{"id":3543,"date":"2022-04-27T03:13:48","date_gmt":"2022-04-27T00:13:48","guid":{"rendered":"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/?p=3543"},"modified":"2024-06-05T00:01:59","modified_gmt":"2024-06-04T21:01:59","slug":"adil-yargilamayi-etkilemeye-tesebbus-yargi-gorevi-yapani-bilirkisiyi-veya-tanigi-etkilemeye-tesebbus-gizliligin-ihlali-suclari-tck-md-288285277","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/adil-yargilamayi-etkilemeye-tesebbus-yargi-gorevi-yapani-bilirkisiyi-veya-tanigi-etkilemeye-tesebbus-gizliligin-ihlali-suclari-tck-md-288285277\/","title":{"rendered":"Adil Yarg\u0131lamay\u0131 Etkilemeye Te\u015febb\u00fcs-Yarg\u0131 G\u00f6revi Yapan\u0131, Bilirki\u015fiyi veya Tan\u0131\u011f\u0131 Etkilemeye Te\u015febb\u00fcs-Su\u00e7u ve Su\u00e7luyu \u00d6vme ve Gizlili\u011fin \u0130hlali Su\u00e7lar\u0131 (TCK Md.288,215,285,277) Ma\u011fdur-M\u00fc\u015fteki veya Tan\u0131\u011fa Bask\u0131 vs. Eylemlerde Bulunarak Beyan\u0131n\u0131 Ger\u00e7e\u011fe Ayk\u0131r\u0131 De\u011fi\u015ftirtmek"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/h2>\n

Adil Yarg\u0131lamay\u0131 Etkilemeye Te\u015febb\u00fcs Su\u00e7u<\/small><\/strong><\/span><\/h2>\n

Madde 288 –<\/strong> <\/span>(1) G\u00f6r\u00fclmekte olan bir davada veya yap\u0131lmakta olan bir soru\u015fturmada,<\/strong><\/span> hukuka ayk\u0131r\u0131 bir karar vermesi veya bir i\u015flem tesis etmesi ya da ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 beyanda bulunmas\u0131 i\u00e7in, yarg\u0131 g\u00f6revi yapan\u0131, bilirki\u015fiyi veya tan\u0131\u011f\u0131<\/strong><\/span> hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak etkilemek amac\u0131yla alenen<\/strong><\/span> s\u00f6zl\u00fc veya yaz\u0131l\u0131 beyanda bulunan ki\u015fi, elli g\u00fcnden az olmamak \u00fczere adli para cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n

Yarg\u0131 G\u00f6revi Yapan\u0131, Bilirki\u015fiyi veya Tan\u0131\u011f\u0131 Etkilemeye Te\u015febb\u00fcs<\/span><\/strong><\/h3>\n

Madde 277 –<\/strong> <\/span>(1) G\u00f6r\u00fclmekte olan bir davada<\/strong><\/span> ger\u00e7e\u011fin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 engellemek veya bir haks\u0131zl\u0131k olu\u015fturmak amac\u0131yla, davan\u0131n taraflar\u0131ndan birinin, san\u0131\u011f\u0131n, kat\u0131lan\u0131n veya ma\u011fdurun lehine veya aleyhine sonu\u00e7 do\u011furacak bir karar vermesi veya bir i\u015flem tesis etmesi ya da beyanda bulunmas\u0131 i\u00e7in, yarg\u0131 g\u00f6revi yapan\u0131, bilirki\u015fiyi veya tan\u0131\u011f\u0131<\/strong><\/span> hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak etkilemeye te\u015febb\u00fcs eden ki\u015fi, iki y\u0131ldan d\u00f6rt y\u0131la kadar hapis cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r. Te\u015febb\u00fcs iltimas derecesini ge\u00e7medi\u011fi takdirde verilecek ceza alt\u0131 aydan iki y\u0131la kadard\u0131r.<\/p>\n

(2) Birinci f\u0131kradaki su\u00e7u olu\u015fturan fiilin ba\u015fka bir su\u00e7u da olu\u015fturmas\u0131 halinde, fikri i\u00e7tima h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re verilecek ceza yar\u0131s\u0131na kadar art\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n

\n

Gizlili\u011fin \u0130hlali Su\u00e7u<\/span><\/strong><\/h3>\n

(De\u011fi\u015fik: 2\/7\/2012-6352\/92 md.) Md.285<\/span><\/strong><\/p>\n

(1) Soru\u015fturman\u0131n gizlili\u011fini<\/strong><\/span> alenen <\/strong><\/span>ihlal eden ki\u015fi, bir y\u0131ldan \u00fc\u00e7 y\u0131la kadar hapis veya adli para cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r. Bu su\u00e7un olu\u015fabilmesi i\u00e7in;<\/p>\n

a) Soru\u015fturma evresinde yap\u0131lan i\u015flemin i\u00e7eri\u011finin a\u00e7\u0131klanmas\u0131<\/strong><\/span> suretiyle, su\u00e7lu say\u0131lmama karinesinden yararlanma hakk\u0131n\u0131n veya haberle\u015fmenin gizlili\u011finin ya da \u00f6zel hayat\u0131n gizlili\u011finin ihlal edilmesi,<\/p>\n

b) Soru\u015fturma evresinde yap\u0131lan i\u015flemin i\u00e7eri\u011fine ili\u015fkin olarak yap\u0131lan a\u00e7\u0131klaman\u0131n maddi<\/span> ger\u00e7e\u011fin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 engellemeye elveri\u015fli olmas\u0131<\/strong><\/span>, gerekir.<\/p>\n

(2) Soru\u015fturma evresinde al\u0131nan ve soru\u015fturman\u0131n taraf\u0131 olan ki\u015filere kar\u015f\u0131 gizli tutulmas\u0131 gereken kararlar\u0131n ve bunlar\u0131n gere\u011fi olarak yap\u0131lan i\u015flemlerin<\/strong><\/span>gizlili\u011fini ihlal eden ki\u015fi, bir y\u0131ldan \u00fc\u00e7 y\u0131la kadar hapis veya adli para cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n

(3) Kanuna g\u00f6re kapal\u0131 yap\u0131lmas\u0131 gereken veya kapal\u0131 yap\u0131lmas\u0131na karar verilen duru\u015fmadaki a\u00e7\u0131klama veya g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerin<\/strong><\/span> gizlili\u011fini alenen <\/strong><\/span>ihlal eden ki\u015fi, birinci f\u0131kra h\u00fckm\u00fcne g\u00f6re cezaland\u0131r\u0131l\u0131r. Ancak, bu su\u00e7un olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in, tan\u0131\u011f\u0131n korunmas\u0131na ili\u015fkin olarak al\u0131nan gizlilik karar\u0131na ayk\u0131r\u0131l\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan aleniyetin ger\u00e7ekle\u015fmesi aranmaz.<\/strong><\/span><\/p>\n

(4) Yukar\u0131daki f\u0131kralarda tan\u0131mlanan su\u00e7lar\u0131n kamu g\u00f6revlisi taraf\u0131ndan g\u00f6revinin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 kolayl\u0131ktan yararlan\u0131larak i\u015flenmesi halinde, ceza yar\u0131s\u0131na kadar art\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n

(5) Soru\u015fturma ve kovu\u015fturma evresinde ki\u015filerin su\u00e7lu olarak alg\u0131lanmalar\u0131na yol a\u00e7acak \u015fekilde g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerinin yay\u0131nlanmas\u0131 halinde,<\/strong><\/span> alt\u0131 aydan iki y\u0131la kadar hapis cezas\u0131na h\u00fckmolunur.<\/p>\n

(6) Soru\u015fturma ve kovu\u015fturma i\u015flemlerinin haber verme s\u0131n\u0131rlar\u0131 a\u015f\u0131lmaks\u0131z\u0131n haber konusu yap\u0131lmas\u0131 su\u00e7 olu\u015fturmaz.<\/span><\/strong><\/p>\n

Su\u00e7u ve Su\u00e7luyu \u00d6vme\u00a0<\/strong><\/span><\/h3>\n

Madde 215-<\/strong><\/span> (1) \u0130\u015flenmi\u015f olan bir su\u00e7u veya i\u015flemi\u015f oldu\u011fu su\u00e7tan dolay\u0131 bir ki\u015fiyi alenen <\/strong><\/span>\u00f6ven kimse, bu nedenle kamu d\u00fczeni a\u00e7\u0131s\u0131ndan a\u00e7\u0131k ve yak\u0131n bir tehlikenin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 h\u00e2linde<\/span><\/strong>, iki y\u0131la kadar hapis cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n

Halk\u0131 Kin ve D\u00fc\u015fmanl\u0131\u011fa Tahrik veya A\u015fa\u011f\u0131lama<\/span><\/strong><\/h3>\n

Madde 216-<\/span><\/strong>(1) Halk\u0131n sosyal s\u0131n\u0131f, \u0131rk, din, mezhep veya b\u00f6lge bak\u0131m\u0131ndan farkl\u0131 \u00f6zelliklere sahip bir kesimini, di\u011fer bir kesimi aleyhine kin ve d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011fa alenen tahrik eden kimse, bu nedenle kamu g\u00fcvenli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan a\u00e7\u0131k ve yak\u0131n bir tehlikenin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 halinde<\/strong><\/span>, bir y\u0131ldan \u00fc\u00e7 y\u0131la kadar hapis cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n

(2) Halk\u0131n bir kesimini, sosyal s\u0131n\u0131f, \u0131rk, din, mezhep, cinsiyet veya b\u00f6lge farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131na dayanarak alenen<\/strong><\/span> a\u015fa\u011f\u0131layan ki\u015fi, alt\u0131 aydan bir y\u0131la kadar hapis cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n

(3) Halk\u0131n bir kesiminin benimsedi\u011fi dini de\u011ferleri alenen a\u015fa\u011f\u0131layan ki\u015fi, fiilin kamu bar\u0131\u015f\u0131n\u0131 bozmaya elveri\u015fli olmas\u0131 halinde, alt\u0131 aydan bir y\u0131la kadar hapis cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n

Kanunlara Uymamaya Tahrik<\/span><\/strong><\/h3>\n

Madde 217-<\/span><\/strong>(1) Halk\u0131 kanunlara uymamaya alenen tahrik eden ki\u015fi, tahrikin kamu bar\u0131\u015f\u0131n\u0131 bozmaya elveri\u015fli olmas\u0131 halinde,<\/span><\/strong> alt\u0131 aydan iki y\u0131la kadar hapis veya adl\u00ee para cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n

Ortak H\u00fck\u00fcm<\/span><\/h3>\n
TCK Madde 218: <\/span>(1) (De\u011fi\u015fik: 29\/6\/2005 \u2013 5377\/25 md.) Yukar\u0131daki maddelerde tan\u0131mlanan su\u00e7lar\u0131n bas\u0131n ve yay\u0131n yoluyla i\u015flenmesi h\u00e2linde, verilecek ceza yar\u0131 oran\u0131na kadar art\u0131r\u0131l\u0131r. Ancak, haber verme s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015fmayan ve ele\u015ftiri amac\u0131yla yap\u0131lan d\u00fc\u015f\u00fcnce a\u00e7\u0131klamalar\u0131 su\u00e7 olu\u015fturmaz.<\/h5>\n

MADDE GEREK\u00c7ES\u0130, MADDE 215.\u2013<\/span><\/strong>Madde metninde su\u00e7u veya su\u00e7luyu \u00f6vme su\u00e7u tan\u0131m\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Buna g\u00f6re su\u00e7un olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in, failin i\u015flenmi\u015f olan bir su\u00e7u veya i\u015flemi\u015f oldu\u011fu bir su\u00e7tan dolay\u0131 bir ki\u015fiyi alenen \u00f6vmesi gerekmekte\u00addir.<\/strong><\/span> \u0130\u015flenmi\u015f olan bir su\u00e7un failini veya kanuna uymayan ki\u015fili\u011fini, s\u0131rf su\u00e7 i\u015flemesi sebebiyle \u00f6vme h\u00e2li de<\/span> <\/strong>cezaland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Su\u00e7 i\u015flemi\u015f olan ki\u015fi\u00adnin \u00f6v\u00fclmesi h\u00e2linde, asl\u0131nda bu ki\u015fi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla i\u015flenmi\u015f olan su\u00e7 \u00f6v\u00fcl\u00admektedir.<\/strong><\/span><\/p>\n

MADDE GEREK\u00c7ES\u0130, MADDE 216.\u2013 <\/strong><\/span>Birinci f\u0131krada tan\u0131mlanan \u201cHalk\u0131 kin ve d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011fa tahrik\u201d su\u00e7u, hukuk devleti olma standard\u0131 y\u00fcksek olan bir\u00e7ok \u00fclkenin Ceza Kanunlar\u0131nda yer almaktad\u0131r. Hi\u00e7bir devlet, vatanda\u015flar\u0131 aras\u0131nda, muayyen \u00f6zelliklere sahip bir kesiminin di\u011fer kesimi aleyhine kin ve d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011fa, \u00f6\u00e7 almay\u0131 gerektirecek \u015fiddetli nefrete y\u00f6nlendirilmesine seyirci kalamaz.<\/p>\n

\u00d6te yandan \u00e7a\u011fda\u015f d\u00fcnyada, geli\u015fmenin temel dinami\u011fi olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00adceyi a\u00e7\u0131klama ve yayma h\u00fcrriyeti kabul edilmektedir. Bu ba\u011flamda; ki\u015filerin d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcklerini h\u00fcr bir ortamda s\u00f6yleyebilmeleri, demokratik toplumun var\u00adl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in zaruri say\u0131lan unsurlardand\u0131r. S\u00f6z konusu su\u00e7 tan\u0131m\u0131, bu d\u00fc\u015f\u00fcnceler dikkate al\u0131narak yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Su\u00e7u olu\u015fturan \u201ctahrik\u201d, soyut sayg\u0131s\u0131zl\u0131k ve reddin \u00f6tesinde, bir halk kesimine kar\u015f\u0131 d\u00fc\u015fmanca tav\u0131rlar g\u00f6sterilmesini sa\u011flamaya veya bu t\u00fcr ta\u00adv\u0131rlar\u0131 peki\u015ftirmeye objektif olarak elveri\u015fli olmal\u0131d\u0131r. Fail s\u00fcbjektif olarak da bu amac\u0131 g\u00fctmeli, halk kesimini kin ve nefrete tahrik etmelidir. Bu kap\u00adsamda salt y\u00fcz \u00e7evirme, soyut bir ret veya sayg\u0131s\u0131zl\u0131k ifade eden bir davra\u00adn\u0131\u015fta bulunma veya bu y\u00f6nde s\u00f6zler sarfetme, su\u00e7un ger\u00e7ekle\u015fmesi bak\u0131\u00adm\u0131ndan yeterli de\u011fildir. Fiilin su\u00e7 te\u015fkil etmesi i\u00e7in bunlar\u0131n \u00f6tesinde, a\u011f\u0131r ve yo\u011fun bir tarzda kin ve d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011fa tahrikin var olmas\u0131 gerekir. Failin fiili, adet ve \u015fah\u0131s olarak muayyen olmayan toplum kesimi \u00fczerinde kin ve nefret duygular\u0131n\u0131n olu\u015fumuna veya mevcut duygular\u0131n peki\u015fmesine etkide bulunmal\u0131d\u0131r.<\/strong><\/span><\/p>\n

Kin, \u201c\u00f6\u00e7 almay\u0131 gerektirecek \u015fiddetli d\u00fc\u015fmanl\u0131k hareketlerin zeminini olu\u015fturan psikolojik bir h\u00e2l\u201d; d\u00fc\u015fmanl\u0131k ise, \u201chusumet beslenen konuya kar\u015f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnerek, tasarlayarak zarar vermeye, onu ma\u011flup etmeye y\u00f6nelmi\u015f kin duygusu\u201d olarak da tan\u0131mlanabilir. \u015eu h\u00e2lde kin ve d\u00fc\u015fmanl\u0131k; \u201chusumet beslenen konuya kar\u015f\u0131 tasarlayarak zarar vermeye, \u00f6\u00e7 almay\u0131 gerektirecek \u015fiddette nefret duymaya y\u00f6nelik hareketlerin zemini olu\u015fturan psikolojik bir h\u00e2l\u201d olarak a\u00e7\u0131klanabilir.<\/strong><\/span><\/p>\n

F\u0131kra metninde; fiilin kamu g\u00fcvenli\u011fini tehlikeye d\u00fc\u015f\u00fcrecek bi\u00e7imde yap\u0131lmas\u0131 arand\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, su\u00e7; soyut tehlike su\u00e7u olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f, somut tehlike su\u00e7u h\u00e2line getirilmi\u015ftir. Bu suretle, \u00e7a\u011fda\u015f hukuktaki soyut tehlike su\u00e7lar\u0131n\u0131 azaltma y\u00f6n\u00fcndeki e\u011filim dikkate al\u0131nm\u0131\u015f, temel hak ve h\u00fcrriyetle\u00adrin kullan\u0131m alan\u0131 geni\u015fletilmi\u015ftir. Bu d\u00fczenleme sayesinde \u201ckin ve d\u00fc\u015fman\u00adl\u0131k\u201d ibaresinin anlam\u0131 da dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda sadece \u201c\u015fiddet i\u00e7eren ya da \u015fiddeti tavsiye eden tahrikler\u201d madde kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilebilecektir.<\/strong><\/span><\/p>\n

S\u00f6z konusu su\u00e7un olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in, kamu g\u00fcvenli\u011finin bozulmas\u0131 tehli\u00adkesinin somut olgulara dayal\u0131 olarak varl\u0131\u011f\u0131 gereklidir. Bu tehlike, somut bir tehlikedir. Bu somut tehlikenin ger\u00e7ekle\u015fip ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011fini belirlerken fai\u00adlin s\u00f6z ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n neden oldu\u011fu tehlike neticesinin ger\u00e7ekle\u015fmesi gerekir. H\u00e2kim, kullan\u0131lan ifadeler dolay\u0131s\u0131yla bu tehlikenin ger\u00e7ekle\u015fip ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011fini, dayanak noktalar\u0131n\u0131 g\u00f6stermek suretiyle belirleyecektir.<\/span> Bu kapsamda, ki\u015finin s\u00f6z ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n kamu g\u00fcvenli\u011fini bozma a\u00e7\u0131\u00ads\u0131ndan yak\u0131n bir tehlike olu\u015fturdu\u011funun tespit edilmesi gerekir. Ki\u015finin s\u00f6z ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n, halk\u0131n bir kesimi \u00fczerinde tahrik konusu fiillerin i\u015flene\u00adce\u011fi hususunda duyulan endi\u015feyi hakl\u0131 k\u0131lacak bir etki olu\u015fturmas\u0131 gerekir. \u0130fade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ile bu tip tehlike su\u00e7lar\u0131 aras\u0131nda \u201ca\u00e7\u0131k ve mevcut tehlike\u201d kriterinin var olmas\u0131 gerekir.<\/span> Buna g\u00f6re, yap\u0131lan konu\u015fma veya \u00f6ne s\u00fcr\u00fclen d\u00fc\u015f\u00fcnceler toplum a\u00e7\u0131s\u0131ndan a\u00e7\u0131k ve mevcut bir tehlike olu\u015fturdu\u011fu takdirde yasaklanabilmekte, keza b\u00f6yle bir tehlikenin varl\u0131\u011f\u0131 somut olarak, a\u00e7\u0131k\u00e7a tespit edilmedik\u00e7e s\u00f6z konusu su\u00e7tan dolay\u0131 cezaland\u0131rma yoluna gidilemez.\u00a0<\/strong><\/span><\/p>\n

Maddenin ikinci f\u0131kras\u0131nda halk\u0131n sosyal s\u0131n\u0131f, \u0131rk, din, mezhep, cinsi\u00adyet veya b\u00f6lge bak\u0131m\u0131ndan farkl\u0131 bir kesiminin alenen a\u015fa\u011f\u0131lanmas\u0131 su\u00e7 say\u0131l\u00adm\u0131\u015ft\u0131r. Su\u00e7un olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in f\u0131krada belirtilen \u00f6zelliklere sahip ve halk\u0131n bir kesimini olu\u015fturan gayrimuayyen say\u0131daki ki\u015filerin a\u015fa\u011f\u0131lanmas\u0131, tahkir edilmesi gerekir. Bu f\u0131krada, kamu bar\u0131\u015f\u0131n\u0131 korumak amac\u0131yla halk kesimle\u00adrinin alenen a\u015fa\u011f\u0131lanmas\u0131, su\u00e7 olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Maddenin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda bir halk kesiminin benimsedi\u011fi din\u00ee de\u00ad\u011ferlerin alenen a\u015fa\u011f\u0131lanmas\u0131, su\u00e7 h\u00e2line getirilmi\u015ftir. Fiilin cezaland\u0131r\u0131labil\u00admesi i\u00e7in, \u201ckamu bar\u0131\u015f\u0131n\u0131 bozmaya elveri\u015fli\u201d olmas\u0131 gerekir.<\/p>\n

MADDE GEREK\u00c7ES\u0130, MADDE 217.\u2013 <\/strong><\/span>Bu maddede halk\u0131n, kanunlara uymamaya tahrik edilmesi su\u00e7 h\u00e2line getirilmi\u015ftir. Tahrik fiilinin \u201ckamu bar\u0131\u015f\u0131n\u0131 bozmaya elveri\u015fli\u201d olmas\u0131 aranarak, bu su\u00e7un somut tehlike su\u00e7u oldu\u011fu vurgulan\u00adm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<\/blockquote>\n

Adil Yarg\u0131lamay\u0131 Etkilemeye Te\u015febb\u00fcs Su\u00e7u<\/span><\/h2>\n
\n

Bu su\u00e7un olu\u015fabilmesi i\u00e7in, yap\u0131lan a\u00e7\u0131klaman\u0131n yarg\u0131 g\u00f6revi yapan\u0131, bilirki\u015fiyi veya tan\u0131\u011f\u0131 etkilemeye elveri\u015fli olmas\u0131 gerekir.<\/span><\/strong> Yap\u0131lan a\u00e7\u0131klaman\u0131n, yarg\u0131 g\u00f6revi yapan\u0131n hukuka ayk\u0131r\u0131 bir karar vermesi veya bir i\u015flem tesis etmesi; bilirki\u015finin veya tan\u0131\u011f\u0131n ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 m\u00fctal\u00e2ada veya beyanda bulunmas\u0131 amac\u0131na y\u00f6nelik olmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n

Adil yarg\u0131lamay\u0131 etkilemeye te\u015febb\u00fcs su\u00e7u \u201cMillete ve Devlete Kar\u015f\u0131 Su\u00e7lar ve Son H\u00fck\u00fcmler\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc k\u0131sm\u0131n ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde yer alan \u201cAdliyeye Kar\u015f\u0131 Su\u00e7lar\u201d aras\u0131nda d\u00fczenlenmi\u015ftir. Su\u00e7un d\u00fczenlendi\u011fi yer dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda kanun koyucunun bu su\u00e7la ihlal edilen hukuki varl\u0131k veya menfaatlerden devlete ait olana \u00fcst\u00fcnl\u00fck tan\u0131may\u0131 tercih etti\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n

TCK m. 288\u2019de adil yarg\u0131lamay\u0131 etkilemeye te\u015febb\u00fcs su\u00e7unun maddi unsuru, \u201cg\u00f6r\u00fclmekte olan dava veya yap\u0131lmakta olan soru\u015fturmada\u201d<\/span><\/strong> madde metninde say\u0131lan ki\u015fileri hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak etkilemek amac\u0131yla \u201calenen s\u00f6zl\u00fc ve yaz\u0131l\u0131 beyanda bulunmak\u201d <\/strong><\/span>olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00dcNVER, Adliyeye Kar\u015f\u0131 Su\u00e7lar, s. 471.<\/em><\/span> Kanunda hareket unsuru \u201calenen s\u00f6zl\u00fc veya yaz\u0131l\u0131 beyanda bulunmak\u201d<\/span> olarak tan\u0131mland\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bu su\u00e7 icrai hareketle i\u015flenebilen bir su\u00e7tur. Ayr\u0131ca su\u00e7 herhangi bir hareketle de\u011fil, sadece kanunda belirtilen tipik hareketle, yani \u201calenen s\u00f6zl\u00fc veya yaz\u0131l\u0131 beyanda bulunmak\u201d icra hareketiyle i\u015flenebildi\u011finden ba\u011fl\u0131 hareketli su\u00e7lardand\u0131r. YA\u015eAR\/G\u00d6KCAN\/ARTU\u00c7, s. 8442; \u0130T\u0130\u015eGEN, s. 65.<\/em><\/span><\/p>\n

Hat\u0131ra binaen ricada bulunmada aleniyet \u015fart\u0131 ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011fi i\u00e7in bask\u0131 yap\u0131lmas\u0131 halinde ise tipik hareket yerine cebir, tehdit veya \u015fantaj gibi durumlar s\u00f6z konusu olaca\u011f\u0131 i\u00e7in bu su\u00e7 de\u011fil, 277. maddede d\u00fczenlenen su\u00e7 i\u015flenmi\u015f olacakt\u0131r. Yarg\u0131tay CGK, E. 2007\/5-70, K. 2007\/254, T. 27.11.2007 <\/span><\/p>\n

Adil yarg\u0131lamay\u0131 etkilemeye te\u015febb\u00fcs su\u00e7u ba\u011fl\u0131 ve se\u00e7imlik hareketlidir. Su\u00e7 ancak kanunda belirtilen iki ihtimalden biriyle, yani s\u00f6zl\u00fc veya yaz\u0131l\u0131 beyanda bulunmak suretiyle i\u015flenebilir. Su\u00e7un i\u015flenmesiyle madde metninde say\u0131lan ki\u015filerin etkilenerek \u201chukuka ayk\u0131r\u0131 bir karar vermesi veya bir i\u015flem tesis etmesi ya da ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 beyanda bulunmas\u0131\u201d aranmad\u0131\u011f\u0131ndan, bu su\u00e7 neticesiz bir su\u00e7tur<\/strong><\/span> ve kanunda belirtilen tipik hareketin icras\u0131 ile tamamlan\u0131r. Adliyenin d\u00fczg\u00fcn i\u015fleyi\u015fine ili\u015fkin devlete ait olan menfaatin somut bir \u015fekilde zarara u\u011fram\u0131\u015f olmas\u0131 gerekmez. Tipik hareketin icras\u0131yla korunan hukuki varl\u0131k veya menfaatin yaln\u0131zca tehdit edilmi\u015f olmas\u0131 yeterlidir. TOROSLU\/TOROSLU, Genel K\u0131s\u0131m, s. 144<\/em><\/span> Tehlike su\u00e7lar\u0131nda kanun koyucu faili, korunan hukuki varl\u0131k veya menfaate zarar verdi\u011fi i\u00e7in de\u011fil, zarar verme ihtimali nedeniyle cezaland\u0131r\u0131r.<\/p>\n

Adil yarg\u0131lamay\u0131 etkilemeye te\u015febb\u00fcs su\u00e7unun s\u00f6z konusu olabilmesi i\u00e7in; \u00f6n\u015fart olarak, \u201cg\u00f6r\u00fclmekte olan bir dava veya yap\u0131lmakta olan bir soru\u015fturma\u201dn\u0131n bulunmas\u0131 gerekir<\/span><\/strong>.6352 say\u0131l\u0131 Kanunla yap\u0131lan s\u00f6z konusu de\u011fi\u015fiklikle bu ifade yerine \u201cg\u00f6r\u00fclmekte olan dava veya yap\u0131lmakta olan soru\u015fturma\u201d ibaresinin getirilmesiyle maddenin uygulanabilirli\u011fi ceza davalar\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131 olmaktan \u00e7\u0131kart\u0131larak, bug\u00fcnk\u00fc halini alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Se\u00e7im uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmekle g\u00f6revli olan ve tamam\u0131 h\u00e2kimlerden olu\u015fan YSK, bu konuda nihai karar verme yetkisine sahip olsa bile Anayasa\u2019n\u0131n 79. maddesiyle se\u00e7imlerin genel anlamda y\u00f6netimi ve denetimi ile g\u00f6revli k\u0131l\u0131nd\u0131\u011f\u0131ndan mahkeme olarak nitelendirilemez ve dolay\u0131s\u0131yla idari nitelikteki bu kurulun inceledi\u011fi se\u00e7im uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131 g\u00f6r\u00fclmekte olan dava kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilemez.<\/p>\n

Ceza davalar\u0131 cumhuriyet savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan iddianamenin mahkeme taraf\u0131ndan kabul edilmesiyle, hukuk davalar\u0131 ise dava dilek\u00e7esinin kaydedilmesiyle a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f say\u0131l\u0131r. Bu a\u015famalardan \u00f6nce yap\u0131lan i\u015flemler hakk\u0131nda beyanda bulunulmas\u0131 halinde s\u00f6z konusu su\u00e7 olu\u015fmayacakt\u0131r. O halde ceza ve hukuk yarg\u0131lamalar\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki davalar a\u00e7\u0131lmadan \u00f6nce yap\u0131lan ihtiyati haciz, tedbir, tespit gibi i\u015flemleri etkilemeye y\u00f6nelik davran\u0131\u015flar su\u00e7 te\u015fkil etmeyecektir. \u015eENOL, s. 1125<\/em><\/span><\/p>\n

A\u00e7\u0131lan dava kesin h\u00fck\u00fcmle sonu\u00e7lanana kadar ortada g\u00f6r\u00fclmekte olan bir dava vard\u0131r<\/strong><\/span>. Yarg\u0131tay g\u00f6r\u00fclmekte olan davay\u0131 \u201cmahkemenin esas\u0131na kaydedilmi\u015f dava\u201d olarak tan\u0131mlamakta ve bu \u015fart\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in mahkemece esastan g\u00f6r\u00fclen bir davan\u0131n mevcudiyetini aramaktad\u0131r. \u0130lk derece mahkemelerince verilen h\u00fck\u00fcm kanun yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmesiyle birlikte kesinle\u015fir. Kesin h\u00fck\u00fcmden sonra yarg\u0131laman\u0131n etkilenmesi s\u00f6z konusu olmayaca\u011f\u0131 i\u00e7in bu a\u015famadan sonra su\u00e7un i\u015flenmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Yani bu su\u00e7un i\u015flenebilmesi i\u00e7in a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f fakat hen\u00fcz neticelenmemi\u015f bir davan\u0131n bulunmas\u0131 gerekir.<\/strong>H\u00fckm\u00fcn kesinle\u015fmesine kadar ge\u00e7en herhangi bir a\u015famada bu su\u00e7 i\u015flenebilir.<\/strong><\/span> H\u00fck\u00fcm kesinle\u015ftikten sonra CMK m. 311 ve m. 314\u2019te belirtilen hallerden birinin bulunmas\u0131 sebebiyle yarg\u0131laman\u0131n yenilenmesi halinde de TCK m. 288\u2019in uygulanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. A\u00e7\u0131lan dava kesin h\u00fck\u00fcmle sonu\u00e7lanana kadar ortada g\u00f6r\u00fclmekte olan bir dava vard\u0131r. Yarg\u0131tay g\u00f6r\u00fclmekte olan davay\u0131 \u201cmahkemenin esas\u0131na kaydedilmi\u015f dava\u201d olarak tan\u0131mlamakta ve bu \u015fart\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in mahkemece esastan g\u00f6r\u00fclen bir davan\u0131n mevcudiyetini aramaktad\u0131r. \u0130lk derece mahkemelerince verilen h\u00fck\u00fcm kanun yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmesiyle birlikte kesinle\u015fir. Kesin h\u00fck\u00fcmden sonra yarg\u0131laman\u0131n etkilenmesi s\u00f6z konusu olmayaca\u011f\u0131 i\u00e7in bu a\u015famadan sonra su\u00e7un i\u015flenmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Yani bu su\u00e7un i\u015flenebilmesi i\u00e7in a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f fakat hen\u00fcz neticelenmemi\u015f bir davan\u0131n bulunmas\u0131 gerekir. H\u00fckm\u00fcn kesinle\u015fmesine kadar ge\u00e7en herhangi bir a\u015famada bu su\u00e7 i\u015flenebilir. H\u00fck\u00fcm kesinle\u015ftikten sonra CMK m. 311 ve m. 314\u2019te belirtilen hallerden birinin bulunmas\u0131 sebebiyle yarg\u0131laman\u0131n yenilenmesi halinde de TCK m. 288\u2019in uygulanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. HAFIZO\u011eULLARI\/\u00d6ZEN, Millete ve Devlete, s. 179-Yarg\u0131tay CGK E. 2009\/4-156 K. 2009\/298 T. 22.12.2009-Yarg\u0131tay CGK, E. 2009\/4-156, K. 2009\/298, T. 22.12.2009 (www.kazanci.com); Yarg\u0131tay 4. C.D. E. 2007\/33, K. 2009\/8, T. 05.03.2009 -Yarg\u0131tay 4. C.D. E. 1996\/8405, K. 1996\/9386, T. 10.12.1996-(Adli Yarg\u0131lamay\u0131 Etkilemeye Te\u015febb\u00fcs Su\u00e7u, Burak Melemez, Ankara 2020, Y\u00fcksek Lisans Tezi)<\/span><\/span><\/em><\/span><\/p>\n

Ola\u011fan\u00fcst\u00fc kanun yollar\u0131na ili\u015fkin s\u00fcre\u00e7lerin de dava kavram\u0131 kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilmesi gerekir. YA\u015eAR\/G\u00d6KCAN\/ARTU\u00c7, s. 8252 <\/em><\/span><\/p>\n

Bir su\u00e7 \u015f\u00fcphesiyle ba\u015flat\u0131lan soru\u015fturma s\u0131ras\u0131nda fiilin haks\u0131z fiil veya disiplin su\u00e7u te\u015fkil etti\u011finin anla\u015f\u0131lmas\u0131 halinde bu tespit yap\u0131lana kadar ge\u00e7en s\u00fcre i\u00e7erisinde de bu h\u00fck\u00fcm uygulanabilir.<\/p>\n

Soru\u015fturma evresi ba\u015flamadan \u00f6nce s\u0131rf su\u00e7 ve su\u00e7lulukla m\u00fccadele amac\u0131yla yap\u0131lan istihbari ve \u00f6nleme ama\u00e7l\u0131 faaliyetleri etkilemeye y\u00f6nelik beyanlar bu su\u00e7 kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilemez.<\/p>\n

Cumhuriyet Savc\u0131s\u0131n\u0131n verdi\u011fi kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131na dair karara itiraz edilmesi halinde, itiraz\u0131 incelemeye yetkili makama kar\u015f\u0131 da bu su\u00e7 i\u015flenebilir.<\/p>\n

Kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131na dair karar kesinle\u015ftikten sonra soru\u015fturma evresi sona erece\u011fi i\u00e7in su\u00e7un i\u015flenmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n

Su\u00e7un \u201cadliyeye kar\u015f\u0131 su\u00e7lar\u201d aras\u0131nda d\u00fczenlenmesi, maddenin gerek\u00e7esi, beyan\u0131n yarg\u0131 g\u00f6revi yapan, h\u00e2kim, cumhuriyet savc\u0131s\u0131 ve avukatlar ile tan\u0131k ve bilirki\u015fileri etkilemeye y\u00f6nelik olmas\u0131n\u0131n aranmas\u0131 ve su\u00e7la korunan hukuki varl\u0131k veya menfaatler birlikte de\u011ferlendirildi\u011finde madde kapsam\u0131n\u0131n sadece ceza soru\u015fturmalar\u0131, hukuk ve ceza davalar\u0131 ile s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmas\u0131 gerekmektedir. \u0130dari soru\u015fturmalar su\u00e7 kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilemez.<\/p>\n

Su\u00e7un kanuni tan\u0131m\u0131nda yer alan \u201cg\u00f6r\u00fclmekte olan bir dava veya yap\u0131lmakta olan soru\u015fturma\u201d \u00f6n\u015fart\u0131n\u0131n fail taraf\u0131ndan bilinmesi gerekmektedir. (Kast Unsuru)<\/p>\n

Su\u00e7un hareket unsuru kanunda, \u201calenen s\u00f6zl\u00fc veya yaz\u0131l\u0131 beyanda bulunmak\u201d olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Yap\u0131lan a\u00e7\u0131klama s\u00f6z konusu ki\u015fileri etkileyecek nitelikte olmad\u0131\u011f\u0131 takdirde, adliyenin idaresine ili\u015fkin devlete ait menfaatin ihlal edilmesi s\u00f6z konusu olmayaca\u011f\u0131ndan bu su\u00e7un olu\u015fmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Hangi dava veya soru\u015fturmayla ilgili oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmayan \u00fcst\u00fc kapal\u0131 s\u00f6zler, bir dava hakk\u0131ndaki genel temennilerden olu\u015fan a\u00e7\u0131klamalar veya etkileme konusunun belirsiz oldu\u011fu beyanlar yarg\u0131 g\u00f6revi yapan, tan\u0131k veya bilirki\u015fileri etkilemeye elveri\u015fli de\u011fildir. Salt d\u00fc\u015f\u00fcnce a\u00e7\u0131klamas\u0131 \u015feklindeki beyanlar\u0131n da elveri\u015flili\u011finden bahsedilemez. Bu su\u00e7un olu\u015fabilmesi i\u00e7in yap\u0131lan beyan\u0131n, nesnel olarak madde metninde say\u0131lan ki\u015fileri hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak etkileyecek nitelikte olmas\u0131 gerekir. \u00d6rne\u011fin ulusal bir kanalda yap\u0131lan yay\u0131n s\u0131ras\u0131nda bir soru\u015fturma kapsam\u0131nda \u015f\u00fcpheli olarak g\u00f6zalt\u0131nda bulunan ki\u015finin tutuklanmas\u0131 gerekti\u011fine dair yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamalar veya bir HSK \u00fcyesinin san\u0131\u011f\u0131n mahk\u00fbm edilmesi y\u00f6n\u00fcndeki a\u00e7\u0131klamalar\u0131 ise bu su\u00e7 i\u00e7in elveri\u015fli hareket olarak kabul edilmelidir. (Adli Yarg\u0131lamay\u0131 Etkilemeye Te\u015febb\u00fcs Su\u00e7u, Burak Melemez, Ankara 2020, Y\u00fcksek Lisans Tezi)<\/em><\/span><\/span><\/p>\n

Aleniyet, <\/strong><\/span>s\u00f6zl\u00fc veya yaz\u0131l\u0131 beyan\u0131n \u201cbelirsiz say\u0131da ki\u015fi taraf\u0131ndan alg\u0131lanabilir\u201d<\/strong><\/span>olmas\u0131 anlam\u0131na gelir. Radyo, televizyon, kitap, afi\u015f, film ve internet gibi kitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131 vas\u0131tas\u0131yla i\u015flenen fiiller birden fazla ki\u015fi taraf\u0131ndan alg\u0131lanabilir nitelikte oldu\u011fundan bu vas\u0131talarla i\u015flenen fiiller kimse taraf\u0131ndan izlenmese veya okunmasa bile alenidir. \u0130nternet siteleri veya video payla\u015f\u0131m siteleri gibi herkesin eri\u015febilmesinin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu dijital platformlarda yap\u0131lan payla\u015f\u0131mlar da alenidir. E-mail vas\u0131tas\u0131yla g\u00f6nderilen elektronik postalar veya smsler ise sadece hesap sahibi ki\u015fi veya hat sahibi taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131labildi\u011finden ve ki\u015fiye \u00f6zel oldu\u011fundan aleni say\u0131lmaz.<\/p>\n

A\u00e7\u0131k hesaplarla yap\u0131lan payla\u015f\u0131mlar ve kapal\u0131 hesaplarla herkese a\u00e7\u0131k olarak yap\u0131lan payla\u015f\u0131mlar \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filer taraf\u0131ndan alg\u0131lanabilir oldu\u011fu i\u00e7in \u015f\u00fcphesiz ki alenidir. Kapal\u0131 hesaplarla yap\u0131lan ve sadece kullan\u0131c\u0131n\u0131n arkada\u015f listesindeki ki\u015filer veya takip\u00e7ileri taraf\u0131ndan g\u00f6r\u00fclebilen payla\u015f\u0131mlarda ise kanaatimizce g\u00f6nderiye ka\u00e7 ki\u015finin eri\u015febildi\u011fi ve bu ki\u015filerin kimler oldu\u011funa bak\u0131larak bir sonuca ula\u015fmak gerekir. Bir hesab\u0131n s\u0131rf kapal\u0131 olmas\u0131 kanaatimizce aleniyetin ger\u00e7ekle\u015fmesini engellemez. \u00d6rne\u011fin milyonlarca takip\u00e7isi ve arkada\u015f\u0131 bulunan ki\u015finin kapal\u0131 hesaptan yapt\u0131\u011f\u0131 payla\u015f\u0131m aleni say\u0131lmal\u0131d\u0131r. Zira bir\u00e7ok kimse taraf\u0131ndan alg\u0131lanabilirlik \u015fart\u0131 ger\u00e7ekle\u015fecektir.<\/p>\n

Adil yarg\u0131lamay\u0131 etkilemeye te\u015febb\u00fcs su\u00e7unun olu\u015fabilmesi i\u00e7in, yarg\u0131 g\u00f6revi yapan\u0131, bilirki\u015fiyi veya tan\u0131\u011f\u0131 etkilemeye y\u00f6nelik s\u00f6zl\u00fc ya da yaz\u0131l\u0131 beyan\u0131n, \u201caleni\u201d; yani, \u201cbelirsiz say\u0131da ki\u015fi taraf\u0131ndan alg\u0131lanabilir\u201d olmas\u0131<\/strong><\/span> gerekir.(Yarg\u0131tay 12. Ceza Dairesi-Karar: 2019\/5889).<\/em><\/span>Kereste d\u00fckk\u00e2n\u0131, karakol binas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fc, cadde, apartman \u00f6n\u00fc, mahalle kahvesinin \u00f6n\u00fc, duru\u015fma salonu, gibi yerlerde i\u015flenen fiiller Yarg\u0131tay taraf\u0131ndan aleni olarak kabul edilirken; cezaevi, cezaevi ring arac\u0131, ifade alma odas\u0131, hasta muayene odas\u0131, ceza infaz kurumu reviri, ev, apartman bo\u015flu\u011fu, nezarethane, daire kap\u0131s\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fc, belediye ba\u015fkan\u0131n\u0131n makam odas\u0131 gibi yerler ise aleni olarak say\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Yarg\u0131tay uygulamas\u0131nda, herkesin duyup g\u00f6rebilmesinin m\u00fcmk\u00fcn ve muhtemel oldu\u011fu yerlerde i\u015flenen fiiller aleni olarak kabul edilmektedir.<\/p>\n

Hukuka uygun bir karar verilmesi veya bir i\u015flem tesis edilmesi yahut ger\u00e7e\u011fe uygun beyanda bulunulmas\u0131 i\u00e7in ger\u00e7ekle\u015ftirilen davran\u0131\u015flar hukuka uygun olaca\u011f\u0131 i\u00e7in bu durumlarda adil yarg\u0131lamay\u0131 etkilemeye te\u015febb\u00fcs su\u00e7u olu\u015fmayacakt\u0131r. \u00dcNVER, Adliyeye Kar\u015f\u0131 Su\u00e7lar, s. 474. -HAFIZO\u011eULLARI\/\u00d6ZEN, Millete ve Devlete, s. 239 <\/em><\/span><\/p>\n

Avukat\u0131n amac\u0131,<\/strong><\/span>vekil veya m\u00fcdafi s\u0131fat\u0131yla iddia ve savunma hakk\u0131n\u0131 kullanarak, devam eden bir yarg\u0131lama ilgili olarak iddia ve yarg\u0131lama makamlar\u0131n\u0131 etkileyip m\u00fcvekkili lehine bir karar verilmesini sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015fmakt\u0131r. Bu sebeple hukuki bilgi ve deneyimini ki\u015filerin yarar\u0131na tahsis ederek bir kanun h\u00fckm\u00fcn\u00fc yerine getiren ve buna ba\u011fl\u0131 olarak bir hakk\u0131n\u0131 kullanan avukatlar\u0131n bu hak kapsam\u0131ndaki beyanlar\u0131 TCK m. 288\u2019de d\u00fczenlenen su\u00e7u olu\u015fturmaz.<\/p>\n

Ger\u00e7ek ve somut vak\u0131alara dayansa bile uyu\u015fmazl\u0131kla ilgili olmayan hususlar\u0131n madde metninde say\u0131lan ki\u015filerin verece\u011fi kararlar\u0131 veya yapaca\u011f\u0131 i\u015flemleri etkilemek amac\u0131yla bilin\u00e7li olarak kamuoyuyla payla\u015f\u0131lmas\u0131 halinde iddia ve savunma hakk\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131ndan bahsedilemez. avukat, kamuoyunun do\u011fru bilgiye eri\u015fmesini sa\u011flamak ve m\u00fcvekkilinin haklar\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131nda bulunabilir. \u00d6zellikle \u015f\u00fcphelinin tutuklu oldu\u011fu hallerde avukat\u0131n m\u00fcvekkili ad\u0131na medyaya deme\u00e7 vermesi zorunlulu\u011fu do\u011fabilmektedir. Avukatlar taraf\u0131ndan yap\u0131lan bu tarz a\u00e7\u0131klamalar adaleti etkilemekten ziyade ki\u015fi hakk\u0131nda ileri s\u00fcr\u00fclen iddialar\u0131 \u00e7\u00fcr\u00fcterek o ki\u015fiyi toplum nezdinde aklamay\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla medyan\u0131n ilgisini \u00e7eken \u00f6zel hukuk davalar\u0131n\u0131n taraflar\u0131n\u0131n\/avukat\u0131n\u0131n veya bir ceza davas\u0131yla ilgili olarak tutuksuz yarg\u0131lanan bir san\u0131\u011f\u0131n\/m\u00fcdafinin adliye \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131nda bekleyen bas\u0131n mensuplar\u0131na mahkemenin vermi\u015f oldu\u011fu kararla ilgili yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamalar etkileme amac\u0131yla yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 takdirde su\u00e7 te\u015fkil etmez.(Adli Yarg\u0131lamay\u0131 Etkilemeye Te\u015febb\u00fcs Su\u00e7u, Burak Melemez, Ankara 2020, Y\u00fcksek Lisans Tezi)<\/em><\/span><\/span><\/p>\n

(TBB Meslek Kurallar\u0131\u2019n\u0131n 40. maddesinde; \u201cAvukat kesin olarak zorunlu bulunmad\u0131k\u00e7a, m\u00fcvekkili ad\u0131na bas\u0131na a\u00e7\u0131klamada bulunamaz.<\/strong><\/span> A\u00e7\u0131klamalarda, adalete etkili olmak amac\u0131 g\u00fcd\u00fclemez.\u201d<\/span><\/strong> h\u00fckm\u00fc yer almaktad\u0131r. Toplum taraf\u0131ndan ilgi g\u00f6sterilen medyatik muhakemelerde avukat\u0131n, dava veya soru\u015fturma ile ilgili m\u00fcvekkili ad\u0131na a\u00e7\u0131klama yapma zorunlulu\u011fu do\u011fabilir. Bu zorunlulu\u011fun bulundu\u011fu hallerde meslek kurallar\u0131na ayk\u0131r\u0131 bir davran\u0131\u015f s\u00f6z konusu de\u011fildir. Kald\u0131 ki bu davran\u0131\u015f meslek kurallar\u0131na ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil etse bile, Zafer\u2019in de ifade etti\u011fi \u00fczere, \u201cstandart kurallara ayk\u0131r\u0131 olan her davran\u0131\u015f \u015feklinin de mutlaka cezaland\u0131r\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.\u201d ZAFER, Hamide: \u201cSavunma Hakk\u0131 ve S\u0131n\u0131rlar\u0131\u201d, M\u00dcHF Hukuk Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Dergisi, Prof. Dr. Nur Centel\u2019e Arma\u011fan \u00d6zel Say\u0131s\u0131, Y. 2013, C. 19, S. 2, s. 526)<\/em><\/span><\/p>\n

Bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn bu mesle\u011fi yerine getirenlere sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 haber verme, yorum ve ele\u015ftiri yapma hakk\u0131 TCK m. 26\/1\u2019de d\u00fczenlenen hakk\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 hukuka uygunluk nedenini te\u015fkil edece\u011finden, bu hakk\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 kapsam\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen adil yarg\u0131lamay\u0131 etkilemeye y\u00f6nelik fiiller hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil etmez. \u015e\u00fcphesiz ki adliyeye intikal eden olaylar veya g\u00f6r\u00fclmekte olan davalarla ilgili kamuoyunu bilgilendirecek haberlerin verilmesi bas\u0131n faaliyetini yerine getiren ki\u015fi ve kurulu\u015flar i\u00e7in bir hakt\u0131r. Fakat adli haberlerin hukuka uygun say\u0131labilmesi i\u00e7in yap\u0131lan haberin; ger\u00e7ek olmas\u0131, g\u00fcncel olmas\u0131, kamusal ilgi ve yarar\u0131n bulunmas\u0131 ve haberle meydana gelen olay aras\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnsel bir ba\u011f\u0131n bulunmas\u0131 \u015fartlar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131mas\u0131 gerekir. \u00d6ZEK, Bas\u0131n Hukuku, ss. 175-179; D\u00d6NMEZER, Sulhi\/BAYRAKTAR, K\u00f6ksal: Bas\u0131n Hukuku, Beta Bas\u0131m, \u0130stanbul 2016, ss. 244-248; \u00c7ET\u0130N, Erol: Son De\u011fi\u015fikliklerle Bas\u0131n Hukuku, Se\u00e7kin Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, Ankara 2008, s. 276 vd.; HAFIZO\u011eULLARI\/\u00d6ZEN, Genel H\u00fck\u00fcmler, ss. 227-237-Yarg\u0131tay 19. C.D. E. 2018\/6833, K. 2018\/13076, T. 10.12.2018 <\/em><\/span><\/p>\n

Bir kimsenin bir su\u00e7 \u015f\u00fcphesiyle tutukland\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin haberler yap\u0131ld\u0131ktan sonra, yarg\u0131lama sonucunda bu ki\u015fi beraat edebilir. Ancak bu durum yap\u0131lan haberin hukuka uygunlu\u011funu etkilemez. \u00c7\u00fcnk\u00fc haber, verildi\u011fi tarihteki ko\u015fullara g\u00f6re ger\u00e7ektir. G\u00f6r\u00fcnen ger\u00e7e\u011fe uygun bir habere, ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 eklemelerin yap\u0131lmas\u0131 halinde ise haber ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131d\u0131r. KARAHASAN, Mustafa Re\u015fit, Sorumluluk ve Tazminat Hukuku, Sevin\u00e7 Matbaas\u0131, Ankara 1981, s. 1222 <\/em><\/span><\/p>\n

Yap\u0131lan t\u00fcm ara\u015ft\u0131rmalara ra\u011fmen haberin ger\u00e7ekli\u011fi hususunda d\u00fc\u015f\u00fclen hata, esasl\u0131 yani ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir hatad\u0131r ve haberi yay\u0131nlayan bas\u0131n mensubu bu hatas\u0131ndan faydalan\u0131r. Herhangi bir ara\u015ft\u0131rma yap\u0131lmadan yay\u0131nlanan haberlerde ise gazeteci kusurlu olaca\u011f\u0131ndan, bu hata ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir hata de\u011fildir. Bu sebeple bu hatas\u0131ndan yararlanamaz.<\/strong><\/span> Haberin ger\u00e7e\u011fi yans\u0131tmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n cevap ve d\u00fczeltme hakk\u0131 yoluyla veya gazete taraf\u0131ndan kendili\u011finden kamuoyuna a\u00e7\u0131klanmas\u0131, yap\u0131lan haberin hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmaz.<\/p>\n

Bir olay\u0131n \u00fczerinden uzunca bir zaman ge\u00e7tikten sonra tiraj endi\u015fesi, hakk\u0131nda haber yap\u0131lan ki\u015fiye y\u00f6nelik tahkir kast\u0131 veya reyting gibi nedenlerle tekrar g\u00fcndeme getirilerek haber olarak yay\u0131nlanmas\u0131 halinde ise art\u0131k toplumsal ilgi ve kamu yarar\u0131ndan bahsedilemez. Yarg\u0131tay 4. HD., E. 2013\/13931, K. 2013\/17419, T. 11.11.2013 <\/em><\/span><\/p>\n

Ki\u015filik haklar\u0131na zarar veren bir haberin yay\u0131nlanmas\u0131nda e\u011fer kamu yarar\u0131 bulunuyorsa kamu yarar\u0131na \u00fcst\u00fcnl\u00fck tan\u0131n\u0131r. Yarg\u0131tay 4. HD., E. 2013\/13931, K. 2013\/17419, T. 11.11.2013 <\/em><\/span><\/p>\n

Yay\u0131nlanmas\u0131nda kamu yarar\u0131 bulunan ger\u00e7ek ve g\u00fcncel bir haber verilirken, habere konu ki\u015fi veya ki\u015filer hakk\u0131nda yap\u0131lan katil, doland\u0131r\u0131c\u0131, r\u00fc\u015fvet\u00e7i gibi s\u0131fatlamalar haberle ger\u00e7ekle\u015fen olay aras\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fcnsel ba\u011f\u0131 bozar.<\/strong><\/span> Bu gibi hallerde haberde yap\u0131lan de\u011ferlendirmeler ad\u0131 ge\u00e7en \u015fah\u0131slar\u0131n ki\u015filik haklar\u0131na sald\u0131r\u0131 te\u015fkil etti\u011finden haber verme hakk\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n a\u015f\u0131lmas\u0131 sonucunu do\u011furur. \u00c7ET\u0130N, Bas\u0131n Hukuku, ss. 392-393.-Yarg\u0131tay 7. C.D. E. 2005\/13442, K. 2006\/18255, T. 29.11.2006<\/span> (\u201c\u2026Konu ile ifade aras\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnsel ba\u011fl\u0131l\u0131k unsuruna gelince; bu unsur haber ger\u00e7e\u011fi yans\u0131tsa dahi kullan\u0131lacak dil ve ifadenin, yap\u0131lacak niteleme ve yorumun haberin verili\u015finin gerektirdi\u011fi ve zorunlu k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bi\u00e7im ve \u00f6l\u00e7\u00fcde bulunmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcr. \u00d6ze ili\u015fkin ko\u015fullar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 durumunda da bi\u00e7imsel ko\u015fullara uyulmas\u0131 zorunlulu\u011fu vard\u0131r. Ele\u015ftirinin verili\u015finde gereksiz, yararl\u0131 olmayan beyan, niteleme ve de\u011ferlendirmelere gidilerek i\u00e7erik ile uygun d\u00fc\u015fmeyen tahrik edici, yal\u0131n bir okuyucuda husumet ve ku\u015fku yarat\u0131c\u0131 dil ve ifade kullan\u0131l\u0131r, se\u00e7ilen s\u00f6zc\u00fckler a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131, k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc, incitici nitelikte olursa konu ile ifade aras\u0131ndaki denge bozulur, haber veya ele\u015ftiri hukuka ayk\u0131r\u0131 duruma gelir\u2026\u201d )<\/span><\/em><\/p>\n

Madde metninde say\u0131lan ki\u015filerin hukuka uygun bir karar vermesi, hukuka uygun bir i\u015flem tesis etmesi ya da ger\u00e7e\u011fe uygun bir beyanda bulunmas\u0131 i\u00e7in yap\u0131lan haberler bu su\u00e7u olu\u015fturmayacakt\u0131r. Ancak \u201cKitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131yla y\u00fcr\u00fct\u00fclen ve yarg\u0131s\u0131z infaz olarak tan\u0131mlanan\u201d\u00a0 uygulamalar etkileme amac\u0131n\u0131n, yani \u00f6zel kast\u0131n da bulunmas\u0131 halinde adil yarg\u0131lamay\u0131 etkilemeye te\u015febb\u00fcs su\u00e7una v\u00fccut verir. Bas\u0131n haber verme hakk\u0131n\u0131 bu \u015fekilde k\u00f6t\u00fcye kulland\u0131\u011f\u0131 takdirde haber verme hakk\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 a\u015f\u0131lm\u0131\u015f <\/span>olaca\u011f\u0131ndan s\u00f6z konusu haber hakk\u0131n icras\u0131 hukuka uygunluk nedeni kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilemez. <\/span>YA\u015eAR\/G\u00d6KCAN\/ARTU\u00c7, s. 8445.<\/em><\/span><\/p>\n

Adalet mekanizmas\u0131n\u0131n i\u015fleyi\u015findeki aksakl\u0131klar kamuoyunu bilgilendirmek amac\u0131yla ele\u015ftirilebilir. Bu ele\u015ftiriler hukuka ayk\u0131r\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 takdirde adil yarg\u0131lamay\u0131 etkilemeye te\u015febb\u00fcs etmek olarak kabul edilemez. Yap\u0131lan ele\u015ftiri \u00e7ok a\u011f\u0131r olsa bile hukuka ayk\u0131r\u0131 de\u011filse ve adaleti etkilemek i\u00e7in yap\u0131lmam\u0131\u015fsa adil yarg\u0131lamay\u0131 etkilemeye te\u015febb\u00fcs olarak de\u011ferlendirilemez. AYM, E. 2012\/100, K. 2013\/84, KT. 04.07.2013 <\/em><\/span><\/p>\n

Ele\u015ftiri hakk\u0131 da s\u0131n\u0131rs\u0131z bir hak de\u011fildir.<\/strong><\/span>\u00a0Bu s\u0131n\u0131rlar a\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 takdirde yap\u0131lan ele\u015ftiri hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil edecektir. Bilimsel kurallara uygun olmayan, \u00f6zel olarak yarg\u0131 g\u00f6revi yapan, tan\u0131k veya bilirki\u015fileri etkilemek amac\u0131yla kaleme al\u0131nan ve herhangi bir \u015fekilde alenile\u015fmi\u015f m\u00fctalaalar ise bu su\u00e7 kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilebilecektir. Tart\u0131\u015fma programlar\u0131nda kamuoyunun ilgisini \u00e7eken adli konularla ilgili hukuk\u00e7u, akademisyen veya avukatlar taraf\u0131ndan \u00e7e\u015fitli hukuki de\u011ferlendirmelerin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Alan\u0131nda uzman ki\u015filerce yap\u0131lan bu ele\u015ftirilerin bilimsel a\u00e7\u0131klama yapma ve yayma hakk\u0131 kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilmesi gerekir. Ayr\u0131ca s\u00f6z konusu ki\u015filerin \u00f6zel kast\u0131 da bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan bu su\u00e7un olu\u015faca\u011f\u0131 s\u00f6ylenemez. Kararlar\u0131n bas\u0131n yay\u0131n organlar\u0131 \u00fczerinden hukuki yorum ve de\u011ferlendirmelerle ele\u015ftirilmesi bu su\u00e7u olu\u015fturmaz. \u00d6rne\u011fin ‘‘Verilen karar\u0131 hukuka uygun bulmuyorum, karar adil-hakkaniyetli de\u011fil, karar\u0131 y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan mevzuat h\u00fck\u00fcmlerine ayk\u0131r\u0131 buluyorum, karar ilgi Yasan\u0131n ‘……’ maddesine-f\u0131kras\u0131na ve y\u00fcksek mahkemenin istikrarl\u0131 i\u00e7tihatlar\u0131na a\u00e7\u0131k ayk\u0131r\u0131d\u0131r, yanl\u0131\u015f buluyorum vb.”<\/em>kanaat i\u00e7eren <\/span><\/span>ifadeler, ele\u015ftiri s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde kabul edilir. Ancak medya organlar\u0131, Bas\u0131n ve TV programlar\u0131 \u00fczerinden yerel mahkeme veya istinaf mahkemesince verilen kararlar hen\u00fcz kesinle\u015fmemi\u015f iken ” Bu karar\u0131 veren hakimlere ve savc\u0131lara sesleniyorum, sizler de yarg\u0131lanacaks\u0131n\u0131z, bu karar h\u00fck\u00fcms\u00fczd\u00fcr, acilen kald\u0131r\u0131n\u0131z, saray\u0131n talimatlar\u0131na uymay\u0131n\u0131z, san\u0131k veya san\u0131klar\u0131n acilen tahliye edilmesi gerekir vs.”<\/em><\/span> benzeri emir- talimat ve bask\u0131 ihtiva eden beyan ve a\u00e7\u0131klamalar\u0131n, aleniyet ve elveri\u015flilik \u015fartlar\u0131 ger\u00e7ekle\u015fti\u011finden adil yarg\u0131lamay\u0131 etkilemeye te\u015febb\u00fcs su\u00e7unu olu\u015fturdu\u011fu hususunda teredd\u00fct bulunmamaktad\u0131r. Bu ve benzeri a\u00e7\u0131klamalar\u0131n a\u011f\u0131r ele\u015ftiri s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde kabul\u00fc de olanakl\u0131 de\u011fildir. Failin kast\u0131n\u0131n belirlenmesinde beyan, a\u00e7\u0131klama ve konu\u015fma metninin bir b\u00fct\u00fcn olarak de\u011ferlendirilmesi gerekir. Bu halde a\u00e7\u0131klama ve beyan\u0131n hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespitinde temyiz veya istinaf inceleme sonucu beklenebilir. Zira ceza hukukunda basit \u015f\u00fcphe ile adli soru\u015fturma ba\u015flat\u0131labilmekte, yeterli \u015f\u00fcphe ile iddianame tanzim edilebilmekte, makul \u015f\u00fcphe ile arama-elkoyma; kesin \u015f\u00fcphe-kanaat ile de mahkumiyet kararlar\u0131 verilebilmektedir. Anayasan\u0131n 138.maddesinde de bu hallere ili\u015fkin a\u00e7\u0131k s\u0131n\u0131rlama getirilmi\u015ftir. <\/strong><\/span>Mahkemelerin Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131;<\/span> Anayasa Madde 138<\/b> ; ”<\/span> Hakimler, g\u00f6revlerinde ba\u011f\u0131ms\u0131zd\u0131rlar; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdan\u0131 kanaatlerine g\u00f6re h\u00fck\u00fcm verirler. Hi\u00e7bir organ, makam, merci veya ki\u015fi, yarg\u0131 yetkisinin kullan\u0131lmas\u0131nda mahkemelere ve hakimlere emir ve talimat veremez; genelge g\u00f6nderemez; tavsiye ve telkinde bulunamaz. G\u00f6r\u00fclmekte olan bir dava hakk\u0131nda Yasama Meclisinde yarg\u0131 yetkisinin kullan\u0131lmas\u0131 ile ilgili soru sorulamaz, g\u00f6r\u00fc\u015fme yap\u0131lamaz veya herhangi bir beyanda bulunulamaz. Yasama ve y\u00fcr\u00fctme organlar\u0131 ile idare, mahkeme kararlar\u0131na uymak zorundad\u0131r; bu organlar ve idare, mahkeme kararlar\u0131n\u0131 hi\u00e7bir suretle de\u011fi\u015ftiremez ve bunlar\u0131n yerine getirilmesini geciktiremez. ”(Adli Yarg\u0131lamay\u0131 Etkilemeye Te\u015febb\u00fcs Su\u00e7u, Burak Melemez, Ankara 2020, Y\u00fcksek Lisans Tezi)<\/span><\/span><\/span><\/em><\/p>\n

Faili madde metninde say\u0131lan ki\u015fileri hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak etkileyecek nitelikte beyanda bulunmaya iten g\u00fc\u00e7, hukuka ayk\u0131r\u0131 bir karar verilmesini veya i\u015flem tesis edilmesini ya da ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 beyanda bulunulmas\u0131n\u0131 sa\u011flamakt\u0131r. Yani fail bu sebeplerle hareket etmelidir. Madde metninde belirtilen ama\u00e7 ve saikler d\u0131\u015f\u0131nda kalan ba\u015fka bir sebeple hareket edildi\u011fi takdirde bu su\u00e7 olu\u015fmaz.<\/p>\n

Tan\u0131\u011f\u0131n duyu organlar\u0131yla edindi\u011fi bilgilere ayk\u0131r\u0131 olarak beyanda bulunmas\u0131n\u0131 veya bilirki\u015finin ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 olarak rapor d\u00fczenlemesini sa\u011flamaya y\u00f6nelik Aleni beyanlarda bulunuldu\u011fu takdirde bu su\u00e7 olu\u015fur.<\/p>\n

6352 say\u0131l\u0131 Kanunla yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikten \u00f6nceki maddenin ilk halinde sadece \u201csavc\u0131, h\u00e2kim, mahkeme, bilirki\u015fi veya tan\u0131klar\u0131\u201d etkilemeye y\u00f6nelik fiiller madde kapsam\u0131na d\u00e2hil edilirken, yeni d\u00fczenlemede \u201csavc\u0131, h\u00e2kim, mahkeme\u201d ifadesi yerine \u201cyarg\u0131 g\u00f6revi yapan\u201d teriminin kullan\u0131lmas\u0131 tercih edilmi\u015ftir. TCK m. 6\/1-d bendinde yer alan tan\u0131ma g\u00f6re, \u201cy\u00fcksek mahkemeler, adl\u00ee ve idar\u00ee mahkemeler \u00fcye ve h\u00e2kimleri ile Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 ve avukatlar\u201d yarg\u0131 g\u00f6revi yapan kimselerdir<\/strong><\/span>. Say\u0131lan kimseler d\u0131\u015f\u0131nda bu mahkemelerde g\u00f6rev yapan zab\u0131t k\u00e2tibi veya m\u00fcba\u015fir gibi kimselerin etki alt\u0131na al\u0131nmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 halinde bu su\u00e7 olu\u015fmaz.<\/p>\n

Adil yarg\u0131lamay\u0131 etkilemeye te\u015febb\u00fcs su\u00e7unun olu\u015fabilmesi i\u00e7in yarg\u0131 g\u00f6revi yapan kimselerin fiilen g\u00f6reve ba\u015flam\u0131\u015f veya g\u00f6revde olmas\u0131 gerekmez. Yarg\u0131 g\u00f6revlisinin g\u00f6rev alaca\u011f\u0131n\u0131n biliniyor olmas\u0131 su\u00e7un olu\u015fumu a\u00e7\u0131s\u0131ndan yeterlidir. Yarg\u0131tay CGK, E. 2007\/5-70, K. 2007\/254, T. 27.11.2007<\/em><\/span><\/p>\n

G\u00f6r\u00fclmekte olan bir dava veya yap\u0131lmakta olan bir soru\u015fturma ile ilgili yarg\u0131 g\u00f6revlisi olarak g\u00f6rev yapan ki\u015filer, tipik davran\u0131\u015f\u0131n ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi s\u0131rada izin, hastal\u0131k gibi herhangi bir sebeple g\u00f6revinin ba\u015f\u0131nda olmasa bile, bu su\u00e7 olu\u015fur.<\/p>\n

Etkilenmesi ama\u00e7lanan ki\u015filer yukar\u0131da bahsetti\u011fimiz ki\u015filer ile s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Bu ki\u015filer d\u0131\u015f\u0131nda kalan ki\u015fileri etkilemek amac\u0131yla yaz\u0131l\u0131 veya s\u00f6zl\u00fc beyanda bulunulmas\u0131 halinde, bu su\u00e7 olu\u015fmaz. \u00d6rne\u011fin \u015f\u00fcpheli, san\u0131k, ma\u011fdur veya m\u00fc\u015fteki veya kolluk birimleri veya uzla\u015ft\u0131rmac\u0131 veya arabulucu \u015fah\u0131slar bu ki\u015filer aras\u0131nda say\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Su\u00e7 katalog su\u00e7lar aras\u0131nda yer almad\u0131\u011f\u0131ndan CMK Md 135, 140 tedbirleri uygulanamaz. Katalog su\u00e7lardan olan bir su\u00e7un soru\u015fturulmas\u0131na istinaden yap\u0131lan dinleme esnas\u0131nda tesad\u00fcfen bu su\u00e7un i\u015flendi\u011fine dair tape kay\u0131tlar\u0131 elde edilirse hukuka uygun delil olarak kullan\u0131lamaz.\u00a0<\/span><\/strong><\/span><\/h6>\n

Avukat\u0131n icra edece\u011fi savunmas\u0131n\u0131n veya faaliyetinin hukuka ayk\u0131r\u0131 \u015fekilde etkilenmesi d\u0131\u015f\u0131nda g\u00f6revinin yap\u0131lmas\u0131na engel olma mahiyeti ta\u015f\u0131yacak beyanlar bu su\u00e7 kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilmez. \u015eartlar\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131 halinde g\u00f6revi yapt\u0131rmamak i\u00e7in direnme, tehdit, hakaret vs. su\u00e7lar v\u00fccut bulabilir. (”San\u0131\u011f\u0131n, karde\u015finin \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi olay\u0131yla ilgili olarak \u0130zmir 3. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesinin 2008\/385 esas\u0131na kayden g\u00f6r\u00fclmekte olan davada san\u0131k m\u00fcdafii olarak g\u00f6rev yapan \u015fikayet\u00e7iyi 08.06.2009 g\u00fcn\u00fc telefonla arayarak, ona; dosyay\u0131 takip etmeye devam etmesi halinde kendisine zarar verece\u011fini, kendisini duru\u015fma tarihinden sonra sakat b\u0131rakaca\u011f\u0131n\u0131, para ile tuttu\u011fu ki\u015filere tecav\u00fcz ettirece\u011fini, savc\u0131l\u0131\u011fa \u015fikayette bulunmas\u0131 halinde adliye koridorunda vurduraca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek suretiyle TCK\u2019n\u0131n 6\/1-d madde, f\u0131kra ve bendine g\u00f6re yarg\u0131 g\u00f6revi yapan avukata kar\u015f\u0131 g\u00f6revini yapmas\u0131n\u0131 engellemek amac\u0131yla tehdit kullanmas\u0131 bi\u00e7iminde s\u00fcbut bulan eyleminin, TCK\u2019n\u0131n 265\/2. madde ve f\u0131kras\u0131nda d\u00fczenlenen g\u00f6revi yapt\u0131rmamak i\u00e7in direnme su\u00e7unu olu\u015fturdu\u011fu g\u00f6zetilmeden, su\u00e7 niteli\u011finde yan\u0131lg\u0131l\u0131 de\u011ferlendirme ve yetersiz gerek\u00e7e ile TCK\u2019n\u0131n 277\/1. madde ve f\u0131kras\u0131nda d\u00fczenlenen yarg\u0131 g\u00f6revi yapan\u0131 etkileme su\u00e7undan mahkumiyet h\u00fckm\u00fc kurulmas\u0131, bozma nedenidir<\/em><\/span> (Yarg\u0131tay 12. Ceza Dairesi – Karar : 2018\/5254).<\/span><\/p>\n

Adil yarg\u0131lamay\u0131 etkilemeye te\u015febb\u00fcs su\u00e7unda \u015fikayet\u00e7inin davaya kat\u0131lma hakk\u0131 bulunmamaktad\u0131r.(Ma\u011fdur kavram\u0131 gibi kanunda a\u00e7\u0131k\u00e7a tan\u0131mlanmam\u0131\u015f olan \u201csu\u00e7tan zarar g\u00f6rme\u201d kavram\u0131n\u0131n, gerek Ceza Genel Kurulu gerek \u00d6zel Dairelerin yerle\u015fmi\u015f kararlar\u0131nda; \u201csu\u00e7tan do\u011frudan do\u011fruya zarar g\u00f6rm\u00fc\u015f bulunma hali\u201d olarak anla\u015f\u0131l\u0131p uyguland\u0131\u011f\u0131, buna ba\u011fl\u0131 olarak da dolayl\u0131 veya muhtemel zararlar\u0131n, davaya kat\u0131lma hakk\u0131 vermeyece\u011finin kabul edildi\u011fi, bu hususun, Ceza Genel Kurulunun 11.04.2000 tarihli ve 65\u201369, 22.10.2002 tarihli ve 234\u2013366, 04.07.2006 tarihli ve 127\u2013180, 03.05.2011 tarihli ve 155\u201380, 21.02.2012 tarihli ve 279\u201355, 15.04.2014 tarihli ve 599-190, 28.03.2017 tarihli ve 214-206 say\u0131l\u0131 kararlar\u0131nda; \u201cdolayl\u0131 veya muhtemel zarar, davaya kat\u0131lma hakk\u0131 vermez\u201d \u015feklinde a\u00e7\u0131k\u00e7a ifade edildi\u011fi ve Ceza Genel Kurulunun 25.03.2003 tarihli ve 41\u201354 say\u0131l\u0131 karar\u0131nda da \u201ctazminat \u00f6denmesi, itibar zedelenmesi ve g\u00fcven kayb\u0131\u201d gibi dolayl\u0131 zararlara dayanarak kamu davas\u0131na kat\u0131lman\u0131n olanakl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n kabul edilmesi kar\u015f\u0131s\u0131nda, san\u0131k hakk\u0131nda adliyeye kar\u015f\u0131 i\u015flenen gizlili\u011fin ihlali ve adil yarg\u0131lamay\u0131 etkilemeye te\u015febb\u00fcs su\u00e7lar\u0131ndan a\u00e7\u0131lan kamu davas\u0131nda; san\u0131\u011fa at\u0131l\u0131 su\u00e7lar\u0131n korudu\u011fu hukuki yarar ve nitelikleri itibariyle \u015fikayet\u00e7i T\u00fcrkiye Halk Bankas\u0131 A.\u015e. Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn san\u0131\u011fa y\u00fcklenen su\u00e7lar\u0131n ma\u011fduru olmad\u0131\u011f\u0131 ve su\u00e7tan do\u011frudan zarar g\u00f6rmemesi nedeniyle davaya kat\u0131lma hakk\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zetilmeksizin \u015fikayet\u00e7inin davaya kat\u0131lmas\u0131na karar verilmi\u015f olmas\u0131 hukuki de\u011ferden yoksun olup, h\u00fck\u00fcmleri temyiz yetkisi vermeyece\u011finden, \u015fikayet\u00e7i vekilinin temyiz isteminin 5320 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 8. maddesi uyar\u0131nca halen uygulanmakta olan 1412 say\u0131l\u0131 CMUK\u2019un 317. maddesi gere\u011fince isteme ayk\u0131r\u0131 olarak REDD\u0130NE, 24.04.2019 tarihinde oybirli\u011fiyle karar verildi <\/em><\/span>(Yarg\u0131tay 12. Ceza Dairesi – Karar: 2019\/5448).<\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/p><\/blockquote>\n

<\/h2>\n

Yarg\u0131 G\u00f6revi Yapan\u0131, Bilirki\u015fiyi veya Tan\u0131\u011f\u0131 Etkilemeye Te\u015febb\u00fcs Su\u00e7u<\/span><\/h2>\n
\n

Soru\u015fturma evresindeki eylemler bu su\u00e7u olu\u015fturmaz.<\/strong> <\/span>Su\u00e7, g\u00f6r\u00fclmekte olan dava dolay\u0131s\u0131yla i\u015flenmektedir. Bu nedenle haks\u0131zl\u0131k olu\u015fturmak amac\u0131yla yarg\u0131 g\u00f6revini yapanlar veya tan\u0131k ve bilirki\u015fi etkilemekten s\u00f6z edilebilmesi i\u00e7in \u00f6ncelikle ortada g\u00f6r\u00fclen bir dava bulunmal\u0131d\u0131r.<\/strong><\/span> Yarg\u0131 g\u00f6revi yapan\u0131, bilirki\u015fiyi veya tan\u0131\u011f\u0131 etkilemeye te\u015febb\u00fcs su\u00e7unun i\u015flenebilmesi i\u00e7in, yarg\u0131 g\u00f6revi yapanlar ile bilirki\u015fi veya tan\u0131kla do\u011frudan bir ili\u015fki kurulmas\u0131 zorunlu olup,<\/strong><\/span> bu ili\u015fkiyle beraber belirli bir y\u00f6nde karar vermesi veya i\u015flem tesis etmesi hususunda yarg\u0131 g\u00f6revi yapandan, ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 m\u00fctal\u00e2a veya beyanda bulunmas\u0131 hususunda bilirki\u015fiden veya tan\u0131ktan talepte bulunulmas\u0131 gerekmektedir. Su\u00e7un tan\u0131m\u0131nda \u201chukuka ayk\u0131r\u0131 olarak etkilemeye te\u015febb\u00fcs\u201d unsuruna yer verildi\u011finden, su\u00e7un olu\u015fabilmesi i\u00e7in, yarg\u0131 g\u00f6revi yapan\u0131, bilirki\u015fiyi veya tan\u0131\u011f\u0131 etkileme giri\u015fiminin hukuka ayk\u0131r\u0131 olmas\u0131 gerekmektedir.<\/strong><\/span> Yarg\u0131 g\u00f6revi yapan\u0131, bilirki\u015fiyi veya tan\u0131\u011f\u0131 hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak etkileme te\u015febb\u00fcs\u00fcnde bulunulmas\u0131yla su\u00e7 tamamlanm\u0131\u015f olup, su\u00e7un olu\u015fabilmesi i\u00e7in, yarg\u0131 g\u00f6revi yapan\u0131n, bilirki\u015finin veya tan\u0131\u011f\u0131n hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak kendisine iletilen talebi yerine getirerek herhangi bir karar vermesi veya i\u015flem tesis etmesi ya da ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 m\u00fctal\u00e2ada veya beyanda bulunmas\u0131 gerekmemektedir.<\/strong><\/span> Tan\u0131mlanan su\u00e7un maddi unsurlar\u0131 aras\u0131nda yer alan hareket (fiil) unsuru, yarg\u0131 g\u00f6revi yapan\u0131, bilirki\u015fiyi veya tan\u0131\u011f\u0131 davan\u0131n taraflar\u0131ndan birinin veya san\u0131\u011f\u0131n, kat\u0131lan\u0131n veya ma\u011fdurun lehine veya aleyhine sonu\u00e7 do\u011furacak bir karar vermesi veya bir i\u015flem tesis etmesi ya da beyanda bulunmas\u0131 i\u00e7in hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak etkilemeye kalk\u0131\u015fmakt\u0131r. Bu su\u00e7un olu\u015fabilmesi i\u00e7in, kasten hareket edilmesi yetmemekte bunun yan\u0131nda failin belirli bir ama\u00e7 do\u011frultusunda hareket etmesi, di\u011fer bir ifadeyle su\u00e7u olu\u015fturan fiili, ger\u00e7e\u011fin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 engellemek veya bir haks\u0131zl\u0131k olu\u015fturmak \u00f6zel saikleri ile ger\u00e7ekle\u015ftirmesi gerekmektedir. Emir verildi\u011fi, bask\u0131 yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 veya n\u00fcfuz icra edildi\u011fi veya etki yap\u0131lmas\u0131na giri\u015fildi\u011fi anda c\u00fcr\u00fcm tamamlanm\u0131\u015f olur.<\/strong><\/span> Su\u00e7, herhangi bir yarg\u0131 g\u00f6revi yapana kar\u015f\u0131 i\u015flenebilir. Te\u015febb\u00fcs iltimas derecesini ge\u00e7medi\u011fi takdirde faile daha az ceza verilmesi \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Burada iltimastan maksat, hat\u0131ra binaen ricada bulunmakt\u0131r. <\/strong><\/span>Yarg\u0131 g\u00f6revi yapana, bilirki\u015fiye veya tan\u0131\u011fa ula\u015ft\u0131r\u0131lan mesaj\u0131n alen\u00ee olmas\u0131 gerekmemektedir; bu mesaj genellikle gizli bir surette iletilmektedir. S\u00f6z konusu su\u00e7un, kamu hukuku veya \u00f6zel hukuk ay\u0131r\u0131m\u0131 yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n, her t\u00fcrl\u00fc uyu\u015fmazl\u0131kla ilgili olarak g\u00f6r\u00fclmekte olan davada veya yap\u0131lmakta olan soru\u015fturmada, davan\u0131n taraflar\u0131ndan birinin, \u015f\u00fcpheli veya san\u0131\u011f\u0131n, kat\u0131lan\u0131n veya ma\u011fdurun lehine veya aleyhine sonu\u00e7 do\u011furacak bir karar vermesi veya i\u015flem tesis etmesi ya da ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 m\u00fctal\u00e2a veya beyanda bulunmas\u0131 i\u00e7in, yarg\u0131 g\u00f6revi yapan\u0131, bilirki\u015fiyi veya tan\u0131\u011f\u0131 hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak etkilemeye te\u015febb\u00fcs edilmesiyle i\u015flendi\u011fi kabul edilmektedir. Bu nedenle, s\u00f6z konusu su\u00e7, serbest hareketli bir su\u00e7tur. Su\u00e7 tan\u0131m\u0131nda, \u201chukuka ayk\u0131r\u0131 olarak etkilemeye te\u015febb\u00fcs\u201d unsuruna yer verildi\u011finden, su\u00e7un olu\u015fabilmesi i\u00e7in, yarg\u0131 g\u00f6revi yapan\u0131, bilirki\u015fiyi veya tan\u0131\u011f\u0131 etkileme giri\u015fiminin hukuka ayk\u0131r\u0131 olmas\u0131 gerekmektedir. Bu itibarla, davan\u0131n taraf\u0131 olan ya da soru\u015fturma veya kovu\u015fturman\u0131n s\u00fcjesi olan ki\u015filerin bu ba\u011flamda ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 s\u0131fat\u0131n gere\u011fi olarak hukuken kendilerine tan\u0131nan yetkiyi kullanmalar\u0131 h\u00e2linde, bir hukuka uygunluk sebebi olarak iddia ve savunma hakk\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131<\/strong> <\/span>s\u00f6z konusu oldu\u011fu i\u00e7in, su\u00e7 olu\u015fmayacakt\u0131r. Yarg\u0131 g\u00f6revi yapan\u0131, bilirki\u015fiyi veya tan\u0131\u011f\u0131 hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak etkileme te\u015febb\u00fcs\u00fcnde bulunulmas\u0131yla bu su\u00e7 tamamlanm\u0131\u015f olmaktad\u0131r. S\u00f6z konusu su\u00e7un olu\u015fabilmesi i\u00e7in, yarg\u0131 g\u00f6revi yapan\u0131n, bilirki\u015finin veya tan\u0131\u011f\u0131n hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak kendisine iletilen talebe icabet ederek herhangi bir karar vermesi veya i\u015flem tesis etmesi ya da ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 m\u00fctal\u00e2ada veya beyanda bulunmas\u0131 gerekmemektedir. Failin, s\u00f6z konusu su\u00e7u olu\u015fturan fiili, ger\u00e7e\u011fin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 engellemek veya bir haks\u0131zl\u0131k olu\u015fturmak amac\u0131yla, yani g\u00f6r\u00fclmekte olan bir davan\u0131n taraflar\u0131ndan birinin ya da yap\u0131lmakta olan bir kovu\u015fturmada san\u0131\u011f\u0131n ya da davaya kat\u0131lan\u0131n veya ma\u011fdurun leh veya aleyhine sonu\u00e7 do\u011furacak bir karar verilmesini veya i\u015flem tesis edilmesini ya da ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 m\u00fctal\u00e2a veya beyanda bulunulmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak amac\u0131yla, i\u015flemesi gerekmektedir.<\/strong> <\/span>Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulunun 27.11.2007 tarih ve 2007\/5-70\/254 Say\u0131l\u0131 karar\u0131nda da belirtildi\u011fi gibi, TCK\u2019n\u0131n 277. maddesinde tan\u0131mlanan su\u00e7un maddi unsuru, yarg\u0131 g\u00f6revini yapanlar\u0131, emir vermek, bask\u0131 yapmak, n\u00fcfus icra etmek suretiyle veya her ne suretle olursa olsun hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak etkilemeye kalk\u0131\u015fmakt\u0131r<\/strong><\/span>. Maddi unsuru olu\u015fturan fiilin ise, g\u00f6r\u00fclmekte olan bir davada ger\u00e7e\u011fin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 engellemek veya bir haks\u0131zl\u0131k olu\u015fturmak amac\u0131yla, davan\u0131n taraflar\u0131ndan birinin, san\u0131\u011f\u0131n, kat\u0131lan\u0131n veya ma\u011fdurun lehine veya aleyhine sonu\u00e7 do\u011furacak bir karar vermesi veya bir i\u015flem tesis etmesini sa\u011flamak amac\u0131yla i\u015flenmesi gerekmektedir. (CGK-K.2021\/101).<\/span><\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n

Hakime ihtarname \u00e7ekmek usul hukuku a\u00e7\u0131s\u0131ndan uygulamada rastlanan davran\u0131\u015flardan de\u011fil ise de, dava s\u0131ras\u0131nda iddia ve savunma dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 kapsam\u0131nda hukuk d\u00fczeninin kesinlikle yasaklad\u0131\u011f\u0131 bir durum olmad\u0131\u011f\u0131ndan su\u00e7un unsurlar\u0131n\u0131n olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131\u201d gerek\u00e7esiyle san\u0131k hakk\u0131nda beraat karar\u0131 verilmesi gerekti\u011fi…(Yarg\u0131tay 16. Ceza Dairesi – Karar : 2018\/104).<\/em><\/span><\/p>\n

Su\u00e7un tan\u0131m\u0131nda \u201chukuka ayk\u0131r\u0131 olarak etkilemeye te\u015febb\u00fcs\u201d unsuruna yer verildi\u011finden, su\u00e7un olu\u015fabilmesi i\u00e7in, yarg\u0131 g\u00f6revi yapan\u0131, bilirki\u015fiyi veya tan\u0131\u011f\u0131 etkileme giri\u015fiminin hukuka ayk\u0131r\u0131 olmas\u0131 gerekmektedir. Yarg\u0131 g\u00f6revi yapan\u0131, bilirki\u015fiyi veya tan\u0131\u011f\u0131 hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak etkileme te\u015febb\u00fcs\u00fcnde bulunulmas\u0131yla su\u00e7 tamamlanm\u0131\u015f olup, su\u00e7un olu\u015fabilmesi i\u00e7in, yarg\u0131 g\u00f6revi yapan\u0131n, bilirki\u015finin veya tan\u0131\u011f\u0131n hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak kendisine iletilen talebi yerine getirerek herhangi bir karar vermesi veya i\u015flem tesis etmesi ya da ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 m\u00fctal\u00e2ada veya beyanda bulunmas\u0131 gerekmemektedir. Tan\u0131mlanan su\u00e7un maddi unsurlar\u0131 aras\u0131nda yer alan hareket (fiil) unsuru, yarg\u0131 g\u00f6revi yapan\u0131, bilirki\u015fiyi veya tan\u0131\u011f\u0131 davan\u0131n taraflar\u0131ndan birinin veya san\u0131\u011f\u0131n, kat\u0131lan\u0131n veya ma\u011fdurun lehine veya aleyhine sonu\u00e7 do\u011furacak bir karar vermesi veya bir i\u015flem tesis etmesi ya da beyanda bulunmas\u0131 i\u00e7in hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak etkilemeye kalk\u0131\u015fmakt\u0131r. Bu su\u00e7un olu\u015fabilmesi i\u00e7in, kasten hareket edilmesi yetmemekte bunun yan\u0131nda failin belirli bir ama\u00e7 do\u011frultusunda hareket etmesi, di\u011fer bir ifadeyle su\u00e7u olu\u015fturan fiili, ger\u00e7e\u011fin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 engellemek veya bir haks\u0131zl\u0131k olu\u015fturmak \u00f6zel saikleri ile ger\u00e7ekle\u015ftirmesi gerekmektedir.<\/strong><\/span> Nitekim bu hususa ili\u015fkin madde gerek\u00e7esinde; \u201cBu su\u00e7un olu\u015fabilmesi i\u00e7in, failin belirli bir ama\u00e7 do\u011frultusunda hareket etmesi gerekmektedir. Failin, s\u00f6z konusu su\u00e7u olu\u015fturan fiili, ger\u00e7e\u011fin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 engellemek veya bir haks\u0131zl\u0131k olu\u015fturmak amac\u0131yla, yani g\u00f6r\u00fclmekte olan bir davan\u0131n taraflar\u0131ndan birinin ya da yap\u0131lmakta olan bir soru\u015fturma veya kovu\u015fturmada \u015f\u00fcpheli veya san\u0131\u011f\u0131n ya da davaya kat\u0131lan\u0131n veya ma\u011fdurun leh veya aleyhine sonu\u00e7 do\u011furacak bir karar verilmesini veya i\u015flem tesis edilmesini ya da ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 m\u00fctalaa veya beyanda bulunulmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak amac\u0131yla i\u015flemesi gerekmektedir\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131na yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n

Avukatlar\u0131n<\/strong> <\/span>TCK\u2019n\u0131n 6. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (d) bendi kapsam\u0131nda yarg\u0131 g\u00f6revi yapan ki\u015filerden olmas\u0131 ve mahkeme huzurunda ki\u015filerin haklar\u0131 dava etmeleri ve savunmalar\u0131 ile takip i\u015flemlerinin Avukatl\u0131k Kanunu\u2019nun 35. maddesi anlam\u0131nda adli bir i\u015flem olmas\u0131 ve kat\u0131lan\u0131n bu g\u00f6revi s\u0131ras\u0131nda san\u0131\u011f\u0131n karde\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fc nedeniyle yarg\u0131lanan ki\u015finin mahkeme huzurunda savunmas\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131n\u0131 ve adli i\u015flemlerinin takip edilmesini engellemek amac\u0131yla kat\u0131lan\u0131 tehdit etti\u011finin anla\u015f\u0131lmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda, TCK\u2019n\u0131n 265. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131nda yer alan g\u00f6revi yapt\u0131rmamak i\u00e7in direnme su\u00e7unun yarg\u0131 g\u00f6revi yapan ki\u015filere kar\u015f\u0131 i\u015flenmesine ili\u015fkin cezay\u0131 a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131ran nitelikli h\u00e2lin uygulanma ko\u015fulunun ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi ve san\u0131\u011f\u0131n eylemlerinin bir b\u00fct\u00fcn h\u00e2linde zincirleme \u015fekilde yarg\u0131 g\u00f6revi yapan ki\u015filere kar\u015f\u0131 g\u00f6revi yapt\u0131rmamak i\u00e7in direnme su\u00e7unu olu\u015fturdu\u011fu kabul edilmelidir.(Ceza Genel Kurulu-K.2021\/101).<\/em><\/span><\/p>\n

\u00d6zgen\u00e7\u2019e g\u00f6re su\u00e7un korudu\u011fu hukuki de\u011fer; ceza muhakemesinin do\u011fruluk, d\u00fcr\u00fcstl\u00fck ve maddi ger\u00e7e\u011fe ula\u015fma ilkelerine g\u00f6re i\u015flemesini sa\u011flayarak bireyler hakk\u0131nda adil bir yarg\u0131lama yap\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Bu su\u00e7ta adil yarg\u0131lamay\u0131 etkilemeye te\u015febb\u00fcs su\u00e7unun aksine aleniyet \u015fart\u0131 aranmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/span> Adil yarg\u0131lamay\u0131 etkilemeye te\u015febb\u00fcs ve bu su\u00e7ta g\u00f6revli mahkeme asliye ceza mahkemesidir. Soru\u015fturma zamana\u015f\u0131m\u0131 8 y\u0131ld\u0131r.<\/p>\n

Say\u0131lan kimseler d\u0131\u015f\u0131nda bu mahkemelerde g\u00f6rev yapan zab\u0131t k\u00e2tibi veya m\u00fcba\u015fir gibi kimselerin etki alt\u0131na al\u0131nmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 halinde bu su\u00e7 olu\u015fmaz. Dolay\u0131s\u0131yla \u015f\u00fcpheli, san\u0131k, <\/span><\/span><\/strong><\/span>ma\u011fdur-m\u00fc\u015fteki-uzla\u015ft\u0131rmac\u0131-m\u00fcba\u015fir-arabulucu-kolluk personeli vs ki\u015filere y\u00f6nelik eylemler bu su\u00e7u olu\u015fturmaz. <\/span>Bu su\u00e7ta da \u015fikayet\u00e7iye kat\u0131lan s\u0131fat\u0131 verilemez. Dolay\u0131s\u0131yla \u015fik\u00e2yet\u00e7inin yarg\u0131lama sonucunda verilen karar\u0131 temyiz ve istinaf hakk\u0131 yoktur. Soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda belirtilen ki\u015fileri hukuka ayk\u0131r\u0131 etkilemeye te\u015febb\u00fcs bu su\u00e7un olu\u015fmas\u0131na sebebiyet vermez . Aleniyet unsuru mevcut ve di\u011fer ko\u015fullar\u0131 bulunuyor ise adil yarg\u0131lamay\u0131 etkilemeye te\u015febb\u00fcs su\u00e7undan bahsedilebilir. <\/strong><\/span>Su\u00e7 katalog su\u00e7lar aras\u0131nda yer almad\u0131\u011f\u0131ndan CMK Md 135, 140 tedbirleri uygulanamaz. Katalog su\u00e7lardan olan bir su\u00e7un soru\u015fturulmas\u0131na istinaden yap\u0131lan dinleme esnas\u0131nda tesad\u00fcfen bu su\u00e7un i\u015flendi\u011fine dair tape kay\u0131tlar\u0131 elde edilirse, bu kay\u0131tlar bu su\u00e7un ispat\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan\u00a0 hukuka uygun delil olarak kullan\u0131lamaz. CMK Md.140 da belirtilen teknik ara\u00e7larla izleme tedbiri a\u00e7\u0131s\u0131ndan yasada tesad\u00fcfen elde edilen delil kavram\u0131na yer verilmedi\u011finden, bu su\u00e7a istinaden teknik ara\u00e7larla izleme karar\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 ve bu tedbir sonucunda elde edilen delillerin (G\u00f6r\u00fcnt\u00fc, ses kayd\u0131 vs.)<\/em> veya katalog su\u00e7lardan birinin soru\u015fturulmas\u0131 esnas\u0131nda tesad\u00fcfen bu su\u00e7un da i\u015flendi\u011fine dair kay\u0131tlar\u0131n ispat arac\u0131 olarak kullan\u0131lmas\u0131 olanakl\u0131 de\u011fildir. Yasa maddesi <\/strong>gere\u011fince g\u00f6r\u00fclmekte olan bir dava sebebiyle hukuka ayk\u0131r\u0131 bir karar vermesi veya su\u00e7a\/haks\u0131z eyleme vs. g\u00f6z yummas\u0131 i\u00e7in hakim veya savc\u0131dan ricada bulunmak su\u00e7 olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde g\u00f6r\u00fclmekte olan bir davada hukuka ayk\u0131r\u0131 veya ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 beyan ve savunmada (Di\u011fer san\u0131klar\u0131 aklamaya\u00a0 veya di\u011fer davac\u0131lar\u0131 haks\u0131z \u00e7\u0131karmaya y\u00f6nelik vs.)<\/em> bulunmas\u0131 i\u00e7in yarg\u0131 g\u00f6revi yapan avukattan ricada (\u0130ltimas) bulunmak da su\u00e7 te\u015fkil etmektedir . Rica, a\u00e7\u0131klama veya talebin hukuka ayk\u0131r\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclen dava veya kovu\u015fturma dosyas\u0131 bir b\u00fct\u00fcn olarak irdelenmek suretiyle tespit edilir. Hukuka ayk\u0131r\u0131 talep, rica veya a\u00e7\u0131klaman\u0131n tespitinde teredd\u00fct olu\u015fmas\u0131 durumunda, ilgi dava veya kovu\u015fturma sonucunda verilecek h\u00fck\u00fcm-karar, istinaf veya temyiz s\u00fcreci beklenebilir. \u0130ddia ve isnad\u0131n hukuka ayk\u0131r\u0131 olmayan ve hukuka ayk\u0131r\u0131 \u015fekilde elde edilmemi\u015f her t\u00fcrl\u00fc delil ile (Tan\u0131k, tutanak, ses-g\u00f6r\u00fcnt\u00fc kayd\u0131 vs.) ispat\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bas\u0131n yay\u0131n organlar\u0131, sosyal medya payla\u015f\u0131mlar\u0131 gibi arac\u0131 vas\u0131ta kullan\u0131larak hukuka ayk\u0131r\u0131 a\u00e7\u0131klama, talep veya rican\u0131n s\u00f6z konusu olmas\u0131 durumunda do\u011frudan temas bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan bu su\u00e7un olu\u015ftu\u011fu s\u00f6ylenemez. Ancak hakim, savc\u0131, avukat, bilirki\u015fi, tan\u0131k kullan\u0131m\u0131nda olan sosyal medya ileti\u015fim arac\u0131na mesaj g\u00f6ndermek, arayarak ifade etmek vs. suretiyle hukuka ayk\u0131r\u0131 talep, a\u00e7\u0131klama veya rican\u0131n iletilmesi durumunda, do\u011frudan temas bulundu\u011fundan, di\u011fer ko\u015fullar\u0131 varsa bu su\u00e7un i\u015flendi\u011fi ileri s\u00fcr\u00fclebilir. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda do\u011frudan temas olmaks\u0131z\u0131n yap\u0131lan payla\u015f\u0131mlarda, di\u011fer unsurlar\u0131 mevcutsa <\/strong>(Aleniyet, elveri\u015flilik vs.),<\/em> dolayl\u0131 vas\u0131ta kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan bu su\u00e7un de\u011fil; adil yarg\u0131lamay\u0131 etkilemeye te\u015febb\u00fcs su\u00e7unun irdelenmesi gerekir.<\/strong><\/h6>\n

Gizlili\u011fin \u0130hlali Su\u00e7u\u00a0<\/span><\/h2>\n

Gizlili\u011fin ihlali su\u00e7u<\/strong>;<\/span> Soru\u015fturman\u0131n gizlili\u011fini ihlal (TCK m.285\/1-2), Kapal\u0131 yap\u0131lan duru\u015fman\u0131n gizlili\u011fini ihlal (TCK m.285\/3), Soru\u015fturma ve kovu\u015fturmada g\u00f6r\u00fcnt\u00fc yay\u0131nlamak suretiyle masumiyet karinesini ihlal (TCK m.285\/5) \u015feklinde i\u015flenebilir. Gizlili\u011fin ihlali su\u00e7u, sadece adli soru\u015fturmalar i\u00e7in ge\u00e7erlidir, idari soru\u015fturmalar\u0131n gizlili\u011finin ihlali bu madde kapsam\u0131ndaki su\u00e7u olu\u015fturmaz<\/strong><\/span>. Soru\u015fturman\u0131n gizlili\u011fini ihlal su\u00e7unda aleniyet ko\u015fulu aranmaktad\u0131r. Soru\u015fturma i\u015flemi niteli\u011finde olmayan bilgi ve belgeler gizlilik kapsam\u0131nda de\u011fildir. \u00d6rne\u011fin, \u015fikayet dilek\u00e7esi bir soru\u015fturma i\u015flemi olmad\u0131\u011f\u0131ndan \u015fikayet dilek\u00e7esinin yay\u0131nlanmas\u0131 veya a\u00e7\u0131klanmas\u0131 soru\u015fturman\u0131n gizlili\u011fini ihlal su\u00e7u olu\u015fturmaz. Soru\u015fturman\u0131n gizlili\u011fini ihlal su\u00e7unun olu\u015fabilmesi i\u00e7in soru\u015fturma i\u015flemlerinin i\u00e7eriklerinin a\u00e7\u0131klanmas\u0131 yeterli de\u011fildir. Soru\u015fturma i\u015flemlerinin a\u00e7\u0131klanmas\u0131 suretiyle a\u015fa\u011f\u0131daki sonu\u00e7lar da meydana gelirse su\u00e7 v\u00fccut bulur: \u00d6zel hayat\u0131n gizlili\u011finin ihlal edilmesi (TCK 285\/1-a), Haberle\u015fmenin gizlili\u011finin ihlal edilmesi (TCK 285\/1-a), Masumiyet karinesinin ihlal edilmesi (TCK 285\/1-a).<\/em><\/span> Bu hallerde ayr\u0131ca maddi ger\u00e7e\u011fin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 engelleme amac\u0131 da aranmaktad\u0131r<\/strong><\/span>.(TCK 285\/1-b).Soru\u015fturma evresinde al\u0131nan ve soru\u015fturman\u0131n taraf\u0131 olan ki\u015filere kar\u015f\u0131 gizli tutulmas\u0131 gereken kararlar\u0131n ve bunlar\u0131n gere\u011fi olarak yap\u0131lan i\u015flemlerin gizlili\u011finin ihlali de su\u00e7 olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6rne\u011fin, fiziki takip karar\u0131 veya telefon dinleme karar\u0131 niteli\u011fi gere\u011fi sonu\u00e7 elde edilebilmesi i\u00e7in ilgilisine kar\u015f\u0131 gizli tutulmas\u0131 gereken kararlardand\u0131r.Gizli kalmas\u0131 gereken kararlar\u0131n ve bunlar\u0131n uygulanmas\u0131na ili\u015fkin i\u015flemlerin gizlili\u011finin a\u00e7\u0131klanmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan aleniyet ko\u015fulu aranmamaktad\u0131r.\u00a0 <\/strong><\/span>Kapal\u0131 yap\u0131lmas\u0131 gereken veya kapal\u0131 yap\u0131lmas\u0131na karar verilen duru\u015fmadaki a\u00e7\u0131klama veya g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerin gizlili\u011finin alenen ihlal edilmesi<\/span><\/strong> de su\u00e7 olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Kural olarak kovu\u015fturma a\u015famas\u0131nda yap\u0131lan duru\u015fmalar herkese a\u00e7\u0131kt\u0131r. Ancak, yarg\u0131laman\u0131n \u00f6zelli\u011fi gerektirdi\u011finde kamu g\u00fcvenli\u011fi ve genel ahlak (CMK 182) veya ya\u015f k\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc (CMK 185) nedeniyle duru\u015fman\u0131n kapal\u0131 yap\u0131lmas\u0131na karar verilebilir. Bu halde aleniyet ko\u015fulu aranmaktad\u0131r. Ancak tan\u0131\u011f\u0131n korunmas\u0131na ili\u015fkin olarak al\u0131nan gizlilik karar\u0131na ayk\u0131r\u0131l\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan aleniyetin ger\u00e7ekle\u015fmesi aranmaz.<\/strong><\/span> Soru\u015fturma ve kovu\u015fturma evresinde ki\u015filerin su\u00e7lu olarak alg\u0131lanmalar\u0131na yol a\u00e7acak \u015fekilde g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerinin yay\u0131nlanmas\u0131 su\u00e7 olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Bas\u0131n yoluyla i\u015flenen su\u00e7larda hukuka uygunluk hallerinin, haber verme, ele\u015ftirme hakk\u0131 ve ma\u011fdurun r\u0131zas\u0131 oldu\u011fu, haber verme ve ele\u015ftirme hakk\u0131n\u0131n kabul\u00fc i\u00e7in, a\u00e7\u0131klama ve ele\u015ftiriye konu olan haberin ger\u00e7ek ve g\u00fcncel olmas\u0131, a\u00e7\u0131klanmas\u0131nda kamu ilgi ve yarar\u0131n\u0131n bulunmas\u0131, a\u00e7\u0131klama bi\u00e7imiyle konusu aras\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnsel bir ba\u011f bulunmas\u0131 gerekti\u011fi, CMK\u2019n\u0131n 157 ve TCK\u2019n\u0131n 285. maddeleri ile de, soru\u015fturma a\u015famas\u0131ndaki i\u015flemler ile kovu\u015fturma a\u015famas\u0131nda kapal\u0131 yap\u0131lmas\u0131na karar verilen duru\u015fmadaki a\u00e7\u0131klama veya g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerin gizlili\u011fini ihlal eden fiillerin su\u00e7 olarak d\u00fczenlenip yapt\u0131r\u0131ma ba\u011fland\u0131\u011f\u0131<\/strong><\/span>, somut olayda, ma\u011fdur hakk\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen herhangi bir soru\u015fturma ve kovu\u015fturma bulunmad\u0131\u011f\u0131 gibi haber i\u00e7eri\u011fi ve yay\u0131mlanan foto\u011fraf\u0131n da bir soru\u015fturma ve kovu\u015fturma i\u015flemi i\u00e7eri\u011finin a\u00e7\u0131klanmas\u0131 niteli\u011finde olmad\u0131\u011f\u0131,<\/strong><\/span> bunun yan\u0131nda, haberin i\u00e7eri\u011fi itibariyle ger\u00e7ek ve g\u00fcncel olup Yarg\u0131tay \u00fcyesi olup daha \u00f6nce \u00e7e\u015fitli yay\u0131n organlar\u0131nda hakk\u0131nda haber yap\u0131lan ve g\u00f6revi gere\u011fi kamuoyu taraf\u0131ndan tan\u0131nan kat\u0131lan\u0131n, o\u011flunun s\u00fcnnet d\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcne, \u2026 isimli silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc y\u00f6neticisi olmak su\u00e7undan yarg\u0131lanan bir ki\u015fiyi davet ederek yak\u0131ndan ilgilendi\u011finin a\u00e7\u0131klanmas\u0131nda, kat\u0131lan\u0131n, y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc kamu hizmetinin niteli\u011fi ve toplum i\u00e7indeki konumu gere\u011fi, kamusal ilgi ve yarar\u0131n\u0131n oldu\u011fu, haberin a\u00e7\u0131klama bi\u00e7imi ve yay\u0131mlanan foto\u011fraf\u0131n, habere konu olayla d\u00fc\u015f\u00fcnsel ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131n bulundu\u011fu, haberin verili\u015finde tahkir edici, k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc ve incitici bir bir dil kullan\u0131lmay\u0131p, \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkesinin de ihlal edilmedi\u011fi, haberin, eylemi hukuka uygun k\u0131lan bas\u0131n\u0131n haber verme ve ele\u015ftiri hakk\u0131 s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde kald\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmakla, san\u0131\u011f\u0131n at\u0131l\u0131 su\u00e7lardan ayr\u0131 ayr\u0131 beraatine karar verilmesinde isabetsizlik g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir (Yarg\u0131tay 12. Ceza Dairesi – Karar : 2014\/26240).<\/em><\/span><\/p>\n

Soru\u015fturman\u0131n gizli olmas\u0131n\u0131n sebebi,<\/strong><\/span> soru\u015fturma i\u015flemlerinin akamete u\u011framas\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesi gere\u011fi yan\u0131nda, adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n bir unsuru olarak su\u00e7suzluk karinesi ve lekelenmeme hakk\u0131n\u0131n korunmas\u0131d\u0131r. Kovu\u015fturma evresinin aksine su\u00e7un konusu olan soru\u015fturma evresinin gizli olmas\u0131, su\u00e7suzluk karinesini ve lekelenmeme hakk\u0131n\u0131 sa\u011flar. Su\u00e7un maddi unsurlar\u0131ndan biri olan ma\u011fdur, su\u00e7un konusunun ait oldu\u011fu ki\u015fi veya ki\u015filerdir. Ma\u011fdurun hayatta olan bir insan olmas\u0131 \u015fart olup, t\u00fczel ki\u015filer su\u00e7tan zarar g\u00f6ren olurken, ma\u011fdur olamazlar. Ceza Muhakemesi Kanunu\u2019nun 157\u2019inci maddesinde \u201csoru\u015fturma evresindeki usul i\u015flemleri gizlidir\u201d<\/strong><\/span> \u015feklinde a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r. Soru\u015fturman\u0131n gizlili\u011finin di\u011fer bir sonucu ise soru\u015fturma evresinde yap\u0131lan i\u015flemlerle elde edilen bilgi ve belgelerin, kamuya a\u00e7\u0131k olmamas\u0131d\u0131r. Bu kapsamda soru\u015fturman\u0131n i\u00e7eri\u011finde yer alan bilgi ve belgeler soru\u015fturman\u0131n taraflar\u0131nca incelenebilir, ancak iddianamenin kabul\u00fcne kadar \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filere kar\u015f\u0131 aleni hale gelmez. Soru\u015fturma evresinde elde edilen delillerin su\u00e7un i\u015flendi\u011fine ili\u015fkin yeterli \u015f\u00fcpheyi olu\u015fturmas\u0131 durumunda savc\u0131l\u0131k taraf\u0131ndan d\u00fczenlenecek iddianamenin mahkemeye sunulmas\u0131ndan, mahkeme taraf\u0131ndan kabul\u00fcne kadar ge\u00e7en muhakeme i\u015flemlerine ara muhakeme evresi ad\u0131 verilmektedir. Soru\u015fturman\u0131n gizlili\u011fini alenen ihlal fiili, soru\u015fturmadan elde edilen ve \u00f6\u011frenilmemesi gerekenleri \u00f6\u011frenme ve sonras\u0131nda bunlar\u0131 kamuoyuna a\u00e7\u0131klama yahut if\u015fa etme \u015feklinde ger\u00e7ekle\u015febilir. Fiilin ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in hukuken soru\u015fturman\u0131n gizlili\u011fini ihlal niteli\u011finde olan tek bir hareket yeterli g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Kanunun tek bir hareketin yap\u0131lmas\u0131n\u0131 su\u00e7un olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in yeterli g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc su\u00e7lara, tek hareketli su\u00e7lar denir. \u00dcnver, Adliyeye Kar\u015f\u0131 Su\u00e7lar, s. 427. \u00a0Artuk\/G\u00f6kcen\/Al\u015fahin\/\u00c7ak\u0131r, Ceza Hukuku Genel H\u00fck\u00fcmler, s. 253.<\/em><\/span><\/p>\n

Su\u00e7un telefonla mesaj \u00e7ekmek suretiyle i\u015flenmesi durumunda aleniyet unsurunun \u015fartlar\u0131 sa\u011flanmamaktad\u0131r.<\/strong><\/span><\/p>\n

‘..somut olayda; san\u0131\u011f\u0131n m\u00fc\u015ftekiye telefonla mesaj \u00e7ekmek suretiyle hakaret etti\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Dosya i\u00e7erisinde yer alan anlat\u0131mlara g\u00f6re hakaret s\u00f6zlerinin belirsiz say\u0131da ki\u015fi veya ba\u015fkalar\u0131n\u0131n muttali olaca\u011f\u0131 \u015fekilde s\u00f6ylendi\u011fine dair bir a\u00e7\u0131kl\u0131k bulunmamaktad\u0131r. Bu nedenle san\u0131k hakk\u0131nda d\u00fczenlenen iddianamede TCK’n\u0131n 125\/4. maddesine yer verilmemesine kar\u015f\u0131n, yarg\u0131lama safhas\u0131nda bu hususta ek savunma hakk\u0131 tan\u0131nmadan ve ko\u015fullar\u0131 olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131 halde aleniyet art\u0131r\u0131m\u0131 yap\u0131larak fazla ceza verilmesi hukuka ayk\u0131r\u0131d\u0131r.’ (E: 2016\/ 18990 K: 2017 \/ 1189 )<\/em> <\/span>Telefonda mesaj \u00e7ekmenin yan\u0131 s\u0131ra arama suretiyle hakaret i\u00e7erikli fiillerde bulunulmas\u0131 durumunda da aleniyet unsurunun varl\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z edilemeyecektir. \u2018San\u0131\u011f\u0131n telefonunda hakaret etmesi eyleminde, aleniyet unsurunun olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zetilmeden, yerinde olmayan gerek\u00e7eyle TCK\u2019n\u0131n 125\/4. Maddesinin uygulanmas\u0131 bozmay\u0131 gerektirir.\u2019 (E:2013\/8835 K:2015\/23910)<\/em><\/span><\/p>\n

Aleniyetin ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in olay yerinde ba\u015fkalar\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 yeterli olmay\u0131p, hakaretin belirlenemeyen s\u0131fat ve say\u0131da ki\u015fi taraf\u0131ndan g\u00f6r\u00fclme, duyulma ve alg\u0131lanabilme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n bulunmas\u0131, herhangi bir s\u0131n\u0131rlama olmaks\u0131z\u0131n herkese a\u00e7\u0131k olan yerlerde i\u015flenmesinin gerekmesi kar\u015f\u0131s\u0131nda, olay tarihinde vatani g\u00f6revini ifa eden san\u0131\u011f\u0131n yemekhanede ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi hakaret eyleminin aleniyet unsuru ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131 ve su\u00e7un unsurlar\u0131 itibariyle olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zetilmeden,T.C. Yarg\u0131tay 11. Ceza Dairesi Esas No:2017\/14581 Karar No:2018\/1847<\/em><\/span><\/p>\n

Aleniyetin ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in olay yerinde ba\u015fkalar\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 yeterli olmay\u0131p, hakaretin belirlenemeyen say\u0131da ki\u015fi taraf\u0131ndan g\u00f6r\u00fclme, duyulma ve alg\u0131lanabilme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n bulunmas\u0131, herhangi bir s\u0131n\u0131rlama olmaks\u0131z\u0131n herkese a\u00e7\u0131k olan yerlerde i\u015flenmesinin gerekmesi kar\u015f\u0131s\u0131nda, aleniyet unsurunun olu\u015fmayaca\u011f\u0131 baro odas\u0131ndaki s\u00f6zleri nedeniyle san\u0131k hakk\u0131nda cumhurba\u015fkan\u0131na hakaret su\u00e7unu d\u00fczenleyen TCK\u2019n\u0131n 299\/2. maddesinin uygulanmas\u0131 suretiyle fazla ceza tayini hukuka ayk\u0131r\u0131d\u0131r (Yarg\u0131tay 9. Ceza Dairesi – Karar: 2014\/8838)<\/em><\/span><\/p>\n

Hakaret su\u00e7unun dilek\u00e7e kanal\u0131yla i\u015flenmesi, aleniyetin sa\u011flanmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan yeterli de\u011fildir.<\/span><\/strong><\/p>\n

‘.. Somut olayda su\u00e7a konu ifadelerin, san\u0131\u011f\u0131n Yarg\u0131tay C.Ba\u015fsavc\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131na hitaben yazarak g\u00f6ndermi\u015f oldu\u011fu dilek\u00e7e i\u00e7inde yer almas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda olayda alaniyet unsurunun ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011fi g\u00f6zetilmeden yaz\u0131l\u0131 \u015fekilde h\u00fck\u00fcm tesisi isabetsizdir.’ (E: 2006\/ 9252 K: 2007 \/ 5081)<\/em><\/span> Ayn\u0131 \u015fekilde Ceza \u0130nfaz Kanunu’na g\u00f6re Ceza infaz kurumundan g\u00f6nderilen mektuplar, cezaevi g\u00f6revlilerinin denetimine tabi olsa bile bu mektup vas\u0131tas\u0131yla i\u015flenen hakaret su\u00e7lar\u0131nda da aleniyet unsurunun olu\u015ftu\u011fundan s\u00f6z edilemez. ‘San\u0131klar\u0131n ba\u015fka bir su\u00e7tan h\u00fck\u00fcml\u00fc bulunduklar\u0131 K\u00fctahya Kapal\u0131 Cezaevi’nden Nev\u015fehir Cezaevi’ndeki bir arkada\u015flar\u0131na yazd\u0131klar\u0131 mektubun cezaevi g\u00fcvenlik g\u00f6revlileri taraf\u0131ndan i\u00e7eri\u011fi okunarak al\u0131konulup bilahare c.savc\u0131l\u0131\u011f\u0131’na ihbar edilmesinde san\u0131klar\u0131n \u00fczerlerine at\u0131l\u0131 Cumhuriyeti ve h\u00fck\u00fcmetin manevi \u015fahsiyetini tahkir ve tezyif su\u00e7lar\u0131n\u0131n ‘aleniyet’ unsurunun ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011fi g\u00f6zetilmeden..’ (E: 1996\/2319 K:1996\/3227)<\/em><\/span><\/p>\n

Ekip otosunda ger\u00e7ekle\u015fen hakaret eyleminde aleniyet unsuru olu\u015fmaz.<\/strong><\/span><\/p>\n

‘Aleniyetin s\u00f6z konusu olabilmesi i\u00e7in olay yerinde ba\u015fkalar\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 yeterli olmay\u0131p, hakaretin belirlenemeyen say\u0131da ki\u015fi ve herkes taraf\u0131ndan g\u00f6r\u00fclme, duyulma ve alg\u0131lanabilme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n bulunmas\u0131, herhangi bir s\u0131n\u0131rlama olmaks\u0131z\u0131n herkese a\u00e7\u0131k olan yerlerde i\u015flenmesinin gerekmesi kar\u015f\u0131s\u0131nda, ekip arac\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen hakaret eyleminde aleniyet unsurunun olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zetilmeden, san\u0131\u011f\u0131n cezas\u0131nda art\u0131r\u0131m yap\u0131lmak suretiyle fazla cezaya h\u00fckmedilmesi, bozmay\u0131 gerektirmi\u015ftir.’ (E: 2015\/20691 K: 2017 \/ 719)<\/em><\/span><\/p>\n

Su\u00e7un evin i\u00e7inde i\u015flenmesi, aleniyet kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilemez.<\/strong><\/span><\/p>\n

‘San\u0131\u011f\u0131n hakaret eylemini, kat\u0131lan\u0131n evinin i\u00e7erisinde ger\u00e7ekle\u015ftirmesi kar\u015f\u0131s\u0131nda, aleniyet unsurunun olayda ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmeden, TCK’n\u0131n 125\/4. maddesinin uygulanmas\u0131..’ (E: 2015\/28391 K: 2017\/1785)<\/em><\/span> buna kar\u015f\u0131n evin bah\u00e7esinde i\u015flenmesi durumunda aleniyet unsuru konusunda ayr\u0131ca de\u011ferlendirme yap\u0131lmas\u0131 gerekir. ‘San\u0131klar\u0131n hakaret su\u00e7lar\u0131n\u0131 i\u015fledi\u011fi kabul edilen evin bah\u00e7esinin aleni yer olup olmad\u0131\u011f\u0131 \u015f\u00fcpheye yer b\u0131rakmayacak bi\u00e7imde saptanmadan, TCK\u2019n\u0131n 125\/4. maddesinin uygulanmas\u0131..’ (E: 2013\/1461 K: 2014\/4782 )<\/em><\/span><\/p>\n

SU\u00c7U VE SU\u00c7LUYU \u00d6VME SU\u00c7U (TCK md. 215)<\/strong><\/span><\/h3>\n

Su\u00e7,<\/strong> <\/span>i\u015flenmi\u015f bir su\u00e7un \u00f6v\u00fclmesi veya su\u00e7 i\u015flemi\u015f ki\u015finin \u00f6v\u00fclmesiyle olu\u015fur. Se\u00e7imlik hareketli su\u00e7tur. Ayn\u0131 zamanda s\u0131rf hareket su\u00e7udur. \u0130\u015flenmi\u015f bir su\u00e7un \u00f6v\u00fclmesinden kastedilen somut bir fiilin \u00f6v\u00fclmesidir, yoksa soyut bir \u015fekilde su\u00e7u \u00f6vmek, \u00f6rne\u011fin soyut olarak doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k veya h\u0131rs\u0131zl\u0131k su\u00e7unu \u00f6vmek su\u00e7 olu\u015fturmaz.<\/p>\n

\u0130\u015flenmi\u015f bir su\u00e7, ancak kesinle\u015fmi\u015f bir \u201cmahkumiyet\u201d karar\u0131 veya mahkemenin \u201cceza verilmesine yer olmad\u0131\u011f\u0131na\u201d karar vermesiyle m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/strong> <\/span>Ceza verilmesine yer olmad\u0131\u011f\u0131 karar\u0131, san\u0131\u011f\u0131n fiilinin su\u00e7 te\u015fkil etti\u011fi, ancak cezaland\u0131r\u0131labilme \u015fartlar\u0131n\u0131n olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131 hallerde s\u00f6z konusu olur. Bu hallerde dahi fiilin \u00f6v\u00fclmesi, su\u00e7u ve su\u00e7luyu \u00f6vme su\u00e7u olu\u015fturur. \u00d6v\u00fclen ki\u015fi hakk\u0131nda kesinle\u015fmi\u015f bir mahkumiyet h\u00fckm\u00fc veya ceza verilmesine yer olmad\u0131\u011f\u0131 karar\u0131 bulunmal\u0131d\u0131r.\u00a0 Su\u00e7 i\u015flemi\u015f ki\u015finin \u00f6v\u00fclmesinde; \u00f6v\u00fclen ki\u015fi hakk\u0131nda kesinle\u015fmi\u015f bir h\u00fck\u00fcm yoksa, yarg\u0131lama veya soru\u015fturma s\u00fcrecinde \u00f6v\u00fclmesi su\u00e7 olu\u015fturmaz<\/strong><\/span>. Su\u00e7 tipinde yaln\u0131zca c\u00fcr\u00fcm fiilinin \u00f6v\u00fclmesinden s\u00f6z edildi\u011fi i\u00e7in kabahatlerin ve disiplin su\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00f6v\u00fclmesi halinde bu su\u00e7 olu\u015fmayacakt\u0131r. Bunun yan\u0131 s\u0131ra c\u00fcr\u00fcm te\u015fkil etmeyen haks\u0131z fiiller ve ahlaka ayk\u0131r\u0131 fiillerin \u00f6v\u00fclmesi de bu su\u00e7u meydana getirmemektedir. \u00d6nder, \u00d6zel H\u00fck\u00fcmler, s.398; Bayraktar, Su\u00e7 \u0130\u015fleme\u011fe Tahrik, s.212; Erem, Amme Nizam\u0131 Aleyhine C\u00fcr\u00fcmler, s.144; Cihan, a.g.e., s.124; Erem, Toroslu, a.g.e., s.231-Bayraktar, Su\u00e7 \u0130\u015fleme\u011fe Tahrik, s.210; Erem, Toroslu, a.g.e., s.230; G\u00f6z\u00fcb\u00fcy\u00fck, a.g.e., s.531; Cihan, a.g.e., s.123.\u00d6v\u00fclen c\u00fcrm\u00fcn te\u015febb\u00fcste kalm\u0131\u015f olmas\u0131 halinde dahi, \u00f6vme su\u00e7unun olu\u015faca\u011f\u0131 kabul edilmektedir. \u00d6nder, \u00d6zel H\u00fck\u00fcmler, s.399; Bayraktar, Su\u00e7 \u0130\u015fleme\u011fe Tahrik, s.212. <\/em><\/span>\u00d6v\u00fclen c\u00fcrm\u00fcn zamana\u015f\u0131m\u0131na u\u011fram\u0131\u015f olmas\u0131 halinde de \u00f6vme su\u00e7u olu\u015fabilmektedir. Bayraktar, Su\u00e7 \u0130\u015fleme\u011fe Tahrik, s.217; ancak Bayraktar\u2019a g\u00f6re, \u00f6v\u00fclen fiil ile \u00f6vme fiili aras\u0131nda \u00e7ok uzun s\u00fcre ge\u00e7mi\u015fse, tahrik durumunun var oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclemeyecektedir (bkz.: Bayraktar, Su\u00e7 \u0130\u015fleme\u011fe Tahrik, s.217). <\/em>Su\u00e7u ve su\u00e7luyu \u00f6vme su\u00e7u bak\u0131m\u0131ndan, \u00f6vme fiilinin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi ile \u201ckamu d\u00fczeni a\u00e7\u0131s\u0131ndan a\u00e7\u0131k ve yak\u0131n bir tehlike ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131\u201d<\/strong><\/span> ve tehlikenin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n gerekli olmas\u0131 sebebiyle su\u00e7, bir somut tehlike su\u00e7udur.<\/span><\/span><\/p>\n

\n

Ki\u015finin i\u015fledi\u011fi fiili sebebiyle \u00f6v\u00fclmesi, ayn\u0131 ki\u015finin i\u015fledi\u011fi su\u00e7 sebebiyle de \u00f6v\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc anlam\u0131na gelir. Her iki se\u00e7imlik harekette, de \u00f6vmenin aleni \u015fekilde yap\u0131lmas\u0131 gerekir<\/strong><\/span>. Su\u00e7 ve su\u00e7luyu \u00f6vme, somut bir tehlike su\u00e7udur. Bu sebeple alenen \u00f6vme yan\u0131nda, kamu d\u00fczeni a\u00e7\u0131s\u0131ndan a\u00e7\u0131k ve yak\u0131n bir tehlikenin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131<\/strong><\/span> (Objektif cezaland\u0131r\u0131labilme \u015eart\u0131)<\/em> <\/span>gerekmektedir. Yarg\u0131tay 8. CD, 18.10.2018 T., 2018\/7517 E., 2018\/11174 K.<\/em><\/span> Fail, objektif cezaland\u0131r\u0131labilme \u015fart\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmiyor veya ger\u00e7ekle\u015fece\u011fini \u00f6ng\u00f6rmemi\u015f olsa bile faile ceza verilebilecektir. \u0130fadenin a\u00e7\u0131k ve mevcut\/veya yak\u0131n tehlike do\u011furdu\u011funun iddia edilebilmesi, ifadenin kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n, hukuka ayk\u0131r\u0131 fiillerin \u00e7ok yak\u0131n gelecekte ger\u00e7ekle\u015ftirilmesini olas\u0131 hale getirmesi ya da do\u011frudan ger\u00e7ekle\u015ftirilmesini sa\u011flamas\u0131 ve genel olarak da bu hususlar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmeye elveri\u015fli olmas\u0131 \u015fartlar\u0131na ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu haliyle a\u00e7\u0131k ve yak\u0131n tehlikenin tespitinde sadece do\u011frudan somut olarak ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi de\u011fil; mevcut tehlikenin yak\u0131n gelecekte vuku bulmas\u0131n\u0131n olas\u0131l\u0131\u011f\u0131\/muhtemelli\u011fi de g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutulur.<\/span> A\u00e7\u0131k ve Yak\u0131n tehlikenin tespiti hakimin takdirine b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. A\u00e7\u0131k ve yak\u0131n tehlikenin mevcut olmamas\u0131 durumunda su\u00e7 i\u015flemeye tahrik su\u00e7unun ayr\u0131ca irdelenmesi gerekir. Su\u00e7 \u00f6zg\u00fcl\u00fcnde a\u00e7\u0131kl\u0131k, kamu d\u00fczenini bozacak derecede bir tehlikenin mevcudiyetini; yak\u0131nl\u0131k ise, tehlikenin kamu d\u00fczenine zarar verme ihtimalinin yak\u0131n olmas\u0131 anlam\u0131na gelir. K\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn ger\u00e7ekle\u015fmesine y\u00f6nelik ciddi bir tehdidin varl\u0131\u011f\u0131 hali, tehlike olarak adland\u0131r\u0131lmakta ve bu tehlikenin ger\u00e7ekle\u015fmesine dair duyulan korkunun mant\u0131kl\u0131 bir zemininin olmas\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131k \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fcn\u00fc olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/span> D\u00f6nmezer\/Bayraktar\u2019a g\u00f6re; d\u00fc\u015f\u00fcncenin a\u00e7\u0131klanmas\u0131, tehlikeli bir eylemi ya da \u015fiddeti hemen olu\u015fturacak nitelikte olmal\u0131d\u0131r. D\u00f6nmezer\/Bayraktar, Bas\u0131n Hukuku, Beta Bas\u0131m Yay\u0131m, \u0130stanbul, 2016, s. 34-35. <\/em><\/span><\/strong>\u00d6rne\u011fin kan\u0131 kaynayan gen\u00e7 \u00f6rg\u00fct sempatizanlar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funlukta oldu\u011fu bir k\u0131raathanede, hakk\u0131nda kesinle\u015fmi\u015f mahkumiyet karar\u0131 bulunan \u00f6rg\u00fct lideri veya y\u00f6neticilerinin veya \u00fcyelerinin \u00f6v\u00fclmesi, yapt\u0131klar\u0131n\u0131n ho\u015f g\u00f6sterilmesi halinde aleniyet \u015fart\u0131 mevcut oldu\u011fundan, kamu d\u00fczeninin , asayi\u015fin bozulmas\u0131na sebebiyet veren a\u00e7\u0131k ve yak\u0131n tehlikenin var oldu\u011fundan hareketle, su\u00e7un unsurlar\u0131n\u0131n olu\u015ftu\u011fu s\u00f6ylenebilir. Hakim a\u00e7\u0131k ve yak\u0131n tehlikenin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tayin ederken muhatap kitleyi ve \u00f6v\u00fcc\u00fc s\u00f6zlerin mahiyetini bir b\u00fct\u00fcn olarak de\u011ferlendirmek zorundad\u0131r. \u00d6v\u00fcc\u00fc s\u00f6ylemlerin veya payla\u015f\u0131mlar\u0131n muhatap kitleyi <\/strong><\/span>harekete ge\u00e7irici bir etkiyi olu\u015fturmaya elveri\u015fli olup olmad\u0131\u011f\u0131 <\/strong><\/span>da tetkik edilmelidir.<\/span> <\/span>A\u00e7\u0131k ve yak\u0131n tehlikenin varl\u0131\u011f\u0131 her somut olay\u0131n \u00f6zelliklerine g\u00f6re ayr\u0131 ayr\u0131 irdelenmelidir. Bize g\u00f6re kamu bar\u0131\u015f\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 kamu d\u00fczeninin ve g\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanmas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla birisinin bozulmas\u0131 halinde di\u011ferlerinin de do\u011fal olarak zedelenece\u011fi\/bozulaca\u011f\u0131 g\u00f6zden ka\u00e7\u0131r\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Zira kamu bar\u0131\u015f\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 yerde kamu d\u00fczeninin veya g\u00fcvenli\u011finin tesis edilebilmesi de hayat\u0131n ola\u011fan ak\u0131\u015f\u0131na z\u0131tl\u0131k te\u015fkil etmektedir. Doktrinde bu konuda farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fler ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/span><\/span><\/p>\n

\u00d6v\u00fclen su\u00e7un te\u015febb\u00fcste kalm\u0131\u015f olmas\u0131 ve hatta icra hareketlerinin tamamlanmamas\u0131n\u0131n veya neticenin ger\u00e7ekle\u015fmemesinin failin kendisi taraf\u0131ndan engellendi\u011fi g\u00f6n\u00fcll\u00fc vazge\u00e7me halinde dahi, fiilin \u00f6v\u00fclmesi ile su\u00e7u ve su\u00e7luyu \u00f6vme su\u00e7u olu\u015facakt\u0131r.<\/p>\n<\/blockquote>\n

Su\u00e7u ve su\u00e7luyu \u00f6vme su\u00e7unda, \u00f6v\u00fclen fiilin bir su\u00e7 te\u015fkil etmesi gereklidir.<\/strong> Niteli\u011fi itibariyle su\u00e7 te\u015fkil etmeyen, \u00f6rne\u011fin disiplin cezas\u0131 gerektiren bir fiilin ya da kabahatin \u00f6v\u00fclmesi halinde bu su\u00e7 olu\u015fmayacakt\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde su\u00e7 te\u015fkil etmeyen haks\u0131z fiiller ile ahlak kurallar\u0131na ayk\u0131r\u0131 fiillerin \u00f6v\u00fclmesi de \u00f6vme su\u00e7unun fiil unsurunu olu\u015fturmayacakt\u0131r.<\/strong><\/span> \u00d6v\u00fclen fiil, y\u00fcr\u00fcrl\u00fckteki ceza kanununda veya su\u00e7 ve ceza d\u00fczenlemesi i\u00e7eren di\u011fer kanunlarda d\u00fczenlenmi\u015f olmal\u0131d\u0131r. T\u00fcm su\u00e7 d\u00fczenlemelerine ili\u015fkin olarak \u00f6vme su\u00e7unun i\u015flenmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bize g\u00f6re \u00f6v\u00fclen su\u00e7un kasten veya taksirle i\u015flenmi\u015f olmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir fark yoktur. \u00d6v\u00fclen c\u00fcrm\u00fcn su\u00e7 olarak yasada tan\u0131mlanm\u0131\u015f olmas\u0131 yeterlidir.<\/p>\n

\n

Yarg\u0131tay uygulamas\u0131; su\u00e7u ve su\u00e7luyu \u00f6vme su\u00e7unun olu\u015fabilmesi i\u00e7in kesinle\u015fmi\u015f mahkeme karar\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 gerekti\u011fi y\u00f6n\u00fcndedir. Yarg\u0131tay 8. CD, E.2018\/7517, K.2018\/11174, T.18.10.2018.<\/em> <\/span>Fiilin kovu\u015fturulmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan bir muhakeme engeli bulunmas\u0131 ya da yarg\u0131lama s\u0131ras\u0131nda meydana gelen ve yarg\u0131laman\u0131n kesin olmayan \u015fekilde sonu\u00e7lanmas\u0131na sebep olan unsurlar\u0131n (\u00f6rne\u011fin failin \u00f6lmesinin) meydana gelmesi sebebiyle d\u00fc\u015fme karar\u0131 verilmesi halinde, fiilin su\u00e7 te\u015fkil etti\u011fi ya da ki\u015finin su\u00e7un faili oldu\u011fu kesin olarak tespit edilemeyece\u011finden, bu fiilin veya ki\u015finin \u00f6v\u00fclmesi, su\u00e7u ve su\u00e7luyu \u00f6vme su\u00e7unu olu\u015fturmayacakt\u0131r. \u00d6v\u00fclen fiili ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi tespit edilen fail hakk\u0131nda h\u00fckm\u00fcn a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131n geri b\u0131rak\u0131lmas\u0131 karar\u0131 verilmesi halinde ise, a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015f bir h\u00fck\u00fcm bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan istinaf, temyiz, bireysel ba\u015fvuru gibi kanun yollar\u0131na ba\u015fvurulamayaca\u011f\u0131ndan kesinle\u015fmi\u015f bir h\u00fck\u00fcmden s\u00f6z edilemeyecektir. Dolay\u0131s\u0131yla hakk\u0131nda h\u00fckm\u00fcn a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131n geri b\u0131rak\u0131lmas\u0131 karar\u0131 verilen fail ve failin i\u015fledi\u011fi fiilin \u00f6v\u00fclmesi su\u00e7 te\u015fkil etmeyecektir.<\/strong> \u015een, Su\u00e7u ve Su\u00e7luyu \u00d6vme, s.108.<\/em><\/span><\/p>\n

Su\u00e7u ve su\u00e7luyu \u00f6vme su\u00e7u kasten i\u015flenebilen bir su\u00e7tur. Taksirle i\u015flenmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/strong><\/span> Failin kasten hareket etti\u011finden s\u00f6z edebilmek i\u00e7in \u00f6vd\u00fc\u011f\u00fc fiilin su\u00e7 te\u015fkil etti\u011fini veya ki\u015finin o su\u00e7un faili oldu\u011funu, dolay\u0131s\u0131yla bu hususta bir kesin h\u00fckm\u00fcn bulundu\u011funu, ayr\u0131ca \u00f6vme fiilini alenen ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fini bilmesi ve fiili ger\u00e7ekle\u015ftirmeyi istemesi gereklidir. Failin, \u00f6vd\u00fc\u011f\u00fc fiilin su\u00e7 te\u015fkil etti\u011finin veya \u00f6vd\u00fc\u011f\u00fc ki\u015finin su\u00e7lu oldu\u011funun kesin h\u00fck\u00fcmle tespit edilmi\u015f oldu\u011funu bilmemesi halinde, su\u00e7un maddi unsurlar\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fclen bir hata s\u00f6z konusu olacakt\u0131r. Su\u00e7un maddi unsurlar\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fclen bu hata kast\u0131 kald\u0131r\u0131r. Bu sebeple \u00f6v\u00fclen fiilin su\u00e7 te\u015fkil etti\u011finin veya ki\u015finin su\u00e7lu oldu\u011funun kesin h\u00fck\u00fcmle tespit edilmi\u015f oldu\u011funu bilmeyen ki\u015finin manevi unsurun eksikli\u011fi sebebiyle bir cezai sorumlulu\u011fu do\u011fmayacakt\u0131r. Su\u00e7u ve su\u00e7luyu \u00f6vme su\u00e7u nedeniyle yap\u0131lan yarg\u0131lamalar asliye ceza mahkemesi taraf\u0131ndan yerine getirilir. Su\u00e7; ceza normunun yasaklad\u0131\u011f\u0131, tipe uygun, kasten veya taksirle ger\u00e7ekle\u015ftirilen hukuka ayk\u0131r\u0131 fiildir. Su\u00e7 \u00f6vme su\u00e7u kasten i\u015flenebilen bir su\u00e7 olarak d\u00fczenlenmi\u015ftir. Failin \u00f6vd\u00fc\u011f\u00fc fiilin su\u00e7 te\u015fkil etti\u011fini bilmesi ve ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi hareketler ile su\u00e7un \u00f6v\u00fclm\u00fc\u015f olmas\u0131n\u0131 veya iyi g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ifade etmeyi istemesi gerekmektedir. Bayraktar, Su\u00e7 \u0130\u015fleme\u011fe Tahrik, s.224<\/em><\/span> \u0130\u015flenmi\u015f bir su\u00e7tan s\u00f6z edebilmek i\u00e7inse, bu say\u0131lan \u015fartlar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fti\u011finin kesin h\u00fck\u00fcm ile tespit edilmesi gerekir.<\/strong> H\u00fckme kar\u015f\u0131 bir kanun yolu \u00f6ng\u00f6r\u00fclmemi\u015fse, \u00f6ng\u00f6r\u00fclen bir kanun yoluna zaman\u0131nda ba\u015fvurulmam\u0131\u015fsa veya a\u00e7\u0131k olan ola\u011fan kanun yollar\u0131 t\u00fcketilmi\u015fse kesin h\u00fckm\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z edilir. Ceza Muhakemesi Kanunu\u2019nun 223. maddesinde, h\u00fck\u00fcm d\u00fczenlenmi\u015ftir. Buna g\u00f6re; beraat, ceza verilmesine yer olmad\u0131\u011f\u0131, mahk\u00fbmiyet, g\u00fcvenlik tedbirine h\u00fckmedilmesi, d\u00fc\u015fme, davan\u0131n reddi ve adli yarg\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki bir yarg\u0131 merciine y\u00f6nelik g\u00f6revsizlik karar\u0131 kanun yolu bak\u0131m\u0131ndan h\u00fck\u00fcmd\u00fcr.<\/strong><\/span><\/p>\n

Hangi durumlarda ceza verilmesine yer olmad\u0131\u011f\u0131 karar\u0131 verilece\u011fi de CMK md. 223\u2019te d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/strong><\/span> Buna g\u00f6re; y\u00fcklenen su\u00e7la ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak ya\u015f k\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc, ak\u0131l hastal\u0131\u011f\u0131 veya sa\u011f\u0131rl\u0131k ve dilsizlik hali ya da ge\u00e7ici nedenlerin mevcudiyeti, y\u00fcklenen su\u00e7un hukuka ayk\u0131r\u0131 fakat ba\u011flay\u0131c\u0131 emrin yerine getirilmesi suretiyle veya zorunluluk ya da cebir ve tehdit etkisiyle i\u015flenmesi, me\u015fru savunmada s\u0131n\u0131r\u0131n heyecan, korku ve tela\u015f nedeniyle a\u015f\u0131lmas\u0131, kusurlulu\u011fu ortadan kald\u0131ran hataya d\u00fc\u015f\u00fclmesi hallerinde kusurun bulunmamas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla san\u0131\u011fa ceza verilmesine yer olmad\u0131\u011f\u0131 karar\u0131 verilir. Yukar\u0131da s\u00f6z edilen hallerde i\u015flenen fiilin t\u00fcm unsurlar\u0131 mevcut olup, belirtilen hallerde ki\u015finin kusurunun azald\u0131\u011f\u0131 ya da tamamen ortadan kalkt\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle ki\u015fiye ceza verilmez. Bunlara ek olarak i\u015flenen fiilin su\u00e7 olma \u00f6zelli\u011fini devam ettirmesine ra\u011fmen; etkin pi\u015fmanl\u0131k, \u015fahsi cezas\u0131zl\u0131k sebebinin varl\u0131\u011f\u0131, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 hakaret, i\u015flenen fiilin haks\u0131zl\u0131k i\u00e7eri\u011finin azl\u0131\u011f\u0131 dolay\u0131s\u0131yla faile ceza verilmemesi hallerinde de ceza verilmesine yer olmad\u0131\u011f\u0131 karar\u0131 verilir. Kanun koyucu bu hallerin varl\u0131\u011f\u0131nda, fiilin hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmekle birlikte cezaya yer olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla burada cezaland\u0131r\u0131labilir bir durum olmamakla birlikte fiilin su\u00e7 te\u015fkil etti\u011fi h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nmaktad\u0131r. \u0130\u015fte bu nedenle ceza verilmesine yer olmad\u0131\u011f\u0131 karar\u0131n\u0131n verildi\u011fi hallerde ortada i\u015flenmi\u015f bir su\u00e7un varl\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z edilebilmekte ve bunun \u00f6v\u00fclmesi halinde Su\u00e7u ve Su\u00e7luyu \u00d6vme Su\u00e7u meydana gelecektir. G\u00fcnal Kur\u015fun, Ceza Muhakemesinde H\u00fck\u00fcm, Se\u00e7kin Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, Ankara, 2016, s. 139; \u00d6zt\u00fcrk\/Tezcan\/Erdem\/Gezer\/K\u0131r\u0131t\/Akcan\/\u00d6zayd\u0131n\/T\u00fct\u00fcnc\u00fc, s. 642; Yenisey\/Nuho\u011flu, s. 792.<\/em><\/span>
\n<\/strong><\/span><\/p>\n

CMK md. 223\/5\u2019e g\u00f6re mahk\u00fbmiyet karar\u0131; san\u0131\u011f\u0131n, kendisine y\u00fcklenen su\u00e7u i\u015fledi\u011finin sabit olmas\u0131 durumunda verilir. Buna g\u00f6re i\u015flenen fiilin su\u00e7 te\u015fkil etti\u011fi ve fiilin san\u0131k taraf\u0131ndan i\u015flendi\u011fi h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f olur. Mahk\u00fbmiyet karar\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 halinde, i\u015flenmi\u015f bir su\u00e7un varl\u0131\u011f\u0131 da s\u00f6z konusudur. CMK md. 223\/6\u2019ya g\u00f6re; y\u00fcklenen su\u00e7un i\u015flendi\u011finin sabit olmas\u0131 halinde, belli bir cezaya mahk\u00fbmiyet yerine veya mahk\u00fbmiyetin yan\u0131 s\u0131ra g\u00fcvenlik tedbirine de h\u00fckmolunur. Maddeden anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere g\u00fcvenlik tedbirinin varl\u0131\u011f\u0131 da mahk\u00fbmiyet karar\u0131nda oldu\u011fu gibi y\u00fcklenen fiilin san\u0131k taraf\u0131ndan i\u015flendi\u011finin sabit bulunmas\u0131 \u015fart\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Di\u011fer bir ifadeyle, burada da i\u015flenmi\u015f bir su\u00e7 vard\u0131r. D\u00fc\u015fme karar\u0131nda ve adli yarg\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki bir yarg\u0131 merciine y\u00f6nelik g\u00f6revsizlik karar\u0131nda ise kesin h\u00fck\u00fcm verilemedi\u011finden \u00f6t\u00fcr\u00fc i\u015flenmi\u015f bir su\u00e7tan s\u00f6z edilemeyecektir.<\/p>\n<\/blockquote>\n

Su\u00e7u ve Su\u00e7luyu \u00d6vme Su\u00e7u 5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019nun \u0130kinci Kitap, \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc K\u0131s\u0131m, Be\u015finci B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nde Kamu Bar\u0131\u015f\u0131\u2019na Kar\u015f\u0131 Su\u00e7lar ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda d\u00fczenlenmi\u015ftir. su\u00e7un olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in, failin i\u015flenmi\u015f olan bir su\u00e7u veya i\u015flemi\u015f oldu\u011fu bir su\u00e7tan dolay\u0131 bir ki\u015fiyi alenen \u00f6vmesi gerekmektedir. \u0130\u015flenmi\u015f olan bir su\u00e7un failini veya kanuna uymayan ki\u015fili\u011fini, s\u0131rf su\u00e7 i\u015flemesi sebebiyle \u00f6vme h\u00e2li de cezaland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Su\u00e7 i\u015flemi\u015f olan ki\u015finin \u00f6v\u00fclmesi h\u00e2linde, asl\u0131nda bu ki\u015fi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla i\u015flenmi\u015f olan su\u00e7 \u00f6v\u00fclmektedir.\u201d denmektedir.<\/h6>\n

Madde metninde de g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere, su\u00e7un olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in i\u015flenmi\u015f olan bir su\u00e7un veya i\u015flemi\u015f oldu\u011fu su\u00e7tan \u00f6t\u00fcr\u00fc bir kimsenin \u00f6v\u00fclmesi gerekmektedir. Bu \u00f6vme fiili yeterli olmay\u0131p, ayr\u0131ca \u00f6vmenin sonucu olarak kamu d\u00fczeni a\u00e7\u0131s\u0131ndan a\u00e7\u0131k ve yak\u0131n bir tehlikenin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 \u015fart\u0131 da ger\u00e7ekle\u015fmelidir<\/strong><\/span>. Korunan hukuki de\u011fer, kanun ile korunan ve su\u00e7un ihlal etti\u011fi hak veya menfaattir. Su\u00e7u ve Su\u00e7luyu \u00d6vme Su\u00e7uyla korunmak istenen hukuki de\u011fer, toplum d\u00fczeni ve kamu bar\u0131\u015f\u0131d\u0131r. Erol Cihan, \u201cC\u00fcr\u00fcm Fiilini \u00d6vme\u201d, \u0130stanbul \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi Mecmuas\u0131, 1968, C. 34, S. 1-4, s. 115. http:\/\/dergipark.gov.tr\/download\/article-file\/96135 (ET: 08.07.2018); Faruk Erem, T\u00fcrk Ceza Hukuku Cilt III \u00d6zel H\u00fck\u00fcmler, Se\u00e7kin Kitabevi, Ankara, 1985, s. 611; Ayhan \u00d6nder, T\u00fcrk Ceza Hukuku \u00d6zel H\u00fck\u00fcmler, Filiz Kitabevi, \u0130stanbul, 1994, s. 374; Kenan Evren Ya\u015far, \u201cSu\u00e7u ve Su\u00e7luyu \u00d6vme Su\u00e7u\u201d, Yalova \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi Dergisi, 2012, C. 1, S. 2, s. 147; Ersan \u015een.<\/em><\/span><\/p>\n

\u00d6vmek kelimesinin s\u00f6zl\u00fck anlam\u0131;<\/strong> <\/span>birinin veya bir \u015feyin iyiliklerini, \u00fcst\u00fcnl\u00fcklerini s\u00f6yleyerek de\u011ferini y\u00fcceltmek, methetmek, sena etmektir.tdk.gov.tr (ET: 28.02.2017).\u00a0<\/em><\/span>Erem \u00f6vme fiilini; ba\u015fkalar\u0131n\u0131 \u00f6v\u00fclen su\u00e7u i\u015flemeye te\u015fvik edici veya ba\u015fkalar\u0131n\u0131 o su\u00e7u i\u015flemekten al\u0131koyan manevi engelleri ortadan kald\u0131r\u0131c\u0131 s\u00f6zler s\u00f6ylemek olarak tan\u0131mlamaktad\u0131r. Erem, \u00d6zel H\u00fck\u00fcmler, s. 616; ayn\u0131 y\u00f6nde bkz: Faruk Erem\/Nevzat Toroslu, T\u00fcrk Ceza Hukuku \u00d6zel H\u00fck\u00fcmler, Sava\u015f Yay\u0131nevi, Ankara, 2003, s. 230.\u00a0<\/em><\/span>Bayraktar; \u00f6vmenin basit bir y\u00fcceltme olarak anla\u015f\u0131lmamas\u0131 gerekti\u011fini, \u00f6vmenin ayn\u0131 zamanda su\u00e7 i\u015flemeye de tahrik edici hareketler b\u00fct\u00fcn\u00fc oldu\u011funu ileri s\u00fcrmektedir. Bayraktar, s. 217.<\/em><\/span><\/p>\n

Fiilin alenen<\/span> i\u015flenmemesi halinde fiil unsuru ger\u00e7ekle\u015fmeyece\u011finden su\u00e7 olu\u015fmayacakt\u0131r.<\/strong> <\/span>Aleniyet kelime anlam\u0131 olarak a\u00e7\u0131kl\u0131k demektir. Bir fiilin alenen icra edilmesi ise; bu fiilin a\u00e7\u0131ktan a\u00e7\u0131\u011fa, herkesin g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnde, herkesin i\u00e7inde, gizlemeden a\u00e7\u0131k\u00e7a ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi anlam\u0131na gelir.tdk.gov.tr (ET: 15.02.2017)<\/em> <\/span>Yarg\u0131tay taraf\u0131ndan da fiilin birden fazla ki\u015fi taraf\u0131ndan g\u00f6r\u00fcl\u00fcp i\u015fitilebilmesi durumu olarak kabul edilmektedir. Bununla birlikte fiilin i\u015flendi\u011fi yerin objektif olarak birden faza ki\u015finin fiili \u00f6\u011frenmesine imkan tan\u0131mas\u0131 yeterli olup, ki\u015filerin ger\u00e7ekten fiili \u00f6\u011frenip \u00f6\u011frenmedikleri aleniyeti etkilememektedir. \u00d6rne\u011fin, fiilin normal \u015fartlarda birden \u00e7ok ki\u015finin bulunmas\u0131 ola\u011fan olan bir sokakta i\u015flenmesine ra\u011fmen o anda sokakta kimsenin bulunmamas\u0131 halinde de aleniyetin sa\u011fland\u0131\u011f\u0131 kabul edilecektir. Yarg\u0131tay CGK, E.2007\/9-69, K.2007\/99, T.17.04.2007- Yarg\u0131tay CGK, E.2017\/14-1076, K.2018\/492, T.30.10.2018. <\/em><\/span><\/strong>\u201c… b\u00f6l\u00fcc\u00fc ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc lideri A.\u00d6. lehine at\u0131lan sloganlar\u0131 alk\u0131\u015fla destekledikleri ve y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fle de eyleme kat\u0131ld\u0131klar\u0131 anla\u015f\u0131lmakla …\u201d. Yarg\u0131tay 8. CD, 26.03.2009 T., 2007\/7162 E.,2009\/4809 K.;<\/span> \u201cD\u00fczenlenen g\u00f6sterilerin amac\u0131 ve san\u0131\u011f\u0131n att\u0131\u011f\u0131 sloganlar\u0131n i\u00e7eri\u011fine g\u00f6re eylemlerin su\u00e7u ve su\u00e7luyu \u00f6vme su\u00e7unu olu\u015fturdu\u011fu g\u00f6zetilmelidir.\u201d. Yarg\u0131tay 9. CD, 01.06.2010 T., 2008\/10402 E., 2010\/6653 K.;<\/span> \u201cSan\u0131klar\u0131n\u0131n ama\u00e7lar\u0131n\u0131n kasten insan \u00f6ld\u00fcrme su\u00e7undan \u015f\u00fcpheli Og\u00fcn\u2019\u00fcn i\u015fledi\u011fi su\u00e7un do\u011fru bir davran\u0131\u015f oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde kamuoyuna mesaj vermek olup olmad\u0131\u011f\u0131 tart\u0131\u015f\u0131lmadan …\u201d. Yarg\u0131tay 4. CD, 17.12.2012 T.,2010\/27631 E., 2012\/30616 K.\u201c\u2026 herkese a\u00e7\u0131k olan ma\u011fazada meydana gelmi\u015f olup aleniyet \u00f6\u011fesi ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f bulundu\u011fu <\/span>g\u00f6zetilmeden \u2026\u201d. Yarg\u0131tay 4. CD, 01.11.2007 T., 2006\/4781 E., 2007\/8616 K<\/span>.; <\/span>\u201c\u2026 umuma mahsus yol \u00fczerinde y\u00fcr\u00fcmekte olan \u2026 aleniyet unsurunun olu\u015ftu\u011fu \u2026\u201d. <\/span>Yarg\u0131tay 2. CD, 04.06.2003 T., 2001\/33924 E., 2003\/5933 K.; \u201c\u2026 okul bah\u00e7esinde hakaret etti\u011finin anla\u015f\u0131lmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda \u2026 TCK:n\u0131n 125\/4. maddesi <\/span>kapsam\u0131nda bulundu\u011funun g\u00f6zetilmemesi \u2026\u201d. Yarg\u0131tay 2. CD, 12.06.2013 T., 2011\/27129 <\/span><\/span>E., 2013\/15666 K<\/span>.\u00a0 \u201c\u2026 m\u00fc\u015ftekiye ait aleni olmayan evin hol\u00fcnde \u2026\u201d. Yarg\u0131tay 2. CD, 03.07.2013 T.,<\/span><\/span>2001\/39230 E., 2003\/8078 K.<\/span>\u00a0<\/span><\/span><\/p>\n

Bas\u0131n\u0131n haber verme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc de bu su\u00e7 i\u00e7in bir hukuka uygunluk nedeni olu\u015fturur.<\/strong> <\/span>Bas\u0131n\u0131n haber verme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Anayasa\u2019n\u0131n 28. maddesi ile koruma alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Maddenin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda belirtildi\u011fi \u00fczere devletin i\u00e7 ve d\u0131\u015f g\u00fcvenli\u011fini, \u00fclkesi ve milletiyle b\u00f6l\u00fcnmez b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc tehdit eden veya su\u00e7 i\u015flemeye ya da ayaklanma veya isyana te\u015fvik eder nitelikte olan veya devlete ait gizli bilgilere ili\u015fkin bulunan her t\u00fcrl\u00fc haber veya yaz\u0131y\u0131, yazanlar veya bast\u0131ranlar veya ayn\u0131 ama\u00e7la, basanlar, ba\u015fkas\u0131na verenler bu haktan yararlanamayacaklard\u0131r. Bas\u0131n\u0131n haber verme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 ortadan kald\u0131rabilmesi i\u00e7in, bas\u0131n yoluyla kamuya duyurulan hadisenin haber niteli\u011fi ta\u015f\u0131mas\u0131 gerekir, bu haberin do\u011fru olmas\u0131 ve g\u00fcncel olmas\u0131 gerekir, ayr\u0131ca haberin bilinmesinde kamu yarar\u0131 bulunmas\u0131 gerekir. Bu \u015fartlar\u0131 ta\u015f\u0131mayan durumlarda, bu hakk\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 yoluyla hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fildir. Artuk\/G\u00f6kcen\/Yenid\u00fcnya, Genel H\u00fck\u00fcmler, s. 433-435. \u00d6zgen\u00e7, Genel H\u00fck\u00fcmler, s. 307 vd; \u00d6zbek\/Kanbur\/Do\u011fan\/Bacaks\u0131z\/Tepe, Genel H\u00fck\u00fcmler, s. 338; Hakeri, s. 367; Akbulut, s. 459 vd.-Yarg\u0131tay CGK 13.02.2007 T., 2007\/7-28 E., 2014\/ 34 K.<\/em><\/span><\/p>\n

\u0130fade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc,<\/strong> <\/span>mutlak bir hak olmamas\u0131 sebebiyle s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131labilir. 1981 tarihli TC Anayasas\u0131\u2019n\u0131n \u201cD\u00fc\u015f\u00fcnceyi A\u00e7\u0131klama ve Yayma H\u00fcrriyeti\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 26. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131, \u201cHerkes, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaatlerini s\u00f6z, yaz\u0131, resim veya ba\u015fka yollarla tek ba\u015f\u0131na veya toplu olarak a\u00e7\u0131klama ve yayma hakk\u0131na sahiptir. Bu h\u00fcrriyet resmi makamlar\u0131n m\u00fcdahalesi olmaks\u0131z\u0131n haber veya fikir almak ya da vermek serbestli\u011fini de kapsar. Bu f\u0131kra h\u00fckm\u00fc, radyo, televizyon, sinema veya benzeri yollarla yap\u0131lan yay\u0131mlar\u0131n izin sistemine ba\u011flanmas\u0131na engel de\u011fildir.\u201d h\u00fckm\u00fcyle, ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne anayasal bir koruma getirmi\u015ftir. Mutlak bir hak olarak kabul edilmeyen ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, AY md.26\/2\u2019de g\u00f6sterilen sebeplerle ve md.13 ve<\/span> 14\u2019te g\u00f6sterilen usullerle bir s\u0131n\u0131rland\u0131rma rejimine tabi tutulmu\u015ftur. Anayasa\u2019n\u0131n 13. maddesine g\u00f6re, temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler \u00f6zlerine dokunulmaks\u0131z\u0131n, Anayasa\u2019da g\u00f6sterilen sebeplere dayan\u0131larak ve ancak bir kanunla s\u0131n\u0131rlanabilir. Ayn\u0131 zamanda s\u0131n\u0131rlaman\u0131n, Anayasa\u2019n\u0131n s\u00f6z\u00fc ve ruhuna, demokratik toplu d\u00fczenine ve laik cumhuriyetin gereklilerine uygun ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc olmas\u0131 gerekmektedir. Anayasa\u2019n\u0131n 26.maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131, ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn, milli g\u00fcvenlik, kamu d\u00fczeni, kamu g\u00fcvenli\u011fi, cumhuriyetin temel nitelikleri, devletin \u00fclkesi ve milleti ile b\u00f6l\u00fcnmez b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn korunmas\u0131, su\u00e7un \u00f6nlenmesi, su\u00e7lunun cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131, devlet s\u0131rr\u0131 olarak belirlenen bilgilerin a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131n engellenmesi, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n \u015f\u00f6hret veya haklar\u0131n\u0131n, \u00f6zel veya aile hayatlar\u0131n\u0131n veya meslek s\u0131rlar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve yarg\u0131lama g\u00f6revinin gere\u011fine uygun \u015fekilde yerine getirilmesi ama\u00e7lar\u0131yla s\u0131n\u0131rlanabilece\u011fini \u00f6ng\u00f6rmektedir. AYM ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ile demokratik toplum d\u00fczeni aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi \u201c\u0130fade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, demokratik toplumun temellerinden biri olup toplumun geli\u015fmesi ve bireyin kendini geli\u015ftirmesi ve ger\u00e7ekle\u015ftirmesi i\u00e7in vazge\u00e7ilmez ko\u015fullar aras\u0131nda yer al\u0131r. Hakikat \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 fikirlerin \u00e7arp\u0131\u015fmas\u0131ndan do\u011far. Bu ba\u011flamda toplumsal ve siyasal \u00e7o\u011fulculu\u011fu sa\u011flamak, her t\u00fcrl\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcncenin bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l bir \u015fekilde ve serbest\u00e7e ifadesine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde birey \u00f6zg\u00fcn ki\u015fili\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcncelerini serbest\u00e7e ifade edebildi\u011fi ve tart\u0131\u015fabildi\u011fi bir ortamda ger\u00e7ekle\u015ftirebilir. \u0130fade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, kendimizi ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131 tan\u0131mlamada, anlamada ve alg\u0131lamada, bu \u00e7er\u00e7evede ba\u015fkalar\u0131yla ili\u015fkilerimizi belirlemede ihtiya\u00e7 duydu\u011fumuz bir de\u011ferdir.\u201d;<\/span><\/em> \u201c\u0130fade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcncenin iletilmesini ve dola\u015f\u0131m\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirerek bireyin ve toplumun bilgilenmesini sa\u011flar. \u00c7o\u011funlu\u011fa muhalif olanlar da d\u00e2hil olmak \u00fczere d\u00fc\u015f\u00fcncelerin her t\u00fcrl\u00fc ara\u00e7la a\u00e7\u0131klanmas\u0131, a\u00e7\u0131klanan d\u00fc\u015f\u00fcnceye payda\u015f sa\u011flanmas\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcnceyi ger\u00e7ekle\u015ftirmek ve ger\u00e7ekle\u015ftirme konusunda ikna etmek \u00e7o\u011fulcu demokratik d\u00fczenin gereklerindedir. Bu itibarla ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc demokrasinin i\u015fleyi\u015fi i\u00e7in ya\u015famsal \u00f6nemdedir\u201d \u015feklinde a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r. Emin Ayd\u0131n Ba\u015fvurusu, \u00a741; Bekir Co\u015fkun Ba\u015fvurusu, B.N.2014\/12151, T.04.06.2015, E.T.23.06.2018, \u00a735.-Ali R\u0131za \u00dc\u00e7er Ba\u015fvurusu (2), B.N.2013\/2015, T.02.07.2015, (\u00c7evrimi\u00e7i), http:\/\/www.anayasa.gov.tr\/icsayfalar\/kararlar\/kbb.html, E.T.23.06.2018, \u00a728.<\/em><\/span><\/p>\n

Su\u00e7un nitelikli halleri TCK md. 218\u2019de ortak h\u00fck\u00fcmler ad\u0131 alt\u0131nda d\u00fczenlenmi\u015ftir. Buna g\u00f6re su\u00e7un bas\u0131n ve yay\u0131n yolu ile i\u015flenmesi halinde verilecek ceza yar\u0131 oran\u0131na kadar artt\u0131r\u0131l\u0131r.<\/strong><\/span> Bas\u0131n ve yay\u0131n yolu deyiminden ne anla\u015f\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi konusunda ise TCK md. 6\/1-g\u2019deki tan\u0131ma bak\u0131lmal\u0131d\u0131r. Buna g\u00f6re; her t\u00fcrl\u00fc yaz\u0131l\u0131, g\u00f6rsel, i\u015fitsel ve elektronik kitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131yla yap\u0131lan yay\u0131nlar, bas\u0131n ve yay\u0131n yolu ile yap\u0131lm\u0131\u015f say\u0131l\u0131r.<\/strong><\/span><\/p>\n

Kamu d\u00fczeni<\/strong> <\/span>\u201cbozuldu\u011funda kamu yarar\u0131n\u0131 olumsuz y\u00f6nde etkileyen ve bozulmas\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesiyle de kamu yarar\u0131 ger\u00e7ekle\u015fen d\u00fczen\u201d<\/span> ; toplumsal hayat\u0131n d\u00fczenli gidi\u015fi, yurtta\u015flar\u0131n birbirleri ve devletle olan ili\u015fkilerini uyumlu bi\u00e7imde ve bar\u0131\u015f i\u00e7inde s\u00fcrd\u00fcrmeleri\u201d; \u201ctoplumun bar\u0131\u015f ve g\u00fcven i\u00e7inde geli\u015fmesini ve ya\u015famlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesini sa\u011flayacak ortam<\/span> \u015feklinde ifade edilmi\u015ftir. Metin G\u00fcnday, \u0130dare Hukuku, 10. Bask\u0131, Ankara, \u0130maj Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, 2015, s.290- Bayraktar, Su\u00e7 \u0130\u015fleme\u011fe Tahrik, s.97-\u015eeref G\u00f6z\u00fcb\u00fcy\u00fck, Turgut Tan, \u0130dare Hukuku \u2013 Cilt: I Genel Esaslar, G\u00fcncelle\u015ftirilmi\u015f 11. Bas\u0131, Ankara, Turhan Kitabevi, 2016, s.652. <\/em>\u201c…(Kamu d\u00fczeni) deyiminin; toplumun huzur ve s\u00fckununun sa\u011flanmas\u0131n\u0131, devletin ve devlet te\u015fkilat\u0131n\u0131n muhafazas\u0131n\u0131 hedef tutan her \u015feyi ifade etti\u011fi, bir ba\u015fka deyimle, cemiyetin her sahadaki d\u00fczeninin temelini te\u015fkil eden b\u00fct\u00fcn kurallar\u0131 kapsad\u0131\u011f\u0131 sonucuna var\u0131lmaktad\u0131r.\u201d AYM, E. 1963\/128, K. 1964\/8, 17.04.1964, AMKD 2, s. 47. <\/span><\/em>Kamu d\u00fczeni,<\/span> <\/strong><\/span>bozuldu\u011funda kamu yarar\u0131n\u0131 olumsuz y\u00f6nde etkileyen ve bozulmas\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesiyle de kamu yarar\u0131 ger\u00e7ekle\u015fen bir d\u00fczendir ve bireylerin umumi veya umuma a\u00e7\u0131k yerlerde, g\u00fcvenlik, dirlik ve esenlik ve sa\u011fl\u0131k i\u00e7inde ya\u015famlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmelerinin sa\u011flanmas\u0131 ile korunur. G\u00dcNDAY: s.246-248.\u00a0<\/span><\/em><\/span><\/span><\/h5>\n
\n

Kamu d\u00fczeni kavram\u0131n\u0131 \u015fu \u00fc\u00e7 \u00f6zellik niteler : Kamu d\u00fczeni,<\/span> g\u00fcvenlik, dirlik-esenlik ve sa\u011fl\u0131k olmak \u00fczere \u00fc\u00e7 unsurdan olu\u015fur<\/strong><\/span>. Modern anlay\u0131\u015f bu \u00fc\u00e7 unsur d\u0131\u015f\u0131nda , kamu d\u00fczeninin tan\u0131m\u0131nda \u201cgenel ahlak\u201d, \u201ckamusal estetik\u201d, \u201cinsan onuru\u201d gibi baz\u0131 yeni unsurlara da yer vermi\u015ftir. Her su\u00e7 kamu d\u00fczenini ihlal eder. G\u00fcvenlik, bireylerin can ve mallar\u0131na zarar verebilecek tehdit ve tehlikelerin yoklu\u011fu anlam\u0131na gelir. Dirlik ve esenlik, ya\u015fam\u0131n normal seyrini olumsuz y\u00f6nde etkileyebilecek her t\u00fcrl\u00fc d\u00fczensizlik ve kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n yoklu\u011fudur. Sa\u011fl\u0131k, toplumun bula\u015f\u0131c\u0131 ve yayg\u0131n hastal\u0131klardan uzak tutulmas\u0131n\u0131, toplumun sa\u011fl\u0131k ko\u015fullar\u0131 i\u00e7inde ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesini ifade eder. G\u00dcNDAY: s.248\u00a0<\/em><\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

    \n
  1. Kamu g\u00fcvenli\u011fi,<\/span><\/strong> bireylerin can ve mallar\u0131na zarar verebilecek tehdit ve tehlikelerin yoklu\u011fu anlam\u0131na gelir.\u00a0 ba\u015fka bir deyi\u015fle g\u00fcvenlik (asayi\u015f, emniyet), ki\u015filerin kamusal ya da kamuya a\u00e7\u0131k yerlerde, sald\u0131r\u0131ya, zorlamaya, itilip kak\u0131lmaya, kazaya ve engellemeye (durdurulma, bekletilme, al\u0131konma) u\u011framadan dola\u015fmalar\u0131 veya bulunmalar\u0131, can ve mallar\u0131 i\u00e7in hi\u00e7bir zaman endi\u015fe duymamalar\u0131 ve bu y\u00f6nde inan\u00e7 ve kanaat sahibi olmalar\u0131d\u0131r. G\u00dcNDAY: s.248-L\u00fctfi DURAN: \u0130dare Hukuku Ders Notlar\u0131, \u0130stanbul 1982, s. 254. <\/em><\/span><\/span>\u00d6rne\u011fin kolluk makamlar\u0131 kendi g\u00fcvenliklerini sa\u011flamak amac\u0131yla motosiklet s\u00fcr\u00fcc\u00fclerine kask, i\u015f\u00e7ilere baret, otomobil s\u00fcr\u00fcc\u00fclerine emniyet kemeri takma zorunlulu\u011fu getirebilir.<\/li>\n
  2. Kamu dirli\u011fi ve esenli\u011fi,<\/strong><\/span> ya\u015fam\u0131n normal seyrini olumsuz y\u00f6nde etkileyebilecek her t\u00fcrl\u00fc d\u00fczensizlik ve kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n yoklu\u011fudur. Doktrinde s\u00fckun ve huzur, menfi bir \u015fekilde, kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k halinin aksi olan fiili durum olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131r. Kamu huzur ve s\u00fckununun bozulmas\u0131 hallerine as\u0131l \u00f6rnek olarak, isyan, ihtilal, komplo, fesat \u00e7\u0131karma ve her t\u00fcrl\u00fc \u015fiddet hali g\u00f6sterilir. En basit \u00f6rnek ise, g\u00fcr\u00fclt\u00fc kirlili\u011fi, dola\u015f\u0131m sorunlar\u0131 ve benzeri durumlard\u0131r. S\u0131dd\u0131k Sami ONAR: \u0130dare Hukukunun Umumi Esaslar\u0131, C.III, \u0130stanbul 1966, s.1479; \u0130. Giritli, \u0130dare Hukuku, C.3, 3. Bask\u0131, \u0130stanbul 1967, s.101.\u00a0<\/em><\/span><\/li>\n
  3. Kamu sa\u011fl\u0131\u011f\u0131,<\/span> <\/strong>toplumun bula\u015f\u0131c\u0131 ve yayg\u0131n hastal\u0131klardan uzak tutulmas\u0131n\u0131, toplumun sa\u011fl\u0131k ko\u015fullar\u0131 i\u00e7inde ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesini ifade eder. Yoksa her bir bireyin teker teker hastal\u0131klardan ar\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131 ve kurtar\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na gelmemektedir. Bu ba\u011flamda, \u00f6rne\u011fin, salg\u0131n bir hastal\u0131k idari m\u00fcdahalenin konusu olurken, idare her bireyin sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131yla ilgilenmez. G\u00dcNDAY: 248.<\/em><\/span><\/li>\n<\/ol>\n

    Milli g\u00fcvenlik ,<\/span><\/strong> “Yurt \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde beliren i\u00e7 ve d\u0131\u015f tehlikelere kar\u015f\u0131 Devlet t\u00fczel ki\u015fili\u011finin savunma ve g\u00fcvenlik alt\u0131na al\u0131nmas\u0131,” d\u0131r. Dan\u0131\u015ftay, 12.D., E. 1969\/4097, K. 1970\/426, KT. 5.3.1970, DKD., Y\u0131l 1, S.1, 1971, s. 379-426<\/em><\/span> D\u0131\u015f g\u00fcvenlikten de anla\u015f\u0131lmas\u0131 gereken devletin ve \u00fclkenin sava\u015fta ve bar\u0131\u015fta d\u0131\u015f tehlikelere kar\u015f\u0131 korunmas\u0131d\u0131r. \u0130\u00e7 g\u00fcvenlikten anla\u015f\u0131lmas\u0131 gereken ise, devletin i\u00e7 isyan, ayaklanma tahrik ve y\u0131k\u0131c\u0131 eylemlere kar\u015f\u0131 korunmas\u0131d\u0131r. Kamu d\u00fczeni ve tek ba\u015f\u0131na d\u0131\u015f g\u00fcvenlik aras\u0131nda do\u011frudan bir ba\u011f bulunmamakla birlikte, i\u00e7 g\u00fcvenlik ve kamu d\u00fczeni kavramlar\u0131 yak\u0131ndan ili\u015fkilidir. \u015e\u00f6yle ki; i\u00e7 g\u00fcvenli\u011fi tehdit eden her t\u00fcrl\u00fc eylem kamu d\u00fczenini de bozmaktad\u0131r. Ancak bu ili\u015fki tam olarak kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 de\u011fildir; yani kamu d\u00fczenini bozan her eylem i\u00e7 g\u00fcvenli\u011fe y\u00f6nelik olmayabilir. \u00d6rne\u011fin bir ayaklanma durumunda hem milli g\u00fcvenlik ve hem de kamu d\u00fczeninin bozulmas\u0131ndan s\u00f6z edilebilir. Ancak, sa\u011fl\u0131ks\u0131z ko\u015fullarda \u00e7al\u0131\u015fan bir yiyecek i\u015fletmesi s\u00f6z konusu oldu\u011funda, kamu d\u00fczeni zarar g\u00f6rm\u00fc\u015f ya da risk alt\u0131nda iken, milli g\u00fcvenli\u011fin tehdit alt\u0131nda oldu\u011fu s\u00f6ylenemez.<\/p>\n

    Kamu yarar\u0131,<\/span><\/strong> \u201cki\u015finin ve toplumun huzurunu sa\u011flamak\u201d anlam\u0131na gelir. AYM., E. 1977\/1, K. 1977\/20, RG: 05.12.1977-16130.<\/em><\/span> \u201cVatanda\u015flar aras\u0131nda kin ve d\u00fc\u015fmanl\u0131k yarat\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesi, milli huzurun bozulmamas\u0131, kamu yarar\u0131d\u0131r. Bu, toplum hayat\u0131n\u0131 zarardan korumay\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fi sa\u011flamay\u0131 ama\u00e7lar. AYM., E. 1963\/16, K. 1963\/83, RG: 09.07.1963-11449 Kamu d\u00fczeninin dayand\u0131\u011f\u0131 ilk temel, kamu yarar\u0131, toplumun genel \u00e7\u0131kar\u0131d\u0131r. Kamu yarar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle konulmu\u015f \u00f6zel bir hukuk d\u00fczeni olan kamu d\u00fczeni \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n saptanmas\u0131nda da ba\u015fvurulacak bir kavram ve \u00f6l\u00e7\u00fctt\u00fcr. Toplulu\u011fun her y\u00f6nden genel \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 koruyan h\u00fck\u00fcmler kamu yarar\u0131n\u0131 ve sonu\u00e7 olarak kamu d\u00fczenini ilgilendirir. Her t\u00fcrl\u00fc yasal, idari ve yarg\u0131sal pratik, kamu yarar\u0131 ad\u0131na ger\u00e7ekle\u015ftirilmektedir. Bu ba\u011flamda kamu d\u00fczeninin varl\u0131k nedeni de kamu yarar\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilmesidir. Necip B\u0130LGE: Hukuk Ba\u015flang\u0131c\u0131, 12. Bask\u0131, Ankara 1998, s. 54.\u00a0 <\/em>Kamu yarar\u0131 \u2018ki\u015finin ve toplumun huzur ve refah\u0131n\u0131 sa\u011flamak\u2019 anlam\u0131na gelir. Anayasaya g\u00f6re bu, Devletin ba\u015fta gelen \u00f6devidir.\u201d (AYM, T.5.4.1977, E.1977\/1,K.1977\/20, AMKD 15, s.253-264,)<\/em> <\/span>\u201cSe\u00e7im g\u00fcvenli\u011fi, kamu d\u00fczeni ve hatta kamu yarar\u0131 kavramlar\u0131 i\u00e7inde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcr.\u201d (AYM, T.5.4.1977, E.1977\/1,K.1977\/20, AMKD 15, s.253-264,)<\/em><\/span> Kamu yarar\u0131 toplum yarar\u0131d\u0131r. \u201cCeza verme hakk\u0131n\u0131n esas\u0131n\u0131 adaletle s\u0131n\u0131rland\u0131rm\u0131\u015f toplumsal yarar d\u00fc\u015f\u00fcncesi olu\u015fturur. Kamu yarar\u0131n\u0131n takdiri ise yasama organ\u0131n\u0131n yetkisindedir. Ne var ki bu organ kamu yarar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle eylemlere diledi\u011fi miktarda ceza saptayamayaca\u011f\u0131 gibi, ki\u015fi haklar\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fcne de dokunamaz.\u201d (AYM, T.29.4.1980, E.1979\/37, K.1980\/26, RG. 23.8.1980) <\/em><\/span>Kamu d\u00fczeni, kamu yarar\u0131d\u0131r. \u201cVatanda\u015flar aras\u0131nda kin ve d\u00fc\u015fmanl\u0131k yarat\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesi, milli huzurun bozulmamas\u0131, kamu yarar\u0131d\u0131r. Bu, toplum hayat\u0131n\u0131 zarardan korumay\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fi sa\u011flamay\u0131 ama\u00e7lar.\u201d (AYM,T.8.4.1963, E.1963\/16, K.1963\/63, AMKD 1, s.194-210,) <\/em>Siyasi partilerin demokratik siyasi hayat\u0131n vazge\u00e7ilmez unsuru olmas\u0131, onlar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 kamu yarar\u0131 k\u0131lar.<\/span> (AYM, T.18.19.2.1969, E.1968\/26, K.1969\/14, AMKD 7, s.244-268)<\/em>.<\/span> \u201cSosyal d\u00fczen ve toplum yarar\u0131 amac\u0131yla anayasal ilkeye ayr\u0131k getirilmesi kamu yarar\u0131nad\u0131r.\u201d (T.21.9.1966, E.1966\/14, K.1966\/36, AMKD 4, s.246-253) <\/em><\/span>\u201cEkonomik ve sosyal dengeyi sa\u011flamak gibi hakl\u0131 nedenlere dayanan \u00e7al\u0131\u015fma hakk\u0131 s\u0131n\u0131rlamalar\u0131, m\u00fclkiyet hakk\u0131n\u0131n toplum yarar\u0131na kullan\u0131lamamas\u0131 anlam\u0131na gelmez, zira s\u0131n\u0131rlama kamu yarar\u0131nad\u0131r.\u201d (T.26-27.9.1967, E.1963\/336, K.1967\/29, AMKD 6, s.6-47.)<\/em><\/span>\u201cAnayasan\u0131n 130. maddesiyle Devletin h\u00fck\u00fcm ve tasarrufu alt\u0131nda oldu\u011fu a\u00e7\u0131klanan do\u011fal zenginlikler ve kaynaklar\u0131n aranmas\u0131 ve i\u015fletilmesinin ilke olarak Devlet g\u00f6revi say\u0131lmas\u0131, Anayasa koyucunun bu i\u015fleri \u2018kamu hizmeti\u2019 niteli\u011finde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn a\u00e7\u0131k kan\u0131t\u0131d\u0131r.\u201d (T.21.6.1979, E.1979\/1, K.1979\/30, AMKD 17, s. 216-265)<\/em> <\/span>\u201cKamu hizmetinin gerekleri, kamu yarar\u0131 gere\u011fidir.\u201d (T.12.10.1976, E.1976\/38, K.1976\/46, AMKD 14, s.252-286,) <\/span><\/em>\u201cKamu yarar\u0131 nedeniyle \u00f6zel hayat\u0131n gizlili\u011fine dokunulabilir.\u201d (T.26-27.9.1967, E.1963\/336, K.1967\/29, AMKD 6, s.6-47) <\/span><\/em>\u201cKamu yarar\u0131 amac\u0131yla olsa da bir hakk\u0131n \u00f6z\u00fcne dokunulamaz.\u201d (T.26.3.1963, E.1963\/3, K.1963\/67, AMKD 1, s.147-160,)<\/span><\/em>\u00a0\u201cKamu yarar\u0131na dayan\u0131larak ayr\u0131m yap\u0131lmas\u0131 e\u015fitlik ilkesini zedelemez.\u201d (T.26.12.1968, E.1968\/9, K.1968\/67, AMKD 6, s.355-362<\/em><\/span>,) \u201cYasayla temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin k\u0131s\u0131tlanmas\u0131n\u0131n topluma sa\u011flayaca\u011f\u0131 yarar\u0131n, ki\u015filer i\u00e7in getirece\u011fi yarara a\u011f\u0131r basmas\u0131 durumunda kamu yarar\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 kabul edilmelidir.\u201d (T.8.2.1979, E.1978\/54, K.1979\/9, AMKD 17, s.56-71)<\/span><\/em>\u201cKamu hizmetinin gerekleri, kamu yarar\u0131 gere\u011fidir.\u201d (T.12.10.1976, E.1976\/38, K.1976\/46, AMKD 14, s.252-286,) <\/span><\/em>\u201cYasa koyucuya verilen d\u00fczenleme yetkisi, hi\u00e7bir \u015fekilde kamu yarar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131racak veya engelleyecek… bi\u00e7imde kullan\u0131lamaz.\u201d (<\/span>A<\/em>nayasa Mahkemesi, E.1985\/1, K.1986\/4, RG. 10.7.1986, say\u0131 19160)<\/span><\/em><\/span>
    \n<\/em><\/span><\/p>\n

    \u201cGenel ahlak\u201d ya da \u201ckamu ahlak\u0131\u201d;<\/span> <\/strong>toplumun etik, manevi dayana\u011f\u0131n\u0131n korunmas\u0131 anlam\u0131na gelmektedir ve kamu yarar\u0131n\u0131n tinsel bak\u0131mdan de\u011ferlendirilmesini ifade eder. B\u0130LGE: Hukuk Ba\u015flang\u0131c\u0131, s. 54. Ayr\u0131ca bkz. \u0130. KILLIO\u011eLU, Ahlak Hukuk \u0130li\u015fkisi, \u0130stanbul, 1988,<\/span> s.360<\/span>. <\/em>Genel ahlaka ayk\u0131r\u0131 bir eylemin idare taraf\u0131ndan \u00f6nlenebilmesi, s\u00f6z konusu eylem nedeniyle d\u0131\u015f kamu d\u00fczeninin ger\u00e7ekten ve mutlaka bozulmas\u0131 tehlikesi bulundu\u011fu takdirde hukuka uygun say\u0131labilir. Genel ahlak nedeniyle kimi \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin s\u0131n\u0131rlanmas\u0131nda, bireylerin fikir, kanaat ve ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n d\u00fczenlenmesi ve denetlenmesi de\u011fil, yerine g\u00f6re g\u00fcvenli\u011fin, dirli\u011fin ve sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n korunmas\u0131 s\u00f6z konusudur.<\/p>\n

    Anayasa Mahkemesi kamu d\u00fczenine ilk kez E.1963\/128, K.1964\/8, T.28.01.1964 karar\u0131nda de\u011finmi\u015f ve kavrama ili\u015fkin olarak \u201c\u2026kamu d\u00fczeni deyiminin, toplumun huzur ve s\u00fckununun sa\u011flanmas\u0131, devletin ve devlet te\u015fkilat\u0131n\u0131n muhafazas\u0131n\u0131 hedef tutan her \u015feyi ifade etti\u011fi, bir ba\u015fka deyimle cemiyetin her sahadaki d\u00fczeninin temelini te\u015fkil eden b\u00fct\u00fcn kurallar\u0131 kapsad\u0131\u011f\u0131 sonucuna var\u0131lmaktad\u0131r\u201d tespitinde bulunmu\u015ftur. Anayasa Mahkemesi sonraki kararlar\u0131nda kamu d\u00fczeni kavram\u0131n\u0131n ekonomik, sosyal ve ahlaki unsurlar\u0131 da kapsad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmi\u015ftir. Tekinsoy, a.g.e., s.255; \u00c7etinda\u011f, a.g.e., s.58<\/em><\/span><\/h6>\n

    Geni\u015f anlamda kamu d\u00fczeni<\/strong><\/span> toplum yap\u0131s\u0131n\u0131 ve kurumlar\u0131n\u0131, bireyler aras\u0131 ili\u015fkileri, toplumsal ya\u015fam\u0131 ilgilendiren kurallar\u0131 ve de\u011ferleri kapsamaktad\u0131r. Bu a\u00e7\u0131dan kamu d\u00fczeni toplumun sosyal ve siyasal yap\u0131s\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 ve hem bireyler aras\u0131ndaki hem de bireyler ile kurumlar aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin uyumlu bi\u00e7imde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi, bireylerin huzur i\u00e7inde ya\u015famas\u0131 anlam\u0131na gelmektedir. Dar anlamda kamu d\u00fczeni<\/span><\/strong> ise d\u00fczenli i\u015fleyen bir toplumsal hayat\u0131, bireylerin birbirleri ve devletle olan ili\u015fkisinin uyumlu \u015fekilde s\u00fcrmesini ve bar\u0131\u015f i\u00e7inde ya\u015famalar\u0131n\u0131 ifade etmekte olup, geni\u015f anlamda kamu d\u00fczeninin bir par\u00e7as\u0131n\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r. Bayraktar, Su\u00e7 \u0130\u015fleme\u011fe Tahrik, s.97<\/em><\/span><\/p>\n

    Su\u00e7 i\u015flemeye tahrik, su\u00e7u ve su\u00e7luyu \u00f6vme veya halk\u0131 kin ve d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011fa tahrik su\u00e7lar\u0131n\u0131n i\u015flenmesi ile kamu d\u00fczenini olu\u015fturan hukuki de\u011ferler tek tek ihlal edilmemekte; kamu d\u00fczeninin bir b\u00fct\u00fcn olarak ifade etti\u011fi huzur ve bar\u0131\u015f i\u00e7inde ya\u015fama durumu ihlal edilmektedir<\/strong>. Bu sebeple bu su\u00e7lar kamu d\u00fczenini do\u011frudan ihlal etmektedir. bkz.: Zeki Haf\u0131zo\u011fullar\u0131, Devrim G\u00fcng\u00f6r, \u201cT\u00fcrk Ceza Hukukunda Su\u00e7lar\u0131n Tasnifi\u201d, TBBD, S:69, 2007, s.31.<\/em><\/span><\/p>\n

    Kamu bar\u0131\u015f\u0131na kar\u015f\u0131 su\u00e7lardan biri olan ve TCK md.213\u2019te d\u00fczenlenen halk aras\u0131nda korku ve panik yaratmak amac\u0131yla tehdit su\u00e7unun komisyon gerek\u00e7esinde kamu bar\u0131\u015f\u0131 kavram\u0131na ili\u015fkin olarak \u201cKamu bar\u0131\u015f\u0131 kavram\u0131ndan,<\/strong><\/span> bireyler aras\u0131ndaki ili\u015fkilerde hukukun egemen oldu\u011fu toplum d\u00fczeni anla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bireylerin ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131, bar\u0131\u015f esas\u0131na dayal\u0131 bir hukuk toplumunda ya\u015fad\u0131klar\u0131na dair duygunun da kamu bar\u0131\u015f\u0131 kavram\u0131 i\u00e7erisinde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi gerekmektedir. Bu kavram, kamu g\u00fcvenli\u011fi kavram\u0131ndan daha geni\u015f bir anlam i\u00e7eri\u011fine sahiptir.\u201d tespitinde bulunulmu\u015ftur. Kamu bar\u0131\u015f\u0131 \u201ckamu d\u00fczeni ile kamu g\u00fcvenli\u011fi aras\u0131nda anlaml\u0131 bir ileti\u015fim kurabilmek i\u00e7in korunmas\u0131 gerekli bir de\u011fer olarak, ki\u015filerin huzur ve s\u00fck\u00fbnet i\u00e7inde ya\u015fad\u0131klar\u0131na ili\u015fkin temel inanc\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 ve bunun yan\u0131nda hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn sa\u011fland\u0131\u011f\u0131 durumdur. \u00d6yk\u00fc Didem Ayd\u0131n, \u201cYeni Ceza Kanunu ve Uygulamas\u0131na Ele\u015ftirel Bir Bak\u0131\u015f\u201d, Hukuki Perspektifler Dergisi, S:6-9, 2006, s.7.kamu bar\u0131\u015f\u0131, kamu d\u00fczeninden daha dar, kamu g\u00fcvenli\u011finden daha geni\u015f bir kavramd\u0131r. Ahmet G\u00f6kcen, \u201cKamu Bar\u0131\u015f\u0131na Kar\u015f\u0131 Su\u00e7lar\u201d, Polis Dergisi, S: 44, Nisan-May\u0131s-Haziran 2005, s.1; Parlar, a.g.e., s.1147; \u015eahbaz, a.g.e., s.2419; \u00d6zge Api\u015f, Halk\u0131 Kin ve D\u00fc\u015fmanl\u0131\u011fa Alenen Tahrik veya A\u015fa\u011f\u0131lama Su\u00e7lar\u0131 (TCK md.216), Ankara, Adalet Yay\u0131nevi, 2017, s.21.<\/em><\/span><\/p>\n

    \n

    Su\u00e7 i\u015flemeye tahrik su\u00e7unda (TCK md.214), muhataplar\u0131 belirli y\u00f6nde hareket etmeleri i\u00e7in harekete ge\u00e7irebilecek do\u011frudan bir telkin s\u00f6z konusuyken; \u00f6vme su\u00e7unda muhataplar\u0131n iradesine do\u011frudan etki edecek bir fiil ger\u00e7ekle\u015ftirilmemektedir. Ya\u015far, G\u00f6kcan, Artu\u00e7, a.g.e., s.6496-6497.<\/em><\/span> Muhataplar\u0131n iradesi \u00fczerindeki etki, \u00f6v\u00fclen fiilin takdiri hak eden, do\u011fru, me\u015fru y\u00f6nlerinin ortaya koyulmas\u0131, fiilin y\u00fcceltilmesi sonucu fiilin i\u015flenmemesi y\u00f6n\u00fcndeki psikolojik engellerin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 \u015feklinde ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Sonu\u00e7 itibar\u0131yla, muhataplar\u0131n su\u00e7 i\u015flemeleri y\u00f6n\u00fcndeki iradeleri \u00fczerindeki etki su\u00e7 i\u015flemeye tahrik su\u00e7unda do\u011frudan, \u00f6vme su\u00e7unda ise dolayl\u0131 olarak ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bu sebeple \u00f6vme fiili su\u00e7 i\u015flemeye dolayl\u0131 bir tahrik te\u015fkil etmektedir. Cihan, a.g.e., s.117; Erem, Toroslu, a.g.e., s.230; Erem, Amme Nizam\u0131 Aleyhine C\u00fcr\u00fcmler, s.143; G\u00f6z\u00fcb\u00fcy\u00fck, a.g.e., s.532; Bayraktar, Su\u00e7 \u0130\u015fleme\u011fe Tahrik, s.208; \u015eahbaz, a.g.e., s.2431; Soyaslan, a.g.e., s.530.<\/em><\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

    Su\u00e7 ile korunan hukuki de\u011fer kamu d\u00fczeni oldu\u011fu i\u00e7in bu su\u00e7un ma\u011fduru, soyut olarak toplumu olu\u015fturan t\u00fcm bireylerdir.<\/p>\n

    \n

    \u00d6vmenin s\u00f6zl\u00fck anlam\u0131,<\/strong> <\/span>\u201cbirinin veya bir \u015feyin iyiliklerini, \u00fcst\u00fcnl\u00fcklerini s\u00f6yleyerek de\u011ferini y\u00fcceltme, methetme, sena etmedir. \u00d6\u011fretide \u00f6vme \u201cKanunun su\u00e7 olarak \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bir fiilin lehine m\u00fcspet bir de\u011ferlendirmenin a\u00e7\u0131klanmas\u0131\u201d , \u201cbir fiilin y\u00fcksekli\u011fini, do\u011frulu\u011funu ve fiili yaratan ki\u015finin de kutlanacak bir ki\u015fi oldu\u011funun belirtilmesi\u201d; \u201creddedilen, be\u011fenilmeyen bir fiili, do\u011frudan do\u011fruya ve esasl\u0131 itibariyle methetme d\u00fc\u015f\u00fcncesinin tezah\u00fcr\u00fc\u201d; \u201cbir su\u00e7 hakk\u0131nda do\u011frulay\u0131c\u0131, y\u00fcceltici nitelikteki d\u00fc\u015f\u00fcnceler, jestler\u201d; \u201ckanunun su\u00e7 olarak \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bir davran\u0131\u015fa y\u00f6nelmi\u015f olumlu bir h\u00fckm\u00fcn a\u00e7\u0131klanmas\u0131\u201d; \u201cba\u015fkalar\u0131n\u0131 o c\u00fcrm\u00fc i\u015fleme\u011fe te\u015fvik edici veya o c\u00fcrm\u00fcn i\u015flenmesine mani olan manevi engelleri kald\u0131r\u0131c\u0131 mahiyetteki s\u00f6zler\u201d; \u201cc\u00fcr\u00fcm olan fiilleri iyi ve makbul olarak tan\u0131tmak\u201d ; \u201csu\u00e7 i\u015fleyenin i\u015fledi\u011fi su\u00e7 sebebiyle ahlaki ve manevi bak\u0131mdan onun arkas\u0131nda olundu\u011funun bildirilmesi\u201d \u201ci\u015flenmi\u015f olan bir eylemin do\u011frulu\u011fu, me\u015frulu\u011fu ve hakl\u0131l\u0131\u011f\u0131 konusunda ki\u015filerde bilin\u00e7 yaratma, su\u00e7un i\u015flenmesinin o kadar da k\u00f6t\u00fc bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n vurgulanmas\u0131\u201d; \u201cbir \u015feyin do\u011frulu\u011funun kabul edilmesi\u201d; \u201csu\u00e7 olarak tarif edilen fiile ve faile kar\u015f\u0131 insanlardaki nefret ve tasvip etmeme duygusunu ortadan kald\u0131rmaya y\u00f6nelik hareket\u201d \u015feklinde tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. K\u0131saca \u00f6vme, i\u015flenen hukuka ayk\u0131r\u0131 fiilin me\u015fru g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve i\u015flenmesinin desteklendi\u011fini g\u00f6steren her t\u00fcrl\u00fc olumlu, y\u00fcceltici ve tasvip edici ifade olarak tan\u0131mlanabilir.<\/p>\n<\/blockquote>\n

    Su\u00e7un veya su\u00e7lunun \u00f6v\u00fclmesinin, muhataplarda \u00f6v\u00fclen su\u00e7un i\u015flenmesi y\u00f6n\u00fcnde harekete ge\u00e7irici bir etkiyi olu\u015fturmaya elveri\u015fli olmas\u0131 gerekir.<\/strong> <\/span>Fiilin \u00f6v\u00fclen su\u00e7un i\u015flenmesinin me\u015fru oldu\u011funun d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesini, bu y\u00f6ndeki fikirlerin g\u00fc\u00e7lenmesini yahut su\u00e7un i\u015flenmemesi y\u00f6n\u00fcndeki alg\u0131n\u0131n zay\u0131flamas\u0131n\u0131 sa\u011flamaya elveri\u015fli olmas\u0131 halinde, \u00f6vmenin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi kabul edilecektir. Bayraktar, Su\u00e7 \u0130\u015fleme\u011fe Tahrik, s.218.<\/em><\/span> Bu etkiyi yaratma kabiliyeti bulunmayan ifadelerin, \u00f6rne\u011fin bir su\u00e7lunun yaln\u0131zca be\u011fenildi\u011finin ifade edilmesi, \u00f6vme su\u00e7u bak\u0131m\u0131ndan elveri\u015fli bir fiil olarak kabul edilemeyecektir.<\/p>\n

    Bunun gibi \u00f6v\u00fclen su\u00e7un ma\u011fdurunun k\u00f6t\u00fclenmesi, \u00f6v\u00fclen su\u00e7un failinin ma\u011fdura kar\u015f\u0131 su\u00e7 i\u015flemesine sebep olan \u015fartlar hakk\u0131nda basit bir \u015fekilde olumlu yorum yap\u0131lmas\u0131 veya su\u00e7 te\u015fkil eden fiil hakk\u0131nda bilimsel bir fikir ileri s\u00fcr\u00fclmesi, bilgi verilmesi ya da ceza politikas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan fiile ili\u015fkin af uygulanmas\u0131n\u0131n talep edilmesi de \u00f6vme kavram\u0131 kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilemeyecektir . \u00d6rne\u011fin, ma\u011fdurun davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 oldu\u011fu ve failin haks\u0131z tahrik alt\u0131nda fiili ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fini, failin cezas\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 gerekti\u011finin ifade edilmesi \u00f6vme su\u00e7u bak\u0131m\u0131ndan elveri\u015fli bir fiil te\u015fkil etmemektedir. Benzer \u015fekilde, yap\u0131lan yarg\u0131lama sonunda, me\u015fru savunman\u0131n s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 kasten a\u015fmas\u0131 sebebiyle fail hakk\u0131nda kasten yaralama su\u00e7undan h\u00fck\u00fcm verilmesine ili\u015fkin olarak, fiilin me\u015fru savunma s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde kald\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve dolay\u0131s\u0131yla su\u00e7un olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n ifade edilmesi ceza hukuku alan\u0131nda yap\u0131lan bilimsel bir yorumdur. Bu yorumun i\u015flenen su\u00e7un hakl\u0131 g\u00f6r\u00fclmesi ve ayn\u0131 fiilin di\u011fer ki\u015filerce i\u015flenmesi i\u00e7in tahrik niteli\u011finde oldu\u011fu s\u00f6ylenemeyece\u011finden, su\u00e7u ve su\u00e7luyu \u00f6vme su\u00e7u olu\u015fmayacakt\u0131r. Yarg\u0131tay 8. CD, E.2013\/1567, K.2013\/5627, T.15.02.2013-Toroslu, \u00d6zel K\u0131s\u0131m, s.260; \u00d6zek, a.g.e., s.452; Bayraktar, Su\u00e7 \u0130\u015fleme\u011fe Tahrik, s.218; Cihan, a.g.e., s.119; \u015eahbaz, a.g.e., s.2430; Yarg\u0131tay 8. CD, E.2009\/13825, K.2012\/23385, T.04.07.2012 .<\/em><\/span><\/p>\n

    \u00d6vme do\u011frudan do\u011fruya veya \u00f6rt\u00fcl\u00fc \u015fekilde yap\u0131labilir.<\/strong><\/span> Fiilin veya failin hakl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n do\u011frudan ifade edilmesi ile do\u011frudan, mevcut bir \u00f6vg\u00fcye destek veya taraftar olunarak \u00f6rt\u00fcl\u00fc \u015fekilde de \u00f6vme ger\u00e7ekle\u015ftirilebilir. Ya\u015far, G\u00f6kcan, Artu\u00e7, a.g.e., s.6515; Bayraktar, Su\u00e7 \u0130\u015fleme\u011fe Tahrik, s.220; Cihan, a.g.e., s.120. <\/em><\/span>\u00d6rne\u011fin i\u015flenen cinsel istismar su\u00e7u bak\u0131m\u0131ndan istismar eden ki\u015finin cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, yap\u0131lan\u0131n do\u011fru oldu\u011funu ifade eden ki\u015fi do\u011frudan \u00f6vme ger\u00e7ekle\u015ftirirken; \u00f6vme filini ger\u00e7ekle\u015ftiren bu ki\u015finin do\u011frular\u0131 s\u00f6yledi\u011fi ve desteklenmesi gerekti\u011finin beyan edilmesi suretiyle dolayl\u0131 olarak \u00f6vme ger\u00e7ekle\u015ftirilmektedir. \u00d6vme s\u00f6zl\u00fc olarak ifade edilebilece\u011fi gibi, resimle, yaz\u0131l\u0131 veya sembolik v\u00fccut hareketleriyle de d\u0131\u015fa vurulabilir. Facebook, Twitter ve Instagram milyonlarca kullan\u0131c\u0131s\u0131 olan sosyal medya platformlar\u0131ndan birka\u00e7\u0131n\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r. Bu platformlarda yer alan \u201cbe\u011fenme\u201d (\u201clike\u201d), \u201cretweet\u201d ve \u201cpayla\u015fma\u201d (\u201cshare\u201d)<\/strong><\/span>, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n bu platformlarda yer alan i\u00e7eriklerle etkile\u015fimde bulunmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayan ara\u00e7lardand\u0131r. Ki\u015fi be\u011fenme tu\u015funa bast\u0131\u011f\u0131nda, kendisinin o i\u00e7eri\u011fi be\u011fendi\u011fine dair durumun di\u011fer ki\u015filere bildirilece\u011fini bilmektedir. Bu d\u0131\u015favurumu g\u00fc\u00e7lendirmek i\u00e7in Facebook gibi sosyal medya platformlar\u0131, be\u011fenme tu\u015fu d\u0131\u015f\u0131nda da duygusal durumu aktarmaya yarayan ara\u00e7lar geli\u015ftirmi\u015flerdir. Sosyal medya platformlar\u0131nda be\u011fenme tu\u015funun kullan\u0131lmas\u0131yla, be\u011fenilen i\u00e7eri\u011fin ho\u015fa gitti\u011fi, do\u011fru bulundu\u011fu ya da desteklendi\u011fi ortaya koyulmaktad\u0131r. Ki\u015filerin, i\u00e7erikte yer alan \u015feyi be\u011fendiklerini veya do\u011fru bulduklar\u0131n\u0131 bu \u015fekilde di\u011fer ki\u015filere bildirmeleri d\u00fc\u015f\u00fcncenin d\u0131\u015favurumu olup, bir ifade te\u015fkil etmektedir. Al\u0131nt\u0131lamada yap\u0131lan yorum i\u00e7eri\u011fe ili\u015fkin d\u00fc\u015f\u00fcnceleri yans\u0131t\u0131yorsa bunun \u00f6vme kavram\u0131yla ba\u011flant\u0131l\u0131 bir ifade kabul edilece\u011fi \u015f\u00fcphesizdir. \u00d6rne\u011fin, bir gazeteye ait Twitter hesab\u0131ndan payla\u015f\u0131lan ve t\u00f6re saikiyle \u00e7ocu\u011fun \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi olay\u0131 i\u00e7in yap\u0131lan yarg\u0131lama sonunda verilen h\u00fckme ili\u015fkin bilgilerin yer ald\u0131\u011f\u0131 haberi \u201cYap\u0131lmas\u0131 gerekeni yapan bu baban\u0131n t\u00f6re i\u00e7in \u00f6dedi\u011fi bedel \u015fereftir.\u201d yorumuyla birlikte payla\u015f\u0131lmas\u0131 halinde, art\u0131k yaln\u0131zca haberin payla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z edilemeyecektir. Bu yorumun da eklenerek haberin payla\u015f\u0131lmas\u0131 ile ki\u015fi i\u015flenen bu su\u00e7a ili\u015fkin d\u00fc\u015f\u00fcncesini ortaya koymaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla al\u0131nt\u0131lama \u015feklindeki bu retweet t\u00f6re saikiyle \u00f6ld\u00fcrme su\u00e7unu i\u015fleyen ki\u015finin \u00f6v\u00fclmesi anlam\u0131na gelecektir. (Muharrem \u00d6zen, \u0130hsan Ba\u015ft\u00fcrk, Bili\u015fim \u2013 \u0130nternet ve Ceza Hukuku, Ankara, Adalet Yay\u0131nevi, 2011, s.273)\u00a0<\/em><\/span>Be\u011fenme ile retweet aras\u0131ndaki farka ili\u015fkin olarak, be\u011fenmenin ki\u015finin ilgili i\u00e7eri\u011fe ili\u015fkin olumlu d\u00fc\u015f\u00fcncelerini di\u011fer ki\u015filere aktarmas\u0131 anlam\u0131na geldi\u011fi; retweetin ise, do\u011frudan retweet yap\u0131lmas\u0131 halinde i\u00e7eri\u011fe ili\u015fkin olumlu veya olumsuz bir d\u00fc\u015f\u00fcnce a\u00e7\u0131klamas\u0131 te\u015fkil etmeyece\u011finden \u00f6vme kavram\u0131 kapsam\u0131nda kabul edilemeyece\u011fi, al\u0131nt\u0131lama \u015feklinde retweet yap\u0131lmas\u0131 halinde ise yap\u0131lan yorum de\u011ferlendirildi\u011finde, i\u00e7eri\u011fin makbul, me\u015fru g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn anla\u015f\u0131lmas\u0131 halinde \u00f6vme te\u015fkil edebilece\u011fi sonucuna var\u0131lmaktad\u0131r. Be\u011feni tu\u015funa bas\u0131lmas\u0131 ise, su\u00e7 i\u015fleyen bir ki\u015finin basit bir bi\u00e7imde be\u011fenildi\u011finin ifade edilmesi \u00f6rne\u011fi ile olduk\u00e7a benzerlik g\u00f6stermekte olup, muhatab\u0131 be\u011fenilen su\u00e7u i\u015fleme y\u00f6n\u00fcnde tahrik etmeye elveri\u015fli kabul edilemeyecektir. Bu sebeple, \u00f6rne\u011fin Twitter\u2019da i\u015flenen bir su\u00e7a ili\u015fkin tweetin be\u011fenilmesi halinde su\u00e7u ve su\u00e7luyu \u00f6vme su\u00e7u olu\u015fmayacakt\u0131r. Ancak payla\u015f\u0131mlar alt\u0131na yaz\u0131lan yorumlar\u0131n irdelenmesi gerekmektedir.\u00a0<\/strong><\/p>\n

    \n

    Su\u00e7u ve su\u00e7luyu \u00f6vme su\u00e7undan belirlenen temel cezan\u0131n, TCK\u2019n\u0131n 49\/1. maddesi uyar\u0131nca bir aydan az olamayaca\u011f\u0131n\u0131n nazara al\u0131nmamas\u0131, boma nedenidir (Yarg\u0131tay 16. Ceza Dairesi – 2018\/3144 K.).<\/em><\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

    Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesinin kararlar\u0131nda, ifade h\u00fcrriyetinin iki istisnas\u0131 oldu\u011funa i\u015faret edilmektedir. Birinci istisna \u015fiddeti te\u015fvik edici ve \u00f6v\u00fcc\u00fc s\u00f6ylemler, ikinci istisna ise az\u0131nl\u0131klara kar\u015f\u0131 nefret s\u00f6ylemidir. Bunun i\u00e7in \u00f6nce yaz\u0131 veya s\u00f6z\u00fcn i\u00e7eri\u011fine bak\u0131lmal\u0131d\u0131r. Yaz\u0131 veya S\u00f6zler;<\/p>\n

    a- \u015eiddet, bir ara\u00e7 olarak \u00f6ng\u00f6r\u00fcyorsa,<\/p>\n

    b- Ki\u015fileri hedef g\u00f6sterip kanl\u0131 bir intikam istiyorsa,<\/p>\n

    c- Benimsenen d\u00fc\u015f\u00fcnceler i\u00e7in \u015fiddete ba\u015fvurman\u0131n me\u015fru oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fcl\u00fcyorsa,<\/p>\n

    d- \u0130nsanda sald\u0131rgan duygular uyand\u0131racak bi\u00e7imde anlams\u0131z bir nefret yaratarak \u015fiddetin do\u011fmas\u0131na uygun bir ortam\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131yorsa,<\/p>\n

    \u0130fade h\u00fcrriyetinden yararlanmayabilir. (S\u00fcrek\/T\u00fcrkiye, no.1 B\u00fcy\u00fck Daire, no 26682\/95, G\u00fczel ve \u00d6zer \/ T\u00fcrkiye, 6 Temmuz 2010 karar\u0131), Yaz\u0131 veya s\u00f6z\u00fcn kim taraf\u0131ndan, nerede, nas\u0131l bir ortamda, hangi ko\u015fullar alt\u0131nda yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 veya s\u00f6ylendi\u011fi de\u011ferlendirilmelidir. Mahkeme \u201cyak\u0131n ve mevcut tehlike\u201d \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fcne yakla\u015farak s\u00f6zleri s\u00f6yleyen ki\u015finin ne kadar etkili oldu\u011fu, s\u00f6ylenilen yer ve zaman bak\u0131m\u0131ndan s\u00f6ylenenlerin \u015fiddet yaratmaya m\u00fcsait olup olmad\u0131\u011f\u0131na bak\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini kabul etmektedir. (Zana \/T\u00fcrkiye, 25 Kas\u0131m 1997 karar\u0131),\u015eiddeti, silahl\u0131 direnmeyi veya ayaklanmay\u0131 te\u015fvik eden ifadelerin kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, i\u015flenen bir su\u00e7u yahut i\u015fledi\u011fi su\u00e7 nedeniyle ki\u015fiyi \u00f6v\u00fcc\u00fc nitelikte bulunmayan, ba\u015fka bir h\u00fck\u00fcml\u00fc hakk\u0131nda \u201csay\u0131n\u201d denilerek onun ile ilgili kendi de\u011fer yarg\u0131s\u0131n\u0131 i\u00e7eren d\u00fc\u015f\u00fcncelerini a\u00e7\u0131klayan san\u0131\u011f\u0131n eyleminde, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Anayasas\u0131\u2019n\u0131n 90\/5. maddesi uyar\u0131nca uygulanmas\u0131 gereken Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 s\u00f6zle\u015fmesi ile Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesinin Skaka \/Polonya – 27 May\u0131s 2003, Korku \/ T\u00fcrkiye-23 Eyl\u00fcl 2003 tarihli kararlar\u0131 da g\u00f6zetildi\u011finde y\u00fcklenen su\u00e7un yasal unsurlar\u0131 olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zetilmeden yaz\u0131l\u0131 \u015fekilde mahkumiyetine h\u00fckmedilmesi; bozma nedenidir (Yarg\u0131tay 8. Ceza Dairesi – Karar : 2018\/5877).<\/em><\/span><\/p>\n