00fcpheli, san\u0131k ve bu kanuna g\u00f6re kat\u0131lan s\u0131fat\u0131n\u0131 alm\u0131\u015f olanlar ile kat\u0131lma iste\u011fi karara ba\u011flanmam\u0131\u015f, reddedilmi\u015f veya kat\u0131lan s\u0131fat\u0131n\u0131 alabilecek surette su\u00e7tan zarar g\u00f6rm\u00fc\u015f bulunanlar i\u00e7in kanun yollar\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r.\u201d<\/p>\n

C. savc\u0131s\u0131, san\u0131k lehine olarak da kanun yollar\u0131na ba\u015fvurabilir (CMK 260). C. Savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan aleyhine kanun yoluna gidilen karar, san\u0131k lehine bozulabilir veya de\u011fi\u015ftirilebilir. C. savc\u0131s\u0131, kanun yoluna san\u0131k lehine ba\u015fvurdu\u011funda, yeniden verilen h\u00fck\u00fcm \u00f6nceki h\u00fck\u00fcmde tayin edilmi\u015f olan cezadan daha a\u011f\u0131r bir cezay\u0131 i\u00e7eremez (CMK 265).<\/p>\n

\u015e\u00fcpheli veya san\u0131\u011f\u0131n yasal temsilcisi ve e\u015fi, \u015f\u00fcpheli veya san\u0131\u011fa a\u00e7\u0131k olan kanun yollar\u0131na s\u00fcresi i\u00e7inde kendiliklerinden ba\u015fvurabilirler. \u015e\u00fcphelinin veya san\u0131\u011f\u0131n ba\u015fvurusuna ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler, bunlar taraf\u0131ndan yap\u0131lacak ba\u015fvuru ve onu izleyen i\u015flemler i\u00e7in de ge\u00e7erlidir (CMK 262).<\/p>\n

Tutuklu bulunan \u015f\u00fcpheli veya san\u0131k da kanun yollar\u0131na ba\u015fvurabilir. Tutuklu bulunan \u015f\u00fcpheli veya san\u0131k, zab\u0131t katibine veya tutuklu bulundu\u011fu ceza infaz kurumu ve tutukevi<\/p>\n

m\u00fcd\u00fcr\u00fcne beyanda bulunmak suretiyle veya bu hususta bir dilek\u00e7e vererek kanun yollar\u0131na ba\u015fvurabilir.<\/p>\n

Avukat, m\u00fcdafili\u011fini veya vekilli\u011fini \u00fcstlendi\u011fi ki\u015filerin a\u00e7\u0131k arzusuna ayk\u0131r\u0131 olmamak mko\u015fuluyla kanun yollar\u0131na ba\u015fvurabilir (CMK 261). Ancak 150. maddenin 2. F\u0131kras\u0131 muyar\u0131nca, kendisine m\u00fcdafi atanan \u015f\u00fcpheli veya san\u0131klar (\u00e7ocuk veya kendisini savunamayacak derecede malul ya da sa\u011f\u0131r ve dilsiz olup m\u00fcdafi olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in istemiaranmaks\u0131z\u0131n kendisine bir m\u00fcdafi g\u00f6revlendirilmi\u015f) yarar\u0131na kanun yoluna ba\u015fvuruldu\u011funda veya ba\u015fvurulan kanun yolundan vazge\u00e7ildi\u011finde \u015f\u00fcpheli veya san\u0131k ile m\u00fcdafiin iradesi \u00e7eli\u015firse atanm\u0131\u015f m\u00fcdafiin iradesi ge\u00e7erli say\u0131l\u0131r (CMK 266\/3).<\/p>\n

Kanunda her ne kadar \u201ckendisine m\u00fcdafi atanan\u201d (CMK 266\/3) kelimesi kullan\u0131lm\u0131\u015f<\/p>\n

ve sadece CMK 150\/2 uyar\u0131nca m\u00fcdafii bulunmayan \u00e7ocuk a\u00e7\u0131s\u0131ndan m\u00fcdafiin iradesinin \u00fcst\u00fcn oldu\u011fu belirtilmi\u015fse de kanundaki atama kelimesini geni\u015f anlamda yorumlamak ve \u00e7ocu\u011fun se\u00e7ti\u011fi m\u00fcdafiin de \u00e7ocukla \u00e7eli\u015fen iradesi durumunda m\u00fcdafiin iradesinin ge\u00e7erli say\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmek gerekir. Atama kelimesini dar yorumlarsak kendi menfaatini alg\u0131layamayan, kendisini yeterince savunamayacak olan \u00e7ocu\u011fun kendisine k\u00f6t\u00fcl\u00fck yapmas\u0131na neden olabiliriz. Yasada ge\u00e7en atama kelimesinin sadece CMK 150\/2\u2019deki atanm\u0131\u015f m\u00fcdafii ifade etti\u011fine ili\u015fkin bir d\u00fczenleme gerek\u00e7ede de yoktur.<\/p>\n

M\u00fcdafiin san\u0131ktan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak kanun yoluna ba\u015fvurmas\u0131 hali kanunda d\u00fczenlenmi\u015ftir (CMK 261). M\u00fcdafi veya vekil kanun yolu davas\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak a\u00e7abilir.<\/p>\n

Ancak buradaki temel ko\u015ful san\u0131\u011f\u0131n veya ma\u011fdurun a\u00e7\u0131k\u00e7a kanun yoluna ba\u015fvurmak istemedi\u011fini belirtmi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Bu durumda avukat kanun yoluna ba\u015fvuramayacakt\u0131r.<\/p>\n

Bir yeti\u015fkinin kanun yoluna ba\u015fvurmaman\u0131n do\u011furabilece\u011fi sonu\u00e7lar\u0131 bilip, bilemeyece\u011fini irdelemek gerekir. Bu nedenle kanun yolundan vazge\u00e7me iradesinin, avukat taraf\u0131ndan ayd\u0131nlat\u0131lm\u0131\u015f bir irade olmas\u0131 gereklidir. Ki\u015fi kanun yoluna ba\u015fvurmamas\u0131n\u0131n do\u011furabilece\u011fi b\u00fct\u00fcn sonu\u00e7lar\u0131 bilerek a\u00e7\u0131k\u00e7a bundan vazge\u00e7mi\u015f ise kanun yeti\u015fkinin iradesine \u00fcst\u00fcnl\u00fck tan\u0131m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Kanunun bu h\u00fckm\u00fc ele\u015ftirilebilir. M\u00fcdafi (vekil de\u011fil) toplumsal m\u00fcdafa yapmaktad\u0131r ve C. savc\u0131s\u0131 nas\u0131l m\u00fcstakil kanun yolu davas\u0131 a\u00e7abiliyorsa m\u00fcdafi de a\u00e7abilsin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ileri s\u00fcr\u00fclebilir. Ancak kanun tercihini \u00f6b\u00fcr y\u00f6nde kullanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Kanun yoluna ba\u015fvurma ve vazge\u00e7mede m\u00fcdafiin iradesine tan\u0131nan bu \u00f6nceli\u011fin amac\u0131 h\u00fck\u00fcmden de a\u00e7\u0131k\u00e7a anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, kanun yollar\u0131 konusunda yeterli de\u011ferlendirmede bulunamayaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen \u015f\u00fcpheli ve san\u0131\u011f\u0131n yarar\u0131n\u0131n korunmas\u0131d\u0131r. Bu yetkiyi kullanan m\u00fcdafiin, kanunun amac\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmas\u0131 ve \u00e7ocuk aleyhine sonu\u00e7 do\u011furmayacak bi\u00e7imde yetkisini kullanmas\u0131 gerekir. Bu durum \u00f6zellikle tutuklu yarg\u0131lamalar bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemlidir. H\u00fckm\u00fcn kesinle\u015fmesinin gecikmesi, \u00e7ocuklar\u0131n e\u011fitimevine g\u00f6nderilmesini ve e\u011fitim, meslek edinme gibi olanaklardan yararlanmas\u0131n\u0131 engellemektedir. \u00d6te yandan kesinle\u015fen h\u00fck\u00fcm, aklanma olana\u011f\u0131n\u0131 veya cezan\u0131n indirilmesi olana\u011f\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmaktad\u0131r. Bu nedenle avukat\u0131n temyizin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 ve etkilerini de\u011ferlendirmesi, bu konuda m\u00fcvekkilini bilgilendirmesi ve g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc yaz\u0131l\u0131 olarak almas\u0131 \u00f6nerilir. \u00d6rne\u011fin; kanun temyiz sebebi olarak hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k ko\u015fulunu belirtmi\u015ftir. Hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k yok ise karar temyiz edilmemelidir. Karar\u0131n temyiz edilmesi gereken durumlarda ise, \u00e7ocu\u011fun e\u011fitimevine g\u00f6nderilmesini sa\u011flamak \u00fczere, temyiz incelemesinin h\u0131zl\u0131 yap\u0131lmas\u0131 gere\u011fi, aksi takdirde \u00e7ocu\u011fun kaybedece\u011fi haklar da dilek\u00e7ede beliritilmeli ve bu konuya \u00f6zellikle dikkat \u00e7ekilmelidir.<\/p>\n

Meseleye \u00e7ocuk a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda kanunun (CMK 266\/3) tamamen farkl\u0131 bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 ile m\u00fcdafiin iradesini ge\u00e7erli sayd\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Kanunun bu tercihi yerindedir, yukar\u0131da belirttildi\u011fi gibi madde geni\u015f olarak yorumlanmal\u0131 ve CMK 150\/2 kapsam\u0131na giren b\u00fct\u00fcn \u015f\u00fcpheli ve san\u0131klara atanan veya se\u00e7ilen m\u00fcdafileri kapsamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

7.1 TUTUKLU BA\u015eVURUSU<\/strong><\/p>\n

Zab\u0131t katibine ba\u015fvuru halinde, kanun yollar\u0131na ba\u015fvuru beyan\u0131 veya dilek\u00e7esi ilgili deftere kaydedildikten sonra bu hususlar\u0131 belirten bir tutanak d\u00fczenlenerek tutuklu bulunan \u015f\u00fcpheli veya san\u0131\u011fa bir \u00f6rne\u011fi verilir.Kurum m\u00fcd\u00fcr\u00fcne ba\u015fvuru halinde ikinci f\u0131kra h\u00fckm\u00fcne g\u00f6re i\u015flem yap\u0131larak, tutanak ve dilek\u00e7e derhal ilgili mahkemeye g\u00f6nderilir. Zab\u0131t katibi ba\u015fvuruyu ilgili deftere kaydeder.<\/p>\n

Zab\u0131t katibi veya kurum m\u00fcd\u00fcr\u00fc taraf\u0131ndan ikinci f\u0131kra h\u00fckm\u00fcne g\u00f6re i\u015flem yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman kanun yollar\u0131 i\u00e7in bu kanunda belirlenen s\u00fcreler kesilmi\u015f say\u0131l\u0131r (CMK 263).<\/p>\n

Kabul edilebilir bir ba\u015fvuruda kanun yolunun veya merciin belirlenmesinde yan\u0131lma, ba\u015fvuran\u0131n haklar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmaz.<\/p>\n

Yan\u0131lma halinde ba\u015fvurunun yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 merci, ba\u015fvuruyu derhal g\u00f6revli ve yetkili olan mercie g\u00f6nderir (CMK 264).<\/p>\n

Kanun yoluna ba\u015fvurulduktan sonra bundan vazge\u00e7ilmesi, mercii taraf\u0131ndan karar verilinceye kadar ge\u00e7erlidir. Ancak, C. savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan san\u0131k lehine yap\u0131lan ba\u015fvurudan san\u0131\u011f\u0131n r\u0131zas\u0131 olmaks\u0131z\u0131n vazge\u00e7ilemez.<\/p>\n

M\u00fcdafiin veya vekilin ba\u015fvurudan vazge\u00e7ebilmesi i\u00e7in, vekaletnamede bu hususta<\/p>\n

\u00f6zel yetkili k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f olmas\u0131 gerekir.<\/p>\n

7.2 \u0130T\u0130RAZ<\/strong><\/p>\n

\u0130tiraz, hakimlik kararlar\u0131 ile istisnai hallerde mahkeme kararlar\u0131n\u0131n maddi ve hukuki mesele y\u00f6n\u00fcnden incelenmesini sa\u011flar. \u0130nceleme bir ba\u015fka makam taraf\u0131ndan yap\u0131l\u0131r ve itiraz ola\u011fan kanun yoludur. Ola\u011fan olmas\u0131 kesinle\u015fmemi\u015f kararlara kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131k olmas\u0131ndan dolay\u0131d\u0131r. \u0130kinci derece inceleme yapmas\u0131, yani maddi ve hukuki meseleyi bir \u00fcst mahkeme \u00f6n\u00fcnde incelenmesini sa\u011flamas\u0131, itiraz\u0131 istinafa benzeten bir d\u00fczenlemedir. \u0130tiraz ile istinaf\u0131n tek fark\u0131, istinafta esas mahkemesinin verdi\u011fi \u201ch\u00fck\u00fcmlerin\u201d bir \u00fcst mahkeme taraf\u0131ndan incelenmesidir.<\/p>\n

Karar\u0131na itiraz olunan makam bir \u00f6n inceleme yapar ve itiraz\u0131n yerinde olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 inceler, bu incelemesinin sonunda ilk verdi\u011fi karar\u0131 de\u011fi\u015ftirebilir, aksi takdirde \u00fcst mahkemeye g\u00f6nderir.<\/p>\n

Yeni kanun acele itiraz – adi itiraz ayr\u0131m\u0131n\u0131 kald\u0131rm\u0131\u015f, b\u00fct\u00fcn itirazlar\u0131 s\u00fcreye ba\u011flayarak<\/p>\n

acele itiraz haline getirmi\u015f ve karar\u0131 veren mercie de\u011fi\u015fiklik yapma yetkisi tan\u0131m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

\u0130tiraz edilebilen mahkeme kararlar\u0131:<\/p>\n

\u2022 \u0130lk defa merci taraf\u0131ndan verilen tutuklama kararlar\u0131 (CMK 271\/4),<\/p>\n

\u2022 Mahkeme taraf\u0131ndan verilen tutuklama karar\u0131 (CMK 101),<\/p>\n

\u2022 \u00c7ocuk mahkemelerince verilen koruyucu ve destekleyici tedbir kararlar\u0131 (\u00c7KK<\/p>\n

14),<\/p>\n

\u2022 H\u00fckm\u00fcn a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131n geri b\u0131rak\u0131lmas\u0131 karar\u0131 (CMK 231).<\/p>\n

GENEL H\u00dcK\u00dcMLERE G\u00d6RE \u0130T\u0130RAZI \u0130NCELEMEYE YETK\u0130L\u0130 MERC\u0130LER<\/strong><\/p>\n

Sulh ceza hakiminin kararlar\u0131na yap\u0131lan itirazlar\u0131n incelenmesi yetkisi, yarg\u0131 \u00e7evresinde bulunduklar\u0131 asliye ceza mahkemesi hakimine aittir.<\/p>\n

Sulh ceza i\u015fleri, asliye ceza hakimi taraf\u0131ndan g\u00f6r\u00fcl\u00fcyorsa itiraz\u0131 inceleme yetkisi a\u011f\u0131r ceza i\u015flerini g\u00f6ren mahkeme ba\u015fkan\u0131na aittir.<\/p>\n

Asliye ceza mahkemesi hakimi taraf\u0131ndan verilen kararlara yap\u0131lacak itirazlar\u0131n incelenmesi yetkisi, yarg\u0131 \u00e7evresinde bulunduklar\u0131 a\u011f\u0131r ceza mahkemesine ve bu mahkeme ile ba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan verilen kararlar hakk\u0131ndaki itirazlar\u0131n incelenmesi, o yerde a\u011f\u0131r ceza mahkemesinin birden \u00e7ok dairesinin bulunmas\u0131 halinde, numara olarak kendisini izleyen daireye; son numaral\u0131 daire i\u00e7in birinci daireye; o yerde a\u011f\u0131r ceza mahkemesinin tek dairesi varsa, en yak\u0131n a\u011f\u0131r ceza mahkemesine aittir.<\/p>\n

Naip hakim kararlar\u0131na yap\u0131lacak itirazlar\u0131n incelenmesi, mensup olduklar\u0131 a\u011f\u0131r ceza mahkemesi ba\u015fkan\u0131na, istinabe olunan mahkeme kararlar\u0131na kar\u015f\u0131 yukar\u0131daki bentlerde belirtilen esaslara g\u00f6re bulunduklar\u0131 yerdeki mahkeme ba\u015fkan\u0131 veya mahkemeye aittir.<\/p>\n

2010 itibariyle hen\u00fcz kurulmam\u0131\u015f olmakla birlikte b\u00f6lge adliye mahkemesi ceza dairelerinin kararlar\u0131 ile Yarg\u0131tay ceza dairelerinin esas mahkeme olarak bakt\u0131klar\u0131 davalarda verdikleri kararlara yap\u0131lan itirazlarda; \u00fcyenin karar\u0131n\u0131 g\u00f6revli oldu\u011fu daireni ba\u015fkan\u0131, daire ba\u015fkan\u0131 ile ceza dairesinin karar\u0131n\u0131 numara itibar\u0131yla izleyen ceza dairesi; son numaral\u0131 daire s\u00f6z konusu ise birinci ceza dairesi inceler.<\/p>\n

7.3 \u00c7OCUK HAK\u0130M\u0130 VE MAHKEMELER\u0130N\u0130N KARARLARINA KAR\u015eI \u0130T\u0130RAZ<\/strong><\/p>\n

KORUYUCU VE DESTEKLEY\u0130C\u0130 TEDB\u0130R KARARLARI BAKIMINDAN \u0130T\u0130RAZ<\/strong><\/p>\n

\u00c7ocuk hukukuna ili\u015fkin kanun yolu olan itirazda bu alana \u00f6zg\u00fc \u00f6zellikler vard\u0131r. Hakk\u0131nda kovu\u015fturma ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015f olanlar hari\u00e7, su\u00e7a s\u00fcr\u00fcklenen \u00e7ocuklarla korunma ihtiyac\u0131 olan \u00e7ocuklar hakk\u0131nda uygulanacak tedbir kararlar\u0131n\u0131 veren \u00e7ocuk mahkemesi hakimi, \u00c7KK 3. maddesinde \u00e7ocuk hakimi olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131r. \u00c7ocuk hakimi taraf\u0131ndan verilen tedbir kararlar\u0131na itiraz en yak\u0131n \u00e7ocuk mahkemesine yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n

Bu durumda 4.12.2004 tarihli ve 5271 say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanunu\u2019nun itiraza ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmleri uygulanacakt\u0131r. Kanunda \u201cmahkeme\u201d kelimesinin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Hakimin verdi\u011fi karar\u0131n itiraz mercii olarak mahkeme g\u00f6sterilmi\u015ftir.<\/p>\n

Tek hakimli mahkemenin hakimi hakim s\u0131fat\u0131 ile karar verdi\u011fi durumlarda, bu karara kar\u015f\u0131 yap\u0131lan itirazlar\u0131n kendisinin hakimi bulundu\u011fu \u201cmahkeme\u201d taraf\u0131ndan incelenmesi gerekti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmemelidir. Zira, hakimin yarg\u0131lamaya kat\u0131lamayaca\u011f\u0131 halleri d\u00fczenleyen CMK 23\/1\u2019de bir karar veya h\u00fckme kat\u0131lan hakimin, y\u00fcksek g\u00f6revli mahkemece bu h\u00fckme ili\u015fkin olarak verilecek karara kat\u0131lmas\u0131 yasaklanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Burada itiraz ile ilgili genel h\u00fck\u00fcmlerin uygulamas\u0131na at\u0131f yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 dikkate al\u0131narak itiraz; karar\u0131 veren hakime yap\u0131lacak ve hakim taraf\u0131ndan yap\u0131lan inceleme sonucuna g\u00f6re karar d\u00fczeltilmez ise en yak\u0131n \u00e7ocuk mahkemesine g\u00f6nderilecektir (CMK 268; \u00c7KK 14). \u0130tiraz kanun yolunun \u00f6zelli\u011fi, karar\u0131 veren ki\u015fiye d\u00fczeltme olana\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flamak, bu olmad\u0131\u011f\u0131 takdirde bir ba\u015fka ki\u015fi taraf\u0131ndan incelenmesini sa\u011flamakt\u0131r. Bu nedenle \u00e7ocuk mahkemesinin tek olmas\u0131 halinde o yerde varsa \u00e7ocuk a\u011f\u0131r cezaya, yoksa en yak\u0131n il veya il\u00e7edeki mahkemeye g\u00f6nderilece\u011fini kabul etmek gerekir.<\/p>\n

Kanunda itiraz\u0131n do\u011frudan do\u011fruya en yak\u0131n \u00e7ocuk mahkemesine yap\u0131lacak oldu\u011funun s\u00f6ylenmesi genel kural olan itiraz\u0131n karar\u0131 veren mercie yap\u0131l\u0131p, inceleme ile karar de\u011fi\u015ftirme yolunu kapatacak \u015fekilde yorumlanmamal\u0131d\u0131r. Kanun her ne kadar \u201citiraz\u2026.. mahkemesine yap\u0131l\u0131r\u201d demi\u015fse de, karar\u0131 veren makam\u0131n kendi karar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirme yolunun kapat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek \u00e7ocuk hukuku a\u00e7\u0131s\u0131ndan takip edilen ama\u00e7lara ters d\u00fc\u015fecektir.<\/p>\n

Hakk\u0131nda kovu\u015fturma ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015f olan \u00e7ocukla ilgili \u00e7ocuk mahkemesinin verdi\u011fi tedbir karar\u0131na kar\u015f\u0131 itiraz yolu yoktur; bu kararlara kar\u015f\u0131 esas h\u00fck\u00fcmle birlikte temyiz yoluna ba\u015fvurulmas\u0131 gerekecektir.<\/p>\n

USUL<\/strong><\/p>\n

\u0130tiraz\u0131 inceleyecek merci, yaz\u0131 ile cevap verebilmesi i\u00e7in itiraz\u0131, C. savc\u0131s\u0131 ve kar\u015f\u0131 tarafa bildirebilir. Ancak bu d\u00fczenleme duru\u015fma d\u0131\u015f\u0131ndaki kararlar i\u00e7in C. Savc\u0131s\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn al\u0131nmas\u0131n\u0131 gerekli k\u0131lan CMK 33. madde ile \u00e7eli\u015fir g\u00f6z\u00fckmektedir. Uygulamada da itiraz \u00fczerine verilen kararlar i\u00e7in C. savc\u0131s\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc al\u0131nmaktad\u0131r. Merci karar\u0131n\u0131 vermesi i\u00e7in, inceleme ve ara\u015ft\u0131rma yapabilece\u011fi gibi gerekli g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde bunlar\u0131n yap\u0131lmas\u0131n\u0131 da emredebilir (CMK 270).<\/p>\n

Kanunda yaz\u0131l\u0131 olan haller sakl\u0131 kalmak \u00fczere, itiraz hakk\u0131nda duru\u015fma yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n karar verilir. Ancak, gerekli g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde C. savc\u0131s\u0131 ve sonra m\u00fcdafi veya vekil dinlenir.<\/p>\n

\u0130tiraz yerinde g\u00f6r\u00fcl\u00fcrse merci, ayn\u0131 zamanda itiraz konusu hakk\u0131nda da karar verir.<\/p>\n

Karar m\u00fcmk\u00fcn olan en k\u0131sa s\u00fcrede verilir.<\/p>\n

Merciin, itiraz \u00fczerine verdi\u011fi kararlar kesindir; ancak ilk defa merci taraf\u0131ndan verilen tutuklama kararlar\u0131na kar\u015f\u0131 itiraz yoluna gidilebilir. Serbest b\u0131rak\u0131lmaya itiraz halinde merciin verdi\u011fi tutuklama kararlar\u0131na kar\u015f\u0131 itiraz yoluna gidilebilir.<\/p>\n

7.4 \u0130ST\u0130NAF<\/strong><\/p>\n

\u0130stinaf esas mahkemesinin verdi\u011fi h\u00fckm\u00fcn s\u00fcbut y\u00f6n\u00fcnden ve hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k y\u00f6n\u00fcnden bir \u00fcst mahkemede tekrar incelenmesidir. Bu nedenle \u201cikinci derece\u201d yarg\u0131lama yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenir. \u00dcst mahkemenin inceleme kapsam\u0131na g\u00f6re \u201cdar manada istinaf\u201d, \u201cgeni\u015f manada istinaf\u201d ve \u201cgeni\u015fletilmi\u015f temyiz\u201d kavramlar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar. Dar manada istinafta, ilk mahkemenin delil y\u00f6n\u00fcnden dinledi\u011fi b\u00fct\u00fcn unsurlar\u0131n tekrar dinlenmesi ve buna dayanarak yeni bir karar verilmesi s\u00f6z konusu olur. CMK bu sistemi kabul etmemi\u015ftir. Geni\u015f manada istinafta ise esas mahkemesinin \u00f6n\u00fcnde tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f olan b\u00fct\u00fcn deliller de\u011fil, sadece taraflar\u0131n itiraz etti\u011fi \u00fczerinde anla\u015famad\u0131klar\u0131 deliller istinafta tekrar ortaya konulur ve buna dayan\u0131larak s\u00fcbut hakk\u0131nda karar verilir.<\/p>\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc sistem olan geni\u015fletilmi\u015f temyizde ise \u00fcst mahkeme maddi meseleye sadece dosyay\u0131 inceleyerek girebilir. Bug\u00fcn T\u00fcrkiye\u2019de Yarg\u0131tay\u2019\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 geni\u015fletilmi\u015f temyizdir.<\/p>\n

Zira Yarg\u0131tay, bir\u00e7ok karar\u0131nda esas mahkemesi gibi delil de\u011ferlendirmekte fakat delilleri bizzat g\u00f6rmedi\u011fi i\u00e7in dosyaya girdi\u011fi kadar delil de\u011ferlendirmesi yapmaktad\u0131r. CMK 272 ve devam\u0131 maddelerinde geni\u015f manada istinaf\u0131 kabul etmi\u015f ve sadece \u00e7ok istisnai hallerde tan\u0131k, bilirki\u015fi dinleme yolunu a\u00e7acak bir sistem geli\u015ftirmi\u015f, ilke olarak dosya \u00fczerinden karar verme y\u00f6ntemini benimsemi\u015ftir.<\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019de verilen b\u00fct\u00fcn ilk mahkeme kararlar\u0131na kar\u015f\u0131 sadece istinaf yolu kabul edilmi\u015f, do\u011frudan do\u011fruya temyize gitme yasaklanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130stinaf mahkemesi olarak g\u00f6rev yapacak olan b\u00f6lge adliye mahkemelerinde ilk mahkemelerden verilen h\u00fck\u00fcmlerin b\u00fcy\u00fck bir \u00e7o\u011funlu\u011fu kesinle\u015fecek ve Yarg\u0131tay\u2019a gitmeyecektir. B\u00f6ylece yakla\u015f\u0131k 15-20 hakimli bir Yarg\u0131tay ile i\u015f y\u00fck\u00fcn\u00fcn halledilmesi m\u00fcmk\u00fcn olacak ve Yarg\u0131tay bir i\u00e7tihat mahkemesi olarak \u00e7al\u0131\u015facakt\u0131r. Zira CMK 286, 5 y\u0131l ve daha az hapis cezas\u0131n\u0131 gerektiren ilk derece mahkemesi kararlar\u0131n\u0131n istinaf incelemesinden sonra temyiz edilmesi yolunu prensip olarak kapatm\u0131\u015f, istisnai hallerde istinaf mahkemesi kararlar\u0131n\u0131n temyiz edilebilece\u011fine ili\u015fkin ayr\u0131nt\u0131l\u0131 h\u00fck\u00fcmler sevk etmi\u015ftir.<\/p>\n

\u0130stinaf ba\u015fvurusu yap\u0131l\u0131rken bug\u00fcn temyizde oldu\u011fu gibi \u201cneden\u201d g\u00f6sterme mecburiyeti g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir (CMK 273\/4). Fakat temyiz a\u00e7\u0131s\u0131ndan tersi kabul edilmi\u015f ve temyiz yoluna ba\u015fvuran\u0131n \u201ch\u00fckm\u00fcn neden dolay\u0131 bozulmas\u0131n\u0131 istedi\u011fini\u201d g\u00f6stermek mecburiyeti konumu\u015ftur (CMK 294). Bunun d\u0131\u015f\u0131nda temyiz gerek\u00e7esi g\u00f6stermek mecburiyeti de kabul edilmi\u015ftir (CMK 295). Fakat, istinaf a\u00e7\u0131s\u0131ndan di\u011fer s\u00fcjelerin neden g\u00f6sterme mecburiyeti kabul edilmemi\u015fken, C. savc\u0131s\u0131n\u0131n istinaf nedeni g\u00f6stermek mecburiyeti vard\u0131r (CMK 273\/5).<\/p>\n

\u0130stinaf ba\u015fvurusu h\u00fckm\u00fcn kesinle\u015fmesini engelleyerek h\u00fckm\u00fc veren mahkeme taraf\u0131ndan ba\u015fvurunun incelenmesine neden olur (CMK 276). Bu ba\u015fvuru kabul edilirse dosya b\u00f6lge adliye mahkemesi Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131\u2019na g\u00f6nderilir ve bu s\u00fcje taraf\u0131ndan bir tebli\u011fname haz\u0131rlan\u0131r.<\/p>\n

B\u00f6lge adliye mahkemesinin dosya \u00fczerinde yapt\u0131\u011f\u0131 \u00f6n incelemede kabul karar\u0131 verilirse (CMK 279) b\u00f6lge adliye mahkemesi istinaf ba\u015fvurusunun reddine, h\u00fckm\u00fcn bozulmas\u0131na veya ilk derece mahkemesinin karar\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131larak davan\u0131n yeniden g\u00f6r\u00fclmesine karar verebilir (CMK 280).<\/p>\n

\u0130stinaf ba\u015fvurusunun reddi ile ilk mahkemenin verdi\u011fi karar\u0131n do\u011frulu\u011fu belirlenir ve h\u00fck\u00fcm kesinle\u015fir (CMK 280\/1-a).<\/p>\n

B\u00f6lge adliye mahkemesinin \u201cbozma\u201d karar\u0131 verme yetkisi CMK 289\u2019da g\u00f6sterilen hukuka kesin ayk\u0131r\u0131l\u0131k hallerinde vard\u0131r (CMK 280\/1-b). G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi istisnaf incelemesi yapan \u00fcst mahkeme bir nevi geni\u015fletilmi\u015f temyiz g\u00f6revi de \u00fcstlenmi\u015ftir.<\/p>\n

Verilebilecek di\u011fer \u00f6nemli karar, ilk derece mahkemesinin karar\u0131nda maddi veya hukuki a\u00e7\u0131dan bir hata oldu\u011funun g\u00f6r\u00fclmesi ve bu karar\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ile davan\u0131n yeniden g\u00f6r\u00fclmesine karar verilmesidir (CMK 280\/1-c).<\/p>\n

Davan\u0131n yeniden g\u00f6r\u00fclmesine karar verildi\u011fi hallerde duru\u015fma haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 yap\u0131l\u0131r, fakat prensip olarak celseli duru\u015fma yap\u0131lmaz. \u0130nceleme dosya \u00fczerinden g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr ve \u00fcyenin inceleme raporu, ilk derece mahkemesinin gerek\u00e7eli h\u00fckm\u00fc ve tan\u0131k ifadeleri gibi dosyadaki belgeler okunur (CMK 282\/1 a-b-c).<\/p>\n

\u0130stinaf mahkemesi \u201cgerekli g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc takdirde\u201d tan\u0131k ve bilirki\u015fi de \u00e7a\u011f\u0131rabilir (CMK 282\/1-d). Bu nedenle CMK\u2019n\u0131n kabul etti\u011fi istinaf\u0131n, geni\u015f anlamda istinaf oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmelidir. Yani esas mahkemesinde g\u00f6r\u00fclen b\u00fct\u00fcn dava de\u011fil, sadece maddi olgu bak\u0131m\u0131ndan tart\u0131\u015fmal\u0131 olan hususlar \u00fczerinde durulabilir.<\/p>\n

\u0130stinaf mahkemesinin sonu\u00e7ta nas\u0131l karar verece\u011fi kanunda ayr\u0131ca g\u00f6sterilmemi\u015f ve genel h\u00fck\u00fcmlerin uygulanmas\u0131 beklenmi\u015ftir. \u0130lk derece mahkemesinin karar\u0131 kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fu i\u00e7in (CMK 280\/1-c), yeniden yap\u0131lacak duru\u015fman\u0131n arkas\u0131ndan CMK 223 uyar\u0131nca ne h\u00fck\u00fcm vermek gerekiyorsa, istinaf mahkemesi bunu verecektir.<\/p>\n

Ancak san\u0131k lehine ba\u015fvuru varsa y\u00fcksek mahmeke cezay\u0131 a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131ramayacakt\u0131r (CMK 283). Temyiz a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u201ch\u00fck\u00fcm yaln\u0131z san\u0131k taraf\u0131ndan veya onun lehine temyiz edilmi\u015fse\u201d kabul edilmi\u015f olan aleyhe de\u011fi\u015ftirme yasa\u011f\u0131, istinaf d\u00fczenlenirken \u201cyaln\u0131z\u201d kelimesi unutuldu\u011fu i\u00e7in, istinafta san\u0131k lehine yap\u0131lan bir ba\u015fvuru varsa, aleyhe ba\u015fvuru da olsa art\u0131k ilk cezan\u0131n a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayacakt\u0131r.<\/p>\n

\u0130stinafta di\u011fer bir \u00f6zellik \u201cdirenme yasa\u011f\u0131\u201d getirilmesidir (CMK 284). \u0130stinaf mahkemesinin verdi\u011fi kararlara kar\u015f\u0131 ilk derece mahkemesi direnemeyecektir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, direnme temyizde muhafaza edilmi\u015ftir: CMK 307\/3\u2019e g\u00f6re Yarg\u0131tay b\u00f6lge adliye mahkemesinin karar\u0131n\u0131 bozarsa bu bozma karar\u0131na kar\u015f\u0131 \u015fimdi oldu\u011fu gibi ilk derece mahkemesi veya b\u00f6lge adliye mahkemesi direnebilecektir. D\u00fcnyan\u0131n hi\u00e7bir yerinde olmayan direnmenin tamamen kald\u0131r\u0131lmas\u0131 daha uygun olurdu.<\/p>\n

G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi Ceza Muhakemesi Kanunu\u2019nun kabul etti\u011fi istinaf sistemi di\u011fer kurumlar\u0131 ile bir b\u00fct\u00fcn te\u015fkil etmekte ve yarg\u0131laman\u0131n adil ve makul bir s\u00fcre i\u00e7erisinde yap\u0131lmas\u0131n\u0131 hedeflemektedir: iddianamenin iadesi kabul edilerek davalar\u0131n mahkeme \u00f6n\u00fcne olgun bir \u015fekilde gelmesi istenilmi\u015f, duru\u015fmada do\u011frudan soru sistemi benimsenmi\u015f, basit uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n mahkeme d\u0131\u015f\u0131nda halli i\u00e7in uzla\u015fma, kamu davas\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131n ertelenmesi gibi kurumlar yarat\u0131lm\u0131\u015f ve Yarg\u0131tay\u2019\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 i\u015f y\u00fck\u00fcnden kurtar\u0131lmas\u0131 i\u00e7in de adeta b\u00f6lgesel Yarg\u0131tayc\u0131klar \u015feklinde \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 hedeflenen b\u00f6lge adliye mahkemeleri kurulmu\u015ftur. Sistem b\u00fct\u00fcn\u00fc ile \u00e7al\u0131\u015fsa idi, sisteme giren y\u00fcz davadan bir \u00e7o\u011fu uzla\u015fma, kamu davas\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131n ertlenmesi ve iddianamenin iadesi ile elenecek ve sadece mahkumiyet olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksek, delil y\u00f6n\u00fcnden sa\u011flam davalar mahkemenin \u00f6n\u00fcne gidecekti. Bunlar\u0131n adedinin %30 kadar olaca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclse, mahkumiyet karar\u0131 oran\u0131 bug\u00fcn %40 civar\u0131nda oldu\u011funa\u00a0 g\u00f6re istinafa gidecek olan dava say\u0131s\u0131n\u0131n bug\u00fcn temyize gidenin \u00e7ok alt\u0131nda olaca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclecektir. \u0130stinafa giden i\u015flerin %90\u2019\u0131 da temyiz edilemeyece\u011fine g\u00f6re sistemde b\u00fcy\u00fck bir rahatlama olacak idi. Fakat kanunun \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc yeni m\u00fcesseselerin iyi kullan\u0131lamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rerek neticeden sistemin nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131n\u0131 \u015fimdiden s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n

7 no.lu ek protokole g\u00f6re, san\u0131\u011f\u0131n bir di\u011fer mahkemede maddi meseleyi incelettirebilmesi gerekir. Kanunun tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 bir yeniden inceletme olana\u011f\u0131n\u0131n fiilen kulland\u0131r\u0131lmamas\u0131n\u0131n, adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 ihlali oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclebilir.<\/p>\n

\u0130lk derece mahkemelerinden verilen h\u00fck\u00fcmlere kar\u015f\u0131 istinaf yoluna ba\u015fvurulabilir. Ancak, onbe\u015f y\u0131l ve daha fazla hapis cezalar\u0131na ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler, b\u00f6lge adliye mahkemesince re\u2019sen incelenir.<\/p>\n

H\u00fck\u00fcmden \u00f6nce verilip h\u00fckme esas te\u015fkil eden veya ba\u015fkaca kanun yolu \u00f6ng\u00f6r\u00fclmemi\u015f olan mahkeme kararlar\u0131na kar\u015f\u0131 da h\u00fck\u00fcmle birlikte istinaf yoluna ba\u015fvurulabilir.<\/p>\n

A\u015fa\u011f\u0131daki kararlara kar\u015f\u0131 istinaf yoluna ba\u015fvurulamaz (CMK 272):<\/p>\n

\u2022 Sonu\u00e7 olarak belirlenen ikibin lira dahil adli para cezas\u0131na mahkumiyet h\u00fck\u00fcmleri,<\/p>\n

\u2022 \u00dcst s\u0131n\u0131r\u0131 be\u015fy\u00fcz g\u00fcn\u00fc ge\u00e7meyen adli para cezas\u0131n\u0131 gerektiren su\u00e7lardan beraat<\/p>\n

h\u00fck\u00fcmleri,<\/p>\n

\u2022 Kanunlarda kesin oldu\u011fu yaz\u0131l\u0131 bulunan h\u00fck\u00fcmler.<\/p>\n

\u0130stinaf istemi, h\u00fckm\u00fcn a\u00e7\u0131klanmas\u0131ndan itibaren yedi g\u00fcn i\u00e7inde h\u00fckm\u00fc veren mahkemeye bir dilek\u00e7e verilmesi veya zab\u0131t katibine bir beyanda bulunulmas\u0131 suretiyle yap\u0131l\u0131r; beyan tutana\u011fa ge\u00e7irilir ve tutanak hakime onaylatt\u0131r\u0131l\u0131r. Tutuklu san\u0131k hakk\u0131nda CMK 263. madde h\u00fckm\u00fc sakl\u0131d\u0131r.<\/p>\n

H\u00fck\u00fcm, istinaf yoluna ba\u015fvurma hakk\u0131 olanlar\u0131n yoklu\u011funda a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015fsa, s\u00fcre tebli\u011f tarihinden ba\u015flar.<\/p>\n

Asliye ceza mahkemelerinde bulunan C. savc\u0131lar\u0131, mahkemelerinin yarg\u0131 \u00e7evresi i\u00e7erisindeki sulh ceza mahkemelerinin; a\u011f\u0131r ceza mahkemelerinde bulunan C. savc\u0131lar\u0131, mahkemelerinin yarg\u0131 \u00e7evresi i\u00e7erisindeki asliye ve sulh ceza mahkemelerinin h\u00fck\u00fcmlerine kar\u015f\u0131, karar\u0131n o yer Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131\u2019na geli\u015f tarihinden itibaren yedi g\u00fcn i\u00e7inde istinaf yoluna ba\u015fvurabilirler.<\/p>\n

San\u0131k ve CMK\u2019ya g\u00f6re kat\u0131lan s\u0131fat\u0131n\u0131 alm\u0131\u015f olanlar ile kat\u0131lma iste\u011fi karara ba\u011flanmam\u0131\u015f, reddedilmi\u015f veya kat\u0131lan s\u0131fat\u0131n\u0131 alabilecek surette su\u00e7tan zarar g\u00f6rm\u00fc\u015f bulunanlar\u0131n dilek\u00e7e veya beyan\u0131nda, ba\u015fvuruya ili\u015fkin nedenlerin g\u00f6sterilmemesi inceleme yap\u0131lmas\u0131na engel olmaz.<\/p>\n

C. savc\u0131s\u0131, istinaf yoluna ba\u015fvurma nedenlerini gerek\u00e7eleriyle birlikte yaz\u0131l\u0131 isteminde a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6sterir. Bu istem ilgililere tebli\u011f edilir. \u0130lgililer, tebli\u011f tarihinden itibaren yedi g\u00fcn i\u00e7inde bu husustaki cevaplar\u0131n\u0131 bildirebilirler (CMK 273).<\/p>\n

San\u0131k, yoklu\u011funda aleyhine verilen h\u00fck\u00fcmlere kar\u015f\u0131 eski hale getirme isteminde bulunabilir. Eski hale getirme s\u00fcresi i\u00e7inde de istinaf s\u00fcresi i\u015fler. San\u0131\u011f\u0131n eski hale getirme isteminde bulundu\u011fu hallerde, ayr\u0131ca istinaf isteminde bulunmas\u0131 gerekir.<\/p>\n

Bu halde istinaf istemi ile ili\u015fkili i\u015fler, eski hale getirme istemi hakk\u0131nda karar verilinceye kadar ertelenir (CMK 274).<\/p>\n

S\u00fcresi i\u00e7inde yap\u0131lan istinaf ba\u015fvurusu, h\u00fckm\u00fcn kesinle\u015fmesini engeller.<\/p>\n

H\u00fck\u00fcm, istinaf yoluna ba\u015fvuran C. savc\u0131s\u0131na veya ilgililere gerek\u00e7esiyle birlikte a\u00e7\u0131klanmam\u0131\u015fsa; h\u00fckme kar\u015f\u0131 istinaf yoluna ba\u015fvuruldu\u011funun mahkemece \u00f6\u011frenilmesinden itibaren gerek\u00e7e, yedi g\u00fcn i\u00e7inde tebli\u011f edilir (CMK 275).<\/p>\n

\u0130stinaf istemi, kanuni s\u00fcrenin ge\u00e7mesinden sonra veya aleyhine istinaf yoluna ba\u015fvurulamayacak bir h\u00fckme kar\u015f\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015fsa ya da istinaf yoluna ba\u015fvuran\u0131n buna hakk\u0131 yoksa, h\u00fckm\u00fc veren mahkeme bir kararla dilek\u00e7eyi reddeder.<\/p>\n

\u0130stinaf ba\u015fvurusunda bulunan C. savc\u0131s\u0131 veya ilgililer, ret karar\u0131n\u0131n kendilerine tebli\u011finden itibaren yedi g\u00fcn i\u00e7inde b\u00f6lge adliye mahkemesinden bu hususta bir karar vermesini isteyebilirler. Bu takdirde dosya b\u00f6lge adliye mahkemesine g\u00f6nderilir. Ancak, bu nedenle h\u00fckm\u00fcn infaz\u0131 ertelenemez (CMK 276).<\/p>\n

CMK 276. maddeye g\u00f6re h\u00fckm\u00fc veren mahkemece reddedilmeyen istinaf dilek\u00e7esi veya beyana ili\u015fkin tutana\u011f\u0131n bir \u00f6rne\u011fi kar\u015f\u0131 tarafa tebli\u011f olunur. Kar\u015f\u0131 taraf, tebli\u011f tarihinden itibaren yedi g\u00fcn i\u00e7inde yaz\u0131l\u0131 olarak cevab\u0131n\u0131 verebilir.<\/p>\n

Kar\u015f\u0131 taraf san\u0131k ise, bir tutana\u011fa ba\u011flanmak \u00fczere zab\u0131t katibine yap\u0131lacak bir beyanla da cevab\u0131n\u0131 verebilir. Cevap verildikten veya bunun i\u00e7in belirli s\u00fcre bittikten sonra dava dosyas\u0131, b\u00f6lge adliye mahkemesine sunulmak \u00fczere, Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan b\u00f6lge adliye mahkemesi Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131\u2018na g\u00f6nderilir.<\/p>\n

Dava dosyas\u0131, b\u00f6lge adliye mahkemesi Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131\u2018na geldi\u011finde incelenerek,<\/p>\n

varsa tebligat eksikliklerinin giderilmesi sa\u011fland\u0131ktan ve sunulmas\u0131 gereken belge ve deliller de eklendikten sonra, yaz\u0131l\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceyi i\u00e7eren bir tebli\u011fname ile birlikte b\u00f6lge adliye mahkemesi ceza dairesine verilir. B\u00f6lge adliye mahkemesi Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131\u2018nca d\u00fczenlenen tebli\u011fname ilgililere de tebli\u011f olunur (CMK 278).<\/p>\n

Dosya \u00fczerinde yap\u0131lan \u00f6n inceleme sonunda a\u015fa\u011f\u0131dakilerden birine karar verilir<\/p>\n

(CMK 279):<\/p>\n

\u2022 B\u00f6lge adliye mahkemesinin yetkili olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131 halinde dosyan\u0131n yetkili<\/p>\n

b\u00f6lge adliye mahkemesine g\u00f6nderilmesi,<\/p>\n

\u2022 B\u00f6lge adliye mahkemesine ba\u015fvurunun s\u00fcresi i\u00e7inde yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n, incelenmesi<\/p>\n

istenen karar\u0131n b\u00f6lge adliye mahkemesinde incelenebilecek kararlardan olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n, ba\u015fvuran\u0131n buna hakk\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131 halinde istinaf ba\u015fvurusunun reddi.<\/p>\n

B\u00f6lge adliye mahkemesi, Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131\u2018n\u0131n tebli\u011fnamesini, dosyay\u0131 ve dosyayla birlikte sunulmu\u015f olan delilleri inceledikten sonra;<\/p>\n

\u2022 \u0130lk derece mahkemesinin karar\u0131nda usule veya esasa ili\u015fkin herhangi bir hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, delillerde veya i\u015flemlerde herhangi bir eksiklik olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ispat bak\u0131m\u0131ndan de\u011ferlendirmenin yerinde oldu\u011funu saptad\u0131\u011f\u0131nda istinaf ba\u015fvurusunun esastan reddine,<\/p>\n

\u2022 \u0130lk derece mahkemesinin karar\u0131nda 289. maddede belirtilen bir hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k nedeninin bulunmas\u0131 halinde h\u00fckm\u00fcn bozulmas\u0131na ve dosyan\u0131n yeniden incelenmek ve h\u00fckmolunmak \u00fczere h\u00fckm\u00fc bozulan ilk derece mahkemesine veya kendi yarg\u0131 \u00e7evresinde uygun g\u00f6rece\u011fi di\u011fer bir ilk derece mahkemesine g\u00f6nderilmesine,<\/p>\n

\u2022 Di\u011fer hallerde, gerekli tedbirleri ald\u0131ktan sonra ilk derece mahkemesinin karar\u0131n\u0131 kald\u0131rarak davan\u0131n yeniden g\u00f6r\u00fclmesine ve duru\u015fma haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 i\u015flemlerine ba\u015flanmas\u0131na, karar verir. (CMK 280)<\/p>\n

Duru\u015fma haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 a\u015famas\u0131nda b\u00f6lge adliye mahkemesi ba\u015fkan\u0131 veya g\u00f6revlendirece\u011fi \u00fcye, CMK 175. madde h\u00fck\u00fcmlerine uygun olarak duru\u015fma g\u00fcn\u00fcn\u00fc saptar; gerekli \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131 yapar. Tutuksuz san\u0131\u011fa yap\u0131lacak \u00e7a\u011fr\u0131da kendi ba\u015fvurusu \u00fczerine a\u00e7\u0131lacak davan\u0131n duru\u015fmas\u0131na gelmedi\u011finde davas\u0131n\u0131n reddedilece\u011fi ayr\u0131ca bildirilir.<\/p>\n

Mahkemece, gerekli g\u00f6r\u00fclen tan\u0131klar\u0131n, bilirki\u015filerin dinlenilmesine ve ke\u015ffin yap\u0131lmas\u0131na karar verilir (CMK 281).<\/p>\n

Duru\u015fma a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131da belirtilen istisnalar d\u0131\u015f\u0131nda CMK\u2019n\u0131n duru\u015fma haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131, duru\u015fma ve karara ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmleri uygulan\u0131r:<\/p>\n

\u2022 Duru\u015fma, bu kanunun \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc genel h\u00fck\u00fcmlere g\u00f6re ba\u015flad\u0131ktan sonra g\u00f6-<\/p>\n

revlendirilen \u00fcyenin inceleme raporu okunur.<\/p>\n

\u2022 \u0130lk derece mahkemesinin gerek\u00e7eli h\u00fckm\u00fc de okunur.<\/p>\n

\u2022 \u0130lk derece mahkemesinde dinlenilen tan\u0131klar\u0131n ifadelerini i\u00e7eren tutanaklar ile ke\u015fif tutanaklar\u0131, bilirki\u015fi raporu, b\u00f6lge adliye mahkemesi duru\u015fma haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 a\u015famas\u0131nda toplanan delil ve belgeler, yap\u0131lm\u0131\u015fsa ke\u015fif ve bilirki\u015fi a\u00e7\u0131klamalar\u0131na ili\u015fkin tutanak ve raporlar okunur.<\/p>\n

\u2022 B\u00f6lge adliye mahkemesi duru\u015fmas\u0131nda dinlenilmeleri gerekli g\u00f6r\u00fclen tan\u0131k ve bilirki\u015filer \u00e7a\u011fr\u0131l\u0131r (CMK 282).<\/p>\n

\u2022 \u0130stinaf yoluna san\u0131k lehine ba\u015fvurulmu\u015fsa, yeniden verilen h\u00fck\u00fcm, \u00f6nceki h\u00fck\u00fcmle belirlenmi\u015f olan cezadan daha a\u011f\u0131r olamaz (CMK 283).<\/p>\n

\u2022 B\u00f6lge adliye mahkemesi karar ve h\u00fck\u00fcmlerine kar\u015f\u0131 direnilemez; bunlara kar\u015f\u0131 herhangi bir kanun yoluna gidilemez.<\/p>\n

\u2022 \u00d6zel kanunlar\u0131n temyize ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmleri: T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2018nun 18. Maddesinin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131 h\u00fckm\u00fc hari\u00e7; di\u011fer kanunlarda temyiz edilebilece\u011fi veya haklar\u0131nda Yarg\u0131tay\u2019a ba\u015fvurulabilece\u011fi belirtilmi\u015f olup da b\u00f6lge adliye mahkemelerinin g\u00f6rev alan\u0131na giren dava ve i\u015flere ili\u015fkin ilk derece mahkemelerinin karar ve h\u00fck\u00fcmlerine kar\u015f\u0131 istinaf yoluna ba\u015fvurulur (CMK 285).<\/p>\n

7.5 TEMY\u0130Z<\/strong><\/p>\n

Halen Y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte Olan CMK\u2019n\u0131n Temyize \u0130li\u015fkin H\u00fck\u00fcmleri Ceza mahkemelerinden verilen h\u00fck\u00fcmler temyiz olunabilir (CMUK 305). Ancak, 15 sene ve daha yukar\u0131 h\u00fcrriyeti ba\u011flay\u0131c\u0131 cezalara ait h\u00fck\u00fcmler Yarg\u0131tay taraf\u0131ndan re\u2019sen tetkik olunur, kanunlarda kesin oldu\u011fu yaz\u0131l\u0131 bulunan h\u00fck\u00fcmler temyiz olunamaz.<\/p>\n

Para cezalar\u0131n\u0131n temyiz edilemeyecek limitlerini koyan 305. maddedeki h\u00fck\u00fcm Anayasa Mahkemesi\u2018nin 2009 y\u0131l\u0131nda verdi\u011fi karar ile bir y\u0131l sonra y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmek \u00fczere iptal edilmi\u015ftir (Anayasa Mahkemesi 2006\/65 E. 2009\/114 K. 23.07.2009).<\/p>\n

Temyiz sebebi, h\u00fckm\u00fcn kanuna muhalif olmas\u0131d\u0131r. Hukuki bir kaidenin tatbik edilmemesi veya yanl\u0131\u015f tatbik edilmesi kanuna muhalefettir (CMUK 307). Kanunda sekiz bent halinde say\u0131lan ve aralar\u0131nda m\u00fcdafa hakk\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131 da bulunan mutlak kanuna ayk\u0131r\u0131l\u0131k halleri d\u00fczenlenmi\u015ftir (CMUK 308). Bu gibi hallerde h\u00fck\u00fcm ba\u015fka y\u00f6neleri incelenmeksizin bozulur. Di\u011fer hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131klarda ise esas mahkemesi taraf\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015f olan hukua ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u201ch\u00fckme tesir edecek\u201c bir \u201ckanuna muhalefet\u201c olmas\u0131 gerekir (CMUK 320\/1).<\/p>\n

Temyiz dilek\u00e7esinin, h\u00fckm\u00fcn tefhiminden itibaren bir hafta i\u00e7inde h\u00fckm\u00fc veren mahkemeye verilmesi gerekir (CMUK 310). Bu dilek\u00e7e h\u00fckm\u00fcn kesinle\u015fmesini engeller<\/p>\n

(CMUK 312\/1).<\/p>\n

H\u00fckm\u00fc temyiz olunan mahkeme, bir \u00f6n inceleme yapar ve s\u00fcre veya s\u0131fat y\u00f6n\u00fcnden davay\u0131 reddedebilir. Bu karara kar\u015f\u0131 Yarg\u0131tay\u2019a ba\u015fvurulabilir (CMUK 315).<\/p>\n

Yarg\u0131tay da \u00f6ncelikle ayn\u0131 y\u00f6nlerden bir kabul incelemesi yapar (CMUK 317).<\/p>\n

Yarg\u0131tay\u2019\u0131n temyiz incelemesi sonunda verebilece\u011fi kararlardan biri bozma karar\u0131d\u0131r (CMUK 321). Yarg\u0131tay ayr\u0131ca 322. maddede g\u00f6sterilen hallerde davan\u0131n esas\u0131 hakk\u0131nda da kendisi karar verebilir. Mesela, olay\u0131n daha fazla ayd\u0131nlat\u0131lmas\u0131 gerekmeden beraat veya d\u00fc\u015fme karar\u0131 verilmesi gerekiyorsa b\u00f6yle bir karar verilebilir.<\/p>\n

Di\u011fer hallerde bozulan karar, h\u00fckm\u00fc bozulan mahkemeye veya o derecedeki bir mahkemeye g\u00f6nderilebilir (CMUK 322).<\/p>\n

Yarg\u0131tay\u2019\u0131n verdi\u011fi h\u00fck\u00fcm tefhim edilir. Fakat bu karara kar\u015f\u0131 mahkemelerin \u0131srar hakk\u0131 vard\u0131r. Israr \u00fczerine Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu\u2018nca verilen kararlara uymak mecburidir (CMUK 326).<\/p>\n

Aral\u0131k 2010 \u0130tibariyle Y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte Olmayan Temyiz H\u00fck\u00fcmleri CMK 289 sadece \u201cb\u00f6lge adliye mahkemesi (BAM) ceza dairelerinin h\u00fck\u00fcmlerinin\u201d temyiz edilebilece\u011fini kabul etmi\u015f, ve BAM taraf\u0131ndan CMK 289 uyar\u0131nca verilen bozma kararlar\u0131n\u0131 temyiz kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda tutmu\u015ftur. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, CMUK sisteminde esas mahkemeleri taraf\u0131ndan verilen ve 305. maddede istisnalar\u0131 g\u00f6sterilenler d\u0131\u015f\u0131nda kalan b\u00fct\u00fcn h\u00fck\u00fcmler temyiz edilebilirken CMK sadece BAM h\u00fck\u00fcmlerinin temyizini kabul etmi\u015f, bunlarda da s\u0131n\u0131rlamalar \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n

BAM h\u00fck\u00fcmlerinin temyiz edilebilirli\u011finde mahkumiyet karar\u0131, beraat karar\u0131 ve di\u011fer kararlar ayr\u0131m\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015f ve prensip olarak be\u015f y\u0131l veya daha az hapis cezas\u0131n\u0131 gerektiren ilk derece mahkemesi mahkumiyet karar\u0131n\u0131n BAM tarf\u0131ndan do\u011fru bulundu\u011fu hallerde temyiz yolu kapat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Sulh ceza mahkemesinin kararlar\u0131na kar\u015f\u0131 istinaftan sonra temyiz kabul edilmemi\u015f, ayn\u0131 husus adli para cezas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da benimsenmi\u015ftir. Beraat kararlar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan sonu\u00e7 ceza s\u0131n\u0131r\u0131 on y\u0131l ve daha az hapis olarak belirlenmi\u015ftir. \u0130lk derece mahkemesinin verdi\u011fi beraat karar\u0131 BAM\u2019da onan\u0131rsa, temyiz yolu kapanmaktad\u0131r. Bu sistemin CMUK\u2019dakinden \u00e7ok farkl\u0131 oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r. CMUK hemen hemen hi\u00e7 istisnas\u0131z b\u00fct\u00fcn h\u00fck\u00fcmlerin temyiz edilebilmesini kabul etmi\u015ftir.<\/p>\n

Temyiz nedeni a\u00e7\u0131s\u0131ndan CMUK\u2019daki sistem ile CMK\u2019daki sistem aras\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir fark yoktur. CMUK \u201ckanuna ayk\u0131r\u0131l\u0131ktan\u201d bahsederken CMK 288 yerinde olarak \u201chukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k\u201dtan bahsetmi\u015f bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n

Hukuka kesin ayk\u0131r\u0131l\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan da CMUK 308 ile CMK 289 aras\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir fark bulunmamakla birlikte, CMK 289\/1-i\u2019de \u201ch\u00fckm\u00fcn hukuka ayk\u0131r\u0131 y\u00f6ntemlerle elde edilen delile dayanmas\u0131n\u0131n\u201d h\u00fckm\u00fc daima sakatlayaca\u011f\u0131 bir ba\u015fka y\u00f6nden incelenmeden bozulaca\u011f\u0131n\u0131n d\u00fczenlenmesi yenidir.<\/p>\n

Temyiz ba\u015fvurusu a\u00e7\u0131s\u0131ndan CMUK ile CMK aras\u0131nda \u00f6nemli bir fark vard\u0131r. CMK 294 temyiz edenin h\u00fckm\u00fcn neden dolay\u0131 bozulmas\u0131n\u0131 istedi\u011fini g\u00f6stermek \u201czorunda\u201d oldu\u011funu emretmi\u015ftir. Temyiz sebebi maddi olgulara ili\u015fkin olmayacak sadece h\u00fckm\u00fcn hukuki y\u00f6n\u00fcne ili\u015fkin olabilecektir (CMK 294\/2). \u0130stinafta ise, istinaf nedeni g\u00f6stermek san\u0131k ve di\u011fer s\u00fcjeler i\u00e7in mecburi tutulmam\u0131\u015f (CMK 273\/4), sadece C. savc\u0131s\u0131na istinaf yoluna ba\u015fvurma nedenlerini \u201cgerek\u00e7eleri ile birlikte a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6sterme\u201d mecburiyeti y\u00fcklenmi\u015ftir (CMK 273\/5). Tutuklama karar\u0131 isteminde bulunan C. savc\u0131s\u0131n\u0131n \u201cmutlaka\u201d gerek\u00e7e g\u00f6stermesini isteyen kanunun emrine (CMK 101) C. savc\u0131lar\u0131n\u0131n uymakta zorlukla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in C. savc\u0131s\u0131n\u0131n istinafta gerek\u00e7e g\u00f6sterip g\u00f6stermeyece\u011fi merakla beklenmektedir.<\/p>\n

Temyizde \u201cneden\u201d g\u00f6stermek zorunda olan b\u00fct\u00fcn s\u00fcjeler (CMK 294) ba\u015fvuruda g\u00f6stermemi\u015flerse kendilerine ek dilek\u00e7e ile bunu g\u00f6sterme hakk\u0131 da verilmi\u015ftir (CMK 295\/1). E\u011fer, temyiz eden dilek\u00e7esinde \u201ctemyiz sebeplerini\u201d g\u00f6stermezse, bu hal Yarg\u0131tay\u2019\u0131n temyiz istemini reddetmesi sebebi say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r (CMK 298). G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, CMUK\u2019n\u0131n sistemi ile CMK aras\u0131ndaki en b\u00fcy\u00fck fark; temyize ba\u015fvuran s\u00fcjenin temyiz nedenini ve gerek\u00e7esini g\u00f6stermek zorunda olmas\u0131, bunu yapmad\u0131\u011f\u0131 takdirde davas\u0131n\u0131n reddedilmesidir. Hukuka kesin ayk\u0131r\u0131l\u0131k hallerinde bunlar g\u00f6sterilmi\u015f olmasa dahi Yarg\u0131tay taraf\u0131ndan incelenecektir (CMK 302\/2). Yarg\u0131tay, temyiz edilen h\u00fckm\u00fc temyiz ba\u015fvurusunda g\u00f6sterilen, h\u00fckm\u00fc etkileyecek hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131klar nedeniyle bozarsa da dilek\u00e7ede a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015f olmasa bile saptanan b\u00fct\u00fcn di\u011fer hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k hallerini de ilamda g\u00f6sterir (CMK 302\/3).<\/p>\n

H\u00fckm\u00fc temyiz edilen b\u00f6lge adliye mahkemesine verilen temyiz dilek\u00e7esi CMK 296 uyar\u0131nca bu mahkeme taraf\u0131ndan incelenir, \u015fekil \u015fartlar\u0131n\u0131n olu\u015ftu\u011fu g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131\u2018na g\u00f6nderilir ve Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131\u2018n\u0131n tebli\u011fnamesi ile Yarg\u0131tay\u2019a gelir. Burada tebli\u011fnamenin temyiz eden veya aleyhinde sonu\u00e7 do\u011furabilecek g\u00f6r\u00fc\u015f i\u00e7ermesi halinde san\u0131k veya m\u00fcdafiye tebli\u011f edilmesi A\u0130HM kararlar\u0131 do\u011frultusunda CMK\u2019ya da al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Yarg\u0131tay, temyiz dilek\u00e7esini inceleyerek istemi ret veya kabul eder (CMK 298), 10 y\u0131l veya daha fazla hapis cezas\u0131 i\u00e7eren h\u00fck\u00fcmlerde duru\u015fmal\u0131 inceleme yap\u0131labilir (CMK 299), arkas\u0131ndan Yarg\u0131tay\u2019daki hukuki tart\u0131\u015fmalar\u0131 i\u00e7eren bir duru\u015fma yap\u0131l\u0131r (CMK 300).<\/p>\n

Yarg\u0131tay, b\u00f6lge adliye mahkemesinin temyiz edilen h\u00fckm\u00fcn\u00fcn hukuka uygun oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcrse temyiz istemini esastan reddeder (CMK 302\/1).<\/p>\n

H\u00fck\u00fcmde \u201ctemyiz ba\u015fvurusunda g\u00f6sterilen ve h\u00fckm\u00fc etkileyecek nitelikte\u201d hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k tespit edilirse, \u201cb\u00f6lge adliye mahkemesinin h\u00fckm\u00fc\u201d bozulur. Her bozma sebebinin tek tek g\u00f6sterilmesi gerekir. \u0130stek ile ba\u011fl\u0131 bir temyiz yarg\u0131lamas\u0131 sistemi benimsenmesine ra\u011fmen maddi ger\u00e7e\u011fin \u00f6n plana \u00e7\u0131kmas\u0131 nedeniyle, temyiz dilek\u00e7esinde g\u00f6sterilmeyen ba\u015fka hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131klar belirlendi\u011finde ilamda bunlar\u0131n da g\u00f6sterilmesi emredilmi\u015ftir (CMK 302\/3). Ancak burada T\u00fcrk hukukunu \u00f6nemli bir tart\u0131\u015fma beklemektedir. CMK 302\/3\u2019e g\u00f6re h\u00fck\u00fcm temyiz dilek\u00e7esinde g\u00f6sterilen sebeplerle bozuldu\u011fu takdirde di\u011fer hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131klar ilamda g\u00f6sterilecektir; bu nedenle \u201ck\u0131smi kesinle\u015fme\u201d tart\u0131\u015fmalar\u0131 beklenmektedir. Temyiz edenin dilek\u00e7esinde g\u00f6stermedi\u011fi hususlar CMK 289 d\u0131\u015f\u0131nda kal\u0131p hukuka kesin ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil etmeyenlerden ise temyiz dilek\u00e7esinin kapsam\u0131na girmeyen di\u011fer hususlar\u0131n kesinle\u015fti\u011fi ileri s\u00fcr\u00fclebilecektir. Bu tart\u0131\u015fman\u0131n mukayeseli hukukta yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bilinerek \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131klama yap\u0131labilir: Ceza muhakemesinde maddi ger\u00e7ek arand\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in k\u0131smi kesinle\u015fme olmaz, kendi i\u00e7inde maddi ve hukuki mesele ve cezan\u0131n tayini ile bir b\u00fct\u00fcn te\u015fkil eden h\u00fck\u00fcm bir y\u00f6n\u00fcnden bozulmu\u015fsa, o h\u00fck\u00fcm tamamen ortandan kalkar ve baz\u0131 k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131n kesinle\u015fti\u011fi s\u00f6ylenemez. CMUK\u2019un sisteminde istekle ba\u011fl\u0131 bir Yarg\u0131tay incelemesi s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131ndan bu tart\u0131\u015fmalar \u015fu ana kadar g\u00fcndeme gelmemi\u015ftir.<\/p>\n

Yarg\u0131tay bozma karar\u0131 verirse bozdu\u011fu h\u00fck\u00fcm, ilk derece mahkemesinin h\u00fckm\u00fc olmay\u0131p, bunu incelemi\u015f olan istinaf mahkesinin yani b\u00f6lge adliye mahkemesinin h\u00fckm\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n

Bu nedenle yarg\u0131tay\u0131n verdi\u011fi bozma karar\u0131ndan sonra davaya ya ayn\u0131 b\u00f6lge adliye mahkemesi veya di\u011fer bir b\u00f6lge adliye mahkemesi bakar (CMK 304\/2).<\/p>\n

Di\u011fer bir \u00f6nemli fark yukar\u0131da belirtildi\u011fi gibi direnme bak\u0131m\u0131ndand\u0131r. CMUK\u2019un sisteminde \u0131srar yetkisi esas mahkemelerinin t\u00fcm\u00fcne tan\u0131nm\u0131\u015f iken, CMK istinaf muhakemesinde verilen kararlara kar\u015f\u0131 direnmeyi kabul etmemi\u015f, sadece b\u00f6lge adliye mahkemesinden verilen h\u00fck\u00fcmlerin Yarg\u0131tay taraf\u0131ndan bozulmas\u0131 halinde direnmeyi kabul etmi\u015ftir (CMK 307\/3). Yarg\u0131tay\u2019\u0131n bozdu\u011fu b\u00f6lge adliye mahkemesi karar\u0131na kar\u015f\u0131 b\u00f6lge adliye veya ilk derece mahkemesinin direnme hakk\u0131 oldu\u011fu kabul edilmi\u015ftir.<\/p>\n

B\u00f6lge adliye mahkemesinin verdi\u011fi h\u00fck\u00fcm \u201cyaln\u0131z\u201d san\u0131k taraf\u0131ndan veya onun lehine temyiz edilmi\u015f ise cezan\u0131n a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 yasa\u011f\u0131 vard\u0131r (CMK 307\/4). CMUK 326\/2\u2019te de yer alan bu h\u00fck\u00fcm, a\u00e7\u0131lan teyiz davalar\u0131n\u0131n sadece san\u0131k lehine oldu\u011fu durumlarda cezan\u0131n a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 yasaklamaktad\u0131r. Benzer bir d\u00fczenleme yapan istinafta yaln\u0131z kelimesinin yer almamas\u0131 nedeniyle, leyhte ve aleyhte istinaf davalar\u0131 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f olsa da istinafta cezan\u0131n a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lamayaca\u011f\u0131na yukar\u0131da de\u011finilmi\u015fti.<\/p>\n

Aleyhte de\u011fi\u015ftirme yasa\u011f\u0131 kanun yollar\u0131nda baz\u0131 hallerde kabul edilmi\u015f, bazen kabul edilmemi\u015ftir. Mesela itirazda b\u00f6yle bir yasak yoktur. \u0130tiraz \u00fczerine ceza a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131labilir.<\/p>\n

Bu nedenle h\u00fckm\u00fcn a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131n geri b\u0131rak\u0131lmas\u0131na itiraz edildi\u011fi hallerde itiraz kabul edilerek h\u00fck\u00fcm a\u00e7\u0131klan\u0131rsa san\u0131\u011f\u0131n aleyhine bir durum ortaya \u00e7\u0131kabilir.<\/p>\n

B\u00f6lge adliye mahkemesi ceza dairelerinin bozma d\u0131\u015f\u0131nda kalan h\u00fck\u00fcmleri temyiz edilebilir. \u0130stisnalar\u0131 CMK 286\u2019da say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Buna g\u00f6re a\u015fa\u011f\u0131daki kararlar temyiz edilemez:<\/p>\n

\u2022 \u0130lk derece mahkemelerinden verilen be\u015f y\u0131l veya daha az hapis cezalar\u0131 ile miktar\u0131 ne olursa olsun adli para cezalar\u0131na kar\u015f\u0131 istinaf ba\u015fvurusunun esastan reddine dair b\u00f6lge adliye mahkemesi kararlar\u0131,<\/p>\n

\u2022 \u0130lk derece mahkemelerinden verilen be\u015f y\u0131l veya daha az hapis cezalar\u0131n\u0131 art\u0131rmayan b\u00f6lge adliye mahkemesi kararlar\u0131,<\/p>\n

\u2022 Sulh ceza mahkemesinin g\u00f6revine giren su\u00e7larla ilgili olarak ilk derece mahkemelerinden verilen h\u00fck\u00fcmlere ili\u015fkin her t\u00fcrl\u00fc b\u00f6lge adliye mahkemesi kararlar\u0131,<\/p>\n

\u2022 Adli para cezas\u0131n\u0131 gerektiren su\u00e7larda ilk derece mahkemelerinden verilen h\u00fck\u00fcmlere ili\u015fkin su\u00e7 niteli\u011fini de\u011fi\u015ftirmeyen b\u00f6lge adliye mahkemesi kararlar\u0131,<\/p>\n

\u2022 Sadece e\u015fya veya kazan\u00e7 m\u00fcsaderesine veya bunlara yer olmad\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin ilk derece mahkemesi kararlar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmeyen b\u00f6lge adliye mahkemesi kararlar\u0131,<\/p>\n

\u2022 On y\u0131l veya daha az hapis cezas\u0131n\u0131 veya adli para cezas\u0131n\u0131 gerektiren su\u00e7lardan, ilk derece mahkemesince verilen beraat kararlar\u0131 ile ilgili olarak b\u00f6lge adliye mahkemesince verilen beraat kararlar\u0131 ile istinaf ba\u015fvurusunun esastan reddine dair kararlar\u0131, Davan\u0131n d\u00fc\u015fmesine, ceza verilmesine yer olmad\u0131\u011f\u0131na, g\u00fcvenlik tedbirine ili\u015fkin ilk derece mahkemesi kararlar\u0131 ile ilgili olarak b\u00f6lge adliye mahkemesince verilen davan\u0131n d\u00fc\u015fmesine, ceza verilmesine yer olmad\u0131\u011f\u0131na, g\u00fcvenlik tedbirine veya istinaf ba\u015fvurusunun reddine dair kararlar,<\/p>\n

\u2022 Yukar\u0131daki bentlerde yer alan s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde kalmak ko\u015fuluyla ayn\u0131 h\u00fck\u00fcmde, cezalardan ve kararlardan birden fazlas\u0131n\u0131 i\u00e7eren b\u00f6lge adliye mahkemesi kararlar\u0131.<\/p>\n

H\u00fck\u00fcmden \u00f6nce verilip h\u00fckme esas te\u015fkil eden veya ba\u015fkaca kanun yolu \u00f6ng\u00f6r\u00fclmemi\u015f olan mahkeme kararlar\u0131 da h\u00fck\u00fcmle beraber temyiz olunabilir (CMK 287).<\/p>\n

Temyiz, ancak h\u00fckm\u00fcn hukuka ayk\u0131r\u0131 olmas\u0131 nedenine dayan\u0131r. Bir hukuk kural\u0131n\u0131n uygulanmamas\u0131 veya yanl\u0131\u015f uygulanmas\u0131 hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131kt\u0131r (CMK 288). Temyiz dilek\u00e7esi veya beyan\u0131nda g\u00f6sterilmi\u015f olmasa da a\u015fa\u011f\u0131da yaz\u0131l\u0131 hallerde hukuka kesin ayk\u0131r\u0131l\u0131k var say\u0131l\u0131r:<\/p>\n

\u2022 Mahkemenin kanuna uygun olarak te\u015fekk\u00fcl etmemi\u015f olmas\u0131.<\/p>\n

\u2022 Hakimlik g\u00f6revini yapmaktan kanun gere\u011fince yasaklanm\u0131\u015f hakimin h\u00fckme kat\u0131lmas\u0131.<\/p>\n

\u2022 Ge\u00e7erli \u015f\u00fcphe nedeniyle hakk\u0131nda ret istemi \u00f6ne s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f olup da bu istem kabul olundu\u011fu halde hakimin h\u00fckme kat\u0131lmas\u0131 veya bu istemin kanuna ayk\u0131r\u0131 olarak reddedilip hakimin h\u00fckme kat\u0131lmas\u0131.<\/p>\n

\u2022 Mahkemenin kanuna ayk\u0131r\u0131 olarak davaya bakmaya kendini g\u00f6revli veya yetkili g\u00f6rmesi.<\/p>\n

\u2022 C. savc\u0131s\u0131 veya duru\u015fmada kanunen mutlaka haz\u0131r bulunmas\u0131 gereken di\u011fer ki\u015filerin yoklu\u011funda duru\u015fma yap\u0131lmas\u0131 (Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu 28.05.1996 T. 1996\/8-74 E. 1996\/116 K. Say\u0131l\u0131 Karar\u0131nda, 18 ya\u015f\u0131n\u0131 bitirmemi\u015f san\u0131\u011fa re\u2019sen atanan m\u00fcdafiin C. savc\u0131s\u0131n\u0131n esas hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 oturuma kat\u0131lmam\u0131\u015f ve yoklukta h\u00fck\u00fcm kurulmu\u015f olmas\u0131n\u0131 bozma nedeni saym\u0131\u015ft\u0131r).<\/p>\n

\u2022 Duru\u015fmal\u0131 olarak verilen h\u00fck\u00fcmde a\u00e7\u0131kl\u0131k kural\u0131n\u0131n ihlal edilmesi.<\/p>\n

\u2022 H\u00fckm\u00fcn CMK 230. madde gere\u011fince gerek\u00e7eyi i\u00e7ermemesi.<\/p>\n

\u2022 H\u00fck\u00fcm i\u00e7in \u00f6nemli olan hususlarda mahkeme karar\u0131 ile savunma hakk\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131.<\/p>\n

\u2022 H\u00fckm\u00fcn hukuka ayk\u0131r\u0131 y\u00f6ntemlerle elde edilen delile dayanmas\u0131 (CMK 289).<\/p>\n

San\u0131\u011f\u0131n yarar\u0131na olan hukuk kurallar\u0131na ayk\u0131r\u0131l\u0131k, san\u0131k aleyhine h\u00fckm\u00fcn bozdurulmas\u0131 i\u00e7in C. savc\u0131s\u0131na bir hak vermez (CMK 290).<\/p>\n

Temyiz istemi, h\u00fckm\u00fcn a\u00e7\u0131klanmas\u0131ndan itibaren yedi g\u00fcn i\u00e7inde h\u00fckm\u00fc veren mahkemeye bir dilek\u00e7e verilmesi veya zab\u0131t katibine bir beyanda bulunulmas\u0131 suretiyle yap\u0131l\u0131r; beyan tutana\u011fa ge\u00e7irilir ve tutanak hakime onaylatt\u0131r\u0131l\u0131r (Tutuklu bulunan san\u0131k hakk\u0131nda bkz CMK 263).<\/p>\n

H\u00fck\u00fcm, temyiz yoluna ba\u015fvurma hakk\u0131 olanlar\u0131n yoklu\u011funda a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015fsa, s\u00fcre tebli\u011f tarihinden ba\u015flar (CMK 291).<\/p>\n

San\u0131\u011f\u0131n aleyhine, yoklu\u011funda verilen h\u00fck\u00fcmlerde eski hale getirme istemiyle ilgili olarak CMK 274. madde h\u00fck\u00fcmleri burada da uygulan\u0131r (CMK 292). S\u00fcresi i\u00e7inde yap\u0131lan temyiz ba\u015fvurusu, h\u00fckm\u00fcn kesinle\u015fmesini engeller.<\/p>\n

H\u00fck\u00fcm, temyiz eden C. savc\u0131s\u0131na veya ilgililere gerek\u00e7esiyle birlikte a\u00e7\u0131klanmam\u0131\u015fsa; h\u00fckm\u00fcn temyiz edildi\u011finin b\u00f6lge adliye mahkemesince \u00f6\u011frenilmesinden itibaren gerek\u00e7e, yedi g\u00fcn i\u00e7inde tebli\u011f edilir (CMK 293).<\/p>\n

Temyiz eden, h\u00fckm\u00fcn neden dolay\u0131 bozulmas\u0131n\u0131 istedi\u011fini temyiz ba\u015fvurusunda g\u00f6stermek zorundad\u0131r.<\/p>\n

Temyiz sebebi, ancak h\u00fckm\u00fcn hukuki y\u00f6n\u00fcne ili\u015fkin olabilir (CMK 294).<\/p>\n

Temyiz ba\u015fvurusunda temyiz nedenleri g\u00f6sterilmemi\u015fse temyiz ba\u015fvurusu i\u00e7in belirlenen s\u00fcrenin bitmesinden veya gerek\u00e7eli karar\u0131n tebli\u011finden itibaren yedi g\u00fcn i\u00e7inde h\u00fckm\u00fc temyiz olunan b\u00f6lge adliye mahkemesine bu nedenleri i\u00e7eren bir ek dilek\u00e7e verilir. C. savc\u0131s\u0131 temyiz dilek\u00e7esinde, temyiz iste\u011finin san\u0131\u011f\u0131n yarar\u0131na veya aleyhine oldu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtir.<\/p>\n

Temyiz, san\u0131k taraf\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015f ise, ek dilek\u00e7e kendisi veya m\u00fcdafii taraf\u0131ndan imza edilerek verilir.<\/p>\n

M\u00fcdafii yoksa san\u0131k, tutana\u011fa ba\u011flanmak \u00fczere zab\u0131t katibine yapaca\u011f\u0131 bir beyanla gerek\u00e7esini a\u00e7\u0131klayabilir; tutanak hakime onaylat\u0131l\u0131r. San\u0131\u011f\u0131n yasal temsilcisi ve e\u015fi hakk\u0131nda CMK 262. madde, tutuklu san\u0131k hakk\u0131nda ise CMK 263. madde h\u00fck\u00fcmleri burada da uygulan\u0131r (CMK 295). M\u00fcdafii temyiz gerek\u00e7esini tutana\u011fa ba\u011flanmak \u00fczere a\u00e7\u0131klayamaz!<\/p>\n

Temyiz istemi, kanuni s\u00fcrenin ge\u00e7mesinden sonra yap\u0131lm\u0131\u015f veya temyiz edilemeyecek bir h\u00fck\u00fcm temyiz edilmi\u015f veya temyiz edenin buna hakk\u0131 yoksa, h\u00fckm\u00fc temyiz olunan b\u00f6lge adliye veya ilk derece mahkemesi bir karar ile temyiz istemini reddeder.<\/p>\n

Temyiz eden, ret karar\u0131n\u0131n kendisine tebli\u011finden itibaren yedi g\u00fcn i\u00e7inde Yarg\u0131tay\u2018dan bu hususta bir karar vermesini isteyebilir. Bu takdirde dosya Yarg\u0131tay\u2018a g\u00f6nderilir.<\/p>\n

Ancak, bu nedenden dolay\u0131 h\u00fckm\u00fcn infaz\u0131 ertelenemez (CMK 296).<\/p>\n

CMK 296. maddeye g\u00f6re h\u00fckm\u00fc veren b\u00f6lge adliye mahkemesince reddedilmeyen temyiz istemine ili\u015fkin dilek\u00e7esinin bir \u00f6rne\u011fi kar\u015f\u0131 tarafa tebli\u011f olunur. Kar\u015f\u0131 taraf, tebli\u011f tarihinden itibaren yedi g\u00fcn i\u00e7inde yaz\u0131l\u0131 olarak cevab\u0131n\u0131 verebilir. Cevap verildikten veya bunun i\u00e7in belirli s\u00fcre bittikten sonra dava dosyas\u0131, b\u00f6lge adliye mahkemesi Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131\u2018na g\u00f6nderilir.<\/p>\n

Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen tebli\u011fname, h\u00fckm\u00fc temyiz etmeleri veya aleyhlerine sonu\u00e7 do\u011furabilecek g\u00f6r\u00fc\u015f i\u00e7ermesi halinde san\u0131k veya m\u00fcdafii ile kat\u0131lan veya vekillerine ilgili dairesince tebli\u011f olunur. \u0130lgili taraf tebli\u011fden itibaren bir hafta i\u00e7inde yaz\u0131l\u0131 olarak cevap verebilir.<\/p>\n

Yarg\u0131tay, s\u00fcresi i\u00e7inde temyiz ba\u015fvurusunda bulunulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, h\u00fckm\u00fcn temyiz edilemez oldu\u011funu, temyiz edenin buna hakk\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ya da temyiz dilek\u00e7esinin temyiz sebeplerini i\u00e7ermedi\u011fini saptarsa, temyiz istemini reddeder (CMK 298).<\/p>\n

On y\u0131l veya daha fazla hapis cezas\u0131na ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmlerde, Yarg\u0131tay, incelemelerini san\u0131\u011f\u0131n veya kat\u0131lan\u0131n temyiz ba\u015fvurusundaki istemi \u00fczerine veya re\u2019sen duru\u015fma\u00a0 yoluyla yapar. Duru\u015fma g\u00fcn\u00fcnden san\u0131\u011fa, kat\u0131lana, m\u00fcdafi ve vekile haber verilir.<\/p>\n

San\u0131k, duru\u015fmada haz\u0131r bulunabilece\u011fi gibi, kendisini bir m\u00fcdafi ile de temsil ettirebilir.<\/p>\n

San\u0131k, tutuklu ise duru\u015fmaya kat\u0131lmak isteminde bulunamaz (CMK 299).<\/p>\n

Duru\u015fmadan \u00f6nce g\u00f6revlendirilen \u00fcye veya tetkik hakimi taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan rapor \u00fcyelere a\u00e7\u0131klan\u0131r. \u00dcyeler, ayr\u0131ca bizzat dosyay\u0131 incelerler. Bu hususlar ger\u00e7ekle\u015ftikten sonra duru\u015fma a\u00e7\u0131l\u0131r.<\/p>\n

Duru\u015fmada Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131s\u0131 veya yerine g\u00f6revlendirdi\u011fi Yarg\u0131tay Cumhuriyet Savc\u0131s\u0131, san\u0131k, m\u00fcdafi, kat\u0131lan ve vekili iddia ve savunmalar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klar. Temyizi istemi\u015f olan tarafa \u00f6nce s\u00f6z verilir. Her halde son s\u00f6z san\u0131\u011f\u0131nd\u0131r (CMK 300).<\/p>\n

Yarg\u0131tay, yaln\u0131z temyiz ba\u015fvurusunda belirtilen hususlar ile temyiz istemi usule ili\u015fkin noksanlardan kaynaklanm\u0131\u015fsa, temyiz ba\u015fvurusunda bunu belirten olaylar hakk\u0131nda\u00a0 incelemeler yapar (CMK 301).<\/p>\n

B\u00f6lge adliye mahkemesinin temyiz olunan h\u00fckm\u00fcn\u00fcn Yarg\u0131tay taraf\u0131ndan hukuka uygun bulunmas\u0131 halinde temyiz isteminin esastan reddine karar verilir.<\/p>\n

Yarg\u0131tay, temyiz edilen h\u00fckm\u00fc, temyiz ba\u015fvurusunda g\u00f6sterilen, h\u00fckm\u00fc etkileyecek nitelikteki hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131klar nedeniyle bozar. Bozma sebepleri ilamda ayr\u0131 ayr\u0131 g\u00f6sterilir.<\/p>\n

H\u00fck\u00fcm, temyiz dilek\u00e7esinde g\u00f6sterilen sebeplerle bozuldu\u011funda, dilek\u00e7ede a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015f olmasa bile saptanan b\u00fct\u00fcn di\u011fer hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k halleri de ilamda g\u00f6sterilir.<\/p>\n

H\u00fckm\u00fcn bozulmas\u0131na neden olan hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k, bu h\u00fckme esas olarak saptanan i\u015flemlerden kaynaklanm\u0131\u015f ise, bunlar da ayn\u0131 zamanda bozulur.<\/p>\n

H\u00fckme esas olarak saptanan olaylara uygulanmas\u0131nda hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131ktan dolay\u0131 h\u00fck\u00fcm bozulmu\u015f ise, a\u015fa\u011f\u0131da belirtilen hallerde Yarg\u0131tay davan\u0131n esas\u0131na h\u00fckmedebilece\u011fi gibi h\u00fck\u00fcmdeki hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 da d\u00fczeltebilir:<\/p>\n

\u2022 Olay\u0131n daha ziyade ayd\u0131nlanmas\u0131 gerekmeden beraate veya davan\u0131n d\u00fc\u015fmesine\u00a0 ya da alt ve \u00fcst s\u0131n\u0131r\u0131 olmayan sabit bir cezaya h\u00fckmolunmas\u0131 gerekirse.<\/p>\n

\u2022 Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131\u2018n\u0131n iddias\u0131na uygun olarak san\u0131\u011fa kanunda yaz\u0131l\u0131 cezan\u0131n en alt derecesini uygulamay\u0131 uygun g\u00f6r\u00fcrse.<\/p>\n

\u2022 Mahkemece sabit g\u00f6r\u00fclen su\u00e7un unsurlar\u0131, niteli\u011fi ve cezas\u0131 h\u00fck\u00fcmde do\u011fru g\u00f6sterilmi\u015f oldu\u011fu halde sadece kanunun madde numaras\u0131 yanl\u0131\u015f yaz\u0131lm\u0131\u015f ise.<\/p>\n

\u2022 H\u00fck\u00fcmden sonra y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren kanun, su\u00e7un cezas\u0131n\u0131 azaltm\u0131\u015f ve mahkemece san\u0131\u011fa verilecek cezan\u0131n belirlenmesinde art\u0131rma sebebi kabul edilmemi\u015f veya yeni bir kanun ile fiil su\u00e7 olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f ise birinci halde daha az bir cezan\u0131n- h\u00fckmolunmas\u0131 ve ikinci halde hi\u00e7 ceza h\u00fckmolunmamas\u0131 gerekirse.<\/p>\n

\u2022 San\u0131\u011f\u0131n a\u00e7\u0131k\u00e7a saptanm\u0131\u015f olan do\u011fum ve su\u00e7 tarihlerine g\u00f6re verilecek cezan\u0131n belirlenmesinde gerekli indirim yap\u0131lmam\u0131\u015f veya yanl\u0131\u015f indirim yap\u0131lm\u0131\u015f ise.<\/p>\n

\u2022 Art\u0131rma veya indirim sonucunda verilecek ceza s\u00fcresi veya miktar\u0131n\u0131n belirlenmesinde maddi hata yap\u0131lm\u0131\u015f ise.<\/p>\n

\u2022 T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2018nun 61. maddesindeki s\u0131ralaman\u0131n g\u00f6zetilmemesi y\u00fcz\u00fcnden<\/p>\n

eksik veya fazla ceza verilmi\u015f ise.<\/p>\n

\u2022 Har\u00e7lar Kanunu ile yarg\u0131lama giderlerine ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmlere ve Avukatl\u0131k Kanunu\u2018na g\u00f6re d\u00fczenlenen \u00fccret tarifesine ayk\u0131r\u0131l\u0131k mevcutsa (CMK 303). Yarg\u0131tayca CMK 302. maddenin birinci f\u0131kras\u0131 veya CMK 303. madde uyar\u0131nca verilen kararlara ili\u015fkin dosya, h\u00fckm\u00fc veren b\u00f6lge adliye mahkemesine g\u00f6nderilmesi i\u00e7in Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131\u2018na verilir. B\u00f6lge adliye mahkemesi, dosyay\u0131 Yarg\u0131tay\u2018dan geldi\u011fi tarihten itibaren yedi g\u00fcn i\u00e7inde gere\u011finin yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in ilgili ilk derece mahkemesine g\u00f6nderilmek \u00fczere b\u00f6lge adliye mahkemesi Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131\u2018na verir.<\/p>\n

Yarg\u0131tay, dosyay\u0131 303. maddede belirtilenlerin d\u0131\u015f\u0131nda kalan hallerde yeniden incelenmek ve h\u00fck\u00fcm verilmek \u00fczere h\u00fckm\u00fc bozulan b\u00f6lge adliye mahkemesine veya di\u011fer bir b\u00f6lge adliye mahkemesine g\u00f6nderir.<\/p>\n

H\u00fck\u00fcm, mahkemenin hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak kendisini g\u00f6revli veya yetkili g\u00f6rmesinden dolay\u0131 bozulmu\u015fsa, Yarg\u0131tay ayn\u0131 zamanda dosyay\u0131 g\u00f6revli veya yetkili mahkemeye<\/p>\n

g\u00f6nderir.<\/p>\n

\u0130lk derece mahkemesi taraf\u0131ndan do\u011frudan temyiz yolu a\u00e7\u0131k bulunan h\u00fck\u00fcmlerle ilgili olarak verilen karara ili\u015fkin dosya, h\u00fckm\u00fc veren ilk derece mahkemesine g\u00f6nderilmek \u00fczere Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131\u2018na verilir (CMK 304).<\/p>\n

H\u00fck\u00fcm, 231. madde gere\u011fince a\u00e7\u0131klan\u0131r. Buna olanak bulunmad\u0131\u011f\u0131 takdirde duru\u015fman\u0131n bitiminden itibaren yedi g\u00fcn i\u00e7inde karar verilir (CMK 305).<\/p>\n

H\u00fck\u00fcm, san\u0131k lehine bozulmu\u015fsa ve bu hususlar\u0131n temyiz isteminde bulunmam\u0131\u015f olan di\u011fer san\u0131klara da uygulanmas\u0131 olana\u011f\u0131 varsa, bu san\u0131klar da temyiz isteminde bulunmu\u015fcas\u0131na h\u00fckm\u00fcn bozulmas\u0131ndan yararlan\u0131rlar (CMK 306)<\/p>\n

Yarg\u0131taydan verilen bozma karar\u0131 \u00fczerine davaya yeniden bakacak b\u00f6lge adliye veya ilk derece mahkemesi, ilgililere bozmaya kar\u015f\u0131 diyeceklerini sorar.<\/p>\n

San\u0131k, m\u00fcdafi, kat\u0131lan ve vekilinin dosyada varolan adreslerine de davetiye tebli\u011f olunamamas\u0131 veya davetiye tebli\u011f olunmas\u0131na ra\u011fmen duru\u015fmaya gelmemeleri nedeniyle bozmaya kar\u015f\u0131 beyanlar\u0131 saptanmam\u0131\u015f olsa da duru\u015fmaya devam edilerek dava yokluklar\u0131nda bitirilebilir. Ancak, san\u0131k hakk\u0131nda verilecek ceza, bozmaya konu olan cezadan daha a\u011f\u0131r ise, her halde dinlenmesi gerekir.<\/p>\n

Yarg\u0131taydan verilen bozma karar\u0131na b\u00f6lge adliye veya ilk derece mahkemesinin direnme hakk\u0131 vard\u0131r. Ancak, direnme \u00fczerine Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu\u2018nca verilen kararlara kar\u015f\u0131 direnilemez.<\/p>\n

H\u00fck\u00fcm yaln\u0131z san\u0131k taraf\u0131ndan veya onun lehine C. savc\u0131s\u0131 veya CMK 262. Maddede g\u00f6sterilen kimselerce temyiz edilmi\u015fse, yeniden verilen h\u00fck\u00fcm, \u00f6nceki h\u00fck\u00fcmle belirlenmi\u015f olan cezadan daha a\u011f\u0131r olamaz (CMK 307).<\/p>\n

Yarg\u0131tay ceza dairelerinden birinin karar\u0131na kar\u015f\u0131 Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131s\u0131, re\u2019sen veya istem \u00fczerine, ilam\u0131n kendisine verildi\u011fi tarihten itibaren otuz g\u00fcn i\u00e7inde Ceza Genel Kurulu\u2018na itiraz edebilir. San\u0131\u011f\u0131n lehine itirazda s\u00fcre aranmaz (CMK 308).<\/p>\n

Kararda kanun yolu ve ba\u015fvuru s\u00fcresi yaz\u0131lmam\u0131\u015f ise, temyiz s\u00fcresinin tebli\u011f an\u0131ndan itibaren ba\u015flayaca\u011f\u0131 bilinmelidir (CMK 232\/6).<\/p>\n

7.6 YARGITAY CUMHUR\u0130YET BA\u015eSAVCISI\u2019NIN \u0130T\u0130RAZI<\/strong><\/p>\n

Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131s\u0131, Yarg\u0131tay ceza dairelerinin kararlar\u0131na kar\u015f\u0131 re\u2019sen veya istem \u00fczerine ola\u011fan\u00fcst\u00fc itiraz yetkisine sahiptir. Ola\u011fan\u00fcst\u00fc itiraz Ceza Genel Kurulu\u2018na, ilam\u0131n Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131s\u0131\u2018na verildi\u011fi tarihten itibaren otuz g\u00fcn i\u00e7inde yap\u0131labilir. San\u0131\u011f\u0131n lehine itirazda s\u00fcre aranmaz (CMK 308). Ba\u015fsavc\u0131n\u0131n itiraz\u0131 i\u00e7in hangi sebepler \u00f6ng\u00f6rece\u011fi ve usul\u00fc konusunda yasada ayr\u0131nt\u0131 d\u00fczenlenmemi\u015ftir. Bununla birlikte bunun bir \u201ctemyiz yolu\u201c oldu\u011fu bellidir ve sadece hukuki inceleme yap\u0131labilece\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r. Yarg\u0131tay dairesinin verdi\u011fi kararla ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n d\u00fczeltilmemi\u015f oldu\u011funu g\u00f6ren taraflar Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131s\u0131\u2018na ba\u015fvurarak bu yolu tahrik edebilirler.<\/p>\n

7.7 KANUN YARARINA BOZMA<\/strong><\/p>\n

Kanun yarar\u0131na bozma, Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131\u2018na yaz\u0131l\u0131 olarak bildirim yap\u0131larak a\u00e7\u0131l\u0131r. Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131s\u0131 belirtilen nedenleri aynen yazarak bozma istemini i\u00e7eren yaz\u0131s\u0131n\u0131, Yarg\u0131tay\u2019\u0131n ilgili dairesine verir (CMK 309\/1,2). Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131, kanun yarar\u0131na bozma yoluna ba\u015fvurmam\u0131\u015f ise, Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131s\u0131 da \u201ch\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn cezas\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektiren veya daha hafif bir cezan\u0131n verilmesini gerektiren\u201c bir bozma nedeni oldu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde ise kanun yarar\u0131na bozma ba\u015fvuru yolunu kullanabilir.<\/p>\n

Kanun yarar\u0131na bozma \u00fclkede i\u00e7tihat birli\u011fini sa\u011flamak ve hukuk uygulamas\u0131nda yeknesakl\u0131\u011f\u0131 elde etmek \u00fczere kabul edilmi\u015f ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir kanun yoludur. Yasalarda hakim ve mahkemeler taraf\u0131ndan verilmesi \u00f6ng\u00f6r\u00fclen fakat ya taraflar\u0131n hareketsiz kalmas\u0131 ya da kanundaki \u00e7e\u015fitli d\u00fczenlemeler nedeniyle hi\u00e7bir zaman Yarg\u0131tay denetiminden ge\u00e7emeyecek olan kararlar vard\u0131r (Kesinle\u015fme verilen karar veya h\u00fckme kar\u015f\u0131 kanun yolu tan\u0131nmam\u0131\u015f olmas\u0131 nedeniyle olabilece\u011fi gibi a\u00e7\u0131k olan bir kanun yolunun kullan\u0131lmam\u0131\u015f olmas\u0131 nedeniyle \u00fcst mahkemelere gidilmemesi durumunda da s\u00f6z konusu olabilir). E\u011fer bu kararlara kar\u015f\u0131 kanun yarar\u0131na bozma gibi ola\u011fan\u00fcst\u00fc yol kabul edilmemi\u015f olsa idi hukuk uygulamalar\u0131n\u0131n bu k\u0131sm\u0131 geli\u015femeyecekti.<\/p>\n

\u0130\u015fte bu amaca hizmet etmek \u00fczere olu\u015fturulan kanun yarar\u0131na bozma ilke olarak san\u0131k aleyhine sonu\u00e7 do\u011furamaz. Fakat baz\u0131 hallerde davan\u0131n esas\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmeyen bir karar verilmi\u015f olup, kanun yarar\u0131na bozma ile bu karar ortadan kald\u0131r\u0131l\u0131rsa yetkili makam leyhte veya aleyhte olmas\u0131na bakmaks\u0131z\u0131n verilmesi gereken karar\u0131 verir (CMK 309\/4-a).<\/p>\n

\u00c7ocuk hukukunda verilen yarg\u0131 kararlar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan kanun yarar\u0131na bozma b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131r. \u00d6zellikle hakimlerin verdi\u011fi kararlara itiraz edilip itiraz \u00fczerine bu karar kesinle\u015fince, BAM veya Yarg\u0131tay incelemesinden ge\u00e7meden kesinle\u015fti\u011fi i\u00e7in kanun yarar\u0131na bozma yolunu tahrik etme imkan\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar. Uygulamada \u00f6zellikle 2005 sonras\u0131nda geni\u015f bir \u015fekilde tatbik edilen CMK 309 \u00fczerinden \u00e7ok say\u0131da bozma karar\u0131 al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir.<\/p>\n

\u0130tiraz\u0131n reddi halinde \u201ckanun yarar\u0131na bozma\u201cya gidilebilir (CMK 309). \u015e\u00f6yle ki; hakim veya mahkeme taraf\u0131ndan verilen ve istinaf veya temyiz incelemesinden ge\u00e7meksizin kesinle\u015fen karar veya h\u00fck\u00fcmde hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k bulundu\u011funu \u00f6\u011frenen \u201cAdalet Bakanl\u0131\u011f\u0131\u201d, o karar veya h\u00fckm\u00fcn Yarg\u0131tayca bozulmas\u0131 istemini, yasal nedenlerini belirterek Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131\u2018na yaz\u0131l\u0131 olarak bildirir. Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131s\u0131, bu nedenleri aynen yazarak karar veya h\u00fckm\u00fcn bozulmas\u0131 istemini i\u00e7eren yaz\u0131s\u0131n\u0131 Yarg\u0131tay\u2018\u0131n ilgili ceza dairesine verir. Yarg\u0131tay\u2018\u0131n ceza dairesi ileri s\u00fcr\u00fclen nedenleri yerinde g\u00f6r\u00fcrse, karar veya h\u00fckm\u00fc kanun yarar\u0131na bozar.<\/p>\n

223. maddede tan\u0131mlanan ve davan\u0131n esas\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmeyen bir karara ili\u015fkin ise, karar\u0131 veren hakim veya mahkeme, gerekli inceleme ve ara\u015ft\u0131rma sonucunda yeniden karar verir. Mahkumiyete ili\u015fkin h\u00fckm\u00fcn, davan\u0131n esas\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmeyen y\u00f6n\u00fcne veya savunma hakk\u0131n\u0131 kald\u0131rma veya k\u0131s\u0131tlama sonucunu do\u011furan usul i\u015flemlerine ili\u015fkin ise, karar\u0131 veren hakim veya mahkemece yeniden yap\u0131lacak yarg\u0131lama sonucuna g\u00f6re gereken h\u00fck\u00fcm verilir. Bu h\u00fck\u00fcm, \u00f6nceki h\u00fck\u00fcmle belirlenmi\u015f olan cezadan daha a\u011f\u0131r olamaz.<\/p>\n

Bozma nedenleri davan\u0131n esas\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcp de mahkumiyet d\u0131\u015f\u0131ndaki h\u00fck\u00fcmlere ili\u015fkin ise, aleyhte sonu\u00e7 do\u011furmaz ve yeniden yarg\u0131lamay\u0131 gerektirmez.<\/p>\n

Bozma nedenleri h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn cezas\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektiriyorsa cezan\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131na, daha hafif bir cezan\u0131n verilmesini gerektiriyorsa bu hafif cezaya Yarg\u0131tay ceza dairesi do\u011frudan h\u00fckmeder.<\/p>\n

CMK 309 uyar\u0131nca verilen bozma karar\u0131na kar\u015f\u0131 direnilemez.<\/p>\n

Taraflar Adalet Bakan\u0131\u2018na veya Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131s\u0131\u2018na ba\u015fvurarak bu yolu tahrik edebilirler.<\/p>\n

7.8 YARGILAMANIN YEN\u0130LENMES\u0130<\/strong><\/p>\n

Kanunun kabul etti\u011fi ola\u011fan\u00fcst\u00fc kanun yollar\u0131ndan sonuncusu yarg\u0131laman\u0131n yenilenmesidir<\/p>\n

(CMK 311). Kesinle\u015fen bir h\u00fck\u00fcmle sonu\u00e7lanm\u0131\u015f bir davan\u0131n temellerini sarsacak \u015fekilde maddi olgu a\u00e7\u0131s\u0131ndan hatal\u0131 oldu\u011fu sonradan anla\u015f\u0131l\u0131rsa, yarg\u0131laman\u0131n yenilenmesi davas\u0131 a\u00e7\u0131lmas\u0131 kabul edilmi\u015ftir.<\/p>\n

Kesinle\u015fen bir h\u00fck\u00fcmle sonu\u00e7lanan bir davan\u0131n kovu\u015fturma evresinde duru\u015fmadan ge\u00e7erek kesinle\u015fti\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Ancak kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131 karar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da CMK 172 yarg\u0131laman\u0131n yenilenmesine benzer bir h\u00fck\u00fcm kabul ederek yeni delil meydana \u00e7\u0131kmad\u0131k\u00e7a ayn\u0131 fiilden dolay\u0131 kamu davas\u0131 a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 yasaklam\u0131\u015f (CMK 172\/2), ayr\u0131ca C. savc\u0131s\u0131n\u0131n kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131 karar\u0131na itiraz\u0131n merciince reddedilmesi halinde hem yeni delil bulunmas\u0131n\u0131 hem de \u00f6nceden verilen dilek\u00e7e hakk\u0131nda karar vermi\u015f olan a\u011f\u0131r ceza mahkemesi ba\u015fkan\u0131n\u0131n bu hususta karar vermesine ba\u011fl\u0131 olarak ayn\u0131 fiilden dolay\u0131 kamu davas\u0131 a\u00e7\u0131labilece\u011fini d\u00fczenlemi\u015ftir (CMK 172\/6).<\/p>\n

Yarg\u0131laman\u0131n yenilenmesi leyhte (CMK 311) veya aleyhte (CMK 314) olabilir. Aleyhte yenileme sebepleri daha dar tutulmu\u015ftur.<\/p>\n

Ba\u015fvuru \u00fczerine istemin kabule de\u011fer olup olmad\u0131\u011f\u0131na h\u00fckm\u00fc veren mahkeme karar verir (CMK 318). Delillerin toplanmas\u0131 bittikten sonra, istemde ileri s\u00fcr\u00fclen iddialar, yeterince do\u011frulanm\u0131\u015f ise, mahkeme yarg\u0131laman\u0131n yenilenmesine ve duru\u015fman\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131na karar verir (CMK 321). Yenileme isteminin kabul edildi\u011fi durumlarda (CMK 319\/2) mahkeme delil toplar ancak bu a\u015famada, yani yarg\u0131laman\u0131n yenilenmesi halinde, \u00f6nceki yarg\u0131lamada g\u00f6rev yapan hakim, ayn\u0131 i\u015fte g\u00f6rev alamaz (CMK 23\/3).<\/p>\n

Yeniden duru\u015fma a\u00e7\u0131larak ya \u00f6nceki h\u00fck\u00fcm iptal edilerek dava hakk\u0131nda yeniden karar verilir veya \u00f6nceki h\u00fck\u00fcm onaylan\u0131r (CMK 323). Yarg\u0131laman\u0131n yenilenmesi sonunda beraat veya ceza verilmesine yer olmad\u0131\u011f\u0131 karar\u0131 verildi\u011fi durumlarda, ki\u015finin u\u011frad\u0131\u011f\u0131 maddi ve manevi zararlar CMK 141 ila 144 uyar\u0131nca tazmin edilir (CMK 323\/3).<\/p>\n

\u00c7ocuklar a\u00e7\u0131s\u0131ndan yarg\u0131laman\u0131n yenilenmesinde bir \u00f6zellik bilirki\u015fi incelemesi sonunda ortaya \u00e7\u0131kabilir. Mahkum olan bir \u00e7ocu\u011fun fiili i\u015fledi\u011fi s\u0131rada ceza sorumlulu\u011fu bulunmad\u0131\u011f\u0131 sonradan al\u0131nan bir bilirki\u015fi raporu ile saptanacak olursa bilirki\u015finin raporu CMK 311\/1.e maddesi uyar\u0131nca yeni delil olarak kabul edilmelidir. Y9CD 5.2.1980 1980\/317 E. 1980\/272 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131nda belirtildi\u011fi gibi h\u00fck\u00fcm kesinle\u015ftikten sonra al\u0131nan yeni bir bilirki\u015fi raporunun yeni delil niteli\u011finde oldu\u011funu kabul edilmi\u015ftir. Bu g\u00f6r\u00fc\u015f, mukayeseli hukuktada kabul g\u00f6ren bir g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcr. Ancak, bilirki\u015fi raporunun \u00f6nceki h\u00fckm\u00fcn temellerini sarsacak nitelikte olmas\u0131 ko\u015fulu da aranmaktad\u0131r (26.6.1992 Alman Yarg\u0131tay Karar\u0131 Loewe\/Rosenberg \u2013 G\u00f6ssel, KK- Schmidt).<\/p>\n

7.9 ULUSLARARASI YARGI MAKAMLARINA BA\u015eVURU<\/strong><\/p>\n

A\u0130HM<\/strong><\/p>\n

Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi, Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi ile g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan temel haklar\u0131n ihlal edilmesi durumunda bireyin baz\u0131 ko\u015fullar alt\u0131nda ba\u015fvurabilece\u011fi uluslararas\u0131 bir kurulu\u015ftur.<\/p>\n

S\u00f6zle\u015fme ve eklerinde yer almayan haklar i\u00e7in A\u0130HM\u2019e ba\u015fvurulamaz. A\u0130HM ulusal mahkemelerin \u00fcst\u00fcnde, onlar\u0131n kararlar\u0131n\u0131 bozan ve onlar yerine karar alan bir kurulu\u015f de\u011fildir.<\/p>\n

Bireysel ba\u015fvuru hakk\u0131n\u0131 tan\u0131yan devletlerin kamu kurulu\u015flar\u0131n\u0131n (yasama,yarg\u0131, vb.) tutum ve davran\u0131\u015flar\u0131ndan dolay\u0131 mahkemeye ba\u015fvurulabilir. Mahkeme, \u00f6zel ki\u015filere veya kurulu\u015flara kar\u015f\u0131 yap\u0131lan ba\u015fvurulara bakmaz.<\/p>\n

Mahkemeye ba\u015fvurmadan \u00f6nce i\u00e7 hukuk yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmi\u015f olmas\u0131 gerekir (e\u011fer i\u00e7 hukuk yollar\u0131n\u0131 t\u00fcketmek i\u00e7in yap\u0131lan ba\u015fvurular s\u00fcre, g\u00f6rev veya usul y\u00f6n\u00fcnden reddedilmi\u015f ise ba\u015fvuru kabul edilmeyecektir).<\/p>\n

Ola\u011fan\u00fcst\u00fc kanun yollar\u0131 t\u00fcketilmesi gereken i\u00e7 hukuk yollar\u0131ndan de\u011fildir. Temyize tabi kararlarda temyiz, itiraza tabi kararlarda itiraz kanun yollar\u0131n\u0131n kullan\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 gerekir. T\u00fcketilmesi gereken i\u00e7 hukuk yollar\u0131n\u0131n etkili olmamas\u0131 halinde, bu yolun t\u00fcketilmesinin aranmad\u0131\u011f\u0131na dikkat edilmelidir.<\/p>\n

\u00d6rne\u011fin soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda tutuklulu\u011fa itirazlar\u0131n kabul edilme oran\u0131n\u0131n \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131, h\u00fckm\u00fcn a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131n geri b\u0131rak\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclen itiraz kanun yolunun esastan inceleme olana\u011f\u0131n\u0131n bulunmamas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde CGK karar\u0131 bulunmas\u0131 gerek\u00e7e g\u00f6sterilerek, itiraz kanun yolu denenmeden veya davan\u0131n bitmesi beklenmeden ba\u015fvuru yolu denenebilir.<\/p>\n

Su\u00e7a s\u00fcr\u00fcklenen \u00e7ocuklar\u0131 ilgilendiren d\u00fczenlemeler ve uygulamalar ile ilgili olarak \u00f6zellikle a\u015fa\u011f\u0131daki hallerde \u00c7HS ile \u0130HAS\u2019nin birlikte de\u011ferlendirilmesi gerekir:<\/p>\n

\u2022 Tutuklama kararlar\u0131 (CMK 271\/4: Tutuklamaya itiraz \u00fczerine verilen kararlar kesin oldu\u011fu i\u00e7in bu yol t\u00fcketildikten sonra ba\u015fvurulabilir)<\/p>\n

\u2022 Tutuklama s\u00fcrelerinin uzunlu\u011fu<\/p>\n

\u2022 Tutukluluk ko\u015fullar\u0131 (Boumar \u2013 Bel\u00e7ika)<\/p>\n

\u2022 S\u00fcre gelen ihlal halleri (i\u00e7 t\u00fcz\u00fck 39 gere\u011fince tedbir karar\u0131 verilebiliyor)<\/p>\n

\u2022 Makul s\u00fcre a\u015f\u0131m\u0131<\/p>\n

\u2022 Cezan\u0131n alternatifsiz uygulanmas\u0131<\/p>\n

\u2022 \u00c7ocu\u011fun ihtiyac\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen koruyucu ve destekleyici tedbirlere karar verilmemi\u015f olmas\u0131 (Opus karar\u0131 \/ \u0130ngiltere karar\u0131)<\/p>\n

\u2022 G\u00fcvenlik tedbiri muhakemesinin d\u00fczenlenmemi\u015f olmas\u0131<\/p>\n

\u2022 Savunma hakk\u0131 i\u00e7in yeterli s\u00fcre tan\u0131nmamas\u0131 (duru\u015fma \u00f6ncesi g\u00f6r\u00fc\u015fememe,<\/p>\n

dosya \u00f6rne\u011fi alamama, dosya incelemek i\u00e7in yeterli s\u00fcreye sahip olamama,<\/p>\n

vb.)<\/p>\n

\u2022 \u00dccretsiz hukuki yard\u0131mdan yararlanamama: CMK zorunlu m\u00fcdafilik sisteminde de m\u00fcdafiin \u00fccretin san\u0131\u011fa y\u00fcklenmesi h\u00fckm\u00fc \u0130HAS 6. maddeye ayk\u0131r\u0131d\u0131r. Zorunlu m\u00fcdafilik \u00fccretsiz olmal\u0131d\u0131r. Ki\u015finin talep etti\u011fi m\u00fcdafi i\u00e7in ise, hakimin takdir yetkisi bulunmal\u0131d\u0131r. \u00dccret tarifesinin asgari \u00fccret tarfiesinden d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131 6. maddedeki hakk\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rland\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n

\u0130\u00e7 hukuk yollar\u0131n\u0131 t\u00fckettikten sonra mahkemeye 6 ay i\u00e7inde ba\u015fvurmak gerekir.<\/p>\n

G\u00f6nderilecek dilek\u00e7e ve dosyada a\u015fa\u011f\u0131daki bilgiler yer almal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\u2022 Ba\u015fvuran\u0131n kimlik bilgileri<\/p>\n

\u2022 \u015eikayetinizin dayand\u0131\u011f\u0131 olaylar\u0131n \u00f6zet olarak ne oldu\u011fu (ihlal edilen s\u00f6zle\u015fme maddeleri)<\/p>\n

\u2022 \u0130\u00e7 hukuk yollar\u0131n\u0131 t\u00fcketmek i\u00e7in hangi makamlara ba\u015fvuruldu\u011fu<\/p>\n

\u2022 \u015eikayet konusu yap\u0131lan olayla ilgili olarak, kamu kurulu\u015flar\u0131nca al\u0131nan kararlar\u0131n<\/p>\n

bir listesi. Bu listede yer alan kararlar\u0131n tarihi, k\u0131sa \u00f6zeti, karar\u0131 alan makam\u0131n ad\u0131<\/p>\n

yer almal\u0131d\u0131r (karar\u0131n asl\u0131 veya kopyas\u0131 eklenmelidir).<\/p>\n

\u2022 Ba\u015fvuran\u0131n imzas\u0131<\/p>\n

Dilek\u00e7e \u015fu adrese g\u00f6nderilmelidir:<\/p>\n

Au Secretoire de la..<\/p>\n

Commission europeene des Droits de I\u2019 Homme<\/p>\n

Consil de I\u2019 Europe<\/p>\n

BP 431 R6<\/p>\n

67075 STRASBOURG CEDEX<\/p>\n

FRANCE<\/p>\n

Ba\u015fvuru, ba\u015fvurucunun resmi lisan\u0131 ile yap\u0131labilir. Yeni protokolde ba\u015fvuru dili konusunda<\/p>\n

de\u011fi\u015fiklik yap\u0131l\u0131yor, bu nedenle ba\u015fvuru haz\u0131rlan\u0131rken ba\u015fvuru lisan\u0131 ile ilgili y\u00fcr\u00fcrl\u00fckteki d\u00fczenleme kontrol edilmelidir. Ba\u015fvurunun h\u0131zla incelenmesi i\u00e7in de, \u0130ngilizce veya Frans\u0131zca lisanlar\u0131ndan birinin kullan\u0131larak haz\u0131rlanmas\u0131 \u00f6nerilmektedir.<\/p>\n

Mahkeme Yaz\u0131 \u0130\u015fleri M\u00fcd\u00fcr\u00fc ba\u015fvurunuz ile ilgili ek belge, bilgi, a\u00e7\u0131klama isteyebilir veya ba\u015fvurunuzun kabul edilebilirli\u011fi konusunda a\u00e7\u0131k bir engel varsa, bunu belirtebilir.<\/p>\n

Yap\u0131lan yaz\u0131\u015fmadan ba\u015fvurunuzun mahkemeye yap\u0131lm\u0131\u015f bir ba\u015fvuru olarak kayd\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi anla\u015f\u0131l\u0131yorsa (siz de bunu istiyorsan\u0131z) Mahkeme Yaz\u0131 \u0130\u015fleri M\u00fcd\u00fcr\u00fc, mahkemeye resmen ba\u015fvurman\u0131z\u0131 sa\u011flamak amac\u0131yla size bir ba\u015fvuru formu g\u00f6nderir. Bu form doldurulup, g\u00f6nderildikten sonra ba\u015fvuru mahkemeye sunulur.<\/p>\n

Herhangi bir mahkeme masraf\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fildir.<\/p>\n

Mahkemede incelemeler ilk a\u015famalarda yaz\u0131l\u0131 olarak yap\u0131l\u0131r. Duru\u015fma yap\u0131lmas\u0131 gerekirse ayr\u0131ca taraflara bildirilir.<\/p>\n

A\u0130HM\u2019nin verdi\u011fi kararlar gerek\u00e7elidir.<\/p>\n

\u0130\u00e7 hukukta zarar k\u0131smen giderilmi\u015f ise, bunun d\u0131\u015f\u0131nda kalan k\u0131sm\u0131n giderilmesine karar verilebilir. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda daval\u0131 Devleti maddi ve manevi tazminat ve ayr\u0131ca dava masraflar\u0131 ile avukatl\u0131k \u00fccretlerinin \u00f6denmesi yapt\u0131r\u0131m\u0131na ba\u011flayabilir.<\/p>\n

A\u0130HM\u2019nin verdi\u011fi nihai kararlar taraf Devletler i\u00e7in ba\u011flay\u0131c\u0131 niteliktedir. Devletler bu kararlara uymak zorundad\u0131r. Mahkeme son karar\u0131 Bakanlar Komitesi\u2019ne g\u00f6nderir.<\/p>\n

Komite kararlar\u0131n yerine getirilmesini g\u00f6zetir.<\/p>\n

D\u0130KKAT!<\/strong><\/p>\n

A\u0130HM\u2019e \u00e7ocuklar da ba\u015fvurabilirler. \u00c7ocuklar ebeveynlerinin ulusal hukuk a\u00e7\u0131s\u0131ndan yasal konumlar\u0131n\u0131n uygun olmas\u0131 ko\u015fuluyla ebeveynlerinden biri ya da vesayet makam\u0131nca atanan vasi veya kayyumlar\u0131nca temsil edilebilirler. \u00c7ocuklar kanuni temsilcileri (veli, vasi, vb.) taraf\u0131ndan bir avukata yetki verildi\u011fi takdirde, avukatlar taraf\u0131ndan da temsil edilebilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

KANUN YOLLARI Kanun yolu ile \u00f6ncelikle bir hakim veya mahkeme karar\u0131n\u0131n; karar\u0131 veren merci ya da daha \u00fcst bir mahkeme taraf\u0131ndan kontrol edilmesi anla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. Kesinle\u015fmemi\u015f karar [\u2026]<\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":131,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_joinchat":[],"footnotes":""},"categories":[1,24],"tags":[],"class_list":["post-662","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ceza-hukuku","category-makaleler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/662","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=662"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/662\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4565,"href":"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/662\/revisions\/4565"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-json\/wp\/v2\/media\/131"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=662"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=662"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=662"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}