{"id":3087,"date":"2020-10-15T00:45:56","date_gmt":"2020-10-14T21:45:56","guid":{"rendered":"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/?p=3087"},"modified":"2026-01-07T20:50:24","modified_gmt":"2026-01-07T17:50:24","slug":"kollugun-durdurma-ve-kimlik-sorma-yetkisi-pvsk-madde-4-a","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/kollugun-durdurma-ve-kimlik-sorma-yetkisi-pvsk-madde-4-a\/","title":{"rendered":"Kollu\u011fun \u201cDurdurma, Arama ve Kimlik Sorma\u201d Yetkisi (PVSK madde 4\/A)"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-3100 aligncenter\" src=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/uploads\/Polisin-Durdurma-ve-Kimlik-Sorma-Yetkisi-PVSK-Madde-4A.jpg\" alt=\"\" width=\"1290\" height=\"730\" srcset=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/uploads\/Polisin-Durdurma-ve-Kimlik-Sorma-Yetkisi-PVSK-Madde-4A.jpg 810w, https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/uploads\/Polisin-Durdurma-ve-Kimlik-Sorma-Yetkisi-PVSK-Madde-4A-768x434.jpg 768w, https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/uploads\/Polisin-Durdurma-ve-Kimlik-Sorma-Yetkisi-PVSK-Madde-4A-258x146.jpg 258w, https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/uploads\/Polisin-Durdurma-ve-Kimlik-Sorma-Yetkisi-PVSK-Madde-4A-50x28.jpg 50w, https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/uploads\/Polisin-Durdurma-ve-Kimlik-Sorma-Yetkisi-PVSK-Madde-4A-133x75.jpg 133w\" sizes=\"auto, (max-width:767px) 480px, (max-width:1290px) 100vw, 1290px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #ff0000;\"><strong><b>POL\u0130S VAZ\u0130FE VE SAL\u0202H\u0130YET KANUNU<\/b><\/strong><strong><sup><b>(1)(2)(3)<\/b><\/sup><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #ff0000;\"><strong><b>Kanun Numaras\u0131<\/b><\/strong> <strong><b>: 2559<\/b><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #ff0000;\"><strong><b>Kabul Tarihi<\/b><\/strong> <strong><b>: 4\/7\/1934<\/b><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #ff0000;\"><strong><b>Yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131 R. Gazete<\/b><\/strong> <strong><b>: Tarih : 14\/7\/1934 \u00a0\u00a0Say\u0131 : 2751<\/b><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #ff0000;\"><strong><b>Yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131 D\u00fcstur<\/b><\/strong> <strong><b>: Tertip : 3 \u00a0\u00a0Cilt : 15 \u00a0\u00a0Sayfa : 575<\/b><\/strong><\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #0000ff;\"><em><i>Durdurma ve kimlik sorma <\/i><\/em><\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong><b>Madde 4\/A-<\/b><\/strong>\u00a0<strong><b>(Ek: 2\/6\/2007-5681\/1 md.) <\/b><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Polis, ki\u015fileri ve ara\u00e7lar\u0131;<\/p>\n<p>a) Bir su\u00e7 veya kabahatin i\u015flenmesini \u00f6nlemek,<\/p>\n<p>b) Su\u00e7 i\u015flendikten sonra ka\u00e7an faillerin yakalanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak, i\u015flenen su\u00e7 veya kabahatlerin faillerinin kimliklerini tespit etmek,<\/p>\n<p>c) Hakk\u0131nda yakalama emri ya da zorla getirme karar\u0131 verilmi\u015f olan ki\u015fileri tespit etmek,<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00e7) Ki\u015filerin hayat\u0131, v\u00fccut b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc veya malvarl\u0131\u011f\u0131 bak\u0131m\u0131ndan ya da topluma y\u00f6nelik <span style=\"color: #993300;\"><strong>mevcut veya muhtemel bir tehlikeyi \u00f6nlemek,<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">amac\u0131yla durdurabilir.<\/p>\n<blockquote>\n<h5 style=\"text-align: justify;\">Durdurma yetkisinin kullan\u0131labilmesi i\u00e7in polisin tecr\u00fcbesine ve i\u00e7inde bulunulan durumdan edindi\u011fi izlenime dayanan <span style=\"color: #993300;\"><strong>makul bir <span style=\"color: #99cc00;\">sebebin<\/span> bulunmas\u0131 gerekir. S\u00fcreklilik arz edecek, fiil\u00ee durum ve keyfilik olu\u015fturacak \u015fekilde durdurma i\u015flemi yap\u0131lamaz.<\/strong><\/span><\/h5>\n<p style=\"text-align: justify;\">Polis, durdurdu\u011fu ki\u015fiye durdurma sebebini bildirir ve durdurma sebebine ili\u015fkin sorular sorabilir; kimli\u011fini veya bulundurulmas\u0131 gerekli di\u011fer belgelerin ibraz edilmesini isteyebilir.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">Durdurma s\u00fcresi, durdurma sebebine esas te\u015fkil eden i\u015flemin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi i\u00e7in zorunlu olan s\u00fcreden fazla olamaz.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Durdurma sebebinin ortadan kalkmas\u0131 halinde ki\u015filerin ve ara\u00e7lar\u0131n ayr\u0131lmalar\u0131na izin verilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Polis, durdurdu\u011fu ki\u015fi \u00fczerinde veya arac\u0131nda silah veya tehlike olu\u015fturan di\u011fer bir e\u015fyan\u0131n bulundu\u011fu hususunda yeterli \u015f\u00fcphenin varl\u0131\u011f\u0131 halinde, kendisine veya ba\u015fkalar\u0131na zarar verilmesini \u00f6nlemek amac\u0131na y\u00f6nelik gerekli tedbirleri alabilir. Bu ama\u00e7la ki\u015finin \u00fczerindeki elbisenin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 veya arac\u0131n, <span style=\"color: #993300;\"><strong>d\u0131\u015far\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda i\u00e7erisi g\u00f6r\u00fcnmeyen b\u00f6l\u00fcmlerinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 istenemez<\/strong><\/span>. <strong><b>(Ek c\u00fcmleler: 27\/3\/2015-6638\/1 md.) <\/b><\/strong>Ancak, el ile d\u0131\u015ftan kontrol hari\u00e7, <strong><b>(\u0130ptal ibare:Anayasa Mahkemesinin 4\/5\/2017 tarihli ve E.: 2015\/41, K.: 2017\/98 say\u0131l\u0131 Karar\u0131 ile)<\/b><\/strong><strong><sup><b>\u00a0<\/b><\/sup><\/strong>(\u2026) Kolluk amirinin karar\u0131 yirmi d\u00f6rt saat i\u00e7inde g\u00f6revli h\u00e2kimin onay\u0131na sunulur. Bu f\u0131kra kapsam\u0131nda yap\u0131lan ara\u00e7 aramalar\u0131na ili\u015fkin olarak ki\u015fiye, arama gerek\u00e7esini de i\u00e7eren bir belge verilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu Kanun ve di\u011fer kanunlar\u0131n verdi\u011fi g\u00f6revlerin yerine getirilmesi s\u0131ras\u0131nda, polis taraf\u0131ndan gerekli i\u015flemler i\u00e7in durdurulan ki\u015filer ve ara\u00e7larla ilgili h\u00fck\u00fcmler sakl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">Polis, <span style=\"color: #0000ff;\"><strong>g\u00f6revini yerine getirirken<\/strong><\/span>, kendisinin polis oldu\u011funu belirleyen belgeyi g\u00f6sterdikten sonra, ki\u015filere kimli\u011fini sorabilir. Bu ki\u015filere kimli\u011fini ispatlamalar\u0131 hususunda<em><strong> gerekli kolayl\u0131k g\u00f6sterilir.<\/strong><\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">Belgesinin bulunmamas\u0131, a\u00e7\u0131klamada bulunmaktan ka\u00e7\u0131nmas\u0131 veya ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 beyanda bulunmas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla ya da sair surette kimli\u011fi belirlenemeyen ki\u015fi tutularak durumdan derhal Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 haberdar edilir. Bu ki\u015fi, kimli\u011fi a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde anla\u015f\u0131l\u0131ncaya kadar g\u00f6zalt\u0131na al\u0131n\u0131r ve gerekirse tutuklan\u0131r. G\u00f6zalt\u0131na ve tutuklamaya karar verme yetkisi ve us\u00fbl\u00fc bak\u0131m\u0131ndan 5271 say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanunu h\u00fck\u00fcmleri uygulan\u0131r.<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #0000ff;\"><strong>Kimli\u011finin tespiti amac\u0131yla tutulan ki\u015fiye, kimli\u011fi tespit edildikten sonra ve talepte bulunmas\u0131 halinde, bu ama\u00e7la tutuldu\u011funa ve tutulma s\u00fcresine dair bir belge verilir.<\/strong> <\/span>Ki\u015finin kimli\u011finin belirlenmesi durumunda, bu nedenle g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nma veya tutuklanma haline derhal son verilir.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">N\u00fcfusa kay\u0131tl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kimli\u011fi tespit edilemeyen ki\u015filerin n\u00fcfusa kay\u0131tlar\u0131n\u0131n temini i\u00e7in gerekli i\u015flemler yap\u0131ld\u0131ktan sonra, 5 inci maddeye g\u00f6re foto\u011fraf ve parmak izi tespit edilerek kayda al\u0131n\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kimli\u011fi tespit edilemeyen ki\u015finin yabanc\u0131 oldu\u011funun anla\u015f\u0131lmas\u0131 halinde, 5682 say\u0131l\u0131 Pasaport Kanunu ve 5683 say\u0131l\u0131 Yabanc\u0131lar\u0131n T\u00fcrkiye\u2019de \u0130kamet ve Seyahatleri Hakk\u0131nda Kanun h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re i\u015flem yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p class=\"Metin\" style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #ff0000;\"><b><strong>7245 say\u0131l\u0131 \u00c7ar\u015f\u0131 ve Mahalle Bek\u00e7ileri Kanunu &#8211; <\/strong>Durdurma ve kimlik sorma<\/b><\/span><\/p>\n<p class=\"Metin\" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #0000ff;\"><b>MADDE 7 \u2013\u00a0<\/b><\/span>(1) \u00c7ar\u015f\u0131 ve mahalle bek\u00e7ileri, g\u00f6rev b\u00f6lgesi ve \u00e7al\u0131\u015fma saatleri ile s\u0131n\u0131rl\u0131 olmak kayd\u0131yla ki\u015fileri ve ara\u00e7lar\u0131;<\/p>\n<p class=\"Metin\" style=\"text-align: justify;\">a) Bir su\u00e7 veya kabahatin i\u015flenmesini \u00f6nlemek,<\/p>\n<p class=\"Metin\" style=\"text-align: justify;\">b) Su\u00e7 i\u015flendikten sonra ka\u00e7an faillerin yakalanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak, i\u015flenen su\u00e7 veya kabahatlerin faillerinin kimliklerini tespit etmek,<\/p>\n<p class=\"Metin\" style=\"text-align: justify;\">c) Hakk\u0131nda yakalama emri ya da zorla getirme karar\u0131 verilmi\u015f olan ki\u015fileri tespit etmek,<\/p>\n<p class=\"Metin\" style=\"text-align: justify;\">\u00e7) Ki\u015filerin hayat\u0131, v\u00fccut b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc veya mal varl\u0131\u011f\u0131 bak\u0131m\u0131ndan ya da topluma y\u00f6nelik mevcut veya muhtemel bir tehlikeyi \u00f6nlemek,<\/p>\n<p class=\"Metin\" style=\"text-align: justify;\"><span class=\"GramE\">amac\u0131yla<\/span>\u00a0durdurabilir.<\/p>\n<p class=\"Metin\" style=\"text-align: justify;\">(2) Durdurma yetkisinin kullan\u0131labilmesi i\u00e7in <span style=\"color: #800080;\"><strong>makul bir sebebin bulunmas\u0131 gerekir.<\/strong><\/span> <span style=\"color: #ff6600;\"><strong>S\u00fcreklilik arz edecek, fiil\u00ee durum ve keyf\u00eelik olu\u015fturacak \u015fekilde durdurma i\u015flemi yap\u0131lamaz.<\/strong><\/span><\/p>\n<p class=\"Metin\" style=\"text-align: justify;\">(3) \u00c7ar\u015f\u0131 ve mahalle bek\u00e7isi, g\u00f6revini yerine getirirken <em><strong>kendisinin \u00e7ar\u015f\u0131 ve mahalle bek\u00e7isi oldu\u011funu belirleyen belgeyi g\u00f6sterdikten sonra,<\/strong> <\/em>durdurdu\u011fu ki\u015fiye durdurma sebebini bildirir ve <em><strong>durdurma sebebine ili\u015fkin sorular sorabilir, kimli\u011fini veya bulundurulmas\u0131 gerekli di\u011fer belgelerin ibraz edilmesini isteyebilir.<\/strong> <\/em>Bu ki\u015filere kimli\u011fini ispatlama hususunda gerekli kolayl\u0131k g\u00f6sterilir. Belgesinin bulunmamas\u0131, a\u00e7\u0131klamada bulunmaktan ka\u00e7\u0131nmas\u0131 veya ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 beyanda bulunmas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla ya da sair surette kimli\u011fi belirlenemeyen ki\u015fi tutularak durumdan derhal genel kolluk g\u00f6revlileri haberdar edilir.<\/p>\n<p class=\"Metin\" style=\"text-align: justify;\">(4) Durdurma s\u00fcresi, durdurma sebebine esas te\u015fkil eden i\u015flemin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi i\u00e7in ihtiya\u00e7 duyulan makul s\u00fcreden fazla olamaz.<\/p>\n<p class=\"Metin\" style=\"text-align: justify;\">(5) Durdurma sebebinin ortadan kalkmas\u0131 h\u00e2linde ki\u015filerin ve ara\u00e7lar\u0131n ayr\u0131lmalar\u0131na izin verilir.<\/p>\n<p class=\"Metin\" style=\"text-align: justify;\">(6) \u00c7ar\u015f\u0131 ve mahalle bek\u00e7isi, durdurdu\u011fu ki\u015fi \u00fczerinde veya arac\u0131nda silah ya da tehlike olu\u015fturan di\u011fer bir e\u015fyan\u0131n bulundu\u011fu hususunda yeterli \u015f\u00fcphenin varl\u0131\u011f\u0131 h\u00e2linde, kendisine veya ba\u015fkalar\u0131na zarar verilmesini \u00f6nlemek amac\u0131na y\u00f6nelik el ile d\u0131\u015ftan kontrol d\u00e2hil gerekli tedbirleri alabilir. <span style=\"color: #0000ff;\"><strong>Bu ama\u00e7la ki\u015finin \u00fczerindeki elbisenin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 veya arac\u0131n, d\u0131\u015far\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda i\u00e7erisi g\u00f6r\u00fcnmeyen b\u00f6l\u00fcmlerinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 istenemez. <span style=\"color: #000000;\"><em>(Anayasa Mahkemesi 22.03.2023 tarih 2020\/59 E. 2023\/53 K. \u0130ptal 1.c\u00fcmle-\u0130ptal h\u00fckm\u00fc 01.03.2024 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girer)\u00a0<\/em><\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<div dir=\"auto\" style=\"text-align: justify;\">\n<p class=\"hP\" tabindex=\"-1\" data-thread-perm-id=\"thread-f:1772537445175314367\" data-legacy-thread-id=\"1899516a42c0c7bf\"><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>T.C. ANAYASA MAHKEMES\u0130 Esas: 2020\/59 Karar: 2023\/53 Tarih : 22.03.2023 ;<\/strong>\u00a0<\/span><em>&#8221;Kural\u0131n gerek\u00e7esinde de belirtildi\u011fi \u00fczere yoklama ve s\u0131vazlama olarak da ifade edilen elle d\u0131\u015ftan kontrol aramadan farkl\u0131 bir kavram olup s\u00f6z konusu i\u015flemin arama boyutuna ula\u015fmamas\u0131 gerekir. Bu itibarla elle kontrol (yoklama, s\u0131vazlama) ki\u015filerin \u00fcst ve e\u015fyas\u0131 ile ara\u00e7lar\u0131 \u00fczerinde ama\u00e7, kapsam ve s\u00fcre itibar\u0131yla aramaya g\u00f6re daha s\u0131n\u0131rl\u0131 uygulanma imk\u00e2n\u0131 sa\u011flayan tedbir niteli\u011finde bir i\u015flemdir (AYM E.2018\/137, K.2022\/86, 30\/6\/2022, \u00a780).Anayasa\u2019n\u0131n s\u00f6z konusu maddesinin gerek\u00e7esinde de belirtildi\u011fi \u00fczere \u00f6zel hayata sayg\u0131 g\u00f6sterilmesini isteme hakk\u0131; bir y\u00f6n\u00fcyle \u00f6zel hayat\u0131n gizlili\u011finin korunmas\u0131n\u0131, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n g\u00f6zleri \u00f6n\u00fcne serilmemesini, bir ba\u015fka ifadeyle ki\u015finin \u00f6zel hayat\u0131nda ya\u015fananlar\u0131n yaln\u0131z kendisi veya diledi\u011fi kimseler taraf\u0131ndan bilinmesini isteme hakk\u0131n\u0131 korurken di\u011fer y\u00f6n\u00fcyle resm\u00ee makamlar\u0131n \u00f6zel hayata m\u00fcdahale edememesini, yani ki\u015finin ferd\u00ee ve aile hayat\u0131n\u0131 kendi anlad\u0131\u011f\u0131 gibi d\u00fczenleyip ya\u015fayabilmesini g\u00fcvence alt\u0131na almaktad\u0131r (AYM E.2018\/137, K.2022\/86, 30\/6\/2022, \u00a782). El ile d\u0131\u015ftan kontrol\u00fcn aramaya d\u00f6n\u00fc\u015fmemesi gerekti\u011fi dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda bu konuda yap\u0131lacak d\u00fczenlemelerin, hukuki \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirlik ve belirlilik ilkeleri \u00e7er\u00e7evesinde elle kontrol (yoklama, s\u0131vazlama) ve arama aras\u0131ndaki s\u0131n\u0131r\u0131 ortaya koyacak nitelikte olmas\u0131 gerekmektedir. Aksi durumda \u00e7ar\u015f\u0131 ve mahalle bek\u00e7ilerinin elle d\u0131\u015ftan kontrol ad\u0131 alt\u0131nda icra etti\u011fi faaliyetlerin Anayasa\u2019n\u0131n 20. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131ndaki g\u00fcvencelerden yoksun olarak arama tedbirine d\u00f6n\u00fc\u015fmesi s\u00f6z konusu olabilir. Bu y\u00f6n\u00fcyle \u00e7ar\u015f\u0131 ve mahalle bek\u00e7ilerine elle d\u0131\u015ftan kontrol yapma yetkisi tan\u0131yan kural\u0131n arama sonucunu do\u011furacak uygulamalara sebebiyet vermeyecek g\u00fcvenceleri i\u00e7ermesi gerekir (AYM E.2018\/137, K.2022\/86, 30\/6\/2022, \u00a784).Ki\u015filerin \u00fcst\u00fcn\u00fcn ve e\u015fyalar\u0131n\u0131n el ile d\u0131\u015ftan kontrol\u00fcn\u00fcn arama boyutuna ula\u015fmamas\u0131 ve bunun s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n objektif \u00f6l\u00e7\u00fctlerle tespit edilebilir nitelikte olmas\u0131 zorunludur. Kuralda durdurulan ki\u015fi \u00fczerinde silah ya da tehlike olu\u015fturan di\u011fer bir e\u015fyan\u0131n bulunmas\u0131yla ilgili \u015f\u00fcphenin varl\u0131\u011f\u0131 h\u00e2linde, kendisine veya ba\u015fkalar\u0131na zarar verilmesini \u00f6nlemek amac\u0131yla el ile d\u0131\u015ftan kontrol d\u00e2hil gerekli tedbirler al\u0131nabilece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclmekle birlikte gerekli tedbirlerin neler oldu\u011fu, yetkinin kapsam ve s\u0131n\u0131rlar\u0131 a\u00e7\u0131k ve net olarak belirlenmemi\u015ftir. Bu itibarla ki\u015filerin \u00fcst\u00fc ve e\u015fyas\u0131 \u00fczerinde yap\u0131lacak elle kontrol faaliyeti ile arama aras\u0131ndaki s\u0131n\u0131r\u0131n tespit edilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan kuralda belirsizlik bulunmaktad\u0131r.Di\u011fer yandan tedbire konu ara\u00e7, ki\u015filerin \u00fcst\u00fc ve e\u015fyas\u0131na g\u00f6re elle kontrol uygulamas\u0131n\u0131n klasik aramaya d\u00f6n\u00fc\u015fmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha elveri\u015fli niteliktedir. Bu a\u00e7\u0131dan yap\u0131lacak d\u00fczenlemelerde ara\u00e7 \u00fczerinde elle kontrol\u00fcn ne \u015fekilde uygulanaca\u011f\u0131, arac\u0131n g\u00f6r\u00fcnen ya da g\u00f6r\u00fcnmeyen k\u0131s\u0131mlar\u0131na y\u00f6nelik bir m\u00fcdahalenin hangi \u00f6l\u00e7\u00fctlere g\u00f6re arama boyutuna ula\u015faca\u011f\u0131 ya da ula\u015fmayaca\u011f\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k olarak belirlenmesi gerekmektedir. Dava konusu kuralda, ki\u015filerin ara\u00e7lar\u0131nda yap\u0131lacak elle kontrol\u00fcn arama tedbiri boyutuna ula\u015fmas\u0131n\u0131 \u00f6nleyecek \u015fekilde kapsam ve s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n tespit edilmedi\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r (AYM E.2018\/137, K.2022\/86, 30\/6\/2022, \u00a785).Bu itibarla kural, hukuki \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirlik ve belirlilik ilkesi \u00e7er\u00e7evesinde her durum ve ko\u015fulda objektif ve nesnel olarak uygulanabilir nitelikte a\u00e7\u0131k ve net de\u011fildir. Bu a\u00e7\u0131dan kural, elle kontrol ad\u0131 alt\u0131nda Anayasa\u2019n\u0131n 20. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131nda d\u00fczenlenen g\u00fcvencelerden yoksun olarak arama kapsam\u0131ndaki uygulamalara sebebiyet verecek \u00f6l\u00e7\u00fcde belirsizlik i\u00e7ermektedir. Ayr\u0131ca kural, idarece elle kontrol\u00fcn amac\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda keyf\u00ee bir \u015fekilde uygulamas\u0131n\u0131 engelleyecek yeterli g\u00fcvenceleri sa\u011flamamaktad\u0131r. Bu nedenle kuralla Anayasa\u2019n\u0131n 20. maddesinde d\u00fczenlenen ki\u015filerin \u00f6zel hayat\u0131na sayg\u0131 g\u00f6sterilmesi hakk\u0131na getirilen s\u0131n\u0131rlaman\u0131n, \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir bir kanuni dayana\u011f\u0131n\u0131n bulundu\u011fu s\u00f6ylenemez.&#8221;<\/em><\/p>\n<p tabindex=\"-1\" data-thread-perm-id=\"thread-f:1772537445175314367\" data-legacy-thread-id=\"1899516a42c0c7bf\"><div class=\"ead-preview\"><div class=\"ead-document\" style=\"position: relative;\"><div class=\"ead-iframe-wrapper\"><iframe src=\"\/\/docs.google.com\/viewer?url=https%3A%2F%2Ftuncayilcim.av.tr%2Fv5%2Fwp-content%2Fuploads%2F20230601-10.pdf&amp;embedded=true&amp;hl=en\" title=\"Embedded Document\" class=\"ead-iframe\" style=\"width: 100%;height: 500px;border: none;visibility: hidden;\"><\/iframe><\/div>\t\t\t<div class=\"ead-document-loading\" style=\"width:100%;height:100%;position:absolute;left:0;top:0;z-index:10;\">\n\t\t\t\t<div class=\"ead-loading-wrap\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"ead-loading-main\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"ead-loading\">\n\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/plugins\/embed-any-document\/images\/loading.svg\" width=\"55\" height=\"55\" alt=\"Loader\">\n\t\t\t\t\t\t\t<span>Loading...<\/span>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<div class=\"ead-loading-foot\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"ead-loading-foot-title\">\n\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/plugins\/embed-any-document\/images\/EAD-logo.svg\" alt=\"EAD Logo\" width=\"36\" height=\"23\"\/>\n\t\t\t\t\t\t\t<span>Taking too long?<\/span>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<p>\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"ead-document-btn ead-reload-btn\" role=\"button\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/plugins\/embed-any-document\/images\/reload.svg\" alt=\"Reload\" width=\"12\" height=\"12\"\/> Reload document\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<span>|<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/uploads\/20230601-10.pdf\" class=\"ead-document-btn\" target=\"_blank\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/plugins\/embed-any-document\/images\/open.svg\" alt=\"Open\" width=\"12\" height=\"12\"\/> Open in new tab\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div><p class=\"embed_download\"><a href=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/uploads\/20230601-10.pdf\" download>Download <\/a><\/p><\/div><\/p>\n<\/div>\n<p class=\"Metin\" style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>Adli g\u00f6rev ve yetkiler<\/strong><\/span><\/p>\n<p class=\"Metin\" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #0000ff;\"><b>Madde 8<\/b> &#8211;<\/span> (1) \u00c7ar\u015f\u0131 ve mahalle bek\u00e7ileri, su\u00e7 i\u015flenirken veya i\u015flendikten sonra, hen\u00fcz izleri meydanda iken;<\/p>\n<p class=\"Metin\" style=\"text-align: justify;\">a) \u015e\u00fcphelileri yakalamak,<\/p>\n<p class=\"Metin\" style=\"text-align: justify;\">b) Yakalad\u0131klar\u0131 \u015f\u00fcphelilerin kendilerine veya ba\u015fkalar\u0131na zarar vermelerini engelleyici tedbirleri almak,<\/p>\n<p class=\"Metin\" style=\"text-align: justify;\">c) Su\u00e7 delillerinin kaybolmamas\u0131 veya bozulmamas\u0131 i\u00e7in gerekli muhafaza tedbirlerini almak,<\/p>\n<p class=\"Metin\" style=\"text-align: justify;\">\u00e7) Varsa olay\u0131n tan\u0131klar\u0131n\u0131n kimlik ve adres bilgilerini tespit ederek genel kolluk birimlerine bildirmek,<\/p>\n<p class=\"Metin\" style=\"text-align: justify;\">\u0130le g\u00f6revli ve yetkilidir.<\/p>\n<p class=\"Metin\" style=\"text-align: justify;\">2) \u00c7ar\u015f\u0131 ve mahalle bek\u00e7ileri haklar\u0131nda tutuklama veya yakalama karar\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f kimseleri g\u00f6rd\u00fckleri takdirde yakalamak ve ba\u011fl\u0131 bulundu\u011fu genel kolluk kuvvetlerine teslim etmek ile g\u00f6revli ve yetkilidir.<\/p>\n<p class=\"Metin\" style=\"text-align: center;\"><strong><span style=\"color: #ff0000;\">Zor ve silah kullanma yetkisi<\/span><\/strong><\/p>\n<p class=\"Metin\" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #0000ff;\"><b>Madde 9<\/b>\u00a0<\/span>&#8211; (1) \u00c7ar\u015f\u0131 ve mahalle bek\u00e7ileri 4\/7\/1934 tarihli ve 2559 say\u0131l\u0131 Polis Vazife ve Sal\u00e2hiyet Kanununun 16 nc\u0131 maddesinde belirtilen zor ve silah kullanma yetkisini haizdir.<\/p>\n<p class=\"Metin\" style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>\u00dcst aramas\u0131<\/strong>,<\/span> ki\u015fi \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne esasl\u0131 bir m\u00fcdahale oldu\u011fundan adli \u00fcst aramas\u0131\u00a05271 say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanununda (CMK) d\u00fczenlenmi\u015ftir. Kanuna g\u00f6re, yakalanabilece\u011fi veya su\u00e7 delillerinin elde edilebilece\u011fi hususunda\u00a0makul \u015f\u00fcphe varsa, \u015f\u00fcpheli veya san\u0131\u011f\u0131n \u00fcst aramas\u0131 yap\u0131labilir (CMK m.116). \u00dcst aramas\u0131, adli bir i\u015fleme esas olmak \u00fczere yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda kolluk taraf\u0131ndan bir \u00fcst arama tutana\u011f\u0131 d\u00fczenlenmektedir. Polis, jandarma, bek\u00e7iler, sahil g\u00fcvenlik g\u00f6revlileri, g\u00fcmr\u00fck muhafaza kolluk g\u00f6revlilerinin \u00fcst arama yetkisi bulunmamaktad\u0131r. \u00dcst aramas\u0131, \u00fcst\u00fc aranacak ki\u015fiyle ayn\u0131 cinsiyette olan kolluk g\u00f6revlisi taraf\u0131ndan yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u00dcst ve e\u015fya aramas\u0131 esnas\u0131nda, yap\u0131lan araman\u0131n konusu olan e\u015fyan\u0131n ne oldu\u011fu veya araman\u0131n sebebi \u00fcst\u00fc veya e\u015fyas\u0131 aranan ilgili ki\u015fiye a\u00e7\u0131klan\u0131r. \u00dcst aramas\u0131 s\u0131ras\u0131nda, ki\u015finin beraberinde olan e\u015fya da, m\u00fcmk\u00fcnse elektromanyetik cihazlarla, de\u011filse be\u015f duyu organ\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla aran\u0131r. Sahipsiz e\u015fya hakk\u0131nda da ayn\u0131 h\u00fck\u00fcm uygulan\u0131r. Ki\u015fi direndi\u011fi takdirde \u00fcst ve e\u015fya aramas\u0131 orant\u0131l\u0131 g\u00fc\u00e7 kullan\u0131larak ger\u00e7ekle\u015ftirilir. \u00dcst ve e\u015fya aramas\u0131, ki\u015finin veya arac\u0131n ilk durduruldu\u011fu yerde veya o yerin yak\u0131n\u0131nda, m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar ba\u015fkalar\u0131n\u0131n g\u00f6remeyece\u011fi tarzda yap\u0131l\u0131r. Ba\u015fka yere g\u00f6t\u00fcr\u00fclerek arama yap\u0131lamaz. Gerekti\u011finde kolluk arac\u0131ndan veya yak\u0131ndaki kapal\u0131 bir yerden yararlan\u0131labilir. \u00dcst aramas\u0131 s\u0131ras\u0131nda, ki\u015finin \u00fcst\u00fcnde veya e\u015fyas\u0131nda rastlanan \u00f6zel k\u00e2\u011f\u0131t ve zarflar, i\u00e7inde m\u00fcsadereye t\u00e2bi bir e\u015fya bulunmas\u0131 ihtimali d\u0131\u015f\u0131nda a\u00e7\u0131lmaz; a\u00e7\u0131ksa dahi yaz\u0131l\u0131 bilgiler okunamaz. \u00dcst aramas\u0131n\u0131n nas\u0131l yap\u0131laca\u011f\u0131\u00a0Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fi\u2018nin 28. maddesinde d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n<p class=\"Metin\" style=\"text-align: justify;\">Ki\u015finin kanunlara g\u00f6re izin verilmeyecek bir \u015feyi ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin makul \u015f\u00fcphenin bulunmas\u0131 ve araman\u0131n amac\u0131na ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc ula\u015f\u0131lamamas\u0131 h\u00e2linde, \u00fcst aramas\u0131 a\u015fa\u011f\u0131da belirtilen \u015fekilde giysiler \u00e7\u0131kart\u0131lmak suretiyle yap\u0131labilir:<\/p>\n<p class=\"Metin\" style=\"text-align: justify;\">a) Arama yap\u0131lmadan \u00f6nce, bu aramay\u0131 yapman\u0131n neden gerekli g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ve nas\u0131l yap\u0131laca\u011f\u0131, o birimde g\u00f6revli en \u00fcst kolluk \u00e2miri taraf\u0131ndan ilgiliye bildirilir.<\/p>\n<p class=\"Metin\" style=\"text-align: justify;\">b) Arama, ayn\u0131 cinsiyetten g\u00f6revliler taraf\u0131ndan yap\u0131l\u0131r; arama i\u015flemi kimsenin g\u00f6rmemesini sa\u011flayacak tedbirler al\u0131narak ger\u00e7ekle\u015ftirilir.<\/p>\n<p class=\"Metin\" style=\"text-align: justify;\">c) Arama, ki\u015finin utanma duygusunu en az ihl\u00e2l edecek bir \u015fekilde yap\u0131l\u0131r; \u00f6nce bedenin \u00fcst k\u0131sm\u0131ndaki giysiler \u00e7\u0131kartt\u0131r\u0131l\u0131r; bedenin alt k\u0131sm\u0131ndaki giysiler, \u00fcst k\u0131sm\u0131ndaki giysiler giyildikten sonra \u00e7\u0131kartt\u0131r\u0131l\u0131r. Bu giysiler mutlaka aran\u0131r.<\/p>\n<p class=\"Metin\" style=\"text-align: justify;\">d) Arama s\u0131ras\u0131nda bedene dokunulmamas\u0131 i\u00e7in gerekli \u00f6zen g\u00f6sterilir.<\/p>\n<p class=\"Metin\" style=\"text-align: justify;\">e) Arama, m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca k\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7inde bitirilir.<\/p>\n<p class=\"Metin\" style=\"text-align: justify;\">Yap\u0131lan araman\u0131n neticesinde bir su\u00e7a ili\u015fkin iz, eser, emare ve delil elde edilirse, ki\u015fi yakalan\u0131r.<\/p>\n<ul>\n<li class=\"Metin\" style=\"text-align: justify;\">Hakk\u0131nda tutuklama karar\u0131 veya yakalama emri veya zorla getirme karar\u0131 bulunan ki\u015fi ile hakk\u0131nda g\u0131yab\u00ee tutuklama karar\u0131 verilen ka\u00e7ak yakaland\u0131\u011f\u0131nda \u00fcst\u00fcnde kaba \u00fcst aramas\u0131 yap\u0131labilir.<a title=\"\" href=\"https:\/\/www.hukukihaber.net\/kaba-ust-aramasi#_ftn10\" name=\"_ftnref10\"><\/a> (A\u00d6AY md. 8\/a)<\/li>\n<li class=\"Metin\" style=\"text-align: justify;\">H\u00e2kim karar\u0131 veya Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n yaz\u0131l\u0131 emri ile veya kolluk taraf\u0131ndan do\u011frudan yakalanan ki\u015finin, kendisine, ba\u015fkalar\u0131na veya yakalama i\u015flemini yapan kolluk g\u00f6revlilerine zarar vermesini \u00f6nlemek amac\u0131yla yap\u0131lacak kaba \u00fcst aramas\u0131nda yine yetkili makamdan bir karar al\u0131nmas\u0131na gerek yoktur. (A\u00d6AY md. 8\/b)<\/li>\n<li class=\"Metin\" style=\"text-align: justify;\">G\u00f6zalt\u0131na al\u0131nan ki\u015finin, nezarethaneye konmadan \u00f6nce yap\u0131lan \u00fcst aramas\u0131nda da karar al\u0131nmas\u0131 gerekmemektedir. (A\u00d6AY md. 8\/c)<\/li>\n<li class=\"Metin\" style=\"text-align: justify;\">Polisin, tehlikenin \u00f6nlenmesi veya bertaraf edilmesi amac\u0131yla g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 bina ve tesislere gelenlerin herhangi bir emir veya karar olmas\u0131na bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n, \u00fcst\u00fcn\u00fc, arac\u0131n\u0131 ve e\u015fyas\u0131n\u0131 teknik cihazlarla, gerekti\u011finde el ile kontrol etme ve arama yetkisi bulunmaktad\u0131r. (PVSK m.9\/7)<\/li>\n<li class=\"Metin\" style=\"text-align: justify;\">Su\u00e7un i\u015flendi\u011fi bilgisini alan kolluk, olay yerinde delillerin karart\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nleme yetki ve g\u00f6revi kapsam\u0131nda yakalad\u0131\u011f\u0131 ki\u015fi ya da ki\u015filerin kaba \u00fcst aramas\u0131n\u0131 yapabilecek ve el koydu\u011fu olay\u0131, yakalanan ki\u015fi ya da ki\u015filer ile uygulad\u0131\u011f\u0131 tedbirleri en k\u0131sa zamanda Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na bildirecektir.<\/li>\n<li class=\"Metin\" style=\"text-align: justify;\">PVSK\u2019nin 4\/A maddesine g\u00f6re, herhangi bir arama karar\u0131 olmadan ara\u00e7 veya \u015fah\u0131slar\u0131n durdurulma s\u0131ras\u0131nda kaba \u00fcst aramas\u0131 yap\u0131labilecektir.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>KABAHATLER KANUNU<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #ff0000;\"><strong>Kanun Numaras\u0131 : 5326<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #ff0000;\"><strong>Kabul Tarihi : 30\/3\/2005<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #ff0000;\"><strong>Yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131 R.Gazete : Tarih: 31\/3\/2005 Say\u0131 : 25772 (M\u00fckerrer)<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #ff0000;\"><strong>Yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131 D\u00fcstur : Tertip : 5 Cilt : 44<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #0000ff;\"><strong>Kimli\u011fi Bildirmeme<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #800000;\"><strong>Madde 40-<\/strong> <\/span>(1) G\u00f6revle ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak sorulmas\u0131 halinde kamu g\u00f6revlisine kimli\u011fi veya adresiyle ilgili bilgi vermekten ka\u00e7\u0131nan veya ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 beyanda bulunan ki\u015fiye, bu g\u00f6revli taraf\u0131ndan elli T\u00fcrk Liras\u0131 idar\u00ee para cezas\u0131 verilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">(2) A\u00e7\u0131klamada bulunmaktan ka\u00e7\u0131nmas\u0131 veya ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 beyanda bulunmas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla kimli\u011fi belirlenemeyen ki\u015fi tutularak durumdan derhal Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 haberdar edilir. Bu ki\u015fi, kimli\u011fi a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde anla\u015f\u0131l\u0131ncaya kadar g\u00f6zalt\u0131na al\u0131n\u0131r ve gerekirse tutuklan\u0131r. G\u00f6zalt\u0131na ve tutuklamaya karar verme yetkisi ve usul\u00fc bak\u0131m\u0131ndan Ceza Muhakemesi Kanunu h\u00fck\u00fcmleri uygulan\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">(3) Ki\u015finin kimli\u011finin belirlenmesi durumunda, bu nedenle g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nma veya tutuklanma haline derhal son verilir.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-3114 aligncenter\" src=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/uploads\/polisin-her-yerde-her-zaman-surekli-kimlik-kontrolu-yapmasi-hukuki-mi.jpg\" alt=\"\" width=\"1246\" height=\"700\" srcset=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/uploads\/polisin-her-yerde-her-zaman-surekli-kimlik-kontrolu-yapmasi-hukuki-mi.jpg 980w, https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/uploads\/polisin-her-yerde-her-zaman-surekli-kimlik-kontrolu-yapmasi-hukuki-mi-768x431.jpg 768w, https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/uploads\/polisin-her-yerde-her-zaman-surekli-kimlik-kontrolu-yapmasi-hukuki-mi-260x146.jpg 260w, https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/uploads\/polisin-her-yerde-her-zaman-surekli-kimlik-kontrolu-yapmasi-hukuki-mi-50x28.jpg 50w, https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/uploads\/polisin-her-yerde-her-zaman-surekli-kimlik-kontrolu-yapmasi-hukuki-mi-134x75.jpg 134w\" sizes=\"auto, (max-width:767px) 480px, (max-width:1246px) 100vw, 1246px\" \/><\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>&#8220;Durdurma&#8221;<\/strong><\/span>dan kas\u0131t, sadece giden birini &#8220;stop&#8221; ettirme de\u011fil; daha genel olarak ki\u015finin o anda yapmakta oldu\u011fu \u015feyden <em>(y\u00fcr\u00fcme, ko\u015fma, yemek yeme, uyuma, yatma, \u00e7al\u0131\u015fma, araba kullanma vs.)<\/em> &#8220;soyutlanmas\u0131&#8221;d\u0131r. \u00d6rne\u011fin restoranda yemek yemekte olan ki\u015filere kimlik sormak i\u00e7in polisin \u00f6nce &#8220;durdurma&#8221; yapmas\u0131; yani ki\u015fileri bir an i\u00e7in yemek yemekten &#8220;soyutlamas\u0131&#8221; ve akabinde de kimlik sormas\u0131 gerekecektir. Bu nedenle \u00f6ncelikle bu &#8220;durdurma&#8221; yani &#8220;yap\u0131yor oldu\u011fu \u015feyden soyutlama&#8221; olmadan &#8220;kimlik sorma&#8221; da yap\u0131lamaz.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u015eartlar\u0131 olu\u015fmadan ve makul \u015f\u00fcphe mevcut olmadan<span style=\"color: #0000ff;\"><strong> kollu\u011fun s\u0131rf kendisine y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck k\u0131l\u0131nan g\u00fcnl\u00fck kimlik sorma kotas\u0131n\u0131 doldurmak maksad\u0131yla geli\u015fi g\u00fczel \u015fekilde vatanda\u015f\u0131 durdurmas\u0131, kimlik sormas\u0131 y\u00fcr\u00fcrl\u00fckteki mevzuat h\u00fck\u00fcmlerine ayk\u0131r\u0131d\u0131r.<\/strong> <\/span>Hakk\u0131nda kayna\u011f\u0131 belirli herhangi bir istihbari bilgi, emare veya makul \u015f\u00fcphe bulunmayan, lokantada veya kafede e\u015fiyle birlikte vakit ge\u00e7iren ki\u015finin geli\u015fig\u00fczel \u015fekilde durdurulmas\u0131 ve kendisine kimlik sorulmas\u0131, s\u0131rf bu nedenle rencide edilmesi; objektif cezaland\u0131r\u0131lma ko\u015fullar\u0131ndan ma\u011fduriyete neden olmas\u0131\u00a0 halinde, ilgili kolluk personelinin TCK md 257 de tan\u0131mlanan g\u00f6revi k\u00f6t\u00fcye kullanma su\u00e7unu i\u015fledikleri hususunda teredd\u00fct bulunmamaktad\u0131r. Durdurma yetkisinin mevzuata ayk\u0131r\u0131 bi\u00e7imde kullan\u0131lmas\u0131 durumunda ko\u015fullar\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131 halinde h\u00fcrriyeti tahdit su\u00e7unun da vuku bulabilece\u011fi g\u00f6zden ka\u00e7\u0131r\u0131lmamal\u0131d\u0131r. <span style=\"color: #800000;\"><strong>Polisin kamuya a\u00e7\u0131k alanlarda, \u00f6rne\u011fin kafe, lokanta vs, Yasa&#8217;daki \u015fartlar\u0131n\u0131n mevcut olmas\u0131 halinde kimlik sorma yetkisinin mevcut olmad\u0131\u011f\u0131 \u015feklindeki yakla\u015f\u0131m; kamu d\u00fczeni ve g\u00fcvenli\u011fi-asayi\u015fin sa\u011flanmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan sonradan telafisi g\u00fc\u00e7 ve imkans\u0131z ma\u011fduriyetlere sebebiyet verece\u011finden kabul edilebilir ve fiilen uygulanabilir nitelikte de\u011fildir. Dolay\u0131s\u0131yla kamuya a\u00e7\u0131k, herkesin girip \u00e7\u0131kabildi\u011fi bir kafede oturup, tedirgin davran\u0131\u015flar sergileyen ki\u015finin g\u00f6revli polis memurlar\u0131nca durdurularak\u00a0 kimli\u011finin sorulmas\u0131 ve hakk\u0131nda GBT uygulamas\u0131 yap\u0131lmas\u0131nda y\u00fcr\u00fcrl\u00fckteki yasal mevzuat a\u00e7\u0131s\u0131ndan ayk\u0131r\u0131l\u0131k bulunmamaktad\u0131r. Uygulamada kollu\u011fun <em><span style=\"color: #0000ff;\">makul sebep (; \u015f\u00fcphe vb.)<\/span><\/em> \u00fczerine durdurdu\u011fu ki\u015fiye genelde GBT uygulamas\u0131 yapmak amac\u0131yla kimlik sordu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. Ancak kimliksiz dola\u015fmak kabahat olarak tan\u0131mlanmas\u0131na ra\u011fmen kollu\u011fun \u015fahs\u0131n \u00fczerinde s\u0131rf kimli\u011fini ta\u015f\u0131y\u0131p ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tespit etmek amac\u0131yla makul sebep olmadan geli\u015fig\u00fczel \u015fekilde durdurma yetkisi bulunmamaktad\u0131r. Aksi durumun kabul\u00fc kollu\u011fa keyfi davran\u0131\u015flara ve olumsuz ma\u011fduriyetlere sebebiyet verecek geni\u015f yetkinin verilmesi anlam\u0131na gelmektedir. Kollu\u011fun hakk\u0131nda arama karar\u0131 bulunan ba\u015fka bir \u015fahsa benzetti\u011finden bahisle ki\u015fiyi durdurmas\u0131 halinde makul sebep mevcut kabul edilir. Bu halde talep edilmesi halinde ilgiliye verilecek belgeye bu halin dercedilmesi, ayr\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n da tutanakta belirtilmesi gerekir.Kolluk bilgisayar\u0131nda mevcut aranan ki\u015filerin verileri ile, bir ki\u015finin aran\u0131p aranmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tespit etmek \u00fczere kimlik bilgilerinin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, \u201carama\u201d de\u011fildir. <span style=\"color: #ff0000;\"><span style=\"color: #0000ff;\">Makul Sebebin<\/span> varl\u0131\u011f\u0131 \u015fart\u0131n\u0131n sadece kimli\u011fi sorulan ki\u015fi bak\u0131m\u0131ndan dar olarak yorumlanmamas\u0131 gerekir<\/span>. Aksi durumun kab\u00fcl\u00fc kamu g\u00fcvenli\u011fi ve d\u00fczeninin tesis edilmesinde ciddi ve telafisi imkans\u0131z sonu\u00e7lara sebebiyet verebilecektir. Genel asayi\u015fin sa\u011flanmas\u0131na y\u00f6nelik belirli s\u00fcrelerde ve b\u00f6lgelerde belirli nedenlere ve istihbari bilgilere dayal\u0131 olarak idari karar al\u0131nmas\u0131 veya ter\u00f6r olaylar\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131, s\u00fcregeldi\u011fi b\u00f6lgelerde yer ve b\u00f6lge bak\u0131m\u0131ndan da <span style=\"color: #0000ff;\">makul SEBEP<\/span> var addedilir. <span style=\"color: #0000ff;\">Yasa koyucu \u015f\u00fcpheden \u00f6te\u00a0 makul bir SEBEB\u0130N varl\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekmi\u015ftir<\/span>.\u00a0 \u00d6rne\u011fin ter\u00f6r olaylar\u0131n\u0131n s\u00fcregeldi\u011fi bir k\u00f6yde veya bir su\u00e7un i\u015flenmesinden hemen sonra su\u00e7un i\u015flendi\u011fi b\u00f6lgede kollu\u011fun, bir k\u0131raathanede oturan t\u00fcm ki\u015filerin \u00f6nleyici veya adli ama\u00e7la kimliklerini sorma ve GBT uygulama yetkisi bulunmaktad\u0131r. Ancak bu yetkinin s\u00fcreklilik arz edecek ve keyfiyete sebebiyet verecek \u015fekilde kullan\u0131lmamas\u0131 gerekir. Bu sebeplerle yap\u0131lacak genel uygulamalarda kollu\u011fun, ilgilisine, durdurma gerek\u00e7esini uygun bir \u00fcslupla izah etmesi gerekir.<\/strong><\/span><\/p>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\"><strong>Herhangi bir sebeple hukuka uygun \u015fekilde yakaland\u0131ktan sonra kolluk g\u00fc\u00e7lerinin elinden ka\u00e7makta olan ki\u015filerin veya i\u015flenmekte olan veya hen\u00fcz i\u015flenmi\u015f olan veya pek az \u00f6nce i\u015flendi\u011fini g\u00f6steren belirtilerin oldu\u011fu su\u00e7un failinin yakalanmas\u0131 amac\u0131yla takibi s\u0131ras\u0131nda girdikleri ara\u00e7, bina ve eklentilerinde yakalanmas\u0131 veya toplum i\u00e7in veya ki\u015filer bak\u0131m\u0131ndan hayat\u00ee tehlikeyi ortadan kald\u0131rmak amac\u0131yla veya kapal\u0131 yerlerden gelen yard\u0131m \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece; kamuya a\u00e7\u0131k olmayan ticari ara\u00e7larda, \u00f6zel ara\u00e7larda, otel odas\u0131nda, i\u015fyeri ve ikamette veya yolcu otob\u00fcs\u00fcnde \u015f\u00fcphe \u00fczerine<\/strong>\u00a0<span style=\"color: #008000;\"><strong>kaba \u00fcst aramas\u0131n\u0131n yap\u0131labilmesi<\/strong><\/span> i\u00e7in C.Savc\u0131s\u0131ndan adli yaz\u0131l\u0131 arama emri veya en az\u0131ndan \u00f6nleme arama karar\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 zaruridir. Aksi halde elde edilen deliller hukuka ayk\u0131r\u0131 olacakt\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>Makul sebep,<\/strong><\/span> araman\u0131n yap\u0131laca\u011f\u0131 zaman, yer ve ilgili ki\u015finin veya onunla birlikte olanlar\u0131n davran\u0131\u015f tutum ve bi\u00e7imleri, kolluk memurunun ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131ndan \u015f\u00fcphe etti\u011fi e\u015fyan\u0131n niteli\u011fi gibi sebepler g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutularak belirlenir. Eski Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fi m. 15\/2<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #800000;\"><strong>Ortada makul \u015f\u00fcphe bulunmazken makbul sebep bulunabilir. Makul sebep; makul \u015f\u00fcpheden daha geni\u015f bir kavramd\u0131r.<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400; text-align: justify;\"><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>\u201cMakul \u015f\u00fcphe\u201d\u00a0ile,\u00a0\u201cmakul sebep\u201d aras\u0131nda fark vard\u0131r:<\/strong><\/span> Makul sebep, bir konunun uzman\u0131 olan ki\u015fi taraf\u0131ndan de\u011ferlendirilen olgulard\u0131r. Somut bir olguyu o konuda bilgi sahibi olan bir ki\u015fi g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde, buna bir anlam verebilir. \u00c7ok say\u0131da uzman\u0131n ayn\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc payla\u015fabildi\u011fi hallerde, \u201cmakul sebep\u201d bulundu\u011fu kabul edilir (PVSK 4A\/2). \u201cMakul \u015f\u00fcphe\u201d ise, s\u0131radan bir vatanda\u015f\u0131n yapaca\u011f\u0131 de\u011ferlendirmeye dayan\u0131r. Makul ve orta zekal\u0131 \u00e7ok say\u0131da insan\u0131n, somut bir olguyu ayn\u0131 y\u00f6nde de\u011ferlendirebildikleri durumlarda, bu de\u011ferlendirme su\u00e7 ile ilgili ise, \u201cmakul \u015f\u00fcphe\u201d vard\u0131r. Makul \u015f\u00fcphe eldeki delillere g\u00f6re yap\u0131lacak yarg\u0131lama sonras\u0131nda san\u0131\u011f\u0131n mahk\u00fbm olma ihtimalinin beraat etme ihtimalinden daha y\u00fcksek oldu\u011fu anda var olan \u015f\u00fcphedir. Say\u0131sal bir de\u011ferle ifade etmek gerekirse, san\u0131\u011f\u0131n mahk\u00fbm olma ihtimalinin % 51 e ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 anda s\u00f6z konusu olan \u015f\u00fcphedir. <span style=\"color: #993300;\"><strong><em>Belirtilen konulara dair somut ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir bir tehlike olmas\u0131 durumunda 2559 Say\u0131l\u0131 PVSK bu nitelikteki tehlike h\u00e2lini &#8220;makul sebep&#8221; olarak ifade etmektedi<\/em><\/strong>r.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400; text-align: justify;\">\u201cMakul \u015f\u00fcphe\u201d, hayat\u0131n ak\u0131\u015f\u0131na g\u00f6re somut olaylar kar\u015f\u0131s\u0131nda genellikle duyulan \u015f\u00fcphedir (Arama Y 6). Araman\u0131n yap\u0131laca\u011f\u0131 zaman, yer ve ilgili ki\u015finin davran\u0131\u015flar\u0131, kolluk memurunun ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131ndan \u015f\u00fcphe etti\u011fi e\u015fyan\u0131n niteli\u011fi gibi sebepler g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutularak somut olayda \u201cmakul \u015f\u00fcphe\u201d olup olmad\u0131\u011f\u0131, arama s\u0131ras\u0131nda kolluk memuru taraf\u0131ndan, sonradan da hakim taraf\u0131ndan takdir edilecektir.<\/p>\n<p>Makul \u015f\u00fcphe Y\u00f6netmeli\u011fin 6. maddesinde \u015f\u00f6yle tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r;<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\"><small><span style=\"color: #ff0000;\">\u201cMakul \u015f\u00fcphe,<\/span> hayat\u0131n ak\u0131\u015f\u0131na g\u00f6re somut olaylar kar\u015f\u0131s\u0131nda genellikle duyulan \u015f\u00fcphedir. Makul \u015f\u00fcphe, araman\u0131n yap\u0131laca\u011f\u0131 zaman, yer ve ilgili ki\u015finin veya onunla birlikte olanlar\u0131n davran\u0131\u015f, tutum ve bi\u00e7imleri, kolluk memurunun ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131ndan \u015f\u00fcphe etti\u011fi e\u015fyan\u0131n niteli\u011fi gibi sebepler g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde tutularak belirlenir.Makul \u015f\u00fcphede, ihbar veya \u015fikayeti destekleyen emarelerin var olmas\u0131 gerekir. Belirtilen konularda \u015f\u00fcphenin somut olgulara dayanmas\u0131 \u015fartt\u0131r. Arama sonucunda belirli bir \u015feyin bulunaca\u011f\u0131n\u0131 veya belirli bir ki\u015finin yakalanaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rmeyi gerektiren somut olgular mevcut bulunmal\u0131d\u0131r.\u201d\u00a0 <span style=\"color: #ff0000;\"><strong>&#8220;Makul \u015f\u00fcphe,<\/strong><\/span> hayat\u0131n ak\u0131\u015f\u0131na g\u00f6re somut olaylar kar\u015f\u0131s\u0131nda genellikle duyulan \u015f\u00fcphedir. Makul \u015f\u00fcphe, araman\u0131n yap\u0131laca\u011f\u0131 zaman, yer ve ilgili ki\u015finin veya onunla birlikte olanlar\u0131n davran\u0131\u015f, tutum ve bi\u00e7imleri, kolluk memurunun ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131ndan \u015f\u00fcphe etti\u011fi e\u015fyan\u0131n niteli\u011fi gibi sebepler g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutularak belirlenir. Makul \u015f\u00fcphede, istihbari bilgiyi, ihbar veya \u015fikayeti destekleyen emarelerin var olmas\u0131 gerekir. Belirtilen konularda <span style=\"color: #0000ff;\"><strong>\u015f\u00fcphenin somut olgulara dayanmas\u0131 \u015fartt\u0131r.<\/strong><\/span>&#8221; Bu d\u00fczenlemenin getirdi\u011fi en b\u00fcy\u00fck yenilik, makul \u015f\u00fcphe sebeplerinin somut olgulara dayanmas\u0131 gerekti\u011finin a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtilmesi ve arama sonucunda belirli bir \u015feyin bulunaca\u011f\u0131n\u0131n veya belirli bir ki\u015finin yakalanaca\u011f\u0131n\u0131n \u00f6ng\u00f6r\u00fclmesi gerekti\u011fidir.<\/small><\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">Polisin yan\u0131nda \u00c7ar\u015f\u0131 ve Mahalle bek\u00e7ilerinin Vazifeleri ile ilgili olarak riayet etmeleri gereken hususlar\u0131 g\u00f6sterir Y\u00f6netmeli\u011fin 16. maddesindeki &#8221; Bek\u00e7iler b\u00f6lgeleri i\u00e7inde dola\u015fan \u015f\u00fcpheli \u015fah\u0131slar\u0131 takip eder ve h\u00fcviyetlerini ara\u015ft\u0131r\u0131rlar, h\u00fckm\u00fcne g\u00f6re \u00c7ar\u015f\u0131 ve Mahalle bek\u00e7ilerinin ki\u015filere kimlik sorma yetkisi vard\u0131r. Yine <span style=\"color: #800000;\"><strong>7245 sy \u00c7ar\u015f\u0131 ve Mahalle Bek\u00e7ileri Kanunu Md 7 e g\u00f6re de bek\u00e7ilerin kimlik sorma yetkisi mevcuttur.<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400; text-align: justify;\">\u0130hbar\u0131n soru\u015fturma ve kovu\u015fturma makamlar\u0131n\u0131 harekete ge\u00e7irecek nitelikte \u201cmakul bir ba\u015flang\u0131\u00e7 \u015f\u00fcphesi\u201d olu\u015fturabilmesi i\u00e7in, \u00fc\u00e7 temel nokta \u00f6n plana \u00e7\u0131kar: Birinci husus, ihbarda bulunan ki\u015finin kendi a\u00e7\u0131k kimli\u011fini de bildirmi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Bir ba\u015fka ki\u015finin su\u00e7 i\u015fledi\u011fini ihbar ederken, kendi kimli\u011fini de veren \u015fah\u0131s, do\u011fru s\u00f6ylemiyorsa iftira su\u00e7u i\u015fliyor olabilir. Bu nedenle a\u00e7\u0131k kimlikle yap\u0131lan ihbarlar daima ciddiye al\u0131nmal\u0131d\u0131r. \u0130kinci nokta, ihbarda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olay bilgisi verilmesidir. Mesela, Avusturya\u2019da Viyana\u2019daki tren istasyonuna saat 11.45\u2019de Alman plakal\u0131, numaras\u0131 belli bir ara\u00e7 i\u00e7inde iki T\u00fcrk\u2019\u00fcn bir\u00a0Avusturyal\u0131\u2019ya\u00a0uyu\u015fturucu madde teslim edilece\u011fi konusunda isimsiz bir ihbar yap\u0131lm\u0131\u015f olursa, bu ihbar\u0131n detayl\u0131 olmas\u0131, ciddiye al\u0131nmas\u0131n\u0131 gerektirir. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc nokta ise, a\u015fa\u011f\u0131da belirtilecek olan, kollu\u011fun bilgi da\u011farc\u0131\u011f\u0131 ile uyum g\u00f6steren isimsiz ve detays\u0131z bildirimlerdir. Kollu\u011fun bunlar\u0131 da ciddiye almas\u0131 gerekir.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400; text-align: justify;\">\u201dMakul \u015f\u00fcphe\u201d, sadece gizli ihbarda bulunan bir ki\u015finin verdi\u011fi bilgiden kaynaklan\u0131yorsa, bu takdirde iki nokta \u00f6nem kazan\u0131r:\u00a0 Bilgi veren ki\u015finin g\u00fcvenilir oldu\u011funu g\u00f6steren ve olay\u0131n b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7inden \u00e7\u0131kan sebepler,\u00a0 bilgi veren ki\u015finin verdi\u011fi bilgilere ili\u015fkin yan ger\u00e7ekler&#8230;Ki\u015fiye g\u00fcvenilemiyorsa veya ihbar\u0131 destekleyen somut olgular detayl\u0131 bilgiler bulunmasa da, kollu\u011fun evvelki bilgi da\u011farc\u0131\u011f\u0131 ihbar\u0131 teyit ediyorsa, ihbar makul \u015f\u00fcphe olu\u015fturur. Daha \u00f6nce i\u015flenmi\u015f su\u00e7lara dair polisteki kay\u0131t ve bilgiler, de\u011ferli bir hazinedir.Polisin tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131, evveliyat\u0131n\u0131 bilmedi\u011fi \u015fah\u0131slardan ald\u0131\u011f\u0131 ihbarlar kar\u015f\u0131s\u0131nda, bu \u015fahs\u0131n g\u00fcvenilir olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 s\u00f6z konusu olursa da, bilgi veren bir ba\u015fka polis memuru, su\u00e7un ma\u011fduru veya bir g\u00f6rg\u00fc tan\u0131\u011f\u0131<sup>\u00a0<\/sup>ise, bu gibi ki\u015filerin g\u00fcvenilir olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rmaya gerek yoktur. Bununla birlikte, verilen bilginin detayl\u0131 olmas\u0131 ve olay\u0131n b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7erisinde makul \u015f\u00fcpheyi do\u011furacak nitelikte olmas\u0131 gereklidir. Durdurma \u201carama&#8221;\u00a0\u00a0de\u011fildir. Yoklama amac\u0131 ile dokunma da \u201carama\u201d say\u0131lmaz. Durdurma nedeni (PVSK 4A\/1) varsa, durdurulan ki\u015fiye sorulan sorular\u0131n arkas\u0131ndan, durdurma sebebi ortadan kalkmad\u0131\u011f\u0131 hallerde, kanun polise &#8220;tedbir alma&#8221; yetkisini vermekte, fakat durdurulan ki\u015finin \u00fczerinde veya arac\u0131nda silah veya tehlike olu\u015fturan di\u011fer bir e\u015fyan\u0131n bulundu\u011fu hususunda yeterli \u015f\u00fcphe olsa bile, arama yapma yetkisini vermemekte ve bu ama\u00e7la ki\u015finin \u00fczerindeki elbisenin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131n\u0131n veya arac\u0131n, d\u0131\u015far\u0131dan bak\u0131ld\u0131u\u011f\u0131nda i\u00e7erisi g\u00f6r\u00fcnmeyen b\u00f6l\u00fcmlerinin a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131n istenemeyece\u011fi kural\u0131 getirilmi\u015f bulunmaktad\u0131r (PVSK 4\/A\/6). Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, halen (\u015eubat 2011) y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan arama y\u00f6netmeli\u011finin 27 nci maddesine g\u00f6re kollu\u011fun durdurdu\u011fu ki\u015fi \u00fczerinde tehlikeyi \u00f6nlemek \u00fczere \u00f6nce yoklama yapmas\u0131, daha sonrada arama yapabilmesine izin veren d\u00fcsenleme yer almaktad\u0131r. Bu durum kar\u015f\u0131s\u0131nda sonradan \u00e7\u0131kan 2007 tarihli PVSK 4\/A madde ile 2005 tarihli y\u00f6netmelik aras\u0131nda fark do\u011fmu\u015f bulunmaktad\u0131r. Kollu\u011fun y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan bir y\u00f6netmeli\u011fi yok saymas\u0131, kendisinin y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131rmas\u0131 hukuken uygun olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kanuna ayk\u0131r\u0131 hale gelmi\u015f olan bir y\u00f6netmelik Dan\u0131\u015ftay taraf\u0131ndan iptal edilmedi\u011fi s\u00fcrece, bu y\u00f6netmeli\u011fe dayanarak al\u0131nan tedbirler, yani Arama Y\u00f6netmeli\u011finin 27 nci maddesinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen ko\u015fullara uygun olarak yap\u0131lan i\u015flemler, hukuka uygun say\u0131lmal\u0131d\u0131r. Polis arac\u0131n penceresinden i\u00e7eriye bakarak, g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc emareleri de\u011ferlendirebilir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, arac\u0131n i\u00e7ine girerek emare elde ederse, bu bir \u2018arama\u2019d\u0131r. Kolluk memuru, makul \u015f\u00fcphenin mevcut bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131 konusundaki karar\u0131n\u0131, takdir yetkisini kullanarak verir. Ancak bu konuda verilen bireysel karar, daha sonra delilin hukuka ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu iddias\u0131 \u00fczerine, <span class=\"GramE\">hakim<\/span>\u00a0taraf\u0131ndan de\u011ferlendirmeye tabi tutulacakt\u0131r.<\/p>\n<p>4483 say\u0131l\u0131 Memurlar ve Di\u011fer Kamu G\u00f6revlilerinin Yarg\u0131lanmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanun\u2019un 4. maddesinin 3 ve 4. f\u0131kralar\u0131nda;<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\"><small>\u201cBu Kanuna g\u00f6re memurlar ve di\u011fer kamu g\u00f6revlileri hakk\u0131nda yap\u0131lacak ihbar ve \u015fikayetlerin soyut ve genel nitelikte olmamas\u0131, ihbar veya \u015fikayetlerde ki\u015fi veya olay belirtilmesi, iddialar\u0131n ciddi bulgu ve belgelere dayanmas\u0131, ihbar veya \u015fikayet dilek\u00e7esinde dilek\u00e7e sahibinin do\u011fru ad, soyad ve imzas\u0131 ile i\u015f veya ikametgah adresinin bulunmas\u0131 zorunludur. Bu \u015fartlar\u0131 (\u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kradaki) ta\u015f\u0131mayan ihbar ve \u015fikayetler Cumhuriyet ba\u015fsavc\u0131lar\u0131 ve izin vermeye yetkili merciler taraf\u0131ndan i\u015fleme konulmaz ve durum, ihbar veya \u015fikayette bulunana bildirilir. Ancak iddialar\u0131n, s\u0131hhati \u015f\u00fcpheye mahal vermeyecek belgelerle ortaya konulmu\u015f olmas\u0131 halinde ad, soyad ve imza ile i\u015f veya ikametgah adresinin do\u011frulu\u011fu \u015fart\u0131 aranmaz.\u201d <\/small>ayr\u0131nt\u0131l\u0131 d\u00fczenlemeye yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>Polis, Jandarma ve Bek\u00e7ilerin yan\u0131nda M\u0130T \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n da g\u00f6revlerini icra ederken kimlik sorma yetkisi bulunmaktad\u0131r<\/strong><\/span>. Genel zab\u0131taya tan\u0131nan hak ve yetkiler (kimlik sorma, arama, el koyma, yakalama ve ifade alma gibi) 2937 say\u0131l\u0131 Kanun&#8217;un 6 nc\u0131 maddesine istinaden y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konulan ilgili y\u00f6netmelik uyar\u0131nca;Te\u015fkil\u00e2t&#8217;a ait her t\u00fcrl\u00fc tesis, bina ve ara\u00e7lar ile mensuplara y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131 ve sabotajlara kar\u015f\u0131 koruma ve emniyetle g\u00f6revli olan, \u0130\u00e7 g\u00fcvenlik ve istihbarata kar\u015f\u0131 koyma konular\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen operasyonlar\u0131 icra eden, M\u0130T personeli taraf\u0131ndan da kullan\u0131l\u0131r. <span style=\"color: #ff6600;\"><strong>M\u0130T personelinin bu hak ve yetkileri kullan\u0131rken g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7leri ile i\u015fbirli\u011fi yapmas\u0131 genel kural olmakla birlikte,<\/strong> <\/span>\u0130stihbarata kar\u015f\u0131 koyma <em>(Kontr\/Espiyonaj)<\/em> konular\u0131nda g\u00f6revli personel, genel zab\u0131taya tan\u0131nm\u0131\u015f olan hak ve yetkilerin tamam\u0131n\u0131 bizzat kullanabilmektedirler. Genel prensip gizlilik olmakla beraber M\u0130T mensuplar\u0131, 2937 say\u0131l\u0131 Kanun&#8217;un 4 \u00fcnc\u00fc maddesinde belirtilen g\u00f6revlerini yerine getirirken ve gerekli hallerde kimliklerini a\u00e7\u0131klayabilirler. Bu sebeple <strong><span style=\"color: #0000ff;\">Mit \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n kimlik sorma yetkisini kullanmalar\u0131 esnas\u0131nda kendilerinden kimliklerini g\u00f6stermeleri talep edilemez. Ancak Mit \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n kimlik sorma yetkilerini kullanmas\u0131 istisnai olup ancak zorunlu hallerde s\u00f6z konusu olabilir.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 Kollu\u011fun, birinci a\u015famada, yani su\u00e7un i\u015flenmesinden \u00f6nce g\u00f6rev yapan k\u0131sm\u0131na su\u00e7 \u00f6ncesi kolluk <em>(=\u00f6nleyici kolluk =idari kolluk=idari zab\u0131ta)<\/em> ad\u0131 verilirken, ikinci a\u015famada, yani su\u00e7un i\u015flenmesinden sonra g\u00f6rev yapan k\u0131sm\u0131 ise <em>adli kolluk<\/em> olarak isimlendirilmektedir. \u00dclkemizde genel kolluk; emniyet te\u015fkilat\u0131 mensuplar\u0131 olarak polisler, mit \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131, <strong>\u00a0bek\u00e7iler,<\/strong> jandarma te\u015fkilat\u0131 mensuplar\u0131 olarak jandarmalar, g\u00fcmr\u00fck te\u015fkilat\u0131 mensuplar\u0131 olarak g\u00fcmr\u00fck tekel zab\u0131talar\u0131 ve Sahil G\u00fcvenlik Komutanl\u0131\u011f\u0131 mensuplar\u0131d\u0131r. Genel kollu\u011fun yan\u0131nda \u00f6zel kolluk olarak k\u00f6y korucular\u0131 ve k\u00f6y bek\u00e7ileri, k\u0131r bek\u00e7ileri ve \u00e7ift\u00e7i mallar\u0131n\u0131 koruma kollu\u011fu, orman muhafaza memurlar\u0131 ve orman memurlar\u0131, \u00f6zel g\u00fcvenlik g\u00f6revlileri ve nihayet kolluk yetkisiyle donat\u0131lanlar olarak da gemi kaptan\u0131 ve TCDD personeli kabul edilmektedir. PVSK\u2019n\u0131n 25.06.1973 tarihli 1758 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 1. maddesi ile de\u011fi\u015ftirilmi\u015f bulunan 25. maddesi h\u00fckm\u00fcne g\u00f6re; <em>\u201cPolis te\u015fkilat\u0131 bulunmayan yerlerde il, il\u00e7e ve bucak jandarma komutanlar\u0131 ile jandarma karakol komutanlar\u0131 bu kanunda yaz\u0131l\u0131 vazifeleri yapar ve yetkileri kullan\u0131rlar.&#8221;<\/em><\/p>\n<p>Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fi\u2019nin su\u00e7 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan \u201cDurdurma ve kontrol i\u015flemleri\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 27. maddesi ise;<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\"><small>\u201cBir ki\u015fiyi ge\u00e7ici olarak durdurmak, yakalama say\u0131lmaz; yakalama say\u0131lmas\u0131 i\u00e7in ki\u015finin fiilen denetim alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 gerekir. Denetim i\u00e7in ara\u00e7lar\u0131n durdurulmas\u0131 da m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. <span style=\"color: #ff0000;\"><strong>Durdurma yetkisinin kullan\u0131labilmesi i\u00e7in, \u201cumma\u201d derecesinde makul \u015f\u00fcphe bulunmal\u0131d\u0131r.<\/strong> <\/span>Kolluk g\u00f6revlisi, tecr\u00fcbesine dayanarak, izledi\u011fi davran\u0131\u015flar\u0131ndan, o ki\u015finin bir su\u00e7 i\u015fleyece\u011fi veya i\u015fledi\u011fi hususunda kanaat elde eder veya ki\u015finin silahl\u0131 oldu\u011fu ve halen tehlike yaratt\u0131\u011f\u0131 kanaatine var\u0131rsa ki\u015fi durdurulabilir.<\/small><\/p>\n<\/blockquote>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\"><small>Somut emarelerle desteklenen \u015f\u00fcphe bulunmadan, s\u00fcreklilik arzedecek, fiili durum ve keyfilik olu\u015fturacak \u015fekilde durdurma ve kontrol i\u015flemi yap\u0131lamaz.<\/small><\/p>\n<\/blockquote>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\"><small>Sebebin olu\u015fmas\u0131na veya \u015f\u00fcpheye yol a\u00e7an davran\u0131\u015flar\u0131 hakk\u0131nda, durdurulan ki\u015fiye sorular y\u00f6neltilebilir. Ki\u015fi bu sorulara cevap vermekle y\u00fck\u00fcml\u00fc de\u011fildir. Durdurma yetkisinin kullan\u0131lmas\u0131na neden olan \u015f\u00fcphe, yap\u0131lan a\u00e7\u0131klama ile ortadan kalkarsa, ki\u015finin gitmesine engel olunmaz.<\/small><\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\"><small><em>Durdurma<\/em>\u00a0\u00fczerine a\u015fa\u011f\u0131daki i\u015flemler yap\u0131l\u0131r:<\/small><\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><small>Durdurulan ki\u015fi \u00fczerinde giysilerinden herhangi birisi \u00e7\u0131kar\u0131lmaks\u0131z\u0131n, yoklama bi\u00e7iminde bir kontrol yap\u0131l\u0131r. Bu i\u015flem sonucunda, ki\u015fide silah bulundu\u011fu sonucunu \u00e7\u0131karmaya yeterli \u015f\u00fcphe meydana gelirse, memur kendili\u011finden silah ve di\u011fer su\u00e7 e\u015fyas\u0131 aramas\u0131 yapabilir.<\/small><\/li>\n<li><small>Yoklama suretiyle kontrol, ki\u015finin cinsiyetinde bulunan g\u00f6revli taraf\u0131ndan yap\u0131l\u0131r.<\/small><\/li>\n<li><small>Yap\u0131lan kontrol\u00fcn konusu ve sebepleri ilgiliye a\u00e7\u0131klan\u0131r.<\/small><\/li>\n<li><small>Bir ki\u015finin veya arac\u0131n durdurulma s\u00fcresinin, \u015fartlara g\u00f6re makul olmas\u0131 ve kontrol i\u00e7in ayr\u0131lan s\u00fcreyi a\u015fmamas\u0131 gerekir.<\/small><\/li>\n<li><small>Yoklama suretiyle kontrol, ki\u015fiye en az s\u0131k\u0131nt\u0131 verici \u015fekilde yap\u0131l\u0131r.<\/small><\/li>\n<li><small>Yap\u0131lan kontrol\u00fcn neticesinde su\u00e7a ili\u015fkin iz, eser, emare ve delil elde edilirse, ki\u015fi yakalan\u0131r.<\/small><\/li>\n<li><small>Uyu\u015fturucu gibi belirli bir \u015feyin, ki\u015finin herhangi bir yerinde gizlendi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyorsa, daha geni\u015f \u00e7apl\u0131 kontrol yap\u0131labilir.<\/small><\/li>\n<\/ul>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\"><small>Yoklama suretiyle kontrol, ki\u015finin veya arac\u0131n ilk durduruldu\u011fu yerde veya o yerin yak\u0131n\u0131nda, m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar ba\u015fkalar\u0131n\u0131n g\u00f6remeyece\u011fi tarzda yap\u0131l\u0131r. Ba\u015fka yere g\u00f6t\u00fcr\u00fclerek kontrol yap\u0131lamaz.Makul sebebi olu\u015ftu\u011fu takdirde, daha geni\u015f kapsaml\u0131 kontrol yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in, kolluk arac\u0131ndan veya yak\u0131ndaki kapal\u0131 bir yerden yararlan\u0131labilir.Kontrolden sonra talep \u00fczerine olay yerinde derhal bir tutanak d\u00fczenlenir. Bu maddede yaz\u0131l\u0131 i\u015flemler gece de yap\u0131labilir.\u201d<\/small><\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u015feklindedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">S\u00f6z konusu d\u00fczenlemelerle kollu\u011fa, ko\u015fullar\u0131 olu\u015ftu\u011fu takdirde ki\u015fi ve ara\u00e7lar\u0131 durdurma ve yoklama bi\u00e7iminde kontrol yapma yetkileri tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Y\u00f6netmeli\u011fin 27. maddesinin (g) ve (i) f\u0131kralar\u0131 gere\u011fince kolluk\u00e7a durdurulan ki\u015finin herhangi bir yerinde uyu\u015fturucu gibi belirli bir \u015feyin gizlendi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyorsa veya makul sebep olu\u015fmu\u015fsa \u00f6nleyici kolluk yetkisi dahilinde daha geni\u015f kapsaml\u0131 kontrol yapma imkan\u0131 do\u011facakt\u0131r. Burada dikkat edilmesi gereken husus, kolluk gerekli tedbirleri alabilecek ancak bu ama\u00e7la ki\u015finin \u00fczerindeki elbisenin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 veya arac\u0131n, d\u0131\u015far\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda i\u00e7erisi g\u00f6r\u00fcnmeyen b\u00f6l\u00fcmlerinin a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 isteyemeyecektir.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">Durdurma yetkisinin kullan\u0131labilmesi, PSVK 4\/A maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131 h\u00fckm\u00fc ile <span style=\"color: #ff0000;\"><strong>kollu\u011fun tecr\u00fcbesine ve i\u00e7inde bulunulan durumdan edindi\u011fi izlenime dayanan makul bir sebebinin bulunmas\u0131<\/strong> <\/span>\u00f6n ko\u015fuluna ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Makul sebep akla ve mant\u0131\u011fa uygun sebeptir.<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fi\u2019nin <span style=\"color: #ff0000;\"><strong>\u201cdurdurma ve kontrol i\u015flemleri\u201d<\/strong><\/span>ni d\u00fczenleyen 27. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131 h\u00fckm\u00fcnden de hareketle somut olayda tecr\u00fcbesine dayanarak, i\u00e7inde bulundu\u011fu durumdan ve izledi\u011fi davran\u0131\u015flardan,<br \/>\na) bir su\u00e7 veya kabahatin i\u015flenmesini \u00f6nlemek,<br \/>\nb) su\u00e7 i\u015flendikten sonra ka\u00e7an faillerin yakalanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak, i\u015flenen su\u00e7 veya kabahatlerin faillerinin kimliklerini tespit etmek,<br \/>\nc) hakk\u0131nda yakalama emri ya da zorla getirme karar\u0131 verilmi\u015f olan ki\u015fileri tespit etmek veya<br \/>\nd) ki\u015filerin hayat\u0131, v\u00fccut b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc veya malvarl\u0131\u011f\u0131 bak\u0131m\u0131ndan ya da topluma y\u00f6nelik mevcut veya muhtemel bir tehlikeyi \u00f6nlemek hususlar\u0131nda<span style=\"color: #ff6600;\"><strong> kanaat elde ederse<\/strong> <\/span><span style=\"color: #0000ff;\"><strong>ki\u015fileri ve ara\u00e7lar\u0131<\/strong> <\/span>durdurabilecektir. Somut olayda say\u0131lan bu d\u00f6rt sebebin de bir arada bulunmas\u0131 gerekmemektedir. Bunlardan sadece birinin varl\u0131\u011f\u0131 ku\u015fkusuz yeterlidir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cAdli g\u00f6rev ve yetkiler\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 Ek 6. maddesinde,<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><small>\u201cPolis, bu maddede yaz\u0131l\u0131 g\u00f6revlerinin yan\u0131nda, Ceza Muhakemesi Kanunu ve di\u011fer mevzuatta yaz\u0131l\u0131 soru\u015fturma i\u015flemlerine ili\u015fkin g\u00f6revleri de yerine getirir. Polis, bir su\u00e7a ili\u015fkin olarak kendisine yap\u0131lan s\u00f6zl\u00fc ihbar ve \u015fikayetleri ve g\u00f6revi s\u0131ras\u0131nda \u00f6\u011frendi\u011fi su\u00e7a ili\u015fkin bilgileri yaz\u0131l\u0131 hale getirir.<\/small><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><small>Edinilen bilgi veya al\u0131nan ihbar veya \u015fikayet \u00fczerine veya kendili\u011finden bir su\u00e7la kar\u015f\u0131la\u015fan polis, olay yerinde ki\u015filerin ve toplumun sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na, v\u00fccut b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne veya malvarl\u0131\u011f\u0131na zarar gelmemesi ve su\u00e7un delillerinin kaybolmamas\u0131 ya da bozulmamas\u0131 i\u00e7in derhal gerekli tedbirleri al\u0131r.<\/small><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><small>Bir su\u00e7 i\u015flendi\u011fi veya i\u015flenmekte oldu\u011fu bilgisini edinen polis, olay yerinin korunmas\u0131, delillerin tespiti, kaybolmamas\u0131 ya da bozulmamas\u0131 i\u00e7in acele tedbirleri ald\u0131ktan sonra el koydu\u011fu olaylar\u0131, yakalanan ki\u015filer ile uygulanan tedbirleri derhal Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na bildirir ve Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n emri do\u011frultusunda i\u015fin ayd\u0131nlat\u0131lmas\u0131 i\u00e7in gerekli soru\u015fturma i\u015flemlerini yapar.\u201d<\/small><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8230;d\u00fczenlemeler birlikte de\u011ferlendirildi\u011finde, edinilen bilgi, ihbar veya \u015fikayet \u00fczerine ya da kendili\u011finden su\u00e7la kar\u015f\u0131la\u015fan polisin, olay yerinde ki\u015filerin ve toplumun sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na, v\u00fccut b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne veya malvarl\u0131\u011f\u0131na zarar gelmemesi ve su\u00e7un delillerinin tespiti, kaybolmamas\u0131 ya da bozulmamas\u0131 i\u00e7in derhal gerekli tedbirleri almas\u0131 zorunludur. Gerekli tedbirler derhal al\u0131n\u0131rken, tedbire ba\u015fvurulmad\u0131\u011f\u0131 takdirde ceza muhakemesinin amac\u0131na ula\u015f\u0131lamayaca\u011f\u0131, yani delillerin kaybolmas\u0131 gibi bir sonucun ortaya \u00e7\u0131kabilece\u011fi de\u011ferlendirilerek, i\u015flemin yap\u0131lmas\u0131 esnas\u0131nda hakl\u0131 g\u00f6r\u00fcnmesi ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkesine uygun olarak hareket edilmesi gerekti\u011fi dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Aksi durumda ise maddi ger\u00e7e\u011fe ula\u015fma amac\u0131 tehlikeye girecek, ma\u011fdur ve san\u0131k haklar\u0131n\u0131n ihlali s\u00f6z konusu olacakt\u0131r. Bu halde su\u00e7un i\u015flendi\u011fi bilgisini alan kolluk, olay yerinde delillerin karart\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nleme yetki ve g\u00f6revi kapsam\u0131nda yakalad\u0131\u011f\u0131 ki\u015fi ya da ki\u015filerin kaba \u00fcst aramas\u0131n\u0131 yapabilecek ve el koydu\u011fu olay\u0131, yakalanan ki\u015fi ya da ki\u015filer ile uygulad\u0131\u011f\u0131 tedbirleri en k\u0131sa zamanda Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na bildirecektir.<\/p>\n<h5 style=\"text-align: justify;\">Somut \u0130stihbarat ile Uzun S\u00fcre Takip Edilen Ara\u00e7 \u00d6nleme Aramas\u0131 Karar\u0131 ile Aranamaz.<em><span style=\"color: #ff0000;\"> (Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu &#8211; Esas: 2016\/284 Karar: 2018\/615 Tarih: 06.12.2018).(Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu &#8211; Esas : 2016\/701 Karar : 2018\/415 Tarih : 9.10.2018).\u00a0(Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu &#8211; Esas : 2016\/800 Karar : 2017\/120 Tarih : 28.02.2017).<\/span><\/em><\/h5>\n<h5 id=\"a\u00e7\u0131kta-veya-g\u00f6zle-g\u00f6r\u00fcl\u00fcr-su\u00e7-e\u015fyas\u0131n\u0131n-aranmas\u0131-i\u0307\u00e7in-pvsk-yetkileri-yeterlidir\" style=\"text-align: justify;\">A\u00e7\u0131kta veya G\u00f6zle G\u00f6r\u00fcl\u00fcr Su\u00e7 E\u015fyas\u0131n\u0131n Aranmas\u0131 \u0130\u00e7in PVSK Yetkileri Yeterlidir.<span style=\"color: #ff0000;\">(Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu &#8211; Esas : 2016\/758 Karar : 2018\/471 Tarih : 23.10.2018).<\/span><\/h5>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>&#8220;Adli arama yapma g\u00f6rev ve yetkisi bulunmayan \u00f6zel g\u00fcvenlik g\u00f6revlisince yap\u0131lan arama hukuka ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fundan bu arama i\u015fleminden elde edilen maddi deliller h\u00fckme esas al\u0131namaz.&#8221;<\/strong> <strong><span style=\"color: #ff0000;\">(Yarg\u0131tay Kararlar\u0131 10.Ceza Dairesi Esas N:2020\/13111 Karar N:2021\/6725)<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Su\u00e7 delillerinin kendisinde elde edilebilece\u011fi hususunda somut olgulara dayal\u0131 makul \u015f\u00fcphe ta\u015f\u0131mayan, dolay\u0131s\u0131yla da hakk\u0131nda adli arama karar\u0131 al\u0131nmas\u0131n\u0131 gerektirecek makul su\u00e7 \u015f\u00fcphesi alt\u0131nda olmayan san\u0131\u011f\u0131n \u00fcst yoklamas\u0131n\u0131n, karar al\u0131nmas\u0131n\u0131 gerektirmeyen \u201csu\u00e7\u00fcst\u00fc\u201d h\u00fck\u00fcmlerinin \u00f6tesinde, olay yeri ve zaman dilimini kapsayan, verili\u015f amac\u0131 da su\u00e7 i\u015flenmesinin \u00f6nlenmesi ve somut olayda oldu\u011fu gibi, uyu\u015fturucu madde de dahil olmak \u00fczere bulundurulmas\u0131 ve ta\u015f\u0131nmas\u0131 yasak olan e\u015fyalar\u0131n ele ge\u00e7irilmesi olan \u00f6nleme arama karar\u0131na dayand\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131, dolay\u0131s\u0131yla su\u00e7un delili ve konusunu olu\u015fturan uyu\u015fturucu maddelerin ele ge\u00e7irilip muhafaza alt\u0131na al\u0131nmas\u0131n\u0131n hukuka uygun oldu\u011fu ve hukuka ayk\u0131r\u0131 bir delilden s\u00f6z edilemeyece\u011fi anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan, \u00d6zel Daire bozma karar\u0131nda isabet bulunmamaktad\u0131r. <em><span style=\"color: #ff0000;\">(Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu &#8211; Esas : 2016\/763 Karar : 2017\/80 Tarih : 21.02.2017).<\/span><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8221;&#8230;.san\u0131\u011f\u0131n yolcu minib\u00fcs\u00fc ile uyu\u015fturucu madde nakledilece\u011fine ili\u015fkin istihbarat bilgisinde uyu\u015fturucu madde naklinin ger\u00e7ekle\u015ftirilece\u011fi zaman dilimine ili\u015fkin hi\u00e7bir bilginin yer almad\u0131\u011f\u0131, bu ba\u011flamda bilginin genel ve soyut nitelikte oldu\u011fu, ba\u015fkaca herhangi bir somut emare ile desteklenmedi\u011fi ve i\u015flendi\u011fi iddia edilen su\u00e7a ili\u015fkin yeterli bilgiye sahip olmayan kolluk g\u00f6revlilerince uygulama noktas\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131ndan k\u0131sa bir s\u00fcre sonra s\u00f6z konusu arac\u0131n kontrol noktas\u0131na geldi\u011finin g\u00f6r\u00fclerek durduruldu\u011fu, yolcu minib\u00fcs\u00fc i\u00e7erisinde kimlik tespitinin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ana kadar san\u0131\u011f\u0131n bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6revlilerce bilinmedi\u011fi, \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n geldi\u011fi a\u015fama itibar\u0131yla da istihbarat bilgisinin belirsizli\u011fini korudu\u011fu dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, CMK\u2019n\u0131n 116 ve devam\u0131 maddeleri uyar\u0131nca adli arama karar\u0131 ya da yaz\u0131l\u0131 arama emri ile talebini gerektiren bir durumun s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131 gibi ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na da gerek bulunmad\u0131\u011f\u0131, olay tarihi ile yerini kapsayan ve hukuken ge\u00e7erli \u00f6nleme aramas\u0131 karar\u0131na istinaden ger\u00e7ekle\u015ftirilen arama i\u015flemi sonucunda, san\u0131\u011f\u0131n Anayasa ve di\u011fer kanunlar ile g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri ihlal edilmedi\u011fi, toplum sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 bak\u0131m\u0131ndan b\u00fcy\u00fck bir tehlike te\u015fkil eden su\u00e7 konusu uyu\u015fturucu maddenin ele ge\u00e7irilmesi nedeniyle kolluk g\u00f6revlilerince uygulanan \u00f6nleyici ve cayd\u0131r\u0131c\u0131 nitelikteki tedbirinin \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc oldu\u011fu&#8230;&#8221;<em><span style=\"color: #ff0000;\">(Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu &#8211; Esas : 2016\/638 Karar : 2018\/616 Tarih : 6.12.2018).<\/span><\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">Durdurma yetkisi ancak ve sadece makul bir sebebin varl\u0131\u011f\u0131 halinde kullan\u0131labilece\u011finden Kanun\u2019un 4\/A maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131n\u0131n ikinci c\u00fcmlesi h\u00fckm\u00fc gere\u011fi <span style=\"color: #0000ff;\"><strong>\u201cs\u00fcreklilik arz edecek, fiili durum ve keyfilik olu\u015fturacak \u015fekilde durdurma i\u015flemi yap\u0131lamaz\u201d.<\/strong><span style=\"color: #000000;\">Kolluk, i\u00e7inde bulundu\u011fu somut olayda durumu de\u011ferlendirerek takdir edecek, akl\u0131na ve mant\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re say\u0131lan bu sebeplerden birinin varl\u0131\u011f\u0131 hususunda <span style=\"color: #800080;\"><strong>makul bir \u015f\u00fcpheye ula\u015f\u0131rsa<\/strong><\/span> bu yetkisini kendili\u011finden kullanabilecek ve b\u00f6ylece de g\u00f6revini yapabilecektir.<span style=\"color: #99cc00;\"><strong> \u015e\u00fcphenin has\u0131l olmas\u0131 halinde makul sebep mevcut kab\u00fcl edilir.<\/strong><\/span> 4\/A maddesinin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131 h\u00fckm\u00fcne g\u00f6re durdurma s\u00fcresi, durdurma sebebine esas te\u015fkil eden i\u015flemin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi i\u00e7in zorunlu olan s\u00fcreden fazla olamaz. Durdurma, durdurma i\u015fleminin yap\u0131l\u0131\u015f amac\u0131na g\u00f6re bazen, \u00f6rne\u011fin hakk\u0131nda yakalama emri ya da zorla getirme karar\u0131 verilmi\u015f olan ki\u015fileri tespit etmek amac\u0131yla yap\u0131lm\u0131\u015f olan bir durdurmada birka\u00e7 dakika bazen de,\u00a0 bir su\u00e7un i\u015ftirak halinde i\u015flenmesini \u00f6nlemek veya i\u015ftirak halinde bir su\u00e7 i\u015flendikten sonra ka\u00e7an faillerinin yakalanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak amac\u0131yla yap\u0131lm\u0131\u015f olan bir durdurmada durdurulan ve \u201c\u00f6nc\u00fc\u201d tabir edilen bir arac\u0131n arkas\u0131ndan geldi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen bir ba\u015fka arac\u0131n beklenmesi amac\u0131yla birka\u00e7 saat devam edebilecektir. Normal ko\u015fullarda, \u00f6rne\u011fin birka\u00e7 dakikada bitirilebilecek bir i\u015flem i\u00e7in yap\u0131lm\u0131\u015f olan bir durdurma, yine \u00f6rne\u011fin birka\u00e7 saat devam ettirilemeyecektir. Kollu\u011fun kimlik sorma yetkisini \u015fartlar\u0131 i\u00e7erisinde kullanabilmesi i\u00e7in sorma esnas\u0131nda g\u00f6revli olmas\u0131 gerekir.<em><strong> \u0130zinli veya g\u00f6revde olmayan kolluk memurunun kimlik sorma yetkisi yoktur.<\/strong><\/em><\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ki\u015filerin kimlik tespiti amac\u0131yla <em><strong>Kendili\u011finden<\/strong><\/em> durdurulmas\u0131nda genel k\u0131stas mevzuata g\u00f6re makul \u015f\u00fcphe oldu\u011fundan, <span style=\"color: #0000ff;\"><strong><span style=\"color: #ff0000;\">kimli\u011fi sorulan ki\u015finin toplumun genel kesimi taraf\u0131ndan tan\u0131nan, bilinen bir ki\u015fi olmas\u0131, kimli\u011finin g\u00f6sterilmesinin g\u00f6revli kolluk \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131nca talep edilemeyece\u011fi anlam\u0131na gelmemektedir<\/span>.<\/strong><\/span> Zira ki\u015fi toplum taraf\u0131ndan ne kadar bilinen bir ki\u015fi de olsa kimli\u011finin sorulmas\u0131ndan hemen \u00f6nce herhangi bir su\u00e7a kar\u0131\u015fm\u0131\u015f veya \u00fczerinde, arac\u0131nda su\u00e7 e\u015fyas\u0131 bulunduruyor , sakl\u0131yor veya a\u015f\u0131r\u0131 alkoll\u00fc olabilir. Bu sebeple arac\u0131nda veya bulundu\u011fu ortamda tedirgin davran\u0131\u015flar sergileyen, makul bir insandan beklenemeyecek davran\u0131\u015f izlenimlerini uyand\u0131ran herhangi bir ki\u015finin kimli\u011finin g\u00f6revli kolluk personelince talep edilerek sorulmas\u0131nda yasal mevzuat a\u00e7\u0131s\u0131ndan hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k bulunmamaktad\u0131r. Ancak kimli\u011fi sorulan ki\u015finin \u00f6rne\u011fin bulundu\u011fu y\u00f6redeki insanlarca tan\u0131n\u0131p bilinen Baro Ba\u015fkan\u0131 olmas\u0131, C.Ba\u015fsavc\u0131s\u0131 vb. olmas\u0131 gibi durumlar; Yasa&#8217;da \u00f6ng\u00f6r\u00fclen herhangi bir makul \u015f\u00fcphenin de olayda mevcut olmamas\u0131 halinde; yetkinin kas\u0131tl\u0131 olarak rencide etmek maksad\u0131yla k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki iddiay\u0131 g\u00fc\u00e7lendirecek somut bir vak\u0131ad\u0131r. Ancak g\u00f6revli kolluk personeli bu konuda ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir hataya d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f veya ki\u015fiyi ger\u00e7ekten \u00f6ncesinde tan\u0131m\u0131yor, toplum nezdindeki konumunu\u00a0 da bilmiyor ise bu hatas\u0131ndan yararlan\u0131r. Bu gibi durumlarda her olay\u0131n geli\u015fim s\u00fcrecine ve \u00f6zelliklerine bak\u0131larak somut verilerle birlikte de\u011ferlendirme yap\u0131lmas\u0131 gerekir.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #800080;\">Kanun\u2019un 4\/A maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131 h\u00fckm\u00fc gere\u011fi kolluk, durdurdu\u011fu ki\u015fiye \u00f6ncelikle durdurma sebebini bildirmelidir. Bu bildirim zorunludur<\/span>. Madde h\u00fckm\u00fcnde a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtilmemi\u015f olmakla birlikte, kollu\u011fun e\u011fer \u00fcniformal\u0131 de\u011filse mutlaka, <span style=\"color: #0000ff;\"><strong>hatta \u00fcniformal\u0131 bile olsa, kolluk mensubu oldu\u011funu s\u00f6yleyerek kendini tan\u0131tmas\u0131 ve g\u00f6rev kimli\u011fini g\u00f6stermesi gerekecektir.<\/strong><\/span> Bunun \u00fczerine kolluk, gerekli g\u00f6r\u00fcrse durdurdu\u011fu ki\u015fiye durdurma sebebine ili\u015fkin sorular sorabilecek, durdurdu\u011fu ki\u015fiden kimli\u011fini veya bulundurulmas\u0131 gerekli di\u011fer belgelerin ibraz edilmesini de isteyebilecektir. Polisin resmi k\u0131yafetli, \u00fcniformal\u0131 veya polis oldu\u011funu g\u00f6steren yelek giymesinin \u00f6nemi olmay\u0131p, polis oldu\u011funu g\u00f6steren kimli\u011fi durdurdu\u011fu ki\u015fiye veya ara\u00e7ta bulunanlara g\u00f6stermesi gerekir. <span style=\"color: #993300;\">Polisin kimlik g\u00f6stermesi, durdurulan ki\u015finin talebine ba\u011fl\u0131 olmay\u0131p, Kanun gere\u011fidir.<\/span> Kamu g\u00f6revlisine kimli\u011fi veya adresi ile ilgili bilgi vermekten ka\u00e7\u0131nan veya ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 beyanda bulunan ki\u015finin g\u00f6revlinin idari para cezas\u0131 verebilmesi i\u00e7in, \u00f6ncelikle ortada kamu g\u00f6revlisinin kanuni dayana\u011fa sahip kimlik sorma yetkisinin bulunmas\u0131 ve kimli\u011fi sorman\u0131n da kanunda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen usule uygun ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi gerekir. Bu kapsamda; PVSK m.4\/A\u2019da tan\u0131mlanan durdurma ve kimlik sorman\u0131n ilgili taraf\u0131ndan ihlalinin ve Kabahatler Kanunu m.40\u2019da yer alan kimli\u011fi bildirmeme kabahatinin olu\u015fabilmesinde, m.4\/A\u2019n\u0131n birinci f\u0131kras\u0131nda yer alan d\u00f6rt sebepten birisinin varl\u0131\u011f\u0131 ve durdurup kimlik sorma g\u00f6revini ifa eden polisin kendisinin polis oldu\u011funu g\u00f6steren belgeyi ilgiliye g\u00f6stermesi zorunludur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kimlik sorma yetkisi bir su\u00e7 veya kabahatin i\u015flenmesini ya da ki\u015filerin hayat\u0131, v\u00fccut b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc veya malvarl\u0131\u011f\u0131 bak\u0131m\u0131ndan ya da topluma y\u00f6nelik mevcut veya muhtemel bir tehlikeyi \u00f6nlemek amac\u0131yla kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u00f6nleme tedbiri niteli\u011fi ta\u015f\u0131rken, su\u00e7 i\u015flendikten sonra ka\u00e7an faillerin yakalanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak, i\u015flenen su\u00e7 veya kabahatlerin faillerinin kimliklerini ya da hakk\u0131nda yakalama emri veya zorla getirme karar\u0131 verilmi\u015f olan ki\u015fileri tespit etmek amac\u0131yla yap\u0131lmas\u0131 halinde ise adli bir g\u00f6rev ve yetki olarak nitelendirilir.<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kolluk, bir ki\u015fiye kimli\u011fini ya durdurma yetkisinin do\u011fdu\u011fu hallerde (m. 4\/A3) ya da genel olarak kolluk <strong><em>g\u00f6revini yerine getirirken<\/em><\/strong> (m. 4\/A-8) sorabilir. Kimlik sorma i\u015flemi s\u0131ras\u0131nda kollu\u011fun kendisinin kolluk mensubu oldu\u011funu belirleyen belgeyi g\u00f6stermesi m. 4\/A-8 gere\u011fi zorunludur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kolluk\u00e7a usul\u00fcne g\u00f6re kimli\u011fi sorulan ki\u015fi de bir kimlik belgesi g\u00f6stermek suretiyle kimli\u011finin belirlenmesini sa\u011flamak zorundad\u0131r. Kolluk hukukunda da kimli\u011fin belirlenmesi \u00e7er\u00e7evesinde gerekli olan bilgiler, varsa vatanda\u015fl\u0131k numaras\u0131, ad-soyad, do\u011fum yeri ve tarihi, baba-anne ad\u0131 ve n\u00fcfusa kay\u0131tl\u0131 olunan yerdir. Bu bilgiler de; n\u00fcfus c\u00fczdan\u0131 belgesi, pasaport, s\u00fcr\u00fcc\u00fc belgesi (ehliyet), evlenme c\u00fczdan\u0131ndan ve \u00f6\u011frenci belgesi, sigorta kart\u0131, memuriyet kimli\u011fi vb. belgelerden edinilebilmektedir. \u0130\u015fte kimli\u011fi sorulan ki\u015fi bu belgelerden herhangi birini g\u00f6stermek zorundad\u0131r. Ancak bir kimsenin \u00fczerinde kimlik belgesi bulunmas\u0131 zorunlu de\u011fildir, bulunmamas\u0131 su\u00e7 de\u011fildir.<strong><span style=\"color: #ff0000;\"> \u201cKimli\u011fi bildirmeme\u201d<\/span><\/strong> Kabahatler Kanunu (KK)\u2019nun 40. maddesi h\u00fckm\u00fcyle bir <span style=\"color: #0000ff;\"><strong>kabahat olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong> <\/span>Polis, g\u00f6revini yerine getirirken, kendisinin polis oldu\u011funu belirleyen belgeyi g\u00f6sterdikten sonra, ki\u015filere kimli\u011fini sorabilir. Bu ki\u015filere kimli\u011fini ispatlamalar\u0131 hususunda <em><span style=\"color: #0000ff;\"><strong>gerekli kolayl\u0131k g\u00f6sterilir<\/strong><\/span><\/em>. Belgesinin bulunmamas\u0131, a\u00e7\u0131klamada bulunmaktan ka\u00e7\u0131nmas\u0131 veya ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 beyanda bulunmas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla ya da sair surette kimli\u011fi belirlenemeyen ki\u015fi tutularak durumdan derhal Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 haberdar edilir.\u00a0<b>Bu ki\u015fi, kimli\u011fi a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde anla\u015f\u0131l\u0131ncaya kadar g\u00f6zalt\u0131na al\u0131n\u0131r ve gerekirse tutuklan\u0131r.<\/b>\u00a0G\u00f6zalt\u0131na ve tutuklamaya karar verme yetkisi ve us\u00fbl\u00fc bak\u0131m\u0131ndan 5271 say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanunu h\u00fck\u00fcmleri uygulan\u0131r.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ki\u015finin kimli\u011fi hemen belirlenirse sorun yoktur. Bu ki\u015finin ayr\u0131lmas\u0131na hemen izin verilebilmelidir. Ancak kimli\u011fin bir belge veya s\u00f6zl\u00fc olarak ispat edilememesi durumunda ki\u015fi tutulaca\u011f\u0131ndan ve hatta g\u00f6zalt\u0131na bile al\u0131nabilece\u011finden bu s\u00fcre CMK\u2019daki g\u00f6zalt\u0131 s\u00fcrelerine kadar uzayabilecektir. G\u00f6zalt\u0131na ve tutuklamaya karar verme yetkisi ve usul\u00fc bak\u0131m\u0131ndan CMK h\u00fck\u00fcmleri uygulanacak ve ki\u015finin kimli\u011finin belirlenmesi durumunda ise bu nedenle g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nma veya tutuklanma haline derhal son verilecektir. Kimlik sorma ve kimli\u011fin tespiti amac\u0131yla tutulan ki\u015fiye, kimli\u011fi tespit edildikten sonra ve talepte bulunmas\u0131 halinde, bu ama\u00e7la tutuldu\u011funa ve tutulma s\u00fcresine dair bir belge verilmektedir (f\u0131kra 10). <span style=\"color: #0000ff;\"><em><strong>Kolluk kimlik sorma maksad\u0131yla durdu\u011fu ki\u015fiyi belirli bir s\u00fcre tutmu\u015f say\u0131l\u0131r.<\/strong> <\/em><strong>Dolay\u0131s\u0131yla tutulan ki\u015fiye talepte bulunulmas\u0131 halinde tutulan ki\u015fiye tutuldu\u011funa ve tutulma s\u00fcresine dair belge verilmelidir.<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">N\u00fcfusa kay\u0131tl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kimli\u011fi tespit edilemeyen ki\u015filerin n\u00fcfusa kay\u0131tlar\u0131n\u0131n temini i\u00e7in gerekli i\u015flemler yap\u0131ld\u0131ktan sonra, 5. madde h\u00fckm\u00fcne g\u00f6re foto\u011fraf ve parmak izi tespit edilerek kayda al\u0131nmaktad\u0131r (m. 4\/A-11). Kimli\u011fi tespit edilemeyen ki\u015finin yabanc\u0131 oldu\u011funun anla\u015f\u0131lmas\u0131 halinde ise m. 4\/A-12 gere\u011fince, 5682 say\u0131l\u0131 Pasaport Kanunu ve 5683 say\u0131l\u0131 Yabanc\u0131lar\u0131n T\u00fcrkiye\u2019de \u0130kamet ve Seyahatleri Hakk\u0131nda Kanun h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re i\u015flem yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">PVSK 4A-6; Kolluk, durdurdu\u011fu ki\u015fi \u00fczerinde veya arac\u0131nda silah veya tehlike olu\u015fturan di\u011fer bir e\u015fyan\u0131n bulundu\u011fu hususunda yeterli \u015f\u00fcphenin varl\u0131\u011f\u0131 halinde, kendisine veya ba\u015fkalar\u0131na zarar verilmesini \u00f6nlemek amac\u0131na y\u00f6nelik gerekli tedbirleri alabilir. \u201cAncak bu ama\u00e7la ki\u015finin \u00fczerindeki elbisenin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 veya arac\u0131n, d\u0131\u015far\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda i\u00e7erisi g\u00f6r\u00fcnmeyen b\u00f6l\u00fcmlerinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 istenemez\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #0000ff;\"><strong>POL\u0130S\u0130N \u015e\u00dcPHEL\u0130YE A\u0130T K\u0130\u015e\u0130SEL E\u015eYASINI EL \u0130LE DI\u015eTAN YOKLAMA YETK\u0130S\u0130<\/strong><\/span><\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Bu yetki 27.03.2015 tarih 5638 say\u0131l\u0131 kanunla PVSK md 4A ya eklenmi\u015f , 29.04.2016 tarih 29698 say\u0131l\u0131 adli ve \u00f6nleme aramalar\u0131 y\u00f6netmeli\u011fine de de\u011fi\u015fiklikle i\u015flenmi\u015ftir.<\/strong> Y\u00fcr\u00fcrl\u00fckteki mevzuat h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re polisin makul \u015f\u00fcphe \u00fczerine durdurdu\u011fu \u015f\u00fcpheliye ait ki\u015fisel e\u015fyas\u0131n\u0131 (\u00c7anta,valiz vs) el ile d\u0131\u015ftan kontrol edebilmesi i\u00e7in kolluk amirinin karar\u0131 gerekmektedir. Usul kurallar\u0131 y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan mevzuat h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re uygulan\u0131r. Y\u00fcr\u00fcrl\u00fckteki mevzuat h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re yetkisiz \u015fekilde yap\u0131lan arama i\u015flemini sonraki\u00a0 tarihli yetkilendirmeye ili\u015fkin usul kural\u0131 ge\u00e7erli hale getirmez. Usul kurallar\u0131 y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi tarihten itibaren ve sonraki t\u00fcm i\u015flemlere derhal uygulan\u0131r. 2015 y\u0131l\u0131nda PVSK Md 4A da yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikle kollu\u011fa adli makamlara ba\u015fvurmaks\u0131z\u0131n do\u011frudan arama yetkisi verilmi\u015f ancak eklenen bu h\u00fck\u00fcmler Anayasa Mahkemesi 2015\/41 E 2017\/98 K ile Anayasaya ayk\u0131r\u0131 g\u00f6r\u00fclerek iptal edilmi\u015f, de\u011fi\u015fikli\u011fin kolluk\u00e7a keyfi uygulamalara sebebiyet verece\u011fi iptal gerek\u00e7esinde belirtilmi\u015ftir . El ile d\u0131\u015ftan yoklama yetkisi kaba \u00fcst aramas\u0131 anlam\u0131na gelmemektedir.Zira kaba \u00fcst aramas\u0131 \u015f\u00fcphelinin \u00fczerinde\/\u00fcst\u00fcnde yap\u0131lmaktad\u0131r. Kolluk birimi \u015f\u00fcpheli e\u015fyas\u0131 \u00fczerinde yap\u0131lan kontrolde herhangi bir \u015f\u00fcpheli durum sezinlerse, olayda su\u00e7 \u00fcst\u00fc hali,r\u0131zaen teslim veya a\u00e7\u0131k-se\u00e7ik \u015fekilde g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclebilir su\u00e7 unsuru mevcut de\u011filse; C.Savc\u0131s\u0131n\u0131 haberdar ederek derhal arama karar\u0131 talep edecektir . K\u0131sacas\u0131 arama karar\u0131na gerek olmaks\u0131z\u0131n yap\u0131lacak aramalarda bu \u015fartlar gerekli de\u011fildir. Aksi durumun kabul\u00fc, polisin sadece soyut istihbari bilgiyi veya ihbar\u0131 gerek\u00e7e g\u00f6stererek yolda durdurdu\u011fu herkesin ki\u015fisel e\u015fyalar\u0131n\u0131, \u00e7antas\u0131n\u0131, valizini vs. El ile d\u0131\u015ftan kontrol ve sonras\u0131nda a\u00e7arak arama yetkisine sahip olaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmektedir . Bu durumun ise keyfi uygulamalara sebebiyet verece\u011fi tart\u0131\u015fmas\u0131zd\u0131r. Bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda Yarg\u0131tay 10,20 ve CGK istikrarlar\u0131 kararlar\u0131 herhangi bir \u00f6nleme arama karar\u0131 mevcut ise, durdurulan \u015f\u00fcpheliye ait ki\u015fisel e\u015fyalar\u0131 \u00fczerinde (ara\u00e7, \u00e7anta, valiz vs) detayl\u0131 arama yap\u0131labilece\u011fi ve ger\u00e7ekle\u015ftirilen araman\u0131n hukuki oldu\u011funa i\u015faret etmektedir. Yarg\u0131tay C.Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 &#8221;<em>CMK&#8217;n\u0131n 2. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131n\u0131n j) bendinde; su\u00e7tan zarar g\u00f6ren veya ba\u015fkalar\u0131 taraf\u0131ndan takip edilerek yakalanan ki\u015finin i\u015fledi\u011fi su\u00e7u \u00e7er\u00e7evesinde, arama ve el koyma i\u015flemi Anayasan\u0131n 20. maddesi ve CMK&#8217;n\u0131n 116 ve devam\u0131 maddeleri uyar\u0131nca istisnas\u0131z Hakim karar\u0131, gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hallerde Cumhuriyet Savc\u0131s\u0131 ve Cumhuriyet Savc\u0131s\u0131na ula\u015f\u0131lmamas\u0131 durumunda ise kolluk amirinin yaz\u0131l\u0131 emri ile yap\u0131labilece\u011fi ku\u015fkusuzdur. Emrinin dahi al\u0131namayaca\u011f\u0131 bir durum s\u00f6z konusu olursa kolluk g\u00f6revlisinin do\u011frudan arama ve el koyma i\u015flemi yapmas\u0131 sonucu elde edilen delillerin hukuka uygun say\u0131l\u0131p say\u0131lmayaca\u011f\u0131 konusu tart\u0131\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. 2559 say\u0131l\u0131 Polis Vazife ve Selahiyet Kanunu\u2019nun 4\/A maddesi 6. f\u0131kras\u0131nda ise, bu konuda bir d\u00fczenleme getirilerek, polisin ki\u015fi \u00fczerinde veya arac\u0131nda silah veya tehlike olu\u015fturan di\u011fer bir e\u015fyan\u0131n bulundu\u011fu hususunda yeterli \u015f\u00fcphenin varl\u0131\u011f\u0131 halinde kendisine ve ba\u015fkas\u0131na zarar verilmesini \u00f6nlemek amac\u0131na y\u00f6nelik olarak gerekli tedbirleri alabilece\u011fi, el ile d\u0131\u015ftan konrol yapabilece\u011fi ba\u015fka bir deyi\u015fle kaba \u00fcst aramas\u0131 yapabilece\u011fi esas\u0131 getirilmi\u015ftir. Aksine \u00fczerinde tehlikeli bir silah, bomba ya da patlay\u0131c\u0131 tehlikeli bir madde ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131ndan \u015f\u00fcphe edilerek yakalanan ki\u015finin en <\/em><em>az\u0131ndan \u00fcst\u00fcn\u00fcn kontrol edilmesi i\u00e7in kolluk amirinin yaz\u0131l\u0131 emrinin al\u0131nmas\u0131 beklenemez.&#8221; <\/em>gerek\u00e7esiyle yap\u0131lan araman\u0131n hukuka uygun oldu\u011funu dile getirerek itirazda bulunmu\u015f, bu itiraz 20.CD si Esas : 2016\/2071 Karar : 2016\/3563 ile reddedilmi\u015ftir. 10.CD since bu mahiyetteki i\u00e7erikle kabul karar\u0131 verilen Ba\u015fsavc\u0131l\u0131k itiraz ba\u015fvurular\u0131 bulunmas\u0131na kar\u015f\u0131n g\u00fcncel YCGK kararlar\u0131na g\u00f6re araman\u0131n gizlenmi\u015f bir \u015feyi bulma anlam\u0131na geldi\u011fi ve \u015f\u00fcpheliye ait ki\u015fisel e\u015fyalar\u0131n ancak arama karar\u0131 ile m\u00fcmk\u00fcn olaca\u011f\u0131 belirtilerek belirsiz tart\u0131\u015fmalar netlik kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Doktrinde\u00a0 de ter\u00f6r b\u00f6lgelerinde veya asayi\u015fin s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 oldu\u011fu beldelerde bu denge zaten \u00f6nleme aramalar\u0131 sa\u011fland\u0131\u011f\u0131ndan bu gerek\u00e7e ile hukuki olmayan aramaya cevaz vermenin uygun g\u00f6r\u00fclmedi\u011fi belirtilmektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>(Yarg\u0131tay 20. CD, Esas: 2015\/15890,Karar: 2019\/1726,Tarih: 20.03.2019):<\/em><\/strong> \u00d6nleme arama karar\u0131na dayan\u0131larak san\u0131klar\u0131n i\u00e7 \u00e7ama\u015f\u0131r\u0131n\u0131n aranamayaca\u011f\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131narak san\u0131klar\u0131n \u00fcst aramas\u0131na ili\u015fkin olarak CMK\u2019n\u0131n 116, 117 ve 119. maddelerine uygun \u015fekilde \u201cadl\u00ee arama karar\u0131\u201d al\u0131nmadan, san\u0131klar\u0131n \u00fczerinde arama yap\u0131lmas\u0131 hukuka ayk\u0131r\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">San\u0131\u011f\u0131n \u00fcst aramas\u0131nda, pantolonunun bel k\u0131sm\u0131nda, kemer ile beli aras\u0131na s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f vaziyette \u00fc\u00e7 adet stre\u00e7 film ile sar\u0131l\u0131 net a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 595 gram toz esrar ele ge\u00e7irilmesi kar\u015f\u0131s\u0131nda; su\u00e7 konusu uyu\u015fturucu maddenin ki\u015fisel kullan\u0131m miktar\u0131n\u0131n \u00fczerinde olmas\u0131, bulundurulma \u015fekli, ele ge\u00e7irili\u015f bi\u00e7imi, san\u0131\u011f\u0131n yakaland\u0131\u011f\u0131 yer ve zaman ile Bing\u00f6l ili Gen\u00e7 il\u00e7esi Yayla k\u00f6y\u00fcnde ikamet eden san\u0131\u011f\u0131n, Bing\u00f6l\u2019den kullanmak i\u00e7in ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etti\u011fi esrar ile\u2026 ili Sur il\u00e7esinde yakalanm\u0131\u015f olmas\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, san\u0131\u011f\u0131n bu maddeleri ba\u015fkalar\u0131na verme amac\u0131 ile bulundurdu\u011fu a\u00e7\u0131k olup, eyleminin uyu\u015fturucu madde ticareti yapma su\u00e7unu olu\u015fturdu\u011fu g\u00f6zetilmeden, su\u00e7un niteli\u011fi yanl\u0131\u015f de\u011ferlendirilerek kullanmak i\u00e7in uyu\u015fturucu madde bulundurma su\u00e7undan h\u00fck\u00fcm kurulmas\u0131, bozma nedenidir<strong><em> (Yarg\u0131tay 10.CD Karar : 2020\/1384).<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dosyada bulunan 03.07.2017 tarihli tutana\u011f\u0131na g\u00f6re, su\u00e7 \u015f\u00fcphesi alt\u0131nda bulunmayan san\u0131\u011f\u0131n i\u00e7inde bulundu\u011fu arac\u0131n durdurulmas\u0131ndan sonra kaba \u00fcst aramas\u0131 yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada, san\u0131\u011f\u0131n g\u00f6revlilerce \u00fczerinde su\u00e7 unsuru bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131 sorulmas\u0131 \u00fczerine kendili\u011finden, bacak aras\u0131ndan \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 uyu\u015fturucu maddeleri r\u0131zas\u0131yla g\u00f6revlilere teslim etti\u011fi anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan; san\u0131k hakk\u0131nda adli arama karar\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131 a\u015famada PVSK\u2019n\u0131n 4\/a maddesi uyar\u0131nca kaba \u00fcst aramas\u0131 ile bulunamayacak bir yerde saklad\u0131\u011f\u0131 uyu\u015fturucu maddeleri kendi r\u0131zas\u0131yla teslim ederek uyu\u015fturucu madde ticareti yapma su\u00e7unun ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131ndan TCK\u2019n\u0131n 192\/3. maddesinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen etkin pi\u015fmanl\u0131k h\u00fckm\u00fcn\u00fcn uygulanmas\u0131 gerekti\u011finin g\u00f6zetilmemesi, bozma nedenidir <strong><em>(Yarg\u0131tay 20. Ceza Dairesi 2018\/2251 E. , 2018\/3445 K.).<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&#8221;San\u0131\u011f\u0131n c\u00fczdan\u0131nda ele ge\u00e7irilen uyu\u015fturucu, kaba \u00fcst yoklamas\u0131n\u0131 a\u015fmas\u0131 sebebiyle hukuka uygun delil olarak kabul edilemez.&#8221; <em><strong>Y.CGK 2017\/1045 E.2019\/609 K.<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8221;C.Savc\u0131s\u0131 haz\u0131r bulunmaks\u0131z\u0131n o yer ihtiyar heyetinden veya kom\u015fulardan iki ki\u015finin bulundurulmamas\u0131 durumunda elde edilen bulgular hukuka ayk\u0131r\u0131 delil h\u00fckm\u00fcndedir.&#8221;<em><strong> Y.9.CD.2021\/255 K.<\/strong><\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #ff0000;\">T.C.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #ff0000;\">YARGITAY<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #ff0000;\">CEZA GENEL KURULU<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #ff0000;\">E. 2016\/20-761<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #ff0000;\">K. 2018\/305<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #ff0000;\">T. 26.6.2018<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #ff0000;\">* UYU\u015eTURUCU MADDE T\u0130CARET\u0130 SU\u00c7U<\/span> ( \u0130stihbari Bilgi Hakk\u0131nda Olay Yerinde Ara\u015ft\u0131rma Yapan G\u00f6revlilerin \u201cSu\u00e7\u00fcst\u00fc\u201d Hali \u0130le Kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131 Sebebiyle CMK&#8217;n\u0131n 90\/4. Md. ve PVSK&#8217;n\u0131n 13\/1-A ve Ek 6. Md. Verdi\u011fi Yetkiye Dayanarak Uyu\u015fturucu Maddelerin Ele Ge\u00e7irilip Muhafaza Alt\u0131na Al\u0131nmas\u0131n\u0131n Hukuka Uygun Oldu\u011funun G\u00f6zetilece\u011fi )<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #ff0000;\">* \u0130ST\u0130HBAR\u0130 B\u0130LG\u0130 HAKKINDA OLAY YER\u0130NDE ARA\u015eTIRMA YAPAN G\u00d6REVL\u0130LER\u0130N \u201cSU\u00c7\u00dcST\u00dc\u201d HAL\u0130 \u0130LE KAR\u015eILA\u015eMASI<\/span> ( Uyu\u015fturucu Madde Ticareti Su\u00e7u &#8211; Su\u00e7\u00fcst\u00fc Halinde Ayr\u0131ca Bir Arama Emri ya da Karar Al\u0131nmas\u0131na Gerek Bulunmad\u0131\u011f\u0131\/Su\u00e7un Delili Uyu\u015fturucu Maddelerin Ele Ge\u00e7irilip Muhafaza Alt\u0131na Al\u0131nmas\u0131n\u0131n Hukuka Uygun Oldu\u011fu )<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #ff0000;\">* HUKUKA UYGUN DEL\u0130L<\/span> ( Su\u00e7\u00fcst\u00fc H\u00e2linde Ayr\u0131ca Bir Arama Emri ya da Karar Al\u0131nmas\u0131na Gerek Bulunmad\u0131\u011f\u0131 Dolay\u0131s\u0131yla Su\u00e7un Delili ve Konusunu Olu\u015fturan Uyu\u015fturucu Maddelerin Ele Ge\u00e7irilip Muhafaza Alt\u0131na Al\u0131nmas\u0131n\u0131n Hukuka Uygun Oldu\u011fu\/Hukuka Ayk\u0131r\u0131 Bir Delilden S\u00f6z Edilemeyece\u011fi &#8211; Uyu\u015fturucu Madde Ticareti Su\u00e7u )<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #ff0000;\">* SU\u00c7\u00dcST\u00dc<\/span> ( Uyu\u015fturucu Madde Ticareti &#8211; Su\u00e7un Delilini Olu\u015fturan Uyu\u015fturucu Maddelerin Ele Ge\u00e7irilip Muhafaza Alt\u0131na Al\u0131nmas\u0131n\u0131n Hukuka Uygun Oldu\u011fu\/PVSK&#8217;n\u0131n Ek 6. Md. A\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 Nitelikte Olan Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011finin 8. Md. (F) Bendi Gere\u011fince Su\u00e7\u00fcst\u00fc Halinde Ayr\u0131ca Bir Arama Emri ya da Karar Al\u0131nmas\u0131na Gerek Bulunmad\u0131\u011f\u0131 )<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>2559\/m.4\/a,13\/1-a,Ek-4,Ek-6<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fi\/m.4,8\/f<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>5271\/m.90\/4<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b><span style=\"color: #ff0000;\">\u00d6ZET :<\/span>\u00a0<\/b>Dava, uyu\u015fturucu madde ticareti yapma su\u00e7una ili\u015fkindir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6zel Daire ile Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u011f\u0131 aras\u0131nda olu\u015fan ve Ceza Genel Kurulunca \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi gereken uyu\u015fmazl\u0131k; san\u0131\u011fa at\u0131l\u0131 uyu\u015fturucu madde ticareti yapma su\u00e7una dair olarak yap\u0131lan arama i\u015fleminin hukuka uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesine ili\u015fkindir.<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">2559 Say\u0131l\u0131 PVSK&#8217;nun Ek 4. maddesi uyar\u0131nca, bir su\u00e7la kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda hizmet bran\u015f\u0131na ba\u011fl\u0131 olmaks\u0131z\u0131n su\u00e7a el koymak ve delilleri tespit edip, muhafaza alt\u0131na almak ile g\u00f6revli ve yetkili olan g\u00f6revlilerin, mesleki tecr\u00fcbelerine ve i\u00e7inde bulunduklar\u0131 durumdan edindikleri izlenime g\u00f6re, daha \u00f6nceden hakk\u0131nda uyu\u015fturucu madde ticareti yapma su\u00e7undan i\u015flem yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in tan\u0131nan san\u0131\u011f\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131, cadde \u00fczerinde beklemekte olan tan\u0131\u011f\u0131n y\u00f6netimindeki araca binmesi ve s\u00f6z konusu arac\u0131n da hareket edip yak\u0131ndaki bir soka\u011fa girmesinden dolay\u0131 <span style=\"color: #ff0000;\"><em>i\u015flenmekte olan bir su\u00e7un varl\u0131\u011f\u0131ndan \u015f\u00fcphelendikleri,<\/em><\/span> g\u00f6revlilerce s\u00f6z konusu soka\u011fa gidilip park h\u00e2lindeki araca yakla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda s\u00fcr\u00fcc\u00fc koltu\u011funda oturan tan\u0131\u011f\u0131n elinde 20 TL oldu\u011funun, <em><strong><span style=\"color: #ff0000;\">san\u0131\u011f\u0131n da tedirgin davran\u0131\u015flar sergiledi\u011finin g\u00f6r\u00fclmesinin i\u015flenmekte olan bir su\u00e7un varl\u0131\u011f\u0131na dair \u015f\u00fcpheyi daha da artt\u0131\u011f\u0131, bu makul sebep sebebiyle g\u00f6revlilerce san\u0131k ile tan\u0131\u011f\u0131n ara\u00e7tan inmelerinin istendi\u011fi, san\u0131k ile tan\u0131\u011f\u0131n \u00fczerinde ve s\u00f6z konusu ara\u00e7ta silah veya tehlike olu\u015fturan di\u011fer bir e\u015fya bulunabilece\u011fi hususunda yeterli \u015f\u00fcphenin olu\u015fmas\u0131 sebebiyle PVSK&#8217;nun 4\/A maddesinin verdi\u011fi yetkiye dayal\u0131 olarak al\u0131nmas\u0131 gereken tedbirler kapsam\u0131nda<\/span><\/strong><\/em> arac\u0131n, d\u0131\u015far\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda i\u00e7erisi g\u00f6r\u00fcnen k\u0131s\u0131mlar\u0131 kontrol edildi\u011finde, s\u00fcr\u00fcc\u00fc koltu\u011fu ile sa\u011f \u00f6n koltuk aras\u0131nda a\u00e7\u0131kta ve g\u00f6r\u00fcn\u00fcr \u015fekilde bulunan su\u00e7 konusu uyu\u015fturucu maddenin ele ge\u00e7irildi\u011fi, san\u0131\u011f\u0131n temadi eden satmak amac\u0131yla uyu\u015fturucu madde bulundurma su\u00e7unu i\u015fledi\u011fi \u015f\u00fcphesiyle yakaland\u0131\u011f\u0131, bu durumda CMK&#8217;nun 2. maddesinin (j) bendi ile Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011finin 4. maddesinde tan\u0131m\u0131 yap\u0131lan \u201csu\u00e7\u00fcst\u00fc\u201d h\u00e2linin mevcut oldu\u011fu, g\u00f6revi su\u00e7un i\u015flenmesini \u00f6nlemek ve kamu d\u00fczeni ile g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak olan kollu\u011fun olay yerinde ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi devriye g\u00f6revi s\u0131ras\u0131nda, san\u0131k ve i\u015flenen su\u00e7la ilgili \u00f6nceden al\u0131nm\u0131\u015f bir ihbar ya da istihbari bilgi olmaks\u0131z\u0131n, ilk defa i\u015flenmekte olan bir su\u00e7la, di\u011fer bir anlat\u0131mla \u201csu\u00e7\u00fcst\u00fc\u201d h\u00e2li ile kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131 nedeniyle, CMK&#8217;nun 90\/4. maddesiyle PVSK&#8217;nun 13\/1-A ve Ek 6. maddelerinin verdi\u011fi yetkiye dayanarak, su\u00e7 delillerinin kaybolmamas\u0131 i\u00e7in derh\u00e2l gerekli tedbirleri al\u0131p uyu\u015fturucu maddeleri muhafaza alt\u0131na ald\u0131ktan sonra, uygulad\u0131\u011f\u0131 tedbirler ile somut olay hakk\u0131nda Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na bilgi verdi\u011fi, m\u00fcteakiben emirleri do\u011frultusunda soru\u015fturma i\u015flemlerinin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131, yine PVSK&#8217;nun Ek 6. maddesini a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 nitelikte olan Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011finin 8. maddesinin (f) bendindeki d\u00fczenlemeye g\u00f6re de; su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2linde ayr\u0131ca bir arama emri ya da karar al\u0131nmas\u0131na gerek bulunmad\u0131\u011f\u0131, dolay\u0131s\u0131yla su\u00e7un delili ve konusunu olu\u015fturan uyu\u015fturucu maddelerin ele ge\u00e7irilip muhafaza alt\u0131na al\u0131nmas\u0131n\u0131n hukuka uygun oldu\u011fu ve hukuka ayk\u0131r\u0131 bir delilden s\u00f6z edilemeyece\u011fi anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan, \u00d6zel Daire bozma karar\u0131nda isabet bulunmamaktad\u0131r. Dosyan\u0131n, h\u00fckm\u00fcn esas\u0131n\u0131n incelenmesi i\u00e7in Yarg\u0131tay 20. Ceza Dairesine g\u00f6nderilmek \u00fczere Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na tevdii gerekmi\u015ftir.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">CMK&#8217;n\u0131n 116 ve 119. maddelerine g\u00f6re &#8216;adli arama&#8217;, \u015f\u00fcphelinin veya san\u0131\u011f\u0131n yakalanmas\u0131 ya da su\u00e7 delillerinin elde edilmesi i\u00e7in yap\u0131lan aramad\u0131r. Somut bir su\u00e7un i\u015flendi\u011fi \u015f\u00fcphesi varsa adli arama yap\u0131labilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu&#8217;nun 2013\/610, 2014\/512, 2013\/841, 2014\/513 ve 2014\/166-514 Say\u0131l\u0131 kararlar\u0131nda da belirtildi\u011fi \u00fczere; adli arama karar\u0131 gerektiren olayda arama karar\u0131 al\u0131nmadan arama yap\u0131lmas\u0131 hukuka ayk\u0131r\u0131d\u0131r. B\u00f6yle bir arama sonucu bulunan deliller ya da su\u00e7un maddi konusu &#8216;hukuka ayk\u0131r\u0131 y\u00f6ntemlerle elde edilmi\u015f&#8217; olaca\u011f\u0131ndan, Anayasa&#8217;n\u0131n 38. maddesinin 6. f\u0131kras\u0131 ile CMK&#8217;n\u0131n 206. maddesinin 2. f\u0131kras\u0131n\u0131n (a) bendi, 217. maddesinin 2. f\u0131kras\u0131, 230. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131n\u0131n (b) bendi ve 289. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131n\u0131n (i) bendi uyar\u0131nca h\u00fckme esas al\u0131namaz.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesinde, sunulan kan\u0131tlar\u0131n kabul edilebilir olup olmad\u0131\u011f\u0131na karar verme usul\u00fcn\u00fc g\u00f6steren ve hangi kan\u0131tlar\u0131n kabul edilebilir oldu\u011funu, hangilerinin kabul edilemez oldu\u011funu belirleyen bir kural olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi de &#8216;\u0130\u00e7 hukukta yeterli hukuki temeli bulunmadan veya hukuka ayk\u0131r\u0131 vas\u0131talar kullan\u0131larak elde edilmi\u015f materyallerin yarg\u0131lamada kan\u0131t olarak kullan\u0131lmas\u0131 kural olarak, ba\u015fvurucuya gerekli usul\u00fc g\u00fcvencelerin sa\u011flanm\u0131\u015f olmas\u0131 ve materyelin bask\u0131, zorlama ve tuzak gibi yarg\u0131lamay\u0131 lekeleyebilecek nitelikli ve kaynakl\u0131 olmamas\u0131 \u015fart\u0131yla, s\u00f6zle\u015fmenin 6. maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131ndaki adil yarg\u0131lanma standartlar\u0131na ayk\u0131r\u0131l\u0131k olu\u015fturmaz&#8217; (Chalkley\/ Birle\u015fik Krall\u0131k [kk] B.No: 6383\/100, 26.09.2002) ve &#8216;Bir delilin, di\u011fer yan delillerle desteklenmemi\u015f olmas\u0131, mutlak suretle adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 bak\u0131m\u0131ndan sorun olu\u015fturmaz. Mahkemece h\u00fckme esas al\u0131nan bir delilin \u00e7ok kuvvetli olmas\u0131 ve g\u00fcvenilirli\u011fi konusunda herhangi bir risk bulunmamas\u0131, destekleyici delillere olan ihtiyac\u0131n yo\u011funlu\u011funu azalt\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k g\u00fcc\u00fc ve g\u00fcvenilirli\u011fi konusunda bir tak\u0131m \u015f\u00fcpheler bulunan bir delilin, su\u00e7un s\u00fcbutu konusunda ula\u015f\u0131lan vicdani kanaat bak\u0131m\u0131ndan belirleyici olmas\u0131 halinde, bu durum hakkaniyete uygun yarg\u0131lanma hakk\u0131 bak\u0131m\u0131ndan sorun olu\u015fturabilir&#8217; (G\u00fcll\u00fczar Erman, B. No: 2012\/542 04.11.2014) \u015feklinde kararlar vermi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yakalama ve tutuklaman\u0131n esaslar\u0131, Anayasam\u0131z\u0131n 19. maddesinde \u201cKi\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 ile;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8220;Herkes ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fine sahiptir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u015eekil ve \u015fartlar\u0131 kanunda g\u00f6sterilen:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mahkemelerce verilmi\u015f h\u00fcrriyeti k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 cezalar\u0131n ve g\u00fcvenlik tedbirlerinin yerine getirilmesi; bir mahkeme karar\u0131n\u0131n veya kanunda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn gere\u011fi olarak ilgilinin yakalanmas\u0131 veya tutuklanmas\u0131; bir k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fcn g\u00f6zetim alt\u0131nda \u0131slah\u0131 veya yetkili merci \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 i\u00e7in verilen bir karar\u0131n yerine getirilmesi; toplum i\u00e7in tehlike te\u015fkil eden bir ak\u0131l hastas\u0131, uyu\u015fturucu madde veya alkol tutkunu, bir serseri veya hastal\u0131k yayabilecek bir ki\u015finin bir m\u00fcessesede tedavi, e\u011fitim veya \u0131slah\u0131 i\u00e7in kanunda belirtilen esaslara uygun olarak al\u0131nan tedbirin yerine getirilmesi; usul\u00fcne ayk\u0131r\u0131 \u015fekilde \u00fclkeye girmek isteyen veya giren, ya da hakk\u0131nda s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 etme yahut geri verme karar\u0131 verilen bir ki\u015finin yakalanmas\u0131 veya tutuklanmas\u0131; halleri d\u0131\u015f\u0131nda kimse h\u00fcrriyetinden yoksun b\u0131rak\u0131lamaz.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Su\u00e7lulu\u011fu hakk\u0131nda kuvvetli belirti bulunan ki\u015filer, ancak ka\u00e7malar\u0131n\u0131, delillerin yok edilmesini veya de\u011fi\u015ftirilmesini \u00f6nlemek maksad\u0131yla veya bunlar gibi tutuklamay\u0131 zorunlu k\u0131lan ve kanunda g\u00f6sterilen di\u011fer hallerde h\u00e2kim karar\u0131yla tutuklanabilir. H\u00e2kim karar\u0131 olmadan yakalama, ancak su\u00e7\u00fcst\u00fc halinde veya gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hallerde yap\u0131labilir; bunun \u015fartlar\u0131n\u0131 kanun g\u00f6sterir\u2026\u201d \u015feklinde d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ceza Muhakemesi Kanununun 2. maddesinde ise su\u00e7\u00fcst\u00fcn\u00fcn tan\u0131m\u0131na yer verilmi\u015f, koruma tedbirleri ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda ayn\u0131 Kanunun 90. maddesinde yakalama ve yakalanan ki\u015fi hakk\u0131nda yap\u0131lacak i\u015flemler d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8220;Madde 2: \u2026j) Su\u00e7\u00fcst\u00fc:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1. \u0130\u015flenmekte olan su\u00e7u,<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">2. Hen\u00fcz i\u015flenmi\u015f olan fiil ile fiilin i\u015flenmesinden sonra kolluk, su\u00e7tan zarar g\u00f6ren veya ba\u015fkalar\u0131 taraf\u0131ndan takip edilerek yakalanan ki\u015finin i\u015fledi\u011fi su\u00e7u,<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">3. Fiilin pek az \u00f6nce i\u015flendi\u011fini g\u00f6steren e\u015fya ve delille yakalanan kimsenin i\u015fledi\u011fi su\u00e7u\u2026ifade eder&#8221;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Maddedeki tan\u0131m do\u011frultusunda; \u00f6rne\u011fin failin ma\u011fduru b\u0131\u00e7aklamas\u0131 durumunda CMK&#8217;nun 2\/j-1; failin ma\u011fduru b\u0131\u00e7aklad\u0131ktan sonra takip \u00fczerine yakalanmas\u0131 durumunda CMK&#8217;nun 2\/j-2; failin b\u0131\u00e7aklama eyleminden hemen sonra elinde kanl\u0131 b\u0131\u00e7akla yakalanmas\u0131 durumunda ise CMK&#8217;nun 2\/j-3 maddesindeki su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2lleri s\u00f6z konusu olacakt\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8220;Yakalama ve yakalanan ki\u015fi hakk\u0131nda yap\u0131lacak i\u015flemler<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Madde 90: (1) A\u015fa\u011f\u0131da belirtilen h\u00e2llerde, herkes taraf\u0131ndan ge\u00e7ici olarak yakalama yap\u0131labilir:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">a-) Ki\u015fiye su\u00e7u i\u015flerken rastlanmas\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">b-) Su\u00e7\u00fcst\u00fc bir fiilden dolay\u0131 izlenen ki\u015finin ka\u00e7mas\u0131 olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 veya hemen kimli\u011fini belirleme olana\u011f\u0131n\u0131n bulunmamas\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">(2) Kolluk g\u00f6revlileri, tutuklama karar\u0131 veya yakalama emri d\u00fczenlenmesini gerektiren ve gecikmesinde sak\u0131nca bulunan h\u00e2llerde; Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na veya \u00e2mirlerine derh\u00e2l ba\u015fvurma olana\u011f\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131 takdirde, yakalama yetkisine sahiptirler.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">(3) Soru\u015fturma ve kovu\u015fturmas\u0131 \u015fik\u00e2yete ba\u011fl\u0131 olmakla birlikte, \u00e7ocuklara, beden veya ak\u0131l hastal\u0131\u011f\u0131, mal\u00fbll\u00fck veya g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fckleri sebebiyle kendilerini idareden aciz bulunanlara kar\u015f\u0131 i\u015flenen su\u00e7\u00fcst\u00fc hallerinde ki\u015finin yakalanmas\u0131 \u015fik\u00e2yete ba\u011fl\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">(4) Kolluk, yakaland\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada ka\u00e7mas\u0131n\u0131, kendisine veya ba\u015fkalar\u0131na zarar vermesini \u00f6nleyecek tedbirleri ald\u0131ktan sonra, yakalanan ki\u015fiye kanun\u00ee haklar\u0131n\u0131 derhal bildirir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">(5) Birinci f\u0131kraya g\u00f6re yakalan\u0131p kollu\u011fa teslim edilen veya ikinci f\u0131kra uyar\u0131nca g\u00f6revlilerce yakalanan ki\u015fi ve olay hakk\u0131nda Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na hemen bilgi verilerek, emri do\u011frultusunda i\u015flem yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">(6) Yakalama emrine konu i\u015flemin yerine getirilmesi sebebiyle yakalama emrinin \u00e7\u0131kar\u0131lma amac\u0131n\u0131n ortadan kalkmas\u0131 durumunda mahkeme, h\u00e2kim veya Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan yakalama emrinin derh\u00e2l iadesi istenir&#8221; \u015feklindedir. Madde gere\u011fince; ki\u015fiye bir su\u00e7 i\u015flerken rastlanmas\u0131 veya su\u00e7\u00fcst\u00fc bir fiilden dolay\u0131 izlenen ki\u015finin ka\u00e7mas\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesi veya kimli\u011finin hemen belirlenmesinin m\u00fcmk\u00fcn olmamas\u0131 h\u00e2llerinde herkesin ge\u00e7ici olarak yakalama yetkisi bulunmaktad\u0131r. Kolluk g\u00f6revlileri, hakk\u0131nda tutuklama karar\u0131 veya yakalama emri d\u00fczenlenmesini gerektiren ve gecikmesinde sak\u0131nca bulunan h\u00e2llerde; Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na veya amirlerine ula\u015fma imk\u00e2nlar\u0131n\u0131n bulunmamas\u0131 durumunda yakalama yetkisine sahiptirler. Kolluk, yakalad\u0131\u011f\u0131 ki\u015finin ka\u00e7mas\u0131n\u0131, kendisine ya da ba\u015fkalar\u0131na zarar vermesini \u00f6nleyecek tedbirleri almal\u0131, hemen Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na haber vermeli ve emirleri do\u011frultusunda i\u015flem yapmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">2559 Say\u0131l\u0131 PVSK&#8217;nun 13. maddesinde de polise, su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2linde veya gecikmesinde sak\u0131nca bulunan di\u011fer h\u00e2llerde su\u00e7 i\u015flendi\u011fine veya su\u00e7a te\u015febb\u00fcs edildi\u011fine dair haklar\u0131nda kuvvetli iz, eser, emare veya delil bulunan \u015f\u00fcphelileri yakalama yetkisi verilmi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">PVSK&#8217;nun su\u00e7 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan 13. maddesi;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8220;Polis,<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">A-) Su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2linde veya gecikmesinde sak\u0131nca bulunan di\u011fer h\u00e2llerde su\u00e7 i\u015flendi\u011fine veya su\u00e7a te\u015febb\u00fcs edildi\u011fine dair haklar\u0131nda kuvvetli iz, eser, emare veya delil bulunan \u015f\u00fcphelileri,<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">B-) Haklar\u0131nda yetkili mercilerce verilen yakalama veya tutuklama karar\u0131 bulunanlar\u0131,<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">C-) Halk\u0131n rahat\u0131n\u0131 bozacak veya rezalet \u00e7\u0131karacak derecede sarho\u015f olanlar\u0131 veya sarho\u015fluk h\u00e2linde ba\u015fkalar\u0131na sald\u0131ranlar\u0131, yap\u0131lan uyar\u0131lara ra\u011fmen bu hareketlerine devam edenler ile ba\u015fkalar\u0131na sald\u0131rmaya yeltenenleri ve kavga edenleri,<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">D-) Usul\u00fcne ayk\u0131r\u0131 \u015fekilde \u00fclkeye giren ya da haklar\u0131nda s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 etme veya geri verme karar\u0131 al\u0131nanlar\u0131,<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">E-) Polisin kanunlara uygun olarak ald\u0131\u011f\u0131 tedbirlere kar\u015f\u0131 gelenleri, direnenleri ve g\u00f6rev yapmas\u0131n\u0131 engelleyenleri,<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">F-) Bir kurumda tedavi, e\u011fitim ve \u0131slah\u0131 i\u00e7in kanunlarla ve bu Kanunun uygulanmas\u0131n\u0131 g\u00f6steren t\u00fcz\u00fckte belirtilen esaslara uygun olarak al\u0131nan tedbirlerin yerine getirilmesi amac\u0131yla, toplum i\u00e7in tehlike te\u015fkil eden ak\u0131l hastas\u0131, uyu\u015fturucu madde veya alkol ba\u011f\u0131ml\u0131s\u0131 serseri veya hastal\u0131k bula\u015ft\u0131rabilecek ki\u015fileri,<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">G-) Haklar\u0131nda g\u00f6zetim alt\u0131nda \u0131slah\u0131na veya yetkili merci \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131na karar verilen k\u00fc\u00e7\u00fckleri,<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">H-) (Ek: 27\/3\/2015-6638\/2 md.) Ba\u015fkalar\u0131n\u0131n can g\u00fcvenli\u011fini tehlikeye d\u00fc\u015f\u00fcrenleri, eylemin veya durumun niteli\u011fine g\u00f6re; koruma alt\u0131na al\u0131r, uzakla\u015ft\u0131r\u0131r ya da yakalar ve gerekli kanuni i\u015flemleri yapar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yakalanmas\u0131 belirli bir usule ba\u011flanm\u0131\u015f ki\u015filerle ilgili kanun h\u00fck\u00fcmleri sakl\u0131d\u0131r. Yakalanan ki\u015filerin ka\u00e7mas\u0131 veya sald\u0131r\u0131da bulunmas\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesi bak\u0131m\u0131ndan ki\u015finin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na zarar vermeyecek \u015fekilde her t\u00fcrl\u00fc tedbir al\u0131nabilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yakalanan ki\u015filere, yakalama sebebi herhalde yaz\u0131l\u0131 ve bunun m\u00fcmk\u00fcn olmamas\u0131 h\u00e2linde s\u00f6zl\u00fc olarak derhal; toplu su\u00e7larda ise en ge\u00e7 bu ki\u015filer h\u00e2kim huzuruna \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131ncaya kadar bildirilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ki\u015finin yakaland\u0131\u011f\u0131, istedi\u011fi kanun\u00ee yak\u0131nlar\u0131na derhal bildirilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Anayasam\u0131z\u0131n 20. maddesi;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8220;Herkes, \u00f6zel hayat\u0131na ve aile hayat\u0131na sayg\u0131 g\u00f6sterilmesini isteme hakk\u0131na sahiptir. \u00d6zel hayat\u0131n ve aile hayat\u0131n\u0131n gizlili\u011fine dokunulamaz.<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mill\u00ee g\u00fcvenlik, kamu d\u00fczeni, su\u00e7 i\u015flenmesinin \u00f6nlenmesi, genel sa\u011fl\u0131k ve genel ahl\u00e2k\u0131n korunmas\u0131 veya ba\u015fkalar\u0131n\u0131n hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin korunmas\u0131 sebeplerinden biri veya birka\u00e7\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak, usul\u00fcne g\u00f6re verilmi\u015f h\u00e2kim karar\u0131 olmad\u0131k\u00e7a; yine bu sebeplere ba\u011fl\u0131 olarak gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hallerde de kanunla yetkili k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f merciin yaz\u0131l\u0131 emri bulunmad\u0131k\u00e7a; kimsenin \u00fcst\u00fc, \u00f6zel k\u00e2\u011f\u0131tlar\u0131 ve e\u015fyas\u0131 aranamaz ve bunlara el konulamaz. Yetkili merciin karar\u0131 yirmid\u00f6rt saat i\u00e7inde g\u00f6revli h\u00e2kimin onay\u0131na sunulur. H\u00e2kim, karar\u0131n\u0131 el koymadan itibaren k\u0131rksekiz saat i\u00e7inde a\u00e7\u0131klar; aksi halde, el koyma kendili\u011finden kalkar&#8230;\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">21. maddesi ise;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cKimsenin konutuna dokunulamaz. Mill\u00ee g\u00fcvenlik, kamu d\u00fczeni, su\u00e7 i\u015flenmesinin \u00f6nlenmesi, genel sa\u011fl\u0131k ve genel ahl\u00e2k\u0131n korunmas\u0131 veya ba\u015fkalar\u0131n\u0131n hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin korunmas\u0131 sebeplerinden biri veya birka\u00e7\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak usul\u00fcne g\u00f6re verilmi\u015f h\u00e2kim karar\u0131 olmad\u0131k\u00e7a; yine bu sebeplere ba\u011fl\u0131 olarak gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hallerde de kanunla yetkili k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f merciin yaz\u0131l\u0131 emri bulunmad\u0131k\u00e7a; kimsenin konutuna girilemez, arama yap\u0131lamaz ve buradaki e\u015fyaya el konulamaz. Yetkili merciin karar\u0131 yirmid\u00f6rt saat i\u00e7inde g\u00f6revli h\u00e2kimin onay\u0131na sunulur. H\u00e2kim, karar\u0131n\u0131 el koymadan itibaren k\u0131rksekiz saat i\u00e7inde a\u00e7\u0131klar; aksi halde, el koyma kendili\u011finden kalkar\u201d h\u00fck\u00fcmlerini amirdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Anayasam\u0131z\u0131n 13. maddesindeki d\u00fczenleme ile temel hak ve h\u00fcrriyetlerin s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131 anayasal g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f ve belli \u015fartlara tabi k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu d\u00fczenlemeye g\u00f6re; temel hak ve h\u00fcrriyetler, \u00f6zlerine dokunulmaks\u0131z\u0131n yaln\u0131zca Anayasan\u0131n ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere ba\u011fl\u0131 olarak ve ancak kanunla s\u0131n\u0131rlanabilir. Bu s\u0131n\u0131rlamalar ise Anayasam\u0131z\u0131n s\u00f6z\u00fcne ve ruhuna, demokratik toplum d\u00fczeninin ve l\u00e2ik Cumhuriyetin gereklerine ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkesine ayk\u0131r\u0131 olamaz.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Koruma Tedbiri Olarak Arama ve \u00c7e\u015fitleri:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em><strong><span style=\"color: #ff0000;\">Arama Kavram\u0131<\/span><\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Arama; &#8220;arama i\u015fi, taharri, birini veya bir \u015feyi bulmaya \u00e7al\u0131\u015fmak, ara\u015ft\u0131rmak, yoklamak\u201d anlamlar\u0131na gelmektedir.(T\u00fcrk\u00e7e S\u00f6zl\u00fck, T\u00fcrk Dil Kurumu Yay\u0131nlar\u0131, 2009, s.113)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Arama, gizli olan\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmak i\u00e7in y\u00fcr\u00fct\u00fclen bir faaliyet oldu\u011fundan g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclen veya a\u00e7\u0131kta b\u0131rak\u0131lan \u015feyler araman\u0131n konusu olamaz. \u00d6rne\u011fin; bir polis memurunun, yayalar ya da di\u011fer ara\u00e7lar bak\u0131m\u0131ndan tehlike olu\u015fturacak \u015fekilde kullan\u0131lmas\u0131 sebebiyle durdurdu\u011fu bir arac\u0131n arka koltu\u011funda, uyu\u015fturucu madde veya tabanca g\u00f6rmesi \u00fczerine bunlara el koymas\u0131 arama olarak kabul edilmemektedir. (Veli \u00d6zer \u00d6zbek, Ceza Muhakemesinde Koruma Tedbiri Olarak Arama, Se\u00e7kin, 1999, 1. Bas\u0131, s.18)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Arama; ki\u015filerin konutlar\u0131, i\u015f yerleri, ara\u00e7lar\u0131, di\u011fer yerleri, \u00fcstleri, e\u015fyalar\u0131, \u00f6zel ka\u011f\u0131tlar\u0131, kulland\u0131klar\u0131 bilgisayar ve bilgisayar programlar\u0131 ile k\u00fct\u00fckleri \u00fczerinde yap\u0131lmaktad\u0131r. Ki\u015finin \u00fcst\u00fcnde yap\u0131lan araman\u0131n beden muayenesi boyutuna varmamas\u0131 gerekir. Zira, beden muayenesi ve v\u00fccuttan \u00f6rnek al\u0131nmas\u0131 aramadan farkl\u0131 h\u00fck\u00fcmlere t\u00e2bi k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f olup cinsel organlar veya an\u00fcs b\u00f6lgesine bak\u0131lmas\u0131 i\u00e7 beden muayenesi say\u0131lmaktad\u0131r. Bu b\u00f6lgeler haricindeki a\u011f\u0131z, koltuk alt\u0131 gibi beden bo\u015fluklar\u0131 ile ayak, kol, sa\u00e7 aras\u0131 gibi v\u00fccut b\u00f6lgelerine t\u0131bbi ara\u00e7 veya y\u00f6ntemler kullan\u0131lmaks\u0131z\u0131n bak\u0131lmas\u0131 arama h\u00fck\u00fcmlerine tabidir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Aramaya dair h\u00fck\u00fcmler sadece Ceza Muhakemesi Kanununda d\u00fczenlenmi\u015f de\u011fildir. Arama i\u015fleminin yap\u0131l\u0131\u015f\u0131na dair usulleri ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak d\u00fczenleyen Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011finin 3. maddesinde yer verildi\u011fi \u00fczere 2559 Say\u0131l\u0131 Polis Vazife ve Sal\u00e2hiyet Kanunu, 2803 Say\u0131l\u0131 Jandarma Te\u015fkil\u00e2t, G\u00f6rev ve Yetkileri Kanunu, 2692 Say\u0131l\u0131 Sahil G\u00fcvenlik Komutanl\u0131\u011f\u0131 Kanunu, 5607 Say\u0131l\u0131 Ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131kla M\u00fccadele Kanunu, 5442 Say\u0131l\u0131 \u0130l \u0130daresi Kanunu, 6222 Say\u0131l\u0131 Sporda \u015eiddet ve D\u00fczensizli\u011fin \u00d6nlenmesine Dair Kanun, 5188 Say\u0131l\u0131 \u00d6zel G\u00fcvenlik Hizmetlerine Dair Kanun, 5253 Say\u0131l\u0131 Dernekler Kanunu, 2935 Say\u0131l\u0131 Ola\u011fan\u00fcst\u00fc H\u00e2l Kanunu, 1402 Say\u0131l\u0131 S\u0131k\u0131y\u00f6netim Kanunu ile 485 Say\u0131l\u0131 G\u00fcmr\u00fck M\u00fcste\u015farl\u0131\u011f\u0131n\u0131n Te\u015fkil\u00e2t ve G\u00f6revleri Hakk\u0131nda Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararnamede de bu hususta kurallar vazedilmi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><em><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>Arama \u00c7e\u015fitleri<\/strong><\/span><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Arama, amac\u0131na g\u00f6re &#8220;adli arama&#8221; ve &#8220;\u00f6nleme aramas\u0131&#8221; olarak ikiye ayr\u0131lmaktad\u0131r. Arama \u015f\u00fcpheli veya san\u0131\u011f\u0131 ya da bir delili elde etme amac\u0131yla yap\u0131labilece\u011fi gibi, bir su\u00e7un i\u015flenmesini veya bir tehlikeyi \u00f6nlemek amac\u0131yla da yap\u0131labilir. Birinci t\u00fcr aramaya &#8220;adli arama&#8221;, ikinci t\u00fcr aramaya ise &#8220;\u00f6nleme aramas\u0131&#8221; denilmektedir. Bu itibarla arama hem koruma, hem de \u00f6nleme tedbiridir. Her iki t\u00fcr arama aras\u0131nda ortak \u00f6zellikler bulunmakla birlikte hukuk\u00ee nitelikleri, t\u00e2bi olduklar\u0131 kanuni d\u00fczenlemeler ve kapsamlar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemli farkl\u0131l\u0131klar da bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">a. \u00d6nleme Aramas\u0131<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Genel emniyet ve asayi\u015fin korunmas\u0131 ile tehlikelerin \u00f6nlenmesi amac\u0131yla ba\u015fvurulan \u00f6nleme aramas\u0131; 2559 Say\u0131l\u0131 PVSK&#8217;nun 9 ve Adl\u00ee ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011finin 18-26. maddelerinde d\u00fczenlenmi\u015f olup Y\u00f6netmeli\u011fin 19. maddesinde; &#8220;Mill\u00ee g\u00fcvenlik ve kamu d\u00fczeninin, genel sa\u011fl\u0131k ve genel ahl\u00e2k\u0131n veya ba\u015fkalar\u0131n\u0131n hak ve h\u00fcrriyetlerinin korunmas\u0131, su\u00e7 i\u015flenmesinin \u00f6nlenmesi, ta\u015f\u0131nmas\u0131 veya bulundurulmas\u0131 yasak olan her t\u00fcrl\u00fc sil\u00e2h, patlay\u0131c\u0131 madde veya e\u015fyan\u0131n tespiti amac\u0131yla, h\u00e2kim karar\u0131 veya gecikmesinde sak\u0131nca bulunan h\u00e2llerde m\u00fclk\u00ee \u00e2mirin yaz\u0131l\u0131 emriyle ikinci f\u0131krada belirtilen yerlerde, ki\u015filerin \u00fcstlerinde, arac\u0131nda, \u00f6zel k\u00e2\u011f\u0131tlar\u0131nda ve e\u015fyas\u0131nda yap\u0131lan arama i\u015flemidir&#8221; \u015feklinde tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylelikle kamu g\u00fcvenli\u011fi ile d\u00fczenini bozabilecek ki\u015fi ve e\u015fya bulunarak muhtemel bir zarar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesine veya su\u00e7 i\u015flenmesine engel olunarak toplum yak\u0131n bir tehlikeden korunacakt\u0131r.<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6nleme aramas\u0131na karar verilebilmesi i\u00e7in belirtilen konulara dair somut ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir bir tehlike olmas\u0131 gerekir. 2559 Say\u0131l\u0131 PVSK bu nitelikteki tehlike h\u00e2lini <span style=\"color: #0000ff;\"><strong>&#8220;makul sebep&#8221;<\/strong> <\/span>olarak ifade etmektedir. <strong><span style=\"color: #0000ff;\">Su\u00e7 delillerinin elde edilebilece\u011fi hususunda somut olgulara dayal\u0131 <span style=\"color: #ff0000;\">&#8220;makul \u015f\u00fcphe&#8221;<\/span> ile \u00f6nleme aramas\u0131ndaki &#8220;makul sebep&#8221; farkl\u0131 kavramlard\u0131r. &#8220;Makul sebep&#8221; konunun uzmanlar\u0131 taraf\u0131ndan ortak g\u00f6r\u00fc\u015fle anlamland\u0131r\u0131l\u0131p de\u011ferlendirilen bir olgu iken &#8220;makul \u015f\u00fcphe&#8221; \u00e7ok say\u0131daki s\u0131radan insan\u0131n somut bir olguyu ayn\u0131 y\u00f6nde de\u011ferlendirmeleri h\u00e2lidir.<\/span><\/strong> <span style=\"color: #ff0000;\"><em><strong>(Feridun Yenisey, Ay\u015fe Nuho\u011flu, Ceza Muhakemesi Hukuku Ders Kitab\u0131, Se\u00e7kin, 4. Bask\u0131, 2016, s. 381-382)<\/strong><\/em><\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6nleme aramas\u0131 ancak kanunda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen yerlerde yap\u0131labilir. 2559 Say\u0131l\u0131 PVSK&#8217;nun 9. maddesinde somut ve yak\u0131n bir tehlikenin ba\u015f g\u00f6sterebilece\u011fi alanlar esas al\u0131nmak suretiyle \u00f6nleme aramas\u0131 yap\u0131labilecek yerler tek tek say\u0131lm\u0131\u015f olup buna g\u00f6re \u00f6nleme aramas\u0131;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1-) 2911 Say\u0131l\u0131 Toplant\u0131 ve G\u00f6steri Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fleri Kanunu kapsam\u0131na giren toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015flerinin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yerde veya yak\u0131n \u00e7evresinde,<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">2-) \u00d6zel hukuk t\u00fczel ki\u015fileri ile kamu kurumu niteli\u011findeki meslek kurulu\u015flar\u0131 veya sendikalar\u0131n genel kurul toplant\u0131lar\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yerin yak\u0131n \u00e7evresinde,<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">3-) Halk\u0131n topluca bulundu\u011fu veya toplanabilece\u011fi yerlerde,<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">4-) E\u011fitim ve \u00f6\u011fretim \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in her derecede e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim kurumlar\u0131n\u0131n idarecilerinin talebiyle ve kurumun imk\u00e2nlar\u0131yla \u00f6nlenmesi m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fclmeyen olaylar\u0131n \u00e7\u0131kmas\u0131 ihtimali kar\u015f\u0131s\u0131nda rekt\u00f6r, acele h\u00e2llerde de dekan veya ba\u011fl\u0131 kurulu\u015f yetkililerinin kolluktan yard\u0131m istemeleri h\u00e2linde, girilecek y\u00fcksek \u00f6\u011fretim kurumlar\u0131n\u0131n i\u00e7inde, bunlar\u0131n yak\u0131n \u00e7evreleri ile giri\u015f ve \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131nda,<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">5-) Umum\u00ee veya umuma a\u00e7\u0131k yerlerde,<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">6-) Her t\u00fcrl\u00fc toplu ta\u015f\u0131ma ara\u00e7lar\u0131nda, seyreden ta\u015f\u0131tlarda yap\u0131labilecektir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Konutta, yerle\u015fim yerinde, kamuya a\u00e7\u0131k olmayan i\u015fyerlerinde ve eklentilerinde hi\u00e7bir \u015fekilde \u00f6nleme aramas\u0131 yap\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmay\u0131p bu yerlerde \u015fartlar\u0131 varsa ancak adli arama yap\u0131labilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6nleme aramas\u0131 idari bir i\u015flem olsa da kural olarak hakim karar\u0131yla yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Kolluk taraf\u0131ndan somut tehlikenin olu\u015ftu\u011funu g\u00f6steren belirlemeler \u00f6nceden tespit edilip araman\u0131n yap\u0131lmas\u0131 \u00f6nerilen yer ve zaman ile birlikte o yer m\u00fclk\u00ee \u00e2mirine yaz\u0131l\u0131 olarak iletilir. \u0130llerde vali veya bu konuda yetkilendirdi\u011fi yard\u0131mc\u0131s\u0131 ve il\u00e7elerde ise kaymakam\u0131 ifade eden m\u00fclki amir, kollu\u011fun talebini uygun bulursa h\u00e2kimden arama karar\u0131 talep eder; ancak gecikmesinde sak\u0131nca bulunan h\u00e2llerde kendisi de yaz\u0131l\u0131 arama emri verebilir. \u00d6nleme aramas\u0131 karar\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131nda ve icras\u0131nda Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n herhangi bir g\u00f6rev ve fonksiyonu yoktur. Kollu\u011fun kendi i\u00e7indeki birim amirlerinin emri ile \u00f6nleme aramas\u0131 yap\u0131lamaz. Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011finin 4. maddesi uyar\u0131nca, \u00f6nleme aramas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan gecikmesinde sak\u0131nca bulunan h\u00e2l; derh\u00e2l i\u015flem yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 takdirde, mill\u00ee g\u00fcvenlik ve kamu d\u00fczeninin, genel sa\u011fl\u0131k ve genel ahl\u00e2k\u0131n veya ba\u015fkalar\u0131n\u0131n hak ve h\u00fcrriyetlerinin korunmas\u0131n\u0131n tehlikeye girmesi veya zarar g\u00f6rmesi, su\u00e7 i\u015flenmesinin \u00f6nlenememesi, ta\u015f\u0131nmas\u0131 veya bulundurulmas\u0131 yasak olan her t\u00fcrl\u00fc sil\u00e2h, patlay\u0131c\u0131 madde veya e\u015fyan\u0131n tespit edilememesi ihtim\u00e2linin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 ve gerekti\u011finde h\u00e2kimden karar almak i\u00e7in vakit bulunmamas\u0131 h\u00e2lini ifade etmektedir. 2559 Say\u0131l\u0131 PVSK&#8217;nun 9\/6. maddesi uyar\u0131nca spor kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131, miting, konser, festival, toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn d\u00fczenlendi\u011fi veya aniden topluluklar\u0131n olu\u015ftu\u011fu h\u00e2llerde gecikmesinde sak\u0131nca bulunan h\u00e2lin bulundu\u011fu kabul edilmektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6nleme aramas\u0131 karar\u0131nda veya emrinde; araman\u0131n sebebi, konusu ve kapsam\u0131, araman\u0131n yap\u0131laca\u011f\u0131 yer, araman\u0131n yap\u0131laca\u011f\u0131 zaman ve ge\u00e7erli olaca\u011f\u0131 s\u00fcre belirtilmelidir. \u00d6nleme aramas\u0131nda gece ile ilgili bir istisnaya yer verilmedi\u011finden her zaman yap\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00d6nleme aramas\u0131 karar\u0131n\u0131n ge\u00e7erli olaca\u011f\u0131 s\u00fcrenin s\u0131n\u0131r\u0131 ile ilgili olarak da mevzuatta k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 bir h\u00fck\u00fcm bulunmamaktad\u0131r. Zira \u00f6nleme aramas\u0131n\u0131n ge\u00e7erli olaca\u011f\u0131 s\u00fcre, karar verilmesine dayanak te\u015fkil eden makul sebebin niteli\u011fine g\u00f6re de\u011fi\u015fkenlik arz edebilmektedir. \u00d6rne\u011fin; olimpiyat oyunlar\u0131 gibi iki ya da \u00fc\u00e7 hafta s\u00fcrecek ve d\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ok \u00fclkesinden sporcu ve izleyicilerin kat\u0131laca\u011f\u0131 bir spor organizasyonunda ya\u015fanabilecek kamu d\u00fczenini bozucu nitelikteki olaylar\u0131n ve su\u00e7 i\u015flenmesinin \u00f6nlenmesi amac\u0131yla makul sebep olu\u015fmas\u0131 h\u00e2linde yap\u0131lacak bir \u00f6nleme aramas\u0131n\u0131n ge\u00e7erlilik s\u00fcresi organizasyon s\u00fcresi kadar olabilece\u011fi gibi, ba\u015fka olaylarda duruma g\u00f6re bir g\u00fcn s\u00fcreli, hatta saatli \u00f6nleme aramas\u0131 kararlar\u0131n\u0131n verilmesi de m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Her h\u00e2l\u00fckarda bu s\u00fcrenin araman\u0131n hakl\u0131 k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u00fcreden fazla olmamas\u0131 laz\u0131md\u0131r. \u00d6nleme aramas\u0131n\u0131n da ki\u015filerin temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerine bir m\u00fcdahale niteli\u011finde bulunmas\u0131 nedeniyle, makul bir sebep olmad\u0131\u011f\u0131 h\u00e2lde verilen uzun s\u00fcreli \u00f6nleme aramas\u0131 karar\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcrde yasal olsa bile hukuka uygun olmayacakt\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde makul bir sebep yokken belli periyotlarla yenilenmek suretiyle s\u00fcreklilik arzedecek ve genel arama izlenimi verecek \u015fekilde \u00f6nleme aramas\u0131 karar\u0131 verilmesi de hukuka ayk\u0131r\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6nleme aramas\u0131n\u0131n nas\u0131l icra edilece\u011fi hususunda 2559 Say\u0131l\u0131 PVSK&#8217;da ve Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011finde \u00f6zel bir d\u00fczenleme bulunmamaktad\u0131r. Y\u00f6netmeli\u011fin &#8220;Aramalar\u0131n Yap\u0131lma \u015eekli&#8221; ba\u015fl\u0131kl\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fcndeki h\u00fck\u00fcmler hem adli hem de \u00f6nleme aramas\u0131 i\u00e7in ge\u00e7erli ortak h\u00fck\u00fcmlerdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6nleme aramas\u0131 sonucunda bir su\u00e7 unsuruna veya deliline rastlan\u0131rsa koruma alt\u0131na al\u0131nacak ve durum Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na derh\u00e2l bildirilerek elkoyma i\u015flemini ger\u00e7ekle\u015ftirmek \u00fczere Cumhuriyet savc\u0131s\u0131ndan yeni bir yaz\u0131l\u0131 emir istenecektir. Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na ula\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 h\u00e2llerde kolluk \u00e2mirinin yaz\u0131l\u0131 emriyle de elkoyma yap\u0131labilecektir. H\u00e2kim karar\u0131 olmaks\u0131z\u0131n yap\u0131lan elkoyma i\u015flemi, yirmid\u00f6rt saat i\u00e7inde g\u00f6revli h\u00e2kimin onay\u0131na sunulmal\u0131d\u0131r. \u00d6nleme aramas\u0131n\u0131n konusu ve kapsam\u0131 i\u00e7inde olan ancak su\u00e7 unsuru olu\u015fturmayan \u00f6rne\u011fin, bozuk para, \u00e7akmak gibi bir e\u015fya ise ge\u00e7ici olarak koruma alt\u0131na al\u0131n\u0131r ve aramaya sebep te\u015fkil eden husus sona erdi\u011finde ilgiliye teslim edilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6nleme aramas\u0131n\u0131n sonucu arama karar\u0131 veya emri veren merci veya makama bildirilir. Ayr\u0131ca arama s\u0131ras\u0131nda su\u00e7 unsuruna rastlan\u0131lm\u0131\u015fsa bununla ilgili \u00f6zel olarak \u00f6nleme aramas\u0131 tutana\u011f\u0131 haz\u0131rlan\u0131r. Bu tutanakta adli arama tutana\u011f\u0131nda oldu\u011fu gibi arama karar\u0131n\u0131n tarih ve say\u0131s\u0131, h\u00e2kim karar\u0131 yoksa verilmi\u015f olan yaz\u0131l\u0131 emrin tarih ve say\u0131s\u0131 ile emri veren merci, araman\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yer, tarih ve saat, araman\u0131n konusu, aranan ki\u015finin kimlik bilgileri, ad\u0131n\u0131 s\u00f6ylemedi\u011fi takdirde e\u015fk\u00e2l bilgileri, arama yap\u0131lan yerin adresi, ara\u00e7ta arama yap\u0131lm\u0131\u015fsa araman\u0131n mevkii ve arac\u0131n bilgileri, araman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131, elkonulan su\u00e7 e\u015fyas\u0131 varsa buna dair belirleyici bilgiler, aramada yakalanan ki\u015filer varsa kimlik bilgileri, kimli\u011fi belirlenemiyorsa e\u015fk\u00e2l bilgileri, arama sonucunda yaralanma veya madd\u00ee bir zarar meydana gelip gelmedi\u011fi ve arama i\u015flemini yapanlar\u0131n ad\u0131, soyad\u0131, sicili ve unvan\u0131 hususlar\u0131 yer al\u0131r. Tutanak arama i\u015flemine kat\u0131lm\u0131\u015f olanlar ve haz\u0131r bulunanlarca imzalanarak bir sureti ilgiliye verilir. Su\u00e7 unsuruna rastlanmad\u0131\u011f\u0131 durumlarda, aranan ki\u015finin talebi h\u00e2linde, kendisine arama karar\u0131 veya emrinin tarih ve say\u0131s\u0131, araman\u0131n tarih ve saati, yeri, aranan \u015fahs\u0131n ve arayan g\u00f6revlinin kimlik bilgilerinin yer ald\u0131\u011f\u0131 bir belge verilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6nleme aramas\u0131 niteli\u011finde say\u0131lmayan idari denetimler i\u00e7in herhangi bir arama emir veya karar\u0131na gerek yoktur. Bir yerin faaliyeti bak\u0131m\u0131ndan uymakla y\u00fck\u00fcml\u00fc bulundu\u011fu kurallara uygun olarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131p \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespiti bak\u0131m\u0131ndan o yerde yap\u0131lan i\u015flem bir denetlemedir. (Murat Ayd\u0131n, Arama ve El Koyma, Se\u00e7kin, 2012, 2. Bask\u0131, s.137) Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011finin &#8220;denetim yap\u0131lacak h\u00e2ller&#8221; ba\u015fl\u0131kl\u0131 18. maddesinde kolluk taraf\u0131ndan kendili\u011finden denetim yap\u0131labilecek bu h\u00e2ller g\u00f6sterilmi\u015ftir. Bu kapsamda \u00f6rne\u011fin; umuma a\u00e7\u0131k istirahat ve e\u011flence yerlerinin genel g\u00fcvenlik ve asayi\u015f y\u00f6n\u00fcnden denetimi, kimlik sorma, 2918 Say\u0131l\u0131 Karayollar\u0131 Trafik Kanununa g\u00f6re ara\u00e7larda bulunmas\u0131 gerekli belgeler ve e\u015fyalarla ilgili yap\u0131lan denetimler, elektromanyetik ayg\u0131tlar ve dedekt\u00f6r k\u00f6pekleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yap\u0131lan tarama \u015feklindeki denetimler kolluk taraf\u0131ndan herhangi bir arama emir veya karar\u0131na gerek olmadan kendili\u011finden yap\u0131labilecektir. \u00d6nleme aramas\u0131 niteli\u011finde say\u0131lmayan idari denetimler y\u00f6netmelikte say\u0131lanlardan ibaret olmad\u0131\u011f\u0131ndan daha pek \u00e7ok \u00f6zel kanunda ve d\u00fczenleyici i\u015flemde idari denetimlere dair h\u00fck\u00fcmler yer almaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">2559 Say\u0131l\u0131 PVSK&#8217;nda ve Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011finde hakimden arama karar\u0131 al\u0131nmas\u0131 gerekmeyen h\u00e2ller g\u00f6sterilmi\u015ftir. Buna g\u00f6re; polisin, tehlikenin \u00f6nlenmesi veya bertaraf edilmesi amac\u0131yla g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 bina ve tesislere gelenlerin herhangi bir emir veya karar olmas\u0131na bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n, \u00fcst\u00fcn\u00fc, arac\u0131n\u0131 ve e\u015fyas\u0131n\u0131 teknik cihazlarla, gerekti\u011finde el ile kontrol etme ve arama yetkisi bulunmaktad\u0131r. (PVSK m.9\/7) Bunun d\u0131\u015f\u0131nda Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011finin 25. maddesi uyar\u0131nca Devlet\u00e7e kamu hizmetine \u00f6zg\u00fclenmi\u015f bina ve her t\u00fcrl\u00fc tesislere giri\u015f ve \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n belirli kurallara t\u00e2bi tutuldu\u011fu h\u00e2llerde, s\u00f6z konusu tesislere girenlerin \u00fcstlerinin veya \u00fczerlerindeki e\u015fyan\u0131n veya ara\u00e7lar\u0131n\u0131n aranmas\u0131nda, 5442 Say\u0131l\u0131 \u0130l \u0130daresi Kanununun Ek 1. maddesi kapsam\u0131nda bulunan, sivil hava meydanlar\u0131nda, limanlarda ve s\u0131n\u0131r kap\u0131lar\u0131nda, binalar\u0131n, u\u00e7aklar\u0131n, gemilerin ve her t\u00fcrl\u00fc deniz ve kara ta\u015f\u0131tlar\u0131n\u0131n, giren \u00e7\u0131kan yolcular\u0131n X-ray cihaz\u0131ndan ge\u00e7irilerek, gerekti\u011finde \u00fcst\u00fcn\u00fcn ve e\u015fyas\u0131n\u0131n aranmas\u0131 ile buralarda g\u00f6revli kamu kurulu\u015flar\u0131 ve \u00f6zel kurulu\u015flar personelinin, \u00fcstlerinin, ara\u00e7lar\u0131n\u0131n ve e\u015fyalar\u0131n\u0131n aranmas\u0131nda, 2935 Say\u0131l\u0131 Ola\u011fan\u00fcst\u00fc H\u00e2l Kanununun 11. maddesi kapsam\u0131nda, ki\u015filerin \u00fcst\u00fcn\u00fcn, e\u015fyalar\u0131n\u0131n Ola\u011fan\u00fcst\u00fc H\u00e2l Valisinin emriyle aranmas\u0131nda, 1402 Say\u0131l\u0131 S\u0131k\u0131y\u00f6netim Kanununun 3. maddesi kapsam\u0131nda, konutlar\u0131n ve her t\u00fcrl\u00fc dernek, siyas\u00ee parti, sendika, kul\u00fcp gibi te\u015fekk\u00fcllere ait binalar\u0131n, i\u015fyerlerinin, \u00f6zel ve t\u00fczel ki\u015filiklere sahip m\u00fcesseseler ve bunlara ait eklentilerin ve her t\u00fcrl\u00fc kapal\u0131 ve a\u00e7\u0131k yerlerin, mektup, telgraf ve sair g\u00f6nderilerin ve ki\u015filerin \u00fczerlerinin s\u0131k\u0131y\u00f6netim komutan\u0131n\u0131n emriyle aranmas\u0131nda, kanunlar\u0131n, muhafaza alt\u0131na al\u0131nmalar\u0131na olanak verdi\u011fi ki\u015filerin, \u00fcst veya e\u015fyalar\u0131n\u0131n aranmas\u0131nda, 298 Say\u0131l\u0131 Se\u00e7imlerin Temel H\u00fck\u00fcmleri ve Se\u00e7men K\u00fct\u00fckleri Hakk\u0131nda Kanun \u00e7er\u00e7evesinde g\u00f6revli kollu\u011fun, ayn\u0131 Kanunun 79. maddesindeki sil\u00e2h ta\u015f\u0131ma yasa\u011f\u0131 kapsam\u0131nda, sil\u00e2h ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131ndan \u015f\u00fcphelenilen ki\u015filerin \u00fcstlerinin ve e\u015fyalar\u0131n\u0131n aranmas\u0131nda ayr\u0131ca bir arama emri ya da karar\u0131 gerekmeyecektir. Yine 2559 Say\u0131l\u0131 PVSK&#8217;nun 20. maddesi gere\u011fince; bir hukuka uygunluk nedenine ba\u011fl\u0131 olarak yap\u0131lan aramalarda da \u00f6rne\u011fin imdat istenmesi veya yang\u0131n, su bask\u0131n\u0131 ve bo\u011fulma gibi b\u00fcy\u00fck tehlikelerin haber verilmesi veya g\u00f6r\u00fclmesi h\u00e2llerinde de arama emir veya karar\u0131na gerek olmayacakt\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6te yandan 2559 Say\u0131l\u0131 PVSK&#8217;nun 4\/A maddesinde polise, ki\u015fileri ve ara\u00e7lar\u0131 tecr\u00fcbesine ve i\u00e7inde bulunulan durumdan edindi\u011fi izlenime dayanan makul bir sebebin bulunmas\u0131 h\u00e2linde durdurma yetkisi verilmi\u015ftir. Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011finin 27. maddesinde bu yetkinin kullan\u0131lmas\u0131 i\u00e7in &#8220;umma&#8221; derecesinde makul \u015f\u00fcphe aranm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">2559 Say\u0131l\u0131 PVSK&#8217;nun su\u00e7 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan &#8220;Durdurma ve kimlik sorma&#8221; ba\u015fl\u0131kl\u0131 4\/A. maddesi;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cPolis, ki\u015fileri ve ara\u00e7lar\u0131;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">a-) Bir su\u00e7 veya kabahatin i\u015flenmesini \u00f6nlemek,<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">b-) Su\u00e7 i\u015flendikten sonra ka\u00e7an faillerin yakalanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak, i\u015flenen su\u00e7 veya kabahatlerin faillerinin kimliklerini tespit etmek,<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">c-) Hakk\u0131nda yakalama emri ya da zorla getirme karar\u0131 verilmi\u015f olan ki\u015fileri tespit etmek,<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00e7) Ki\u015filerin hayat\u0131, v\u00fccut b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc veya malvarl\u0131\u011f\u0131 bak\u0131m\u0131ndan ya da topluma y\u00f6nelik mevcut veya muhtemel bir tehlikeyi \u00f6nlemek,<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">amac\u0131yla durdurabilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Durdurma yetkisinin kullan\u0131labilmesi i\u00e7in polisin tecr\u00fcbesine ve i\u00e7inde bulunulan durumdan edindi\u011fi izlenime dayanan makul bir sebebin bulunmas\u0131 gerekir. S\u00fcreklilik arz edecek, fiil\u00ee durum ve keyfilik olu\u015fturacak \u015fekilde durdurma i\u015flemi yap\u0131lamaz.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Polis, durdurdu\u011fu ki\u015fiye durdurma sebebini bildirir ve durdurma sebebine dair sorular sorabilir; kimli\u011fini veya bulundurulmas\u0131 gerekli di\u011fer belgelerin ibraz edilmesini isteyebilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Durdurma s\u00fcresi, durdurma sebebine esas te\u015fkil eden i\u015flemin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi i\u00e7in zorunlu olan s\u00fcreden fazla olamaz.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Durdurma sebebinin ortadan kalkmas\u0131 halinde ki\u015filerin ve ara\u00e7lar\u0131n ayr\u0131lmalar\u0131na izin verilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Polis, durdurdu\u011fu ki\u015fi \u00fczerinde veya arac\u0131nda silah veya tehlike olu\u015fturan di\u011fer bir e\u015fyan\u0131n bulundu\u011fu hususunda yeterli \u015f\u00fcphenin varl\u0131\u011f\u0131 halinde, kendisine veya ba\u015fkalar\u0131na zarar verilmesini \u00f6nlemek amac\u0131na y\u00f6nelik gerekli tedbirleri alabilir. Ancak bu ama\u00e7la ki\u015finin \u00fczerindeki elbisenin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 veya arac\u0131n, d\u0131\u015far\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda i\u00e7erisi g\u00f6r\u00fcnmeyen b\u00f6l\u00fcmlerinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 istenemez. (Ek c\u00fcmleler: 27\/3\/2015-6638\/1 md.) Ancak, el ile d\u0131\u015ftan kontrol hari\u00e7, ki\u015finin \u00fcst\u00fc ve e\u015fyas\u0131 ile arac\u0131n\u0131n d\u0131\u015far\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda i\u00e7erisi g\u00f6r\u00fcnmeyen b\u00f6l\u00fcmlerinin aranmas\u0131; \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan belirlenecek esaslar d\u00e2hilinde m\u00fclki amirin g\u00f6revlendirece\u011fi kolluk amirinin yaz\u0131l\u0131, acele h\u00e2llerde sonradan yaz\u0131yla teyit edilmek \u00fczere s\u00f6zl\u00fc emriyle yap\u0131labilir. Kolluk amirinin karar\u0131 yirmi d\u00f6rt saat i\u00e7inde g\u00f6revli h\u00e2kimin onay\u0131na sunulur. Bu f\u0131kra kapsam\u0131nda yap\u0131lan ara\u00e7 aramalar\u0131na dair olarak ki\u015fiye, arama gerek\u00e7esini de i\u00e7eren bir belge verilir&#8230;\u201d \u015feklinde iken Anayasa Mahkemesinin, 03.08.2017 tarih ve 30143 Say\u0131l\u0131 Resmi Gazetede yay\u0131mlan\u0131p 03.02.2018 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren 04.05.2017 g\u00fcn ve 41-98 Say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile; alt\u0131nc\u0131 f\u0131kras\u0131na eklenen \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc c\u00fcmlesinin \u201cki\u015finin \u00fcst\u00fc ve e\u015fyas\u0131 ile arac\u0131n\u0131n d\u0131\u015far\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda i\u00e7erisi g\u00f6r\u00fcnmeyen b\u00f6l\u00fcmlerinin aranmas\u0131; \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan belirlenecek esaslar d\u00e2hilinde m\u00fclki amirin g\u00f6revlendirece\u011fi kolluk amirinin yaz\u0131l\u0131, acele h\u00e2llerde sonradan yaz\u0131yla teyit edilmek \u00fczere s\u00f6zl\u00fc emriyle yap\u0131labilir\u201d \u015feklindeki b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn Anayasan\u0131n 20. maddesine ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu gerek\u00e7esiyle iptaline karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011finin su\u00e7 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan &#8220;Durdurma ve kontrol i\u015flemleri&#8221; ba\u015fl\u0131kl\u0131 27. maddesi ise;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cBir ki\u015fiyi ge\u00e7ici olarak durdurmak, yakalama say\u0131lmaz; yakalama say\u0131lmas\u0131 i\u00e7in ki\u015finin fiilen denetim alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 gerekir. Denetim i\u00e7in ara\u00e7lar\u0131n durdurulmas\u0131 da m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Durdurma yetkisinin kullan\u0131labilmesi i\u00e7in, &#8216;umma&#8217; derecesinde makul \u015f\u00fcphe bulunmal\u0131d\u0131r. Kolluk g\u00f6revlisi, tecr\u00fcbesine dayanarak, izledi\u011fi davran\u0131\u015flar\u0131ndan, o ki\u015finin bir su\u00e7 i\u015fleyece\u011fi veya i\u015fledi\u011fi hususunda kanaat elde eder veya ki\u015finin sil\u00e2hl\u0131 oldu\u011fu ve h\u00e2len tehlike yaratt\u0131\u011f\u0131 kanaatine var\u0131rsa ki\u015fi durdurulabilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Somut emarelerle desteklenen \u015f\u00fcphe bulunmadan, s\u00fcreklilik arzedecek, fiil\u00ee durum ve keyfilik olu\u015fturacak \u015fekilde durdurma ve kontrol i\u015flemi yap\u0131lamaz.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sebebin olu\u015fmas\u0131na veya \u015f\u00fcpheye yol a\u00e7an davran\u0131\u015flar\u0131 hakk\u0131nda, durdurulan ki\u015fiye sorular y\u00f6neltilebilir. Ki\u015fi bu sorulara cevap vermekle y\u00fck\u00fcml\u00fc de\u011fildir. Durdurma yetkisinin kullan\u0131lmas\u0131na neden olan \u015f\u00fcphe, yap\u0131lan a\u00e7\u0131klama ile ortadan kalkarsa, ki\u015finin gitmesine engel olunmaz.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Durdurma \u00fczerine a\u015fa\u011f\u0131daki i\u015flemler yap\u0131l\u0131r:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">a-) Durdurulan ki\u015fi \u00fczerinde giysilerinden herhangi birisi \u00e7\u0131kar\u0131lmaks\u0131z\u0131n, yoklama bi\u00e7iminde bir kontrol yap\u0131l\u0131r. Bu i\u015flem sonucunda, ki\u015fide sil\u00e2h bulundu\u011fu sonucunu \u00e7\u0131karmaya yeterli \u015f\u00fcphe meydana gelirse, memur kendili\u011finden sil\u00e2h ve di\u011fer su\u00e7 e\u015fyas\u0131 aramas\u0131 yapabilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">b-) Yoklama suretiyle kontrol, ki\u015finin cinsiyetinde bulunan g\u00f6revli taraf\u0131ndan yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">c-) Yap\u0131lan kontrol\u00fcn konusu ve sebepleri ilgiliye a\u00e7\u0131klan\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">d-) Bir ki\u015finin veya arac\u0131n durdurulma s\u00fcresinin, \u015fartlara g\u00f6re makul olmas\u0131 ve kontrol i\u00e7in ayr\u0131lan s\u00fcreyi a\u015fmamas\u0131 gerekir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">e-) Yoklama suretiyle kontrol, ki\u015fiye en az s\u0131k\u0131nt\u0131 verici \u015fekilde yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">f-) Yap\u0131lan kontrol\u00fcn neticesinde su\u00e7a dair iz, eser, emare ve delil elde edilirse, ki\u015fi yakalan\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">g-) Uyu\u015fturucu gibi belirli bir \u015feyin, ki\u015finin herhangi bir yerinde gizlendi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyorsa, daha geni\u015f \u00e7apl\u0131 kontrol yap\u0131labilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">h-) Yoklama suretiyle kontrol, ki\u015finin veya arac\u0131n ilk durduruldu\u011fu yerde veya o yerin yak\u0131n\u0131nda, m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar ba\u015fkalar\u0131n\u0131n g\u00f6remeyece\u011fi tarzda yap\u0131l\u0131r. Ba\u015fka yere g\u00f6t\u00fcr\u00fclerek kontrol yap\u0131lamaz.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">i-) Makul sebebi olu\u015ftu\u011fu takdirde, daha geni\u015f kapsaml\u0131 kontrol yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in, kolluk arac\u0131ndan veya yak\u0131ndaki kapal\u0131 bir yerden yararlan\u0131labilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">j-) Kontrolden sonra talep \u00fczerine olay yerinde derh\u00e2l bir tutanak d\u00fczenlenir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu maddede yaz\u0131l\u0131 i\u015flemler gece de yap\u0131labilir\u201d \u015feklindedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">S\u00f6z konusu d\u00fczenlemelerle kollu\u011fa, ko\u015fullar\u0131 olu\u015ftu\u011fu taktirde ki\u015fi ve ara\u00e7lar\u0131 durdurma ve yoklama bi\u00e7iminde kontrol yapma yetkileri tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Y\u00f6netmeli\u011fin 27. maddesinin (g) ve (i) f\u0131kralar\u0131 gere\u011fince kolluk\u00e7a durdurulan ki\u015finin herhangi bir yerinde uyu\u015fturucu gibi belirli bir \u015feyin gizlendi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyorsa veya makul sebep olu\u015fmu\u015fsa \u00f6nleyici kolluk yetkisi dahilinde daha geni\u015f kapsaml\u0131 kontrol yapma imk\u00e2n\u0131 do\u011facakt\u0131r. Burada dikkat edilmesi gereken husus, kolluk gerekli tedbirleri alabilecek ancak bu ama\u00e7la ki\u015finin \u00fczerindeki elbisenin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 veya arac\u0131n, d\u0131\u015far\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda i\u00e7erisi g\u00f6r\u00fcnmeyen b\u00f6l\u00fcmlerinin a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 isteyemeyecektir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">b. Adli Arama<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u015e\u00fcpheli ya da san\u0131\u011f\u0131n ya da delillerin yahut m\u00fcsadere edilecek e\u015fyalar\u0131n ele ge\u00e7irilmesi amac\u0131yla yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rma i\u015flemi olan adli arama, elkoyma ile birlikte 5271 Say\u0131l\u0131 CMK&#8217;nun 116-134, 2559 Say\u0131l\u0131 PVSK&#8217;nun 2, Ek 4, Ek 6, 5607 Say\u0131l\u0131 Ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131kla M\u00fccadele Kanununun 9 ve Adl\u00ee ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011finin 5-17. maddelerinde d\u00fczenlenmi\u015f olup Y\u00f6netmeli\u011fin 5. maddesinde; &#8220;bir su\u00e7 i\u015flemek veya buna i\u015ftirak veyahut yatakl\u0131k etmek makul \u015f\u00fcphesi alt\u0131nda bulunan kimsenin, saklanan\u0131n, \u015f\u00fcphelinin, san\u0131\u011f\u0131n veya h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn yakalanmas\u0131 ve su\u00e7un iz, eser, emare veya delillerinin elde edilmesi i\u00e7in bir kimsenin \u00f6zel hayat\u0131n\u0131n ve aile hayat\u0131n\u0131n gizlili\u011finin s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131larak konutunda, i\u015fyerinde, kendisine ait di\u011fer yerlerde, \u00fczerinde, \u00f6zel k\u00e2\u011f\u0131tlar\u0131nda, e\u015fyas\u0131nda, arac\u0131nda 5271 Say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanunu ile di\u011fer kanunlara g\u00f6re yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rma i\u015flemidir&#8221; \u015feklinde tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. (Bahri \u00d6zt\u00fcrk-Durmu\u015f Tezcan-Mustafa Ruhan Erdem-\u00d6zge S\u0131rma-Yasemin Sayg\u0131lar K\u0131r\u0131t-\u00d6zdem \u00d6zayd\u0131n-Esra Alan Akcan-Efser Erden, Nazari ve Uygulamal\u0131 Ceza Muhakemesi Hukuku, Se\u00e7kin, 10. Bask\u0131, 2016, s.492, Nur Centel-Hamide Zafer, Ceza Muhakemesi Hukuku, Beta, 12. Bask\u0131, 2015, s. 400)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Arama tedbirine ba\u015fvurulabilmesi i\u00e7in \u015fu \u00fc\u00e7 \u00f6n \u015fart\u0131n birlikte bulunmas\u0131 gerekmektedir:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1-) Gecikmede sak\u0131nca ya da tehlike bulunmas\u0131,<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">2-) G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte hakl\u0131l\u0131k,<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">3-) \u00d6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Arama tedbirinin ilk \u00f6n \u015fart\u0131 gecikmede sak\u0131nca ya da tehlike bulunmas\u0131d\u0131r. Bu \u015fart hem arama tedbirine ba\u015fvurulmas\u0131 hem de kim taraf\u0131ndan karar verilebilece\u011finin belirlenmesi bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nem arz etmektedir. Gecikmede sak\u0131nca ya da tehlike bulunmas\u0131 derh\u00e2l i\u015flem yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 takdirde tedbirden beklenen faydan\u0131n elde edilemeyecek, ceza muhakemesinin gere\u011fi gibi ve amac\u0131na uygun bi\u00e7imde yap\u0131lamayacak olmas\u0131d\u0131r. Gecikmede sak\u0131nca bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 olay\u0131n \u00f6zelliklerine g\u00f6re tedbire karar vermeye yetkili mercii takdir edecektir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Arama tedbirinin ikinci \u00f6n \u015fart\u0131 ise g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte hakl\u0131l\u0131kt\u0131r. Buna g\u00f6re arama tedbirine ancak bir hakk\u0131n tehlikede oldu\u011funu g\u00f6steren olaylar mevcut oldu\u011fu takdirde ba\u015fvurulabilecektir. Hakk\u0131n bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 zaman alaca\u011f\u0131ndan ve tehlike gecikmeye m\u00fcsaade etmedi\u011finden hakl\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fle yetinilmek zorunludur. Bu ba\u011flamda bir ihlal ya da su\u00e7 i\u015flendi\u011fi hususunda \u015f\u00fcphe bulunmal\u0131d\u0131r.(Buck\/Almanya, 28.04.2005; Ba\u015fvuru no:41604)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Arama tedbirinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ve son \u00f6n \u015fart\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fckt\u00fcr. \u00d6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkesinin temel ama\u00e7 ve i\u015flevi, arama tedbirine muhatap olacak ki\u015filerin temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini g\u00fcvence alt\u0131na almak i\u00e7in kullan\u0131lacak kamu g\u00fcc\u00fcn\u00fc, hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler lehine s\u0131n\u0131rland\u0131rmak, m\u00fcdahalelerde a\u015f\u0131r\u0131l\u0131\u011fa gidilmesini ve buna ba\u011fl\u0131 olarak do\u011fabilecek ma\u011fduriyetleri \u00f6nleyebilmektir. Dar anlamda \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck de denilen orant\u0131l\u0131l\u0131k ise; tedbirin ilgililere \u201c\u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck\u201d getirmemesini ve \u201ckatlan\u0131lamaz&#8221; nitelikte olmamas\u0131 gerekti\u011fini ifade etmektedir. Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi taraf\u0131ndan da, Buck\/Almanya (28.04.2005; Ba\u015fvuru no:41604) ile Smirnov\/Rusya (07.06.2007; Ba\u015fvuru no:71362\/01) kararlar\u0131nda; yap\u0131lan m\u00fcdahale ile izlenen me\u015fru amac\u0131n orant\u0131l\u0131 olmas\u0131 gerekti\u011fi vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Aramaya konu olabilecek yerler \u015f\u00fcphelinin veya san\u0131\u011f\u0131n yahut di\u011fer bir ki\u015finin \u00fcst\u00fc, e\u015fyas\u0131, konutu, i\u015f yeri veya ona ait di\u011fer yerlerdir. Adli araman\u0131n g\u00fcn\u00fcn her saatinde yap\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmakla birlikte konutta, i\u015f yerlerinde ve di\u011fer kapal\u0131 yerlerde araman\u0131n kural olarak g\u00fcnd\u00fcz yap\u0131lmas\u0131 gerekir. Su\u00e7\u00fcst\u00fc veya gecikmesinde sak\u0131nca bulunan h\u00e2ller ile yakalanm\u0131\u015f veya g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f olup da firar eden ki\u015fi veya tutuklu veya h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn tekrar yakalanmas\u0131 amac\u0131yla yap\u0131lan aramalar hari\u00e7, s\u00f6z konusu yerlerde gece vakti arama yap\u0131lamayacakt\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Arama karar\u0131 verilebilmesi i\u00e7in araman\u0131n konusunu olu\u015fturan ki\u015fi veya \u015feylerin, arama yap\u0131lacak yerde bulundu\u011fu hususunda belli bir \u015f\u00fcphenin olmas\u0131 gerekir. Kanun aranacak ki\u015finin su\u00e7la ilgisine g\u00f6re, bu \u015f\u00fcphenin yo\u011funlu\u011funu farkl\u0131 \u015fekillerde d\u00fczenlemi\u015f ve su\u00e7la ilgisi olmayan ki\u015filer nezdinde aramay\u0131 daha s\u0131k\u0131 ko\u015fullara t\u00e2bi k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">CMK&#8217;nun 116. maddesinin su\u00e7 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan h\u00e2line g\u00f6re \u015f\u00fcpheli veya san\u0131kla ilgili yap\u0131lacak aramalarda arama sonunda \u015f\u00fcpheli veya san\u0131\u011f\u0131n yakalanabilece\u011fi veya su\u00e7 delillerinin elde edilebilece\u011fi hususunda makul \u015f\u00fcphe bulunmal\u0131d\u0131r. Adl\u00ee ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011finin 6. maddesine g\u00f6re makul \u015f\u00fcphe; hayat\u0131n ak\u0131\u015f\u0131na g\u00f6re somut olaylar kar\u015f\u0131s\u0131nda genellikle duyulan \u015f\u00fcphedir. Araman\u0131n ki\u015fi hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerine ciddi boyutta bir m\u00fcdahale oldu\u011fu g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda makul \u015f\u00fcphede, ihbar veya \u015fik\u00e2yeti destekleyen emarelerin var olmas\u0131 ve belirtilen konularda \u015f\u00fcphenin somut olgulara dayanmas\u0131 \u015fartt\u0131r. Ba\u015fka bir anlat\u0131mla, arama sonunda belirli bir \u015feyin bulunaca\u011f\u0131n\u0131 veya belirli bir ki\u015finin yakalanaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rmeyi gerektiren somut olgular mevcut olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">CMK&#8217;nun 117. maddesi uyar\u0131nca, su\u00e7 i\u015fleme \u015f\u00fcphesi alt\u0131nda olmayan di\u011fer ki\u015filerin de \u00fcst\u00fc, e\u015fyas\u0131, konutu, i\u015f yeri veya kendisine ait di\u011fer yerleri, \u015f\u00fcphelinin veya san\u0131\u011f\u0131n yakalanabilmesi veya su\u00e7 delillerinin elde edilebilmesi amac\u0131yla aranabilecektir. &#8220;Di\u011fer ki\u015filer&#8221; kavram\u0131na t\u00fczel ki\u015filer ile resmi makam ve daireler de dahildir. Ki\u015finin tan\u0131kl\u0131ktan \u00e7ekinme hakk\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 da aramaya engel de\u011fildir. Maddenin ikinci f\u0131kras\u0131na g\u00f6re di\u011fer ki\u015filerle ilgili arama yap\u0131lmas\u0131, makul \u015f\u00fcphenin yan\u0131 s\u0131ra aran\u0131lan ki\u015finin veya su\u00e7 delillerinin, belirtilen yerlerde bulundu\u011funun kabul edilebilmesine olanak sa\u011flayan olaylar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Ancak bu s\u0131n\u0131rlama \u015f\u00fcphelinin veya san\u0131\u011f\u0131n bulundu\u011fu yerler ile izlendi\u011fi s\u0131rada girdi\u011fi yerler bak\u0131m\u0131ndan ge\u00e7erli de\u011fildir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Arama karar\u0131 veya emrinin belli baz\u0131 bilgileri i\u00e7ermesi zorunludur. (CMK m.119\/2) Arama karar veya emrinde; araman\u0131n nedenini olu\u015fturan fiil, aran\u0131lacak ki\u015fi, araman\u0131n yap\u0131laca\u011f\u0131 konut veya di\u011fer yerin adresi ya da e\u015fya, karar veya emrin ge\u00e7erli olaca\u011f\u0131 zaman s\u00fcresi, a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6sterilmelidir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Arama kural olarak hakim karar\u0131 ile gecikmesinde sak\u0131nca bulunan h\u00e2llerde Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n, Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na ula\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 h\u00e2llerde ise kolluk amirinin yaz\u0131l\u0131 emri ile yap\u0131labilecektir. Ancak konutta, i\u015f yerinde ve kamuya a\u00e7\u0131k olmayan kapal\u0131 alanlarda sadece h\u00e2kim karar\u0131 veya gecikmesinde sak\u0131nca bulunan h\u00e2llerde Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n yaz\u0131l\u0131 emri ile arama yap\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Arama i\u015flemi kural olarak hakim karar\u0131na dayan\u0131larak yap\u0131lmakta ise de \u015fartlar\u0131 olu\u015ftu\u011funda Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 veya kolluk amirinin yaz\u0131l\u0131 emri ile de arama yap\u0131labilmektedir. Ancak baz\u0131 durumlarda hakim karar\u0131 ve yaz\u0131l\u0131 arama emri bulunmasa dahi arama yap\u0131labilecektir. Bu h\u00e2ller olay\u0131n \u00f6zelli\u011finden veya kanun h\u00fckm\u00fcn\u00fcn verdi\u011fi arama yetkisinden kaynaklanabilece\u011fi gibi arama emri almaya imk\u00e2n bulunmamas\u0131 nedenine de dayanabilir. Bu durumlarda kolluk g\u00f6revlileri, bir arama karar\u0131 veya emri beklemeden arama yapmak, delilleri elde etmek ve failleri yakalamakla g\u00f6revlidir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yakalama ki\u015finin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 bir koruma tedbiridir. Bu niteli\u011fi gere\u011fi \u00fcst arama i\u015flemine g\u00f6re daha geni\u015f kapsaml\u0131 bir i\u015flemdir. Yakalama ve yakalanan ki\u015fi hakk\u0131nda yap\u0131lacak i\u015flemleri d\u00fczenleyen CMK&#8217;nun 90\/4. maddesi gere\u011fince de, kolluk yakalad\u0131\u011f\u0131 ki\u015finin ka\u00e7mas\u0131n\u0131, kendisine ya da ba\u015fkalar\u0131na zarar vermesini engelleyecek tedbirleri almal\u0131d\u0131r. Bu ba\u011flamda ki\u015finin yakalanmas\u0131ndan sonra tedbir olarak kaba \u00fcst aramas\u0131 yap\u0131labilir. Ayr\u0131ca karar al\u0131nmas\u0131na gerek olmayan bu arama i\u015flemi, en k\u0131sa zamanda ve dikkatli bir bi\u00e7imde elle yoklama \u015feklinde yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Yakalanan ki\u015finin \u00fcst\u00fcndeki k\u0131yafetlerin tamamen \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve beden \u00e7ukurlar\u0131n\u0131n aranmas\u0131 ise m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">2559 Say\u0131l\u0131 PVSK&#8217;nun Ek 4. maddesinde \u201cPolis, g\u00f6revli bulundu\u011fu m\u00fclki s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde, hizmet bran\u015f\u0131, yeri ve zaman\u0131na bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n, bir su\u00e7la kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda su\u00e7a el koymak, \u00f6nlemek, san\u0131k ve su\u00e7 delillerini tesbit, muhafaza ve yetkili zab\u0131taya teslim etmekle g\u00f6revli ve yetkilidir\u2026\u201d ,<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8220;Adl\u00ee g\u00f6rev ve yetkiler&#8221; ba\u015fl\u0131kl\u0131 Ek 6. maddesinde \u201cPolis, bu maddede yaz\u0131l\u0131 g\u00f6revlerinin yan\u0131nda, Ceza Muhakemesi Kanunu ve di\u011fer mevzuatta yaz\u0131l\u0131 soru\u015fturma i\u015flemlerine dair g\u00f6revleri de yerine getirir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Polis, bir su\u00e7a dair olarak kendisine yap\u0131lan s\u00f6zl\u00fc ihbar ve \u015fik\u00e2yetleri ve g\u00f6revi s\u0131ras\u0131nda \u00f6\u011frendi\u011fi su\u00e7a dair bilgileri yaz\u0131l\u0131 hale getirir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Edinilen bilgi veya al\u0131nan ihbar veya \u015fik\u00e2yet \u00fczerine veya kendili\u011finden bir su\u00e7la kar\u015f\u0131la\u015fan polis, olay yerinde ki\u015filerin ve toplumun sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na, v\u00fccut b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne veya malvarl\u0131\u011f\u0131na zarar gelmemesi ve su\u00e7un delillerinin kaybolmamas\u0131 ya da bozulmamas\u0131 i\u00e7in derhal gerekli tedbirleri al\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bir su\u00e7 i\u015flendi\u011fi veya i\u015flenmekte oldu\u011fu bilgisini edinen polis, olay yerinin korunmas\u0131, delillerin tespiti, kaybolmamas\u0131 ya da bozulmamas\u0131 i\u00e7in acele tedbirleri ald\u0131ktan sonra el koydu\u011fu olaylar\u0131, yakalanan ki\u015filer ile uygulanan tedbirleri derhal Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na bildirir ve Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n emri do\u011frultusunda i\u015fin ayd\u0131nlat\u0131lmas\u0131 i\u00e7in gerekli soru\u015fturma i\u015flemlerini yapar&#8230;\u201d \u015feklindeki d\u00fczenlemeler birlikte de\u011ferlendirildi\u011finde, edinilen bilgi, ihbar veya \u015fik\u00e2yet \u00fczerine ya da kendili\u011finden su\u00e7la kar\u015f\u0131la\u015fan polisin, olay yerinde ki\u015filerin ve toplumun sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na, v\u00fccut b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne veya malvarl\u0131\u011f\u0131na zarar gelmemesi ve su\u00e7un delillerinin tespiti, kaybolmamas\u0131 ya da bozulmamas\u0131 i\u00e7in derh\u00e2l gerekli tedbirleri almas\u0131 zorunludur. Gerekli tedbirler derh\u00e2l al\u0131n\u0131rken, tedbire ba\u015fvurulmad\u0131\u011f\u0131 takdirde ceza muhakemesinin amac\u0131na ula\u015f\u0131lamayaca\u011f\u0131, yani delillerin kaybolmas\u0131 gibi bir sonucun ortaya \u00e7\u0131kabilece\u011fi de\u011ferlendirilerek, i\u015flemin yap\u0131lmas\u0131 esnas\u0131nda hakl\u0131 g\u00f6r\u00fcnmesi ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkesine uygun olarak hareket edilmesi gerekti\u011fi dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Aksi durumda ise maddi ger\u00e7e\u011fe ula\u015fma amac\u0131 tehlikeye girecek, ma\u011fdur ve san\u0131k haklar\u0131n\u0131n ihlali s\u00f6z konusu olacakt\u0131r. Bu h\u00e2lde su\u00e7un i\u015flendi\u011fi bilgisini alan kolluk, olay yerinde delillerin karart\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nleme yetki ve g\u00f6revi kapsam\u0131nda yakalad\u0131\u011f\u0131 ki\u015fi ya da ki\u015filerin kaba \u00fcst aramas\u0131n\u0131 yapabilecek ve el koydu\u011fu olay\u0131, yakalanan ki\u015fi ya da ki\u015filer ile uygulad\u0131\u011f\u0131 tedbirleri en k\u0131sa zamanda Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na bildirecektir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kanun; anayasal ilkelere uygun olarak yasama organ\u0131nca yap\u0131lan nesnel ve gayri \u015fahsi kurallard\u0131r. &#8220;Y\u00f6netmelik&#8221; Anayasam\u0131z\u0131n 124. maddesi gere\u011fince; Ba\u015fbakanl\u0131k, bakanl\u0131klar ve kamu t\u00fczel ki\u015filerinin kendi g\u00f6rev alanlar\u0131n\u0131 ilgilendiren kanunlar\u0131n ve t\u00fcz\u00fcklerin uygulanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak \u00fczere ve bunlara ayk\u0131r\u0131 olmamak \u015fart\u0131yla \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131 yaz\u0131l\u0131 hukuk kurallar\u0131d\u0131r. Bu h\u00e2lde y\u00f6netmelikler kanunlar\u0131n uygulanma \u015feklini g\u00f6stermek amac\u0131yla kanunun s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 geni\u015fletmemek \u015fart\u0131yla \u00e7\u0131kar\u0131labilir. Bu kapsamda araman\u0131n usul ve esaslar\u0131n\u0131 g\u00f6stermek \u00fczere Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fi \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011finin 8. maddesinin (a) ve (c) bentleri ile yine ayn\u0131 maddenin (f) bendindeki &#8220;ilgilinin r\u0131zas\u0131 ile&#8221; ibaresinin ve 27. maddesiyle 30. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131n\u0131n iptali istemiyle a\u00e7\u0131lan davada, y\u00f6netmeliklerin kanuna ayk\u0131r\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 denetlemeye yetkili Dan\u0131\u015ftay Onuncu Dairesince 13.03.2007 tarih ve 6392-948 say\u0131 ile Y\u00f6netmeli\u011fin 8. maddesinin (a) bendindeki &#8220;&#8230;yakalanmas\u0131 amac\u0131yla konutunda, i\u015fyerinde, yerle\u015fim yerinde, bunlar\u0131n eklentilerinde ve arac\u0131nda yap\u0131lacak aramada&#8230;&#8221; ibaresi, ayn\u0131 maddenin (f) bendindeki &#8220;ilgilinin r\u0131zas\u0131&#8221; ibaresi ile 30. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131n\u0131n iptaline ve 8. maddesinin (c) bendi ile 27. maddesinin iptali isteminin reddine dair verilen karar\u0131n temyizi \u00fczerine inceleme yapan Dan\u0131\u015ftay \u0130dari Dava Daireler Kurulu 14.09.2012 g\u00fcn 2257-1117 say\u0131 ile iptal kararlar\u0131n\u0131n onanmas\u0131na karar vermi\u015ftir. Bu anlamda s\u00f6z\u00fc edilen Y\u00f6netmeli\u011fin 2559 Say\u0131l\u0131 Polis Vazife ve Sal\u00e2hiyet Kanununa, 2803 Say\u0131l\u0131 Jandarma Te\u015fkil\u00e2t, G\u00f6rev ve Yetkileri Kanununa, 2692 Say\u0131l\u0131 Sahil G\u00fcvenlik Komutanl\u0131\u011f\u0131 Kanununa, 5607 Say\u0131l\u0131 Ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131kla M\u00fccadele Kanununa, 5442 Say\u0131l\u0131 \u0130l \u0130daresi Kanununa, 6222 Say\u0131l\u0131 Sporda \u015eiddet ve D\u00fczensizli\u011fin \u00d6nlenmesine Dair Kanuna, 5188 Say\u0131l\u0131 \u00d6zel G\u00fcvenlik Hizmetlerine Dair Kanuna, 5253 Say\u0131l\u0131 Dernekler Kanununa, 2935 Say\u0131l\u0131 Ola\u011fan\u00fcst\u00fc H\u00e2l Kanununa, 1402 Say\u0131l\u0131 S\u0131k\u0131y\u00f6netim Kanununa, 485 Say\u0131l\u0131 G\u00fcmr\u00fck M\u00fcste\u015farl\u0131\u011f\u0131n\u0131n Te\u015fkil\u00e2t ve G\u00f6revleri Hakk\u0131nda Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararnameye ve di\u011fer ilgili mevzuat h\u00fck\u00fcmlerine ayk\u0131r\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131, bu d\u00fczenlemeleri a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 ve uygulamalar\u0131 kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 nitelikte oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. Y\u00f6netmeli\u011fin kamu d\u00fczeninin sa\u011flanmas\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in kanunlara ayk\u0131r\u0131 olmamak \u015fart\u0131yla s\u00f6z konusu kanunlar\u0131n uygulanmas\u0131n\u0131 g\u00f6stermek amac\u0131yla \u00e7\u0131kart\u0131labilece\u011fi ve adli arama konusunda Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n idare hukuku kurallar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde y\u00f6netmelikle d\u00fczenleme yetkisinin bulundu\u011fu g\u00f6zetildi\u011finde s\u00f6z konusu Y\u00f6netmeli\u011fin 8. maddesinin karar al\u0131namadan yap\u0131lacak arama i\u015flemini somut olgulara ba\u011flad\u0131\u011f\u0131 ve kanuna ayk\u0131r\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<div class=\"ead-preview\"><div class=\"ead-document\" style=\"position: relative;\"><div class=\"ead-iframe-wrapper\"><iframe src=\"\/\/docs.google.com\/viewer?url=https%3A%2F%2Ftuncayilcim.av.tr%2Fv5%2Fwp-content%2Fuploads%2FE__2016_427__K__2019_688.pdf&amp;embedded=true&amp;hl=en\" title=\"Embedded Document\" class=\"ead-iframe\" style=\"width: 100%;height: 500px;border: none;visibility: hidden;\"><\/iframe><\/div>\t\t\t<div class=\"ead-document-loading\" style=\"width:100%;height:100%;position:absolute;left:0;top:0;z-index:10;\">\n\t\t\t\t<div class=\"ead-loading-wrap\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"ead-loading-main\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"ead-loading\">\n\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/plugins\/embed-any-document\/images\/loading.svg\" width=\"55\" height=\"55\" alt=\"Loader\">\n\t\t\t\t\t\t\t<span>Loading...<\/span>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<div class=\"ead-loading-foot\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"ead-loading-foot-title\">\n\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/plugins\/embed-any-document\/images\/EAD-logo.svg\" alt=\"EAD Logo\" width=\"36\" height=\"23\"\/>\n\t\t\t\t\t\t\t<span>Taking too long?<\/span>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<p>\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"ead-document-btn ead-reload-btn\" role=\"button\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/plugins\/embed-any-document\/images\/reload.svg\" alt=\"Reload\" width=\"12\" height=\"12\"\/> Reload document\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<span>|<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/uploads\/E__2016_427__K__2019_688.pdf\" class=\"ead-document-btn\" target=\"_blank\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/plugins\/embed-any-document\/images\/open.svg\" alt=\"Open\" width=\"12\" height=\"12\"\/> Open in new tab\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div><p class=\"embed_download\"><a href=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/uploads\/E__2016_427__K__2019_688.pdf\" download>Download <\/a><\/p><\/div>\n<div class=\"ead-preview\"><div class=\"ead-document\" style=\"position: relative;\"><div class=\"ead-iframe-wrapper\"><iframe src=\"\/\/docs.google.com\/viewer?url=https%3A%2F%2Ftuncayilcim.av.tr%2Fv5%2Fwp-content%2Fuploads%2FE__2019_6337__K__2019_17503.pdf&amp;embedded=true&amp;hl=en\" title=\"Embedded Document\" class=\"ead-iframe\" style=\"width: 100%;height: 500px;border: none;visibility: hidden;\"><\/iframe><\/div>\t\t\t<div class=\"ead-document-loading\" style=\"width:100%;height:100%;position:absolute;left:0;top:0;z-index:10;\">\n\t\t\t\t<div class=\"ead-loading-wrap\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"ead-loading-main\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"ead-loading\">\n\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/plugins\/embed-any-document\/images\/loading.svg\" width=\"55\" height=\"55\" alt=\"Loader\">\n\t\t\t\t\t\t\t<span>Loading...<\/span>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<div class=\"ead-loading-foot\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"ead-loading-foot-title\">\n\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/plugins\/embed-any-document\/images\/EAD-logo.svg\" alt=\"EAD Logo\" width=\"36\" height=\"23\"\/>\n\t\t\t\t\t\t\t<span>Taking too long?<\/span>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<p>\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"ead-document-btn ead-reload-btn\" role=\"button\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/plugins\/embed-any-document\/images\/reload.svg\" alt=\"Reload\" width=\"12\" height=\"12\"\/> Reload document\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<span>|<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/uploads\/E__2019_6337__K__2019_17503.pdf\" class=\"ead-document-btn\" target=\"_blank\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/plugins\/embed-any-document\/images\/open.svg\" alt=\"Open\" width=\"12\" height=\"12\"\/> Open in new tab\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div><p class=\"embed_download\"><a href=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/uploads\/E__2019_6337__K__2019_17503.pdf\" download>Download [34.27 KB] <\/a><\/p><\/div>\n<div class=\"ead-preview\"><div class=\"ead-document\" style=\"position: relative;\"><div class=\"ead-iframe-wrapper\"><iframe src=\"\/\/docs.google.com\/viewer?url=https%3A%2F%2Ftuncayilcim.av.tr%2Fv5%2Fwp-content%2Fuploads%2FE__2016_935__K__2019_678.pdf&amp;embedded=true&amp;hl=en\" title=\"Embedded Document\" class=\"ead-iframe\" style=\"width: 100%;height: 500px;border: none;visibility: hidden;\"><\/iframe><\/div>\t\t\t<div class=\"ead-document-loading\" style=\"width:100%;height:100%;position:absolute;left:0;top:0;z-index:10;\">\n\t\t\t\t<div class=\"ead-loading-wrap\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"ead-loading-main\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"ead-loading\">\n\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/plugins\/embed-any-document\/images\/loading.svg\" width=\"55\" height=\"55\" alt=\"Loader\">\n\t\t\t\t\t\t\t<span>Loading...<\/span>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<div class=\"ead-loading-foot\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"ead-loading-foot-title\">\n\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/plugins\/embed-any-document\/images\/EAD-logo.svg\" alt=\"EAD Logo\" width=\"36\" height=\"23\"\/>\n\t\t\t\t\t\t\t<span>Taking too long?<\/span>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<p>\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"ead-document-btn ead-reload-btn\" role=\"button\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/plugins\/embed-any-document\/images\/reload.svg\" alt=\"Reload\" width=\"12\" height=\"12\"\/> Reload document\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<span>|<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/uploads\/E__2016_935__K__2019_678.pdf\" class=\"ead-document-btn\" target=\"_blank\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/plugins\/embed-any-document\/images\/open.svg\" alt=\"Open\" width=\"12\" height=\"12\"\/> Open in new tab\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div><p class=\"embed_download\"><a href=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/uploads\/E__2016_935__K__2019_678.pdf\" download>Download <\/a><\/p><\/div>\n<div class=\"ead-preview\"><div class=\"ead-document\" style=\"position: relative;\"><div class=\"ead-iframe-wrapper\"><iframe src=\"\/\/docs.google.com\/viewer?url=https%3A%2F%2Ftuncayilcim.av.tr%2Fv5%2Fwp-content%2Fuploads%2FE__2016_1000__K__2019_6279.pdf&amp;embedded=true&amp;hl=en\" title=\"Embedded Document\" class=\"ead-iframe\" style=\"width: 100%;height: 500px;border: none;visibility: hidden;\"><\/iframe><\/div>\t\t\t<div class=\"ead-document-loading\" style=\"width:100%;height:100%;position:absolute;left:0;top:0;z-index:10;\">\n\t\t\t\t<div class=\"ead-loading-wrap\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"ead-loading-main\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"ead-loading\">\n\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/plugins\/embed-any-document\/images\/loading.svg\" width=\"55\" height=\"55\" alt=\"Loader\">\n\t\t\t\t\t\t\t<span>Loading...<\/span>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<div class=\"ead-loading-foot\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"ead-loading-foot-title\">\n\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/plugins\/embed-any-document\/images\/EAD-logo.svg\" alt=\"EAD Logo\" width=\"36\" height=\"23\"\/>\n\t\t\t\t\t\t\t<span>Taking too long?<\/span>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<p>\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"ead-document-btn ead-reload-btn\" role=\"button\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/plugins\/embed-any-document\/images\/reload.svg\" alt=\"Reload\" width=\"12\" height=\"12\"\/> Reload document\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<span>|<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/uploads\/E__2016_1000__K__2019_6279.pdf\" class=\"ead-document-btn\" target=\"_blank\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/plugins\/embed-any-document\/images\/open.svg\" alt=\"Open\" width=\"12\" height=\"12\"\/> Open in new tab\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div><p class=\"embed_download\"><a href=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/uploads\/E__2016_1000__K__2019_6279.pdf\" download>Download [40.17 KB] <\/a><\/p><\/div>\n<div class=\"ead-preview\"><div class=\"ead-document\" style=\"position: relative;\"><div class=\"ead-iframe-wrapper\"><iframe src=\"\/\/docs.google.com\/viewer?url=https%3A%2F%2Ftuncayilcim.av.tr%2Fv5%2Fwp-content%2Fuploads%2FE__2015_10768__K__2016_1305.pdf&amp;embedded=true&amp;hl=en\" title=\"Embedded Document\" class=\"ead-iframe\" style=\"width: 100%;height: 500px;border: none;visibility: hidden;\"><\/iframe><\/div>\t\t\t<div class=\"ead-document-loading\" style=\"width:100%;height:100%;position:absolute;left:0;top:0;z-index:10;\">\n\t\t\t\t<div class=\"ead-loading-wrap\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"ead-loading-main\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"ead-loading\">\n\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/plugins\/embed-any-document\/images\/loading.svg\" width=\"55\" height=\"55\" alt=\"Loader\">\n\t\t\t\t\t\t\t<span>Loading...<\/span>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<div class=\"ead-loading-foot\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"ead-loading-foot-title\">\n\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/plugins\/embed-any-document\/images\/EAD-logo.svg\" alt=\"EAD Logo\" width=\"36\" height=\"23\"\/>\n\t\t\t\t\t\t\t<span>Taking too long?<\/span>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<p>\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"ead-document-btn ead-reload-btn\" role=\"button\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/plugins\/embed-any-document\/images\/reload.svg\" alt=\"Reload\" width=\"12\" height=\"12\"\/> Reload document\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<span>|<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/uploads\/E__2015_10768__K__2016_1305.pdf\" class=\"ead-document-btn\" target=\"_blank\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/plugins\/embed-any-document\/images\/open.svg\" alt=\"Open\" width=\"12\" height=\"12\"\/> Open in new tab\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div><p class=\"embed_download\"><a href=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/uploads\/E__2015_10768__K__2016_1305.pdf\" download>Download [45.57 KB] <\/a><\/p><\/div>\n<div class=\"ead-preview\"><div class=\"ead-document\" style=\"position: relative;\"><div class=\"ead-iframe-wrapper\"><iframe src=\"\/\/docs.google.com\/viewer?url=https%3A%2F%2Ftuncayilcim.av.tr%2Fv5%2Fwp-content%2Fuploads%2FE__2018_326__K__2019_633.pdf&amp;embedded=true&amp;hl=en\" title=\"Embedded Document\" class=\"ead-iframe\" style=\"width: 100%;height: 500px;border: none;visibility: hidden;\"><\/iframe><\/div>\t\t\t<div class=\"ead-document-loading\" style=\"width:100%;height:100%;position:absolute;left:0;top:0;z-index:10;\">\n\t\t\t\t<div class=\"ead-loading-wrap\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"ead-loading-main\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"ead-loading\">\n\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/plugins\/embed-any-document\/images\/loading.svg\" width=\"55\" height=\"55\" alt=\"Loader\">\n\t\t\t\t\t\t\t<span>Loading...<\/span>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<div class=\"ead-loading-foot\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"ead-loading-foot-title\">\n\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/plugins\/embed-any-document\/images\/EAD-logo.svg\" alt=\"EAD Logo\" width=\"36\" height=\"23\"\/>\n\t\t\t\t\t\t\t<span>Taking too long?<\/span>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<p>\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"ead-document-btn ead-reload-btn\" role=\"button\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/plugins\/embed-any-document\/images\/reload.svg\" alt=\"Reload\" width=\"12\" height=\"12\"\/> Reload document\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<span>|<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/uploads\/E__2018_326__K__2019_633.pdf\" class=\"ead-document-btn\" target=\"_blank\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/plugins\/embed-any-document\/images\/open.svg\" alt=\"Open\" width=\"12\" height=\"12\"\/> Open in new tab\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div><p class=\"embed_download\"><a href=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/uploads\/E__2018_326__K__2019_633.pdf\" download>Download <\/a><\/p><\/div>\n<div class=\"ead-preview\"><div class=\"ead-document\" style=\"position: relative;\"><div class=\"ead-iframe-wrapper\"><iframe src=\"\/\/docs.google.com\/viewer?url=https%3A%2F%2Ftuncayilcim.av.tr%2Fv5%2Fwp-content%2Fuploads%2FE__2015_13261__K__2019_417-1.pdf&amp;embedded=true&amp;hl=en\" title=\"Embedded Document\" class=\"ead-iframe\" style=\"width: 100%;height: 500px;border: none;visibility: hidden;\"><\/iframe><\/div>\t\t\t<div class=\"ead-document-loading\" style=\"width:100%;height:100%;position:absolute;left:0;top:0;z-index:10;\">\n\t\t\t\t<div class=\"ead-loading-wrap\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"ead-loading-main\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"ead-loading\">\n\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/plugins\/embed-any-document\/images\/loading.svg\" width=\"55\" height=\"55\" alt=\"Loader\">\n\t\t\t\t\t\t\t<span>Loading...<\/span>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<div class=\"ead-loading-foot\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"ead-loading-foot-title\">\n\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/plugins\/embed-any-document\/images\/EAD-logo.svg\" alt=\"EAD Logo\" width=\"36\" height=\"23\"\/>\n\t\t\t\t\t\t\t<span>Taking too long?<\/span>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<p>\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"ead-document-btn ead-reload-btn\" role=\"button\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/plugins\/embed-any-document\/images\/reload.svg\" alt=\"Reload\" width=\"12\" height=\"12\"\/> Reload document\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<span>|<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/uploads\/E__2015_13261__K__2019_417-1.pdf\" class=\"ead-document-btn\" target=\"_blank\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/plugins\/embed-any-document\/images\/open.svg\" alt=\"Open\" width=\"12\" height=\"12\"\/> Open in new tab\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div><p class=\"embed_download\"><a href=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/uploads\/E__2015_13261__K__2019_417-1.pdf\" download>Download [29.62 KB] <\/a><\/p><\/div>\n<div class=\"ead-preview\"><div class=\"ead-document\" style=\"position: relative;\"><div class=\"ead-iframe-wrapper\"><iframe src=\"\/\/docs.google.com\/viewer?url=https%3A%2F%2Ftuncayilcim.av.tr%2Fv5%2Fwp-content%2Fuploads%2FE__2016_1360__K__2018_3351.pdf&amp;embedded=true&amp;hl=en\" title=\"Embedded Document\" class=\"ead-iframe\" style=\"width: 100%;height: 500px;border: none;visibility: hidden;\"><\/iframe><\/div>\t\t\t<div class=\"ead-document-loading\" style=\"width:100%;height:100%;position:absolute;left:0;top:0;z-index:10;\">\n\t\t\t\t<div class=\"ead-loading-wrap\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"ead-loading-main\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"ead-loading\">\n\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/plugins\/embed-any-document\/images\/loading.svg\" width=\"55\" height=\"55\" alt=\"Loader\">\n\t\t\t\t\t\t\t<span>Loading...<\/span>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<div class=\"ead-loading-foot\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"ead-loading-foot-title\">\n\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/plugins\/embed-any-document\/images\/EAD-logo.svg\" alt=\"EAD Logo\" width=\"36\" height=\"23\"\/>\n\t\t\t\t\t\t\t<span>Taking too long?<\/span>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<p>\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"ead-document-btn ead-reload-btn\" role=\"button\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/plugins\/embed-any-document\/images\/reload.svg\" alt=\"Reload\" width=\"12\" height=\"12\"\/> Reload document\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<span>|<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/uploads\/E__2016_1360__K__2018_3351.pdf\" class=\"ead-document-btn\" target=\"_blank\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/plugins\/embed-any-document\/images\/open.svg\" alt=\"Open\" width=\"12\" height=\"12\"\/> Open in new tab\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div><p class=\"embed_download\"><a href=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/uploads\/E__2016_1360__K__2018_3351.pdf\" download>Download [26.61 KB] <\/a><\/p><\/div>\n<h3 id=\"resmi-belgenin-d\u00fczenlenmesinde-yalan-beyanda-bulunma-su\u00e7u-nedir-tck-206\" style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #0000ff;\"><strong>Resmi Belgenin D\u00fczenlenmesinde Yalan Beyanda Bulunma Su\u00e7u (TCK Md. 206)<\/strong><\/span><\/h3>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bir kimsenin resmi belge d\u00fczenlenmesi s\u0131ras\u0131nda resmi belgeyi d\u00fczenleme g\u00f6rev ve yetkisine sahip olan kamu g\u00f6revlisine (memur, avukat, bilirki\u015fi vs.) yalan beyanda bulunmas\u0131 ile olu\u015fur (TCK m.206).Hukuki sonu\u00e7 do\u011furmaya elveri\u015fli olmayan resmi belgelerin d\u00fczenlenmesinde yalan beyanda bulunulmas\u0131 halinde su\u00e7 meydana gelmez. Resmi evrakta sahtecilik veya \u00f6zel evrakta sahtecilik su\u00e7unun i\u015flendi\u011fi hallerde, ayr\u0131ca faile resmi belgenin d\u00fczenlenmesinde yalan beyan su\u00e7u nedeniyle ceza verilemez. Fail sadece \u00f6zel evrakta sahtecilik su\u00e7u nedeniyle cezaland\u0131r\u0131l\u0131r. Resmi belgenin d\u00fczenlenmesinde yalan beyan su\u00e7unun olu\u015fabilmesi i\u00e7in, beyanda bulunulan kamu g\u00f6revlisinin o resmi belgeyi d\u00fczenlemeye yetkili ve g\u00f6revli olmas\u0131 gerekir. <span style=\"color: #800000;\">Yalan Beyan\u0131n Basit Bir Ara\u015ft\u0131rmayla Anla\u015f\u0131lmas\u0131, tespit edilmesi Halinde Su\u00e7 Olu\u015fmaz.<\/span> <em>(Yarg\u0131tay 11. Ceza Dairesi -Karar: 2015\/32193).<\/em>Resmi belge sadece ki\u015finin (san\u0131\u011f\u0131n) beyan\u0131na g\u00f6re de\u011fil de memur taraf\u0131ndan yap\u0131lacak inceleme sonucuna g\u00f6re meydana getirilmekte ise bu maddede tan\u0131mlanan su\u00e7 olu\u015fmayacakt\u0131r. Beyan\u0131 alan memur bu beyan\u0131n do\u011frulu\u011funu ara\u015ft\u0131r\u0131p tahkik etmek ve daha sonra edindi\u011fi kanaate g\u00f6re resmi belgeyi d\u00fczenlemek durumunda ise, bir ba\u015fka ifade ile resmi belge sadece san\u0131\u011f\u0131n beyan\u0131na g\u00f6re de\u011fil de memur taraf\u0131ndan yap\u0131lacak inceleme sonucuna g\u00f6re meydana getirilmekte ise maddede tan\u0131mlanan su\u00e7 olu\u015fmayacakt\u0131r. Basit bir ara\u015ft\u0131rmayla yalan beyan\u0131n tespit edilebilmesi hallerinde su\u00e7 olu\u015fmayacakt\u0131r. Resmi bir belgeyi d\u00fczenlemek yetkisine sahip kamu g\u00f6revlisine yalan beyanda bulunmak suretiyle ger\u00e7ek bir ki\u015fiye ait olmay\u0131p, tamamen uydurma bilgiler veren fail hakk\u0131nda ba\u015fkas\u0131na ait kimlik bilgilerinin kullan\u0131lmas\u0131 de\u011fil, TCK\u2019n\u0131n 206. maddesinde d\u00fczenlenen resmi belgenin d\u00fczenlenmesinde yalan beyan su\u00e7u olu\u015facakt\u0131r. <span style=\"color: #800000;\"><strong><em>Hakk\u0131nda soru\u015fturma ve kovu\u015fturma <span style=\"color: #0000ff;\">ba\u015flat\u0131lmas\u0131n\u0131 engellemek<\/span> istedi\u011fi i\u015fledi\u011fi bir su\u00e7 bulunmas\u0131 durumunda TCK Md 268 deki belirtilen su\u00e7 olu\u015fur. Devam eden kovu\u015fturma veya soru\u015fturma nedeniyle \u00e7\u0131kar\u0131lan yakalama karar\u0131n\u0131n infaz\u0131ndan kurtulmak veya kesilmi\u015f cezan\u0131n infaz\u0131ndan kurtulmak maksad\u0131yla ba\u015fkas\u0131na ait kimli\u011fin kolluk memuruna ibraz edilmesi durumunda TCK Md 268 de belirtilen su\u00e7 olu\u015fmaz. Zira kovu\u015fturma veya soru\u015fturma zaten ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r ve bu kovu\u015fturmaya istinaden yarg\u0131lama yap\u0131larak ceza kesilmi\u015ftir.<\/em><\/strong><\/span> Ancak ba\u015fkas\u0131na ait kimlik belgesi \u00fczerine kendi foto\u011fraf\u0131n\u0131n yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 veya ba\u015fkas\u0131na ait T.C.Kimlik numaras\u0131 yazan kimlik belgesinin \u00fczerine kendi isminin yaz\u0131lmas\u0131 hallerinde aldatma yetene\u011finin objektif olarak mevcut olmas\u0131 durumunda <em>SAHTEC\u0130L\u0130K<\/em> su\u00e7u olu\u015fur. Su\u00e7un olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in hukuki sonu\u00e7 do\u011furmaya elveri\u015fli bir belgenin d\u00fczenlenmesine sebebiyet vermek gerekecektir. \u00d6rne\u011fin<strong><span style=\"color: #800000;\"><em> S\u00fcr\u00fcc\u00fc belgesi olmad\u0131\u011f\u0131 halde ba\u015fkas\u0131na ait s\u00fcr\u00fcc\u00fc belgesinin memura ibraz edilerek trafik ceza tutana\u011f\u0131 d\u00fczenlettirilmesi halinde yalan beyan su\u00e7u vuku bulur. Ya da <span style=\"color: #800000;\"><strong>kollu\u011fun kimlik ibraz\u0131 talep etti\u011fi s\u0131rada ba\u015fkas\u0131na ait kimli\u011fi g\u00f6ste<\/strong><\/span>rerek idari yapt\u0131r\u0131m tutana\u011f\u0131 d\u00fczenlettirmeye sebebiyet verilmesi halinde de yalan beyan su\u00e7u olu\u015fur.<\/em><\/span><\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">Resmi bir belgenin d\u00fczenlenmesi s\u0131ras\u0131nda beyanda bulunacak ki\u015finin ger\u00e7e\u011fi s\u00f6yleme zorunlulu\u011fu vard\u0131r. Ki\u015finin beyan\u0131 \u00fczerine d\u00fczenlenen resmi belgenin, bu beyan\u0131n do\u011frulu\u011funu ispatlay\u0131c\u0131 nitelikte olmas\u0131, bir ba\u015fka ifadeyle beyan\u0131n do\u011frulu\u011funun kamu g\u00f6revlisi taraf\u0131ndan ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n zorunlu olmamas\u0131 \u015fartt\u0131r. Aksi halde yani ki\u015finin beyan\u0131 yeterli olmay\u0131p, bu beyan\u0131n do\u011frulu\u011funun kamu g\u00f6revlisi taraf\u0131ndan ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 zorunluysa ve bu ara\u015ft\u0131rma sonunda bildirimin ger\u00e7e\u011fe uygun olmad\u0131\u011f\u0131 belirlenirse; ki\u015finin beyan\u0131na itibar edilemeyece\u011finden ve ki\u015finin beyan\u0131n\u0131 i\u00e7eren belge, ispat arac\u0131 olarak kullan\u0131lamayaca\u011f\u0131ndan, an\u0131lan maddedeki su\u00e7 olu\u015fmayacakt\u0131r. Bununla birlikte su\u00e7un olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in san\u0131\u011f\u0131n beyanda bulunmas\u0131 yeterli olmay\u0131p san\u0131\u011f\u0131n beyan\u0131 \u00fczerine kamu g\u00f6revlisi taraf\u0131ndan bir belgenin de d\u00fczenlenmesi gerekmektedir <span style=\"color: #ff0000;\"><em>(Yarg\u0131tay CGK &#8211; 2014\/153).<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #ff0000;\">Sahte Foto\u011fraf Yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f Kimli\u011fi Polise \u0130braz Etme:<\/span> San\u0131\u011f\u0131n \u015f\u00fcphe \u00fczerine yakaland\u0131\u011f\u0131nda \u2026\u2018a ait kimlik bilgileri bulunan kendi foto\u011fraf\u0131 yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f n\u00fcfus c\u00fczdan\u0131n\u0131 polis memurlar\u0131na ibraz ederek kendisini bu isimle tan\u0131tmak suretiyle kulland\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zetildi\u011finde san\u0131\u011f\u0131n eyleminin <strong><em>k\u00fcl halinde resmi belgede sahtecilik su\u00e7unu olu\u015fturdu\u011fu,<\/em><\/strong> t\u00fcm soru\u015fturma evrak\u0131n\u0131n da san\u0131\u011f\u0131n ger\u00e7ek ismine g\u00f6re d\u00fczenlendi\u011fine g\u00f6re ayr\u0131ca memura yalan beyanda bulunmak su\u00e7unun unsurlar\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 halde, bu su\u00e7tan beraatine karar verilmesi gerekirken mahkumiyetine karar verilmesi hukuka ayk\u0131r\u0131d\u0131r <span style=\"color: #ff0000;\"><em>(Yarg\u0131tay 11. Ceza Dairesi &#8211; Karar: 2017\/1518).<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130ncelenen dosya i\u00e7eri\u011fine g\u00f6re; san\u0131\u011f\u0131n ceza infaz kurumunda bulunan \u2026 isimli ki\u015finin ziyaret\u00e7isi olarak, bu ki\u015finin karde\u015fi \u2026\u2018ya ait kimlik kart\u0131n\u0131 infaz koruma memurlar\u0131na g\u00f6stererek ceza infaz kurumunda a\u00e7\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015fe girmek \u015feklindeki eyleminin, \u201cresmi belgenin d\u00fczenlenmesinde yalan beyan\u201d su\u00e7unu olu\u015fturmay\u0131p, 5326 say\u0131l\u0131 Kabahatler Kanununun 40\/1. maddesinde yaz\u0131l\u0131 kabahate uydu\u011fu ve idari para cezas\u0131n\u0131 gerektirdi\u011fi g\u00f6zetilmeden, yaz\u0131l\u0131 \u015fekilde \u201cresmi belgenin d\u00fczenlenmesinde yalan beyan\u201d su\u00e7undan mahkumiyet h\u00fckm\u00fc kurulmas\u0131nda isabet bulunmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmakla yerel mahkeme h\u00fckm\u00fc bozulmal\u0131d\u0131r <span style=\"color: #ff0000;\"><em>(Yarg\u0131tay 21. Ceza Dairesi &#8211; Karar: 2015\/6517).<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Somut olayda; s\u00fcr\u00fcc\u00fc belgesiz ara\u00e7 kullanan san\u0131\u011f\u0131n trafik g\u00f6revlilerine karde\u015fine ait kimli\u011fi ibraz ederek ma\u011fdur ad\u0131na trafik ceza tutana\u011f\u0131 d\u00fczenlenmesine neden olmak \u015feklindeki eyleminin TCK\u2019n\u0131n 206. maddesinde tan\u0131mlanan \u201cResmi belgenin d\u00fczenlenmesinde yalan beyan\u201d su\u00e7unu olu\u015fturur. <span style=\"color: #ff0000;\"><em>(Yarg\u0131tay 11. Ceza Dairesi &#8211; Karar: 2015\/1332).<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">5237 Say\u0131l\u0131 T.C.K.n\u0131n 268. maddesinde tan\u0131mlanan su\u00e7un olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in. failin i\u015fledi\u011fi su\u00e7 sebebiyle kendisi hakk\u0131nda soru\u015fturma ve kovu\u015fturma yap\u0131lmas\u0131n\u0131 engellemek amac\u0131yla ba\u015fkas\u0131na ait kimlik veya kimlik bilgilerini kullanmas\u0131n\u0131n gerekti\u011fi, somut olayda, olay g\u00fcn\u00fc ger\u00e7ekle\u015fen yaralamal\u0131 trafik kazas\u0131n\u0131n ma\u011fduru olan ve adli raporunun al\u0131nmas\u0131 i\u00e7in kolluk\u00e7a adli t\u0131p \u015fube m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne g\u00f6t\u00fcr\u00fclen san\u0131\u011f\u0131n, hakk\u0131nda kovu\u015fturmas\u0131 devam eden dava sebebiyle savunmas\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 amac\u0131yla \u00e7\u0131kar\u0131lan yakalama karar\u0131n\u0131n infaz\u0131n\u0131 engellemek amac\u0131yla kuzeni F. \u00c7.\u2019\u0131n kimlik bilgilerini vererek bu ki\u015fi ad\u0131na adli raporun tanzimine yol a\u00e7maktan ibaret eyleminin 5237 Say\u0131l\u0131 T.C.K.n\u0131n 206. maddesinde tan\u0131mlanan \u201cResmi belgenin d\u00fczenlenmesinde yalan beyan\u201d su\u00e7unu olu\u015fturur <span style=\"color: #ff0000;\"><em>(Yarg\u0131tay 16. Ceza Dairesi &#8211; Karar: 2015\/62).<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Somut olayda; \u015f\u00fcphe \u00fczerine motorsikleti durdurulup ehliyet kontrol\u00fc yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda S. ad\u0131na d\u00fczenlenmi\u015f sahte B s\u0131n\u0131f\u0131 ehliyeti ibraz ederek kendisini bu isimle tan\u0131tmas\u0131 ve ayn\u0131 isme idari para cezas\u0131 d\u00fczenlenmesi, sonradan ara\u015ft\u0131rmalar sonucunda ger\u00e7ek kimli\u011finin tespit edilmesi \u015feklindeki olayda; san\u0131\u011f\u0131n i\u015fledi\u011fi su\u00e7 nedeniyle kendisi hakk\u0131nda soru\u015fturma ve kovu\u015fturma yap\u0131lmas\u0131n\u0131 engelleyip ba\u015fkas\u0131n\u0131n kimli\u011fini ya da kimlik bilgilerini kullanarak kendisini su\u00e7suz, di\u011fer ki\u015fiyi ise i\u015flemedi\u011fi bir su\u00e7un faili olarak g\u00f6stermedi\u011fi cihetle, 5237 say\u0131l\u0131 TCK\u2019n\u0131n 267. maddesindeki su\u00e7un unsurlar\u0131 olu\u015fmayaca\u011f\u0131, ancak yalan beyan\u0131 ile tutanak d\u00fczenlenmesine sebep olmas\u0131 nedeniyle TCK\u2019n\u0131n 206. maddesindeki su\u00e7un olu\u015ftu\u011funun g\u00f6zetilmemesi hukuka ayk\u0131r\u0131d\u0131r <span style=\"color: #ff0000;\"><em>(Yarg\u0131tay 11. Ceza Dairesi &#8211; Karar: 2015\/26026).<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u015e\u00fcphe \u00fczerine durdurulan ve \u00fczerinde kimlik bulunmamas\u0131 sebebiyle idari yapt\u0131r\u0131m uygulanmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda \u015e.D.\u2019ye ait kimlik bilgilerini verip ad\u0131 ge\u00e7en ma\u011fdur ad\u0131na 5326 Say\u0131l\u0131 Kanunun 33. maddesi uyar\u0131nca dilencilik fiili sebebiyle idari yapt\u0131r\u0131m karar\u0131na dair tutanak d\u00fczenlenmesine neden olan ve hakk\u0131nda soru\u015fturma ve kovu\u015fturma ba\u015flat\u0131lmas\u0131n\u0131 engellemek istedi\u011fi i\u015fledi\u011fi bir su\u00e7 bulunmayan san\u0131\u011f\u0131n eyleminin TCK\u2019n\u0131n 206. maddesinde tan\u0131mlanan \u201cResmi belgenin d\u00fczenlenmesinde yalan beyan\u201d su\u00e7unu olu\u015fturur <span style=\"color: #ff0000;\"><em>(Yarg\u0131tay 9. Ceza Dairesi &#8211; Karar: 2014\/12028).<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">San\u0131\u011f\u0131n su\u00e7 tarihinde Batman M Tipi Kapal\u0131 Ceza \u0130nfaz Kurumunda tutuklu olarak bulunan Orhan isimli \u015fahs\u0131 ziyaret edebilmek amac\u0131yla, ad\u0131 ge\u00e7enin akrabas\u0131 Umut\u2019un ger\u00e7ek n\u00fcfus c\u00fczdan\u0131n\u0131 ibraz edip kay\u0131t yapt\u0131rmak istedi\u011finde durumun anla\u015f\u0131lmas\u0131 ile yakalanmas\u0131ndan ibaret olayda; ibraz etti\u011fi kimlik bilgilerine g\u00f6re memuru yan\u0131ltarak herhangi bir resmi belge d\u00fczenlenmesine sebebiyet vermedi\u011fi anla\u015f\u0131lmakla; eylemin Kabahatler Kanunu\u2019nun 40. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131na uygun bulundu\u011fu g\u00f6zetilmeden su\u00e7 vasf\u0131nda yan\u0131lg\u0131 sonucu san\u0131\u011f\u0131n resmi belgenin d\u00fczenlenmesinde yalan beyanda bulunmak su\u00e7undan cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 hukuka ayk\u0131r\u0131d\u0131r <span style=\"color: #ff0000;\"><em>(Yarg\u0131tay 11. Ceza Dairesi &#8211; Karar: 2014\/196509).<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">San\u0131\u011f\u0131n, h\u0131rs\u0131zl\u0131k su\u00e7undan y\u00fcr\u00fct\u00fclen soru\u015fturma kapsam\u0131nda e\u015fgal bilgilerine uygun olmas\u0131 sebebiyle yakaland\u0131\u011f\u0131nda kolluk g\u00f6revlilerine kendisini \u201c\u2026\u201d olarak tan\u0131tt\u0131\u011f\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda; beyan etti\u011fi kimlik bilgilerinin ger\u00e7ek bir ki\u015fiye ait olmas\u0131 halinde eyleminin TCK\u2019n\u0131n 268\/1. maddesi yollamas\u0131yla ayn\u0131 Kanun\u2019un 267. maddesi kapsam\u0131nda d\u00fczenlenen iftira; bildirdi\u011fi kimlik bilgilerinin ger\u00e7ekte var olmayan hayali bir ki\u015fiye ait oldu\u011funun anla\u015f\u0131lmas\u0131 halinde ise, an\u0131lan Kanun\u2019un 206\/1. maddesi kapsam\u0131nda \u201cresmi belgenin d\u00fczenlenmesinde yalan beyan\u201d su\u00e7unun olu\u015faca\u011f\u0131 g\u00f6zetilerek, kimlik bilgilerinin ger\u00e7ek bir ki\u015fiye ait olup olmad\u0131\u011f\u0131na dair herhangi bir ara\u015ft\u0131rma yap\u0131lmadan eksik inceleme ile yaz\u0131l\u0131 \u015fekilde h\u00fck\u00fcm kurulmas\u0131 hukuka ayk\u0131r\u0131d\u0131r <span style=\"color: #ff0000;\"><em>(Yarg\u0131tay 2. Ceza Dairesi &#8211; Karar: 2016\/75179.<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>POL\u0130S DURDURDU\u011eU K\u0130\u015e\u0130 \u00dcZER\u0130NDE KABA \u00dcST YOKLAMASI YAPAB\u0130L\u0130R M\u0130 ?<\/strong><\/span><\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">Polis makul \u015f\u00fcphe \u00fczerine durdurdu\u011fu ki\u015fi \u00fczerinde kaba \u00fcst yoklamas\u0131 yapabilir. Bu suretle ele ge\u00e7irilen metaryeller ( Silah, uyu\u015fturucu vs.) hukuka ayk\u0131r\u0131 say\u0131lamaz. Ancak polisin herhangi bir \u00f6nleme ve adli arama karar\u0131 da bulunmaks\u0131z\u0131n; kaba \u00fcst yoklamas\u0131 s\u0131n\u0131rlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131karak ki\u015fi \u00fczerinde ayr\u0131nt\u0131l\u0131 arama yoluna girmesi neticesinde, \u00f6rne\u011fin i\u00e7 \u00e7ama\u015f\u0131r\u0131 i\u00e7erisinde baz\u0131 su\u00e7 unsurlar\u0131n\u0131 ele ge\u00e7irmesi durumunda, elde edilen deliller hukuka ayk\u0131r\u0131 kabul edilir. Polisin ki\u015fi \u00fczerinde kaba \u00fcst yoklamas\u0131 arama i\u015flemi olarak kabul edilmemektedir. Yine kaba \u00fcst yoklamas\u0131 yap\u0131laca\u011f\u0131 esnada ki\u015finin \u00fczerinde bulunan su\u00e7 unsurlar\u0131n\u0131 kendi r\u0131zas\u0131yla \u00e7\u0131kartarak teslim etmesi durumunda da elde edilen delille hukuka uygun kabul edilir.Uyu\u015fturucu gibi belirli bir \u015feyin, ki\u015finin herhangi bir yerinde gizlendi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyorsa, daha geni\u015f \u00e7apl\u0131 kontrol yap\u0131labilir. (A\u00d6AY md. 27\/6-f)\u00a0<b><span style=\"color: #800000;\">Ki\u015finin giysilerinin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 istenemez ve arac\u0131n g\u00f6r\u00fcnmeyen k\u0131s\u0131mlar\u0131 a\u00e7t\u0131r\u0131lamaz:<\/span>\u00a0<\/b>Bu hallerde, yap\u0131lacak kontrol i\u015flemleri s\u0131ras\u0131nda ki\u015finin \u00fczerindeki elbisenin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 veya arac\u0131n, d\u0131\u015far\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda i\u00e7erisi g\u00f6r\u00fcnmeyen b\u00f6l\u00fcmlerinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 istenemez. (A\u00d6AY md. 27\/7) A\u00e7\u0131kta ve g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcn\u00fcr su\u00e7 e\u015fyas\u0131n\u0131n aranmas\u0131 i\u00e7in PVSK yeterli olup ayr\u0131ca bir arama karar\u0131 al\u0131nmas\u0131na gerek yoktur, elde edilen deliller hukuka uygun kabul edilir. Basit bir yoklama veya arama neticesinde ele ge\u00e7irilmesi veya bulunmas\u0131 sabit olan su\u00e7 e\u015fyas\u0131n\u0131n fail taraf\u0131ndan kendi r\u0131zas\u0131yla teslim edilmesi durumunda hakk\u0131nda etkin pi\u015fmanl\u0131k h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Te\u015febb\u00fcs a\u015famas\u0131nda kalan su\u00e7lar a\u00e7\u0131s\u0131ndan etkin pi\u015fmanl\u0131k h\u00fck\u00fcmleri zaten uygulanamaz. Cinsiyeti farkl\u0131 ki\u015finin \u00fcst yoklamas\u0131 veya arama i\u015flemi kendi cinsinden olan memur taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilir.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yarg\u0131tay, narkotik madde sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde ihbar \u00fczerine olay yerine giden kolluk g\u00f6revlilerinin e\u015fk\u00e2le uygun san\u0131\u011f\u0131n \u00fcst\u00fcnde bulundurdu\u011fu ka\u011f\u0131da sar\u0131l\u0131 esrar\u0131 g\u00f6revlilere kendili\u011finden teslim etmesi \u00fczerine yap\u0131lan kaba \u00fcst aramas\u0131nda sol arka cebinde bir paket i\u00e7erisinde 25 adet MDMA ve Amfetamin etken maddelerini i\u00e7eren tabletin ele ge\u00e7irildi\u011fi olayda, yap\u0131lan i\u015flemlerin hukuka uygun oldu\u011funa karar vermi\u015ftir. <b><span style=\"color: #ff0000;\">YCGK, E: 2016\/10-57, K: 2016\/374, KT: 18.10.2016:<\/span>\u00a0<\/b>\u201c\u2026.\u00d6zel Dairece, 5271 say\u0131l\u0131 CMK&#8217;nun 116, 117 ve 119. maddelerine uygun \u015fekilde &#8220;adl\u00ee arama karar\u0131&#8221; olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, varsa asl\u0131 veya onayl\u0131 bir \u00f6rne\u011finin getirtilmesi, arama karar\u0131 yoksa, san\u0131\u011f\u0131n \u00fczerinde arama yap\u0131lmas\u0131n\u0131n hukuka ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu, bu arama sonucu san\u0131\u011f\u0131n \u00fczerinde bulunan uyu\u015fturucu maddenin hem &#8220;su\u00e7un madd\u00ee konusu&#8221; hem de &#8220;su\u00e7un delili&#8221; olup hukuka ayk\u0131r\u0131 y\u00f6ntemle elde edilmi\u015f olaca\u011f\u0131 ve h\u00fckme esas al\u0131namayaca\u011f\u0131 belirtilerek eksik ara\u015ft\u0131rmayla h\u00fck\u00fcm kuruldu\u011fundan bahisle bozma karar\u0131 verilmi\u015f ise de; olay g\u00fcn\u00fc kolluk g\u00f6revlilerince K\u2026.. Sa\u011fl\u0131k Oca\u011f\u0131 \u00f6n\u00fcnde baz\u0131 \u015fah\u0131slarca uyu\u015fturucu ve uyar\u0131c\u0131 madde sat\u0131\u015f\u0131 yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, Ya\u015far isimli \u015fahs\u0131n da esrar ve uyar\u0131c\u0131 nitelikte hap satt\u0131\u011f\u0131, bu ki\u015finin B\u2026. ve G\u2026 o\u011flu, 1990 do\u011fumlu, A\u2026. n\u00fcfusuna kay\u0131tl\u0131 &#8230; oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde istihbari bilgiler elde edildi\u011fi ancak bu bilgileri destekleyen emarelerin bulunmamas\u0131 nedeniyle do\u011frulu\u011funun ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve ad\u0131 ge\u00e7enin ger\u00e7ek kimli\u011finin belirlenmesi i\u00e7in belirtilen yere gidildi\u011fi, bu nedenle su\u00e7 \u015f\u00fcphesinin hen\u00fcz Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na bildirilmedi\u011fi ve dolay\u0131s\u0131yla soru\u015fturma evresinin ba\u015flamad\u0131\u011f\u0131 a\u015famada; olay yerinde e\u015fk\u00e2le uyan san\u0131\u011f\u0131n g\u00f6r\u00fclmesi, san\u0131\u011f\u0131n \u00fcst\u00fcnde bulundurdu\u011fu ka\u011f\u0131da sar\u0131l\u0131 esrar\u0131 g\u00f6revlilere kendili\u011finden teslim etmesi \u00fczerine yap\u0131lan kaba \u00fcst aramas\u0131nda sol arka cebinde bir paket i\u00e7erisinde 25 adet MDMA ve Amfetamin etken maddelerini i\u00e7eren tabletin ele ge\u00e7irilmesi, san\u0131\u011f\u0131n temadi eden satmak i\u00e7in uyu\u015fturucu veya uyar\u0131c\u0131 madde bulundurma eylemini ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi \u015f\u00fcphesiyle yakalanmas\u0131 nedeniyle su\u00e7\u00fcst\u00fc halinin s\u00f6z konusu olmas\u0131 ve CMK&#8217;nun 90\/4, 2559 say\u0131l\u0131 PVSK&#8217;nun Ek 6 ile Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011finin 8. maddesinin (f) bendindeki &#8220;su\u00e7\u00fcst\u00fc&#8221; halinde karar al\u0131nmadan arama yap\u0131labilece\u011fine dair d\u00fczenlemeler birlikte de\u011ferlendirildi\u011finde; kolluk g\u00f6revlilerinin i\u015flenmekte olan bir su\u00e7la kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131 nedeniyle yetki ve sorumluluklar\u0131 kapsam\u0131nda derhal gerekli tedbirleri alarak basit bir kontrol ile san\u0131\u011f\u0131n sol arka cebinde bulunan uyar\u0131c\u0131 nitelikteki 25 adet tableti ele ge\u00e7irip el koymalar\u0131n\u0131n hukuka uygun oldu\u011fu, bu durumda ayr\u0131ca arama karar\u0131 al\u0131nmas\u0131na gerek bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan hukuka ayk\u0131r\u0131 bir delilden s\u00f6z edilemeyece\u011fi anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan, \u00d6zel Daire bozma karar\u0131nda isabet bulunmamaktad\u0131r\u2026\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yarg\u0131tay, olay tarihinde yolda park halinde bulunan ara\u00e7ta oturan san\u0131\u011f\u0131n, devriye hizmetlerini yapan Jandarma g\u00f6revlilerini g\u00f6r\u00fcnce, tedirgin davran\u0131\u015flar sergilemesi nedeniyle duyulan \u015f\u00fcphe \u00fczerine, kimlik kontrol\u00fc yap\u0131ld\u0131ktan sonra, &#8220;ara\u00e7 i\u00e7erisinde bir\u015fey var m\u0131?&#8221; diye soruldu\u011funda, san\u0131\u011f\u0131n &#8220;bizim s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 bir i\u015fimiz yok, buyrun bak\u0131n&#8221; diyerek arac\u0131n kap\u0131s\u0131n\u0131 a\u00e7mas\u0131 \u00fczerine, araca bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, arac\u0131n sol arka koltu\u011funun ayak k\u0131sm\u0131ndaki paspas\u0131n alt\u0131nda su\u00e7a konu uyu\u015fturucu maddeler ele ge\u00e7irildi\u011fi olayda, kolluk g\u00f6revlilerinin i\u015flenmekte olan bir su\u00e7la kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131 nedeniyle yetki ve sorumluluklar\u0131 kapsam\u0131nda derhal gerekli tedbirleri alarak basit bir kontrol ile san\u0131\u011f\u0131n arac\u0131ndaki uyu\u015fturucu maddeleri ele ge\u00e7irip el koymalar\u0131n\u0131n hukuka uygun oldu\u011funu, bu durumda ayr\u0131ca arama karar\u0131 al\u0131nmas\u0131na gerek bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan hukuka ayk\u0131r\u0131 bir delilden s\u00f6z edilemeyece\u011fine h\u00fckmetmi\u015ftir. <span style=\"color: #ff0000;\"><b>Y.10.CD, E: 2016\/2920, K: 2017\/893, KT: 07.03.2017:<\/b>\u00a0\u201c<\/span>\u2026San\u0131\u011f\u0131n \u015f\u00fcphe \u00fczerine durdurulmas\u0131 nedeniyle su\u00e7\u00fcst\u00fc halinin s\u00f6zkonusu olmas\u0131 ve CMK&#8217;n\u0131n 90\/4, 2559 say\u0131l\u0131 PVSK&#8217;n\u0131n 27.03.2015 tarih ve 6638 say\u0131l\u0131 Kanunla de\u011fi\u015fik 4\/A maddesi ile Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011finin 27. maddesi uyar\u0131nca makul su\u00e7 \u015f\u00fcphesi halinde arac\u0131n d\u0131\u015far\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda i\u00e7erisi g\u00f6r\u00fcnen b\u00f6l\u00fcmleri i\u00e7in karar al\u0131nmadan arama yap\u0131labilece\u011fine dair d\u00fczenlemeler birlikte de\u011ferlendirildi\u011finde; kolluk g\u00f6revlilerinin i\u015flenmekte olan bir su\u00e7la kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131 nedeniyle yetki ve sorumluluklar\u0131 kapsam\u0131nda derhal gerekli tedbirleri alarak basit bir kontrol ile san\u0131\u011f\u0131n arac\u0131ndaki uyu\u015fturucu maddeleri ele ge\u00e7irip el koymalar\u0131n\u0131n hukuka uygun oldu\u011fu, bu durumda ayr\u0131ca arama karar\u0131 al\u0131nmas\u0131na gerek bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan hukuka ayk\u0131r\u0131 bir delilden s\u00f6z edilemeyece\u011fi, somut olayda su\u00e7 i\u015flendi\u011fine y\u00f6nelik ihbar \u00fczerine yakalanan san\u0131\u011f\u0131n tedirgin davran\u0131\u015flar sergilemesi nedeniyle duyulan \u015f\u00fcphe \u00fczerine arac\u0131n\u0131n d\u0131\u015far\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda g\u00f6r\u00fcnen k\u0131sm\u0131 ile ilgili yap\u0131lan arama s\u0131ras\u0131nda kolluk taraf\u0131ndan yap\u0131lan i\u015flemlerin yasaya uygun oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Olay tutana\u011f\u0131 ile san\u0131\u011f\u0131n kollukta ve m\u00fcdafi huzurunda Cumhuriyet savc\u0131l\u0131\u011f\u0131nda al\u0131nan beyanlar\u0131nda, olay yerinde san\u0131ktan ba\u015fka birisi oldu\u011fundan s\u00f6z edilmemesine kar\u015f\u0131n, san\u0131\u011f\u0131n Mahkemece yap\u0131lan sorgusu ile san\u0131k m\u00fcdafiinin dilek\u00e7elerinde olay yerinde ad\u0131n\u0131 ve kimlik numaras\u0131n\u0131 bildirdi\u011fi ba\u015fka bir ki\u015finin oldu\u011fu ve uyu\u015fturucu sat\u0131c\u0131n\u0131n bu \u015fah\u0131s oldu\u011funa ili\u015fkin soyut beyanlar\u0131n\u0131n yarg\u0131lama s\u00fcrecini uzatmaya matuf oldu\u011fu, bununla birlikte san\u0131k ve m\u00fcdafiinin ad\u0131n\u0131 belirttikleri \u015fah\u0131s hakk\u0131nda ilgili Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131&#8217;na su\u00e7 duyurusunda bulunabilecekleri, ilgili ki\u015fi hakk\u0131nda kamu davas\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131p mahk\u00fbm olmas\u0131 halinde TCK&#8217;n\u0131n 192\/3. maddesinin lehlerine uygulanmas\u0131 i\u00e7in yarg\u0131laman\u0131n yenilenmesini isteyebilecekleri anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan bu y\u00f6ndeki savunmalara itibar edilmemi\u015ftir\u2026\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><span style=\"color: #800000;\">Bu yoklama yani kaba \u00fcst aramas\u0131 ile su\u00e7 e\u015fyalar\u0131n\u0131n (\u00f6rne\u011fin su\u00e7 konusu uyu\u015fturucu maddenin) ele ge\u00e7irilmesi halinde yap\u0131lan i\u015flem, klasik arama i\u015flemi olarak kabul edilmemektedir.<\/span><\/strong> <span style=\"color: #ff0000;\"><b>YCGK, E. 2016\/940, K. 2018\/617, KT. 06.12.2018:<\/b><\/span>\u00a0\u201cSomut olayda; 17.03.2013 g\u00fcn\u00fc saat 22.00 s\u0131ralar\u0131nda 4833 kod nolu ekip olarak devriye g\u00f6revi s\u0131ras\u0131nda, Y\u2026. Mahallesi 71114 Sokak i\u00e7erisinde durumundan \u015f\u00fcphelenilerek durdurulan san\u0131\u011f\u0131n, montunun \u00f6n k\u0131sm\u0131nda kabar\u0131kl\u0131k g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f, yap\u0131lan \u00fcst kontrol\u00fcnde montunun i\u00e7 k\u0131sm\u0131 kar\u0131n k\u0131sm\u0131nda siyah bir po\u015fetin oldu\u011fu, a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda sat\u0131\u015fa haz\u0131r \u015fekilde rulo halinde 29 adet toplam daral\u0131 75 gram uyu\u015fturucu madde ele ge\u00e7irildi\u011fi anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.\u2026bu ba\u011flamda PVSK&#8217;n\u0131n 4\/A maddesinin verdi\u011fi yetkiye dayal\u0131 olarak al\u0131nmas\u0131 gereken tedbirler kapsam\u0131nda ka\u00e7mas\u0131n\u0131, kendisine veya ba\u015fkalar\u0131na zarar vermesini \u00f6nlemek ve silah ya da tehlike olu\u015fturan di\u011fer bir e\u015fyadan ar\u0131nd\u0131rmak amac\u0131yla g\u00f6revlilerce san\u0131\u011f\u0131n \u00fczerinde yoklama bi\u00e7iminde kontrol yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda su\u00e7 konusu uyu\u015fturucu maddenin ele ge\u00e7irildi\u011fi, belirtilen sak\u0131ncalar\u0131n \u00f6nlenmesi i\u00e7in durdurulan san\u0131\u011f\u0131n kontrol edilmesinin zorunlu olmas\u0131 nedeniyle ger\u00e7ekle\u015ftirilen yoklaman\u0131n arama i\u015flemi olarak de\u011ferlendirilemeyece\u011fi, ayr\u0131ca bu yoklama i\u015fleminin arama boyutuna varmamas\u0131 nedeniyle hakl\u0131 ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc oldu\u011fu, durduruldu\u011fu ana kadar a\u00e7\u0131k kimlik bilgileri bilinmeyen san\u0131k &#8230; hakk\u0131nda CMK&#8217;n\u0131n 119. maddesi uyar\u0131nca adli arama karar\u0131 ya da yaz\u0131l\u0131 arama emri ile talebini gerektirecek \u015fartlar\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131, \u00f6nceden al\u0131nm\u0131\u015f hi\u00e7bir istihbarat bilgisi ya da ihbar olmaks\u0131z\u0131n asayi\u015f uygulamas\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftiren g\u00f6revlilerin, i\u015flenmekte olan bir su\u00e7la, di\u011fer bir anlat\u0131mla \u201csu\u00e7\u00fcst\u00fc\u201d h\u00e2li ile kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131 nedeniyle CMK&#8217;n\u0131n 90\/4. maddesi ile PVSK&#8217;n\u0131n 13\/1-A ve Ek 6. maddelerinin verdi\u011fi yetkiye dayanarak, su\u00e7 delillerinin kaybolmamas\u0131 i\u00e7in derh\u00e2l gerekli tedbirleri al\u0131p uyu\u015fturucu maddeyi muhafaza alt\u0131na ald\u0131ktan sonra, uygulad\u0131klar\u0131 tedbirler ile somut olay hakk\u0131nda Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na bilgi verdikleri, m\u00fcteakiben al\u0131nan emirler do\u011frultusunda soru\u015fturma i\u015flemlerinin s\u00fcrd\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, yine PVSK&#8217;n\u0131n Ek 6. maddesini a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 nitelikte olan Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fi&#8217;nin 8. maddesinin (f) bendindeki d\u00fczenlemeye g\u00f6re de; su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2linde ayr\u0131ca bir arama emri ya da karar al\u0131nmas\u0131na gerek bulunmad\u0131\u011f\u0131, dolay\u0131s\u0131yla su\u00e7un delili ve konusunu olu\u015fturan uyu\u015fturucu maddenin ele ge\u00e7irilip muhafaza alt\u0131na al\u0131nmas\u0131n\u0131n hukuka uygun oldu\u011fu ve hukuka ayk\u0131r\u0131 bir delilden s\u00f6z edilemeyece\u011fi anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan, \u00d6zel Daire bozma karar\u0131nda isabet bulunmamaktad\u0131r\u2026\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6nleme aramas\u0131na karar verilebilmesi i\u00e7in belirtilen konulara ili\u015fkin somut ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir bir tehlike olmas\u0131 gerekir. 2559 say\u0131l\u0131 PVSK bu nitelikteki tehlike halini \u201cmakul sebep\u201d olarak ifade etmektedir. Su\u00e7 delillerinin elde edilebilece\u011fi hususunda somut olgulara dayal\u0131 \u201cmakul \u015f\u00fcphe\u201d ile \u00f6nleme aramas\u0131ndaki \u201cmakul sebep\u201d farkl\u0131 kavramlard\u0131r. \u201cMakul sebep\u201d konunun uzmanlar\u0131 taraf\u0131ndan ortak g\u00f6r\u00fc\u015fle anlamland\u0131r\u0131l\u0131p de\u011ferlendirilen bir olgu iken \u201cmakul \u015f\u00fcphe\u201d \u00e7ok say\u0131daki s\u0131radan insan\u0131n somut bir olguyu ayn\u0131 y\u00f6nde de\u011ferlendirmeleri halidir. <span style=\"color: #ff0000;\"><em>(Feridun Yenisey, Ay\u015fe Nuho\u011flu, Ceza Muhakemesi Hukuku Ders Kitab\u0131, Se\u00e7kin, 4. Bask\u0131, 2016, s. 381-382)<\/em><\/span><\/p>\n<blockquote>\n<h5 id=\"somut-i\u0307stihbarat-ile-uzun-s\u00fcre-takip-edilen-ara\u00e7-\u00f6nleme-aramas\u0131-karar\u0131-ile-aranamaz\" style=\"text-align: justify;\">Somut \u0130stihbarat ile Uzun S\u00fcre Takip Edilen Ara\u00e7 \u00d6nleme Aramas\u0131 Karar\u0131 ile Aranamaz.<em><span style=\"color: #ff0000;\">(Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu &#8211; Esas: 2016\/284 Karar: 2018\/615 Tarih: 06.12.2018)..(Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu &#8211; Esas : 2016\/701 Karar : 2018\/415 Tarih : 9.10.2018).(Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu &#8211; Esas : 2016\/800 Karar : 2017\/120 Tarih : 28.02.2017).<\/span><\/em><\/h5>\n<h5 id=\"soyut-i\u0307stihbarat-\u00f6nleme-aramas\u0131-\u00fcst-ve-ara\u00e7-aramas\u0131\" style=\"text-align: justify;\">Soyut \u0130stihbarat (\u00d6rne\u011fin ki\u015fi , zaman bilgisi yoksa,), \u00d6nleme Aramas\u0131, \u00dcst ve Ara\u00e7 Aramas\u0131 sonucunda elde edilen deliler hukuka uygun kabul edilir<span style=\"color: #ff0000;\"><em>.(Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu &#8211; Esas : 2016\/493 Karar : 2018\/484 Tarih : 25.10.2018).(Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu &#8211; Esas : 2016\/763 Karar : 2017\/80 Tarih : 21.02.2017).<\/em><\/span><\/h5>\n<h5 id=\"a\u00e7\u0131kta-veya-g\u00f6zle-g\u00f6r\u00fcl\u00fcr-su\u00e7-e\u015fyas\u0131n\u0131n-aranmas\u0131-i\u0307\u00e7in-pvsk-yetkileri-yeterlidir\" style=\"text-align: justify;\">A\u00e7\u0131kta veya G\u00f6zle G\u00f6r\u00fcl\u00fcr Su\u00e7 E\u015fyas\u0131n\u0131n Aranmas\u0131 \u0130\u00e7in PVSK Yetkileri Yeterlidir.<span style=\"color: #ff0000;\"><em>(Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu &#8211; Esas : 2016\/758 Karar : 2018\/471 Tarih : 23.10.2018).<\/em><\/span><\/h5>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>Polisin kaba \u00fcst yoklamas\u0131 yapmas\u0131 i\u00e7in ayr\u0131ca bir arama karar\u0131na gerek yoktur.<\/strong> <\/span>\u00d6rne\u011fin makul \u015f\u00fcphe \u00fczerine durdurulan \u015fahs\u0131n pantolon cebinin kabar\u0131k olmas\u0131 durumunda kaba \u00fcst yoklamas\u0131 yap\u0131labilmesi i\u00e7in ayr\u0131ca bir \u00f6nleme veya adli arama karar\u0131na ihtiya\u00e7 bulunmamaktad\u0131r. Kaba \u00fcst yoklamas\u0131 arama i\u015flemi olarak de\u011ferlendirilemez.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>Polisin yan\u0131nda \u00e7ar\u015f\u0131 ve mahalle bek\u00e7ilerinin de \u00fcst yoklama yetkisi bulunmaktad\u0131r.<\/strong> <\/span>\u00c7ar\u015f\u0131 ve mahalle bek\u00e7isi, durdurdu\u011fu ki\u015fi \u00fczerinde veya arac\u0131nda silah ya da tehlike olu\u015fturan di\u011fer bir e\u015fyan\u0131n bulundu\u011fu hususunda yeterli \u015f\u00fcphenin varl\u0131\u011f\u0131 h\u00e2linde, kendisine veya ba\u015fkalar\u0131na zarar verilmesini \u00f6nlemek amac\u0131na y\u00f6nelik el ile d\u0131\u015ftan kontrol d\u00e2hil gerekli tedbirleri alabilir. Bu ama\u00e7la ki\u015finin \u00fczerindeki elbisenin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 veya arac\u0131n, d\u0131\u015far\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda i\u00e7erisi g\u00f6r\u00fcnmeyen b\u00f6l\u00fcmlerinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 istenemez.<em>7245 say\u0131l\u0131 Yasa Md.7\/6.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #ff0000;\"><b>PVSK&#8217;n\u0131n Ek 6. Md. A\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 Nitelikte Olan Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011finin 8. Md. (F) Bendi Gere\u011fince Su\u00e7\u00fcst\u00fc Halinde Ayr\u0131ca Bir Arama Emri ya da Karar Al\u0131nmas\u0131na Gerek Bulunmaz.<\/b><\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #800000;\"><b>ADL\u00ce VE \u00d6NLEME ARAMALARI Y\u00d6NETMEL\u0130\u011e\u0130<\/b><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #0000ff;\"><b>Karar al\u0131nmadan yap\u0131lacak arama<\/b><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #ff0000;\"><b>Madde 8 &#8211;<\/b>\u00a0<\/span>A\u015fa\u011f\u0131daki h\u00e2llerde ayr\u0131ca bir arama emri ya da karar\u0131 aranmaz:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">a) Hakk\u0131nda tutuklama karar\u0131 veya yakalama emri veya zorla getirme karar\u0131 bulunan ki\u015fi ile hakk\u0131nda g\u0131yab\u00ee tutuklama karar\u0131 verilen ka\u00e7ak yakaland\u0131\u011f\u0131nda \u00fcst\u00fcnde,\u00a0<i>yakalanmas\u0131 amac\u0131yla konutunda, i\u015fyerinde, yerle\u015fim yerinde, bunlar\u0131n eklentilerinde ve arac\u0131nda yap\u0131lacak aramada,<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">b) H\u00e2kim karar\u0131 veya Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n yaz\u0131l\u0131 emri ile veya kolluk taraf\u0131ndan do\u011frudan yakalanan ki\u015finin, kendisine, ba\u015fkalar\u0131na veya yakalama i\u015flemini yapan kolluk g\u00f6revlilerine zarar vermesini \u00f6nlemek amac\u0131yla yap\u0131lacak kaba \u00fcst aramas\u0131nda,<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">c) G\u00f6zalt\u0131na al\u0131nan ki\u015finin, nezarethaneye konmadan \u00f6nce yap\u0131lan \u00fcst aramas\u0131nda,<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">d) Herhangi bir sebeple hukuka uygun \u015fekilde yakaland\u0131ktan sonra kolluk g\u00fc\u00e7lerinin elinden ka\u00e7makta olan ki\u015filerin veya i\u015flenmekte olan veya hen\u00fcz i\u015flenmi\u015f olan veya pek az \u00f6nce i\u015flendi\u011fini g\u00f6steren belirtilerin oldu\u011fu su\u00e7un failinin yakalanmas\u0131 amac\u0131yla takibi s\u0131ras\u0131nda girdikleri ara\u00e7, bina ve eklentilerinde yakalanmas\u0131 amac\u0131yla yap\u0131lacak aramalarda,<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">e)\u00a0(De\u011fi\u015fik:RG-29\/4\/2016-29698)\u00a01) 5607 say\u0131l\u0131 Ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131kla M\u00fccadele Kanununun 9 uncu maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131 kapsam\u0131nda g\u00fcmr\u00fck salonlar\u0131 ve g\u00fcmr\u00fck kap\u0131lar\u0131nda ka\u00e7ak e\u015fya saklad\u0131\u011f\u0131ndan ku\u015fkulan\u0131lan ki\u015filerin \u00fczeri, e\u015fyas\u0131, y\u00fckleri ve ara\u00e7lar\u0131n\u0131n g\u00fcmr\u00fck kontrol\u00fc amac\u0131yla g\u00fcmr\u00fck g\u00f6revlilerince aranmas\u0131nda,<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">2) 5607 say\u0131l\u0131 Ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131kla M\u00fccadele Kanununun 9 uncu maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131 kapsam\u0131nda G\u00fcmr\u00fck Kanunu gere\u011fince belirlenen kap\u0131 ve yollardan ba\u015fka yerlerden girilmesi, \u00e7\u0131k\u0131lmas\u0131 ve ge\u00e7ilmesi yasak olan g\u00fcmr\u00fck b\u00f6lgesinde rastlanacak ki\u015fi ve her nevi ta\u015f\u0131ma ara\u00e7lar\u0131n\u0131n yetkili memurlar taraf\u0131ndan durdurularak bu ki\u015filerin e\u015fya, y\u00fck ve \u00fczerleri ile varsa ta\u015f\u0131ma ara\u00e7lar\u0131n\u0131n aranmas\u0131nda,<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">f) 5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanununun 24 \u00fcnc\u00fc maddesindeki kanunun h\u00fckm\u00fc ve \u00e2mirin emrini yerine getirme, 25 inci maddesindeki me\u015fru savunma ve zorunluluk h\u00e2li ve 26 nc\u0131 maddesindeki hakk\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 ve\u00a0<i>ilgilinin r\u0131zas\u0131 ile<\/i>\u00a0di\u011fer kanunlar\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc hukuka uygunluk sebepleri ve su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2linde yap\u0131lan aramalarda, toplum i\u00e7in veya ki\u015filer bak\u0131m\u0131ndan hayat\u00ee tehlikeyi ortadan kald\u0131rmak amac\u0131yla veya kapal\u0131 yerlerden gelen yard\u0131m \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131 \u00fczerine, konut, i\u015fyeri ve yerle\u015fim yeri ile eklentilerine girmek i\u00e7in.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #ff0000;\">YARGITAY<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #ff0000;\">CEZA GENEL KURULU<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #ff0000;\">E. 2016\/20-761<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #ff0000;\">K. 2018\/305<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #ff0000;\">T. 26.6.2018<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #ff0000;\">* UYU\u015eTURUCU MADDE T\u0130CARET\u0130 SU\u00c7U<\/span> ( \u0130stihbari Bilgi Hakk\u0131nda Olay Yerinde Ara\u015ft\u0131rma Yapan G\u00f6revlilerin \u201cSu\u00e7\u00fcst\u00fc\u201d Hali \u0130le Kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131 Sebebiyle CMK&#8217;n\u0131n 90\/4. Md. ve PVSK&#8217;n\u0131n 13\/1-A ve Ek 6. Md. Verdi\u011fi Yetkiye Dayanarak Uyu\u015fturucu Maddelerin Ele Ge\u00e7irilip Muhafaza Alt\u0131na Al\u0131nmas\u0131n\u0131n Hukuka Uygun Oldu\u011funun G\u00f6zetilece\u011fi )<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #ff0000;\">* \u0130ST\u0130HBAR\u0130 B\u0130LG\u0130 HAKKINDA OLAY YER\u0130NDE ARA\u015eTIRMA YAPAN G\u00d6REVL\u0130LER\u0130N \u201cSU\u00c7\u00dcST\u00dc\u201d HAL\u0130 \u0130LE KAR\u015eILA\u015eMASI<\/span> ( Uyu\u015fturucu Madde Ticareti Su\u00e7u &#8211; Su\u00e7\u00fcst\u00fc Halinde Ayr\u0131ca Bir Arama Emri ya da Karar Al\u0131nmas\u0131na Gerek Bulunmad\u0131\u011f\u0131\/Su\u00e7un Delili Uyu\u015fturucu Maddelerin Ele Ge\u00e7irilip Muhafaza Alt\u0131na Al\u0131nmas\u0131n\u0131n Hukuka Uygun Oldu\u011fu )<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #ff0000;\">* HUKUKA UYGUN DEL\u0130L<\/span> ( Su\u00e7\u00fcst\u00fc H\u00e2linde Ayr\u0131ca Bir Arama Emri ya da Karar Al\u0131nmas\u0131na Gerek Bulunmad\u0131\u011f\u0131 Dolay\u0131s\u0131yla Su\u00e7un Delili ve Konusunu Olu\u015fturan Uyu\u015fturucu Maddelerin Ele Ge\u00e7irilip Muhafaza Alt\u0131na Al\u0131nmas\u0131n\u0131n Hukuka Uygun Oldu\u011fu\/Hukuka Ayk\u0131r\u0131 Bir Delilden S\u00f6z Edilemeyece\u011fi &#8211; Uyu\u015fturucu Madde Ticareti Su\u00e7u )<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #ff0000;\">* SU\u00c7\u00dcST\u00dc<\/span> ( Uyu\u015fturucu Madde Ticareti &#8211; Su\u00e7un Delilini Olu\u015fturan Uyu\u015fturucu Maddelerin Ele Ge\u00e7irilip Muhafaza Alt\u0131na Al\u0131nmas\u0131n\u0131n Hukuka Uygun Oldu\u011fu\/PVSK&#8217;n\u0131n Ek 6. Md. A\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 Nitelikte Olan Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011finin 8. Md. (F) Bendi Gere\u011fince Su\u00e7\u00fcst\u00fc Halinde Ayr\u0131ca Bir Arama Emri ya da Karar Al\u0131nmas\u0131na Gerek Bulunmad\u0131\u011f\u0131 )<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">2559\/m.4\/a,13\/1-a,Ek-4,Ek-6<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fi\/m.4,8\/f<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">5271\/m.90\/4<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #ff0000;\"><b>\u00d6ZET :\u00a0<\/b><\/span>Dava, uyu\u015fturucu madde ticareti yapma su\u00e7una ili\u015fkindir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6zel Daire ile Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u011f\u0131 aras\u0131nda olu\u015fan ve Ceza Genel Kurulunca \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi gereken uyu\u015fmazl\u0131k; san\u0131\u011fa at\u0131l\u0131 uyu\u015fturucu madde ticareti yapma su\u00e7una dair olarak yap\u0131lan arama i\u015fleminin hukuka uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesine ili\u015fkindir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">2559 Say\u0131l\u0131 PVSK&#8217;nun Ek 4. maddesi uyar\u0131nca, bir su\u00e7la kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda hizmet bran\u015f\u0131na ba\u011fl\u0131 olmaks\u0131z\u0131n su\u00e7a el koymak ve delilleri tespit edip, muhafaza alt\u0131na almak ile g\u00f6revli ve yetkili olan g\u00f6revlilerin, mesleki tecr\u00fcbelerine ve i\u00e7inde bulunduklar\u0131 durumdan edindikleri izlenime g\u00f6re, daha \u00f6nceden hakk\u0131nda uyu\u015fturucu madde ticareti yapma su\u00e7undan i\u015flem yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in tan\u0131nan san\u0131\u011f\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131, cadde \u00fczerinde beklemekte olan tan\u0131\u011f\u0131n y\u00f6netimindeki araca binmesi ve s\u00f6z konusu arac\u0131n da hareket edip yak\u0131ndaki bir soka\u011fa girmesinden dolay\u0131 <em><span style=\"color: #993300;\"><strong>i\u015flenmekte olan bir su\u00e7un varl\u0131\u011f\u0131ndan \u015f\u00fcphelendikleri,<\/strong><\/span><\/em> g\u00f6revlilerce s\u00f6z konusu soka\u011fa gidilip park h\u00e2lindeki araca yakla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda s\u00fcr\u00fcc\u00fc koltu\u011funda oturan tan\u0131\u011f\u0131n elinde 20 TL oldu\u011funun, san\u0131\u011f\u0131n da tedirgin davran\u0131\u015flar sergiledi\u011finin g\u00f6r\u00fclmesinin i\u015flenmekte olan bir su\u00e7un varl\u0131\u011f\u0131na dair \u015f\u00fcpheyi daha da artt\u0131\u011f\u0131, bu makul sebep sebebiyle g\u00f6revlilerce san\u0131k ile tan\u0131\u011f\u0131n ara\u00e7tan inmelerinin istendi\u011fi, san\u0131k ile tan\u0131\u011f\u0131n \u00fczerinde ve s\u00f6z konusu ara\u00e7ta silah veya tehlike olu\u015fturan di\u011fer bir e\u015fya bulunabilece\u011fi hususunda yeterli \u015f\u00fcphenin olu\u015fmas\u0131 sebebiyle PVSK&#8217;nun 4\/A maddesinin verdi\u011fi yetkiye dayal\u0131 olarak al\u0131nmas\u0131 gereken tedbirler kapsam\u0131nda arac\u0131n, d\u0131\u015far\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda i\u00e7erisi g\u00f6r\u00fcnen k\u0131s\u0131mlar\u0131 kontrol edildi\u011finde, s\u00fcr\u00fcc\u00fc koltu\u011fu ile sa\u011f \u00f6n koltuk aras\u0131nda <em><span style=\"color: #993300;\"><strong>a\u00e7\u0131kta ve g\u00f6r\u00fcn\u00fcr \u015fekilde bulunan su\u00e7 konusu<\/strong><\/span><\/em> uyu\u015fturucu maddenin ele ge\u00e7irildi\u011fi, san\u0131\u011f\u0131n temadi eden satmak amac\u0131yla uyu\u015fturucu madde bulundurma su\u00e7unu i\u015fledi\u011fi \u015f\u00fcphesiyle yakaland\u0131\u011f\u0131, bu durumda CMK&#8217;nun 2. maddesinin (j) bendi ile Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011finin 4. maddesinde tan\u0131m\u0131 yap\u0131lan \u201csu\u00e7\u00fcst\u00fc\u201d h\u00e2linin mevcut oldu\u011fu, <span style=\"color: #0000ff;\"><strong>g\u00f6revi su\u00e7un i\u015flenmesini \u00f6nlemek ve kamu d\u00fczeni ile g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak olan kollu\u011fun olay yerinde ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi devriye g\u00f6revi s\u0131ras\u0131nda, san\u0131k ve i\u015flenen su\u00e7la ilgili \u00f6nceden al\u0131nm\u0131\u015f bir ihbar ya da istihbari bilgi olmaks\u0131z\u0131n, ilk defa i\u015flenmekte olan bir su\u00e7la, di\u011fer bir anlat\u0131mla \u201csu\u00e7\u00fcst\u00fc\u201d h\u00e2li ile kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131 nedeniyle,<\/strong> <\/span>CMK&#8217;nun 90\/4. maddesiyle PVSK&#8217;nun 13\/1-A ve Ek 6. maddelerinin verdi\u011fi yetkiye dayanarak, su\u00e7 delillerinin kaybolmamas\u0131 i\u00e7in derh\u00e2l gerekli tedbirleri al\u0131p uyu\u015fturucu maddeleri muhafaza alt\u0131na ald\u0131ktan sonra, uygulad\u0131\u011f\u0131 tedbirler ile somut olay hakk\u0131nda Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na bilgi verdi\u011fi, m\u00fcteakiben emirleri do\u011frultusunda soru\u015fturma i\u015flemlerinin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131, yine PVSK&#8217;nun Ek 6. maddesini a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 nitelikte olan Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011finin 8. maddesinin (f) bendindeki d\u00fczenlemeye g\u00f6re de; su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2linde ayr\u0131ca bir arama emri ya da karar al\u0131nmas\u0131na gerek bulunmad\u0131\u011f\u0131, dolay\u0131s\u0131yla su\u00e7un delili ve konusunu olu\u015fturan uyu\u015fturucu maddelerin ele ge\u00e7irilip muhafaza alt\u0131na al\u0131nmas\u0131n\u0131n <span style=\"color: #ff0000;\"><strong>hukuka uygun oldu\u011fu<\/strong> <\/span>ve hukuka ayk\u0131r\u0131 bir delilden s\u00f6z edilemeyece\u011fi anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan, \u00d6zel Daire bozma karar\u0131nda isabet bulunmamaktad\u0131r. Dosyan\u0131n, h\u00fckm\u00fcn esas\u0131n\u0131n incelenmesi i\u00e7in Yarg\u0131tay 20. Ceza Dairesine g\u00f6nderilmek \u00fczere Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na tevdii gerekmi\u015ftir.<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>\u201c<u>2559 Say\u0131l\u0131 PVSK&#8217;nun Ek 4. maddesi uyar\u0131nca, bir su\u00e7la kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda hizmet bran\u015f\u0131na ba\u011fl\u0131 olmaks\u0131z\u0131n su\u00e7a el koymak ve delilleri tespit edip, muhafaza alt\u0131na almak ile g\u00f6revli ve yetkili olan g\u00f6revlilerin<\/u>, mesleki tecr\u00fcbelerine ve i\u00e7inde bulunduklar\u0131 durumdan edindikleri izlenime g\u00f6re, daha \u00f6nceden hakk\u0131nda uyu\u015fturucu madde ticareti yapma su\u00e7undan i\u015flem yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in tan\u0131nan san\u0131\u011f\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131, cadde \u00fczerinde beklemekte olan tan\u0131\u011f\u0131n y\u00f6netimindeki araca binmesi ve s\u00f6z konusu arac\u0131n da hareket edip yak\u0131ndaki bir soka\u011fa girmesinden dolay\u0131\u00a0<u>i\u015flenmekte olan bir su\u00e7un varl\u0131\u011f\u0131ndan \u015f\u00fcphelendikleri,<\/u>\u00a0g\u00f6revlilerce s\u00f6z konusu soka\u011fa gidilip park halindeki araca yakla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda s\u00fcr\u00fcc\u00fc koltu\u011funda oturan tan\u0131\u011f\u0131n elinde 20 TL oldu\u011funun, san\u0131\u011f\u0131n da tedirgin davran\u0131\u015flar sergiledi\u011finin g\u00f6r\u00fclmesinin i\u015flenmekte olan bir su\u00e7un varl\u0131\u011f\u0131na dair \u015f\u00fcpheyi daha da artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131, bu\u00a0<u>makul sebep sebebiyle g\u00f6revlilerce san\u0131k ile tan\u0131\u011f\u0131n ara\u00e7tan inmelerinin istendi\u011fi<\/u>, san\u0131k ile tan\u0131\u011f\u0131n \u00fczerinde ve\u00a0<u>s\u00f6zkonusu ara\u00e7ta silah veya tehlike olu\u015fturan di\u011fer bir e\u015fya bulunabilece\u011fi hususunda yeterli \u015f\u00fcphenin olu\u015fmas\u0131 sebebiyle PVSK&#8217;nun 4\/A maddesinin verdi\u011fi yetkiye dayal\u0131 olarak al\u0131nmas\u0131 gereken tedbirler kapsam\u0131nda arac\u0131n, d\u0131\u015far\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda i\u00e7erisi g\u00f6r\u00fcnen k\u0131s\u0131mlar\u0131 kontrol edildi\u011finde,<\/u>\u00a0s\u00fcr\u00fcc\u00fc koltu\u011fu ile sa\u011f \u00f6n koltuk aras\u0131nda a\u00e7\u0131kta ve g\u00f6r\u00fcn\u00fcr \u015fekilde bulunan su\u00e7 konusu uyu\u015fturucu maddenin ele ge\u00e7irildi\u011fi, san\u0131\u011f\u0131n temadi eden satmak amac\u0131yla uyu\u015fturucu madde bulundurma su\u00e7unu i\u015fledi\u011fi \u015f\u00fcphesiyle yakaland\u0131\u011f\u0131, bu durumda\u00a0<u>CMK&#8217;nun 2. maddesinin (j) bendi ile Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011finin 4. maddesinde tan\u0131m\u0131 yap\u0131lan \u201csu\u00e7\u00fcst\u00fc\u201d halinin mevcut oldu\u011fu,<\/u>\u00a0g\u00f6revi su\u00e7un i\u015flenmesini \u00f6nlemek ve kamu d\u00fczeni ile g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak olan kollu\u011fun olay yerinde ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi devriye g\u00f6revi s\u0131ras\u0131nda, san\u0131k ve i\u015flenen su\u00e7la ilgili \u00f6nceden al\u0131nm\u0131\u015f bir ihbar ya da istihbari bilgi olmaks\u0131z\u0131n, ilk defa i\u015flenmekte olan bir su\u00e7la, di\u011fer bir anlat\u0131mla\u00a0<u>\u201csu\u00e7\u00fcst\u00fc\u201d hali ile kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131 nedeniyle, CMK&#8217;nun 90\/4. maddesiyle PVSK&#8217;nun 13\/1-A ve Ek 6. maddelerinin verdi\u011fi yetkiye dayanarak, su\u00e7 delillerinin kaybolmamas\u0131 i\u00e7in derhal gerekli tedbirleri al\u0131p uyu\u015fturucu maddeleri muhafaza alt\u0131na ald\u0131ktan sonra,<\/u>\u00a0uygulad\u0131\u011f\u0131 tedbirler ile somut olay hakk\u0131nda Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na bilgi verdi\u011fi, m\u00fcteakiben emirleri do\u011frultusunda soru\u015fturma i\u015flemlerinin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131, yine\u00a0<u>PVSK&#8217;nun Ek 6. maddesini a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 nitelikte olan Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011finin 8. maddesinin (f) bendindeki d\u00fczenlemeye g\u00f6re de; su\u00e7\u00fcst\u00fc halinde ayr\u0131ca bir arama emri ya da karar al\u0131nmas\u0131na gerek bulunmad\u0131\u011f\u0131,\u00a0<\/u>dolay\u0131s\u0131yla su\u00e7un delili ve konusunu olu\u015fturan uyu\u015fturucu maddelerin ele ge\u00e7irilip muhafaza alt\u0131na al\u0131nmas\u0131n\u0131n hukuka uygun oldu\u011fu ve hukuka ayk\u0131r\u0131 bir delilden s\u00f6z edilemeyece\u011fi anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan, \u00d6zel Daire bozma karar\u0131nda isabet bulunmamaktad\u0131r\u201d <\/i><b>Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu 26.06.2018 tarihli, 2016\/20-761 E. ve 2018\/305 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131; Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu\u2019nun 18.10.2016 tarihli, 2016\/10-57 E. ve 2016\/374 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131.<\/b><\/p>\n<p><b><span style=\"color: #ff0000;\">Su\u00e7\u00fcst\u00fc Hali ( \u201cpolisin kendili\u011finden bir su\u00e7la kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131\u201d)<\/span> Ceza Muhakemesi Kanunu m.2\/1-j\u2019ye g\u00f6re;<\/b><\/p>\n<p><i>\u201c1. \u0130\u015flenmekte olan su\u00e7u,<\/i><\/p>\n<p><i>2. Hen\u00fcz i\u015flenmi\u015f olan fiil ile fiilin i\u015flenmesinden hemen sonra kolluk, su\u00e7tan zarar g\u00f6ren<\/i><\/p>\n<p><i>veya ba\u015fkalar\u0131 taraf\u0131ndan takip edilerek yakalanan ki\u015finin i\u015fledi\u011fi su\u00e7u,<\/i><\/p>\n<p><i>3. Fiilin pek az \u00f6nce i\u015flendi\u011fini g\u00f6steren e\u015fya veya delille yakalanan kimsenin i\u015fledi\u011fi<\/i><\/p>\n<p><i>su\u00e7u\u201d\u00a0<\/i>ifade eder. Su\u00e7 \u00fcst\u00fc halinde ayr\u0131ca bir arama emri ve karar al\u0131nmas\u0131na gerek yoktur. <em><span style=\"color: #ff0000;\">T.C.Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu Esas : 2016\/1151Karar : 2018\/468 Karar Tarihi : 23.10.2018<\/span><\/em><\/p><\/blockquote>\n<h5 style=\"text-align: center;\"><strong><span style=\"color: #ff0000;\">Ceza Genel Kurulu 2016\/1362 E. , 2018\/566 K.<\/span><\/strong><\/h5>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #ff0000;\">&#8220;\u0130\u00e7tihat Metni&#8221;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">Karar\u0131 Veren<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #ff0000;\">Yarg\u0131tay Dairesi : 20. Ceza Dairesi<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #ff0000;\">Mahkemesi :A\u011f\u0131r Ceza<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #ff0000;\">Say\u0131s\u0131 : 255-4<\/span><\/p>\n<p>Uyu\u015fturucu madde ticareti yapma su\u00e7undan san\u0131k &#8230;&#8217;in, 5237 say\u0131l\u0131 TCK&#8217;n\u0131n 188\/3, 188\/4-a-b, 62, 52, 53 ve 63. maddeleri uyar\u0131nca 12 y\u0131l 6 ay hapis ve 100 TL adli para cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na, hak yoksunlu\u011funa ve mahsuba ili\u015fkin \u0130stanbul 19. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesince verilen 12.01.2016 tarihli ve 255-4 say\u0131l\u0131 h\u00fckm\u00fcn, san\u0131k ve m\u00fcdafisi taraf\u0131ndan da temyiz edilmesi \u00fczerine dosyay\u0131 inceleyen Yarg\u0131tay 20. Ceza Dairesince 09.06.2016 tarih ve 1507-3605 say\u0131 ile;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8220;Olu\u015fa ve dosya kapsam\u0131na g\u00f6re; san\u0131k ile &#8230; isimli \u015fahs\u0131n bir s\u00fcre pazarl\u0131k yap\u0131p para ve kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda parlak bir cisim al\u0131\u015f veri\u015fi yapt\u0131klar\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fclmesi \u00fczerine yakalanan &#8230; isimli \u015fah\u0131s ile san\u0131\u011f\u0131n yap\u0131lan \u00fcst aramas\u0131nda uyu\u015fturucu maddelerin ele ge\u00e7irildi\u011fi olayda; 2559 say\u0131l\u0131 PVSK&#8217;n\u0131n 9. maddesine g\u00f6re olay yeri ve tarihini kapsayacak nitelikte &#8216;\u00f6nleme aramas\u0131 karar\u0131&#8217; veya CMK\u2019n\u0131n 116, 117 ve 119. maddelerine uygun \u015fekilde al\u0131nm\u0131\u015f &#8216;adli arama karar\u0131&#8217; ya da &#8216;yaz\u0131l\u0131 adli arama emri&#8217; bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131larak sonucuna g\u00f6re san\u0131\u011f\u0131n hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken eksik ara\u015ft\u0131rma ile yaz\u0131l\u0131 \u015fekilde h\u00fck\u00fcm kurulmas\u0131&#8221; isabetsizli\u011finden bozulmas\u0131na karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ise 25.07.2016 tarih ve 74901 say\u0131 ile;<br \/>\n&#8220;&#8230;Yarg\u0131lama konusu olayda, san\u0131\u011f\u0131n uyu\u015fturucu madde sat\u0131\u015f\u0131 yaparken g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, bunun \u00fczerine yap\u0131lan \u00fcst aramas\u0131nda su\u00e7a konu uyu\u015fturucu maddelerin ele ge\u00e7irildi\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yarg\u0131tay 20. Ceza Dairesinin yarg\u0131lama konusu olayda, san\u0131\u011f\u0131n \u00fczerinde yap\u0131lan arama i\u00e7in, 2559 say\u0131l\u0131 PVSK&#8217;n\u0131n 9. maddesine g\u00f6re olay yeri ve tarihini kapsayacak nitelikte &#8216;\u00f6nleme aramas\u0131 karar\u0131&#8217; veya CMK\u2019n\u0131n 116, 117 ve 119. maddelerine uygun \u015fekilde al\u0131nm\u0131\u015f &#8216;adli arama karar\u0131&#8217; ya da &#8216;yaz\u0131l\u0131 adli arama emri&#8217; bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 isteyerek yerel mahkeme karar\u0131n\u0131 bozmas\u0131 yerinde de\u011fildir. Yarg\u0131lama konusu olayda herhangi bir arama karar\u0131na ihtiya\u00e7 yoktur. Arama karar\u0131n\u0131n dosyaya konulmas\u0131 gerekti\u011fine ili\u015fkin bozma ilam\u0131 yarg\u0131lamay\u0131 s\u00fcr\u00fcncemede b\u0131rakmaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yarg\u0131lama konusu olayda, kollu\u011fa bir b\u00f6lgede e\u015fk\u00e2li verilen bir \u015fahs\u0131n uyu\u015fturucu madde satt\u0131\u011f\u0131 ihbar\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bir b\u00f6lgede kimli\u011fi belli olmayan bir ki\u015fi taraf\u0131ndan uyu\u015fturucu madde sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin soyut istihbarat bilgisi arama karar\u0131 vermek i\u00e7in yeterli de\u011fildir. Bu husus Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fi&#8217;nin 6. maddesinde a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kald\u0131 ki somut olayda, kollu\u011fun ihbar\u0131n do\u011frulu\u011funu tespit i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlem s\u0131ras\u0131nda uyu\u015fturucu madde al\u0131\u015f veri\u015finin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi, di\u011fer bir deyi\u015fle arama karar\u0131n\u0131 gerektirmeyen su\u00e7\u00fcst\u00fc halinin oldu\u011fu da a\u00e7\u0131kt\u0131r. Yine makul \u015f\u00fcphe elde etmek i\u00e7in yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar esnas\u0131nda su\u00e7 delili ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lmas\u0131 halinde delilin ele ge\u00e7irili\u015f y\u00f6nteminin usul ve yasalara ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu kabul etmek ilgili Y\u00f6netmeli\u011fin 4, 6 ve 27. maddelerine a\u00e7\u0131k\u00e7a ayk\u0131r\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu nedenlerle bozma ilam\u0131na itiraz etmek gerekmi\u015ftir.<br \/>\nSonu\u00e7 ve \u0130stem: \u0130tiraz\u0131n kabul\u00fc ile; Dairenizin 09.06.2016 g\u00fcn ve 2016\/1507 Esas, 2016\/3605 Karar say\u0131l\u0131 karar\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve yerel mahkeme karar\u0131n\u0131n onanmas\u0131na karar verilmesi gerekti\u011fi&#8221; g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcyle itiraz kanun yoluna ba\u015fvurmu\u015ftur.<br \/>\nCMK&#8217;n\u0131n 308. maddesi uyar\u0131nca inceleme yapan Yarg\u0131tay 20. Ceza Dairesince 06.10.2016 tarih ve 2607-5035 say\u0131 ile; itiraz nedenlerinin yerinde g\u00f6r\u00fclmedi\u011finden bahisle Yarg\u0131tay Birinci Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6nderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca de\u011ferlendirilmi\u015f ve a\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle karara ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong><span style=\"color: #ff0000;\">T\u00dcRK M\u0130LLET\u0130 ADINA<\/span><\/strong><br \/>\n<strong><span style=\"color: #ff0000;\">CEZA GENEL KURULU KARARI<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6zel Daire ile Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 aras\u0131nda olu\u015fan ve Ceza Genel Kurulunca \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi gereken uyu\u015fmazl\u0131k; san\u0131\u011fa at\u0131l\u0131 uyu\u015fturucu madde ticareti yapma su\u00e7una ili\u015fkin olarak yap\u0131lan arama i\u015fleminin hukuka uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131, bu ba\u011flamda eksik ara\u015ft\u0131rma sonucu h\u00fck\u00fcm kurulup kurulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesine ili\u015fkindir.<br \/>\n\u0130ncelenen dosya kapsam\u0131ndan;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Olay, Yakalama, Muhafaza Alt\u0131na Alma ve Savc\u0131 G\u00f6r\u00fc\u015fme tutana\u011f\u0131na g\u00f6re; Narkotik \u015eube M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne ba\u011fl\u0131 ekipler taraf\u0131ndan yap\u0131lan istihbarat \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda, 28.09.2015 tarihinde saat 16.00 s\u0131ralar\u0131nda, Kubilay isimli, 20-25 ya\u015flar\u0131nda, 1.70 santimetre boylar\u0131nda, k\u0131sa sa\u00e7l\u0131, \u00fczerinde gri kap\u00fc\u015fon olan bir \u015fahs\u0131n, Fatih il\u00e7esi, Karag\u00fcmr\u00fck Mahallesi, T\u00fcrkistan ve K\u00fclahl\u0131 Sokaklar\u0131 kesi\u015fiminde uyu\u015fturucu madde ticareti yapt\u0131\u011f\u0131 bilgisinin elde edildi\u011fi, g\u00f6revlilerce ayn\u0131 g\u00fcn saat 18.45 s\u0131ralar\u0131nda s\u00f6z konusu adres ve civar\u0131nda gerekli g\u00fcvenlik \u00f6nlemleri ve tertibatlar\u0131 al\u0131narak soka\u011f\u0131n izlenmeye ba\u015fland\u0131\u011f\u0131, e\u015fk\u00e2le uyan Kubilay isimli \u015fahs\u0131n soka\u011f\u0131n k\u00f6\u015fesinde oturdu\u011fu g\u00f6r\u00fclerek takibe al\u0131nd\u0131\u011f\u0131, bir s\u00fcre sonra hakk\u0131nda kullanmak i\u00e7in uyu\u015fturucu madde bulundurma su\u00e7undan soru\u015fturma evresinde ay\u0131rma karar\u0131 verilen tan\u0131k&#8230;. Aksan&#8217;\u0131n gelip cebinden \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 paray\u0131 Kubilay isimli \u015fahsa verdi\u011finin, Kubilay isimli \u015fahs\u0131n ise ad\u0131 ge\u00e7ene parlak bir cisim verdi\u011finin g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, ard\u0131ndan tan\u0131k&#8230;.&#8217;un Fevzi Pa\u015fa Caddesine do\u011fru gitmesi \u00fczerine g\u00f6revlilerce durduruldu\u011fu, yap\u0131lan kaba \u00fcst aramas\u0131nda bir fi\u015fek h\u00e2linde al\u00fcminyum folyoya sar\u0131l\u0131 su\u00e7 konusu uyu\u015fturucu maddenin ele ge\u00e7irildi\u011fi, g\u00f6revlilerce ayn\u0131 g\u00fcn saat 19.30 s\u0131ralar\u0131nda s\u00f6z konusu yere d\u00f6n\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde e\u015fk\u00e2le uygun \u015fahs\u0131n soka\u011f\u0131n k\u00f6\u015fesinde bekledi\u011fi g\u00f6r\u00fclerek yan\u0131na gidildi\u011fi, yap\u0131lan kimlik kontrol\u00fcnde \u015fahs\u0131n san\u0131k &#8230; oldu\u011funun tespit edildi\u011fi, ad\u0131 ge\u00e7enin yap\u0131lan kaba \u00fcst aramas\u0131nda her biri al\u00fcminyum folyoya sar\u0131l\u0131 (6) fi\u015fek h\u00e2linde su\u00e7 konusu uyu\u015fturucu madde ile (2) adet tabletin ele ge\u00e7irildi\u011fi, konu hakk\u0131nda Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na bilgi verildi\u011finde san\u0131k hakk\u0131nda uyu\u015fturucu madde ticareti yapma su\u00e7undan i\u015flem yap\u0131lmas\u0131 talimat\u0131n\u0131n al\u0131nd\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130stanbul Kriminal Polis Laboratuvar\u0131nca d\u00fczenlenen 04.10.2015 tarihli uzmanl\u0131k raporuna g\u00f6re; hakk\u0131nda kullanma su\u00e7undan ay\u0131rma karar\u0131 verilen tan\u0131k &#8230; \u00fczerinde (1) fi\u015fek net 0,1 gram a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131ndaki madde ile san\u0131k &#8230; \u00fczerinde (6) fi\u015fek net 1 gram a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131ndaki maddelerin ADB-CHMINACA etken maddesini i\u00e7erdi\u011fi, ele ge\u00e7en tabletlerin ise uyu\u015fturucu ve uyar\u0131c\u0131 madde ihtiva etmedi\u011fi,<br \/>\n28.09.2015 tarihli canl\u0131 te\u015fhis tutana\u011f\u0131na g\u00f6re; hakk\u0131nda kullanmak i\u00e7in uyu\u015fturucu madde bulundurma su\u00e7undan ay\u0131rma karar\u0131 verilen tan\u0131k&#8230;.&#8217;un, kendisine g\u00f6sterilen 4 ki\u015fi aras\u0131ndan san\u0131k &#8230;&#8217;\u0131 g\u00f6sterip \u00fczerinde ele ge\u00e7en uyu\u015fturucu maddeyi bu \u015fah\u0131stan ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 beyan edip te\u015fhis etti\u011fi,<br \/>\nAnla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tan\u0131k &#8230; \u015f\u00fcpheli s\u0131fat\u0131yla kollukta ve mahkemede tan\u0131k olarak; 28.09.2015 tarihinde saat 18.40 s\u0131ralar\u0131nda Karag\u00fcmr\u00fck Mahallesi, T\u00fcrkistan Sokak \u00fczerine geldi\u011fini, kendisinden daha \u00f6nce de uyu\u015fturucu madde sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 san\u0131\u011f\u0131n yan\u0131na gidip uyu\u015fturucu madde almak i\u00e7in 20 TL verdi\u011fini, ald\u0131\u011f\u0131 uyu\u015fturucu maddeyi cebine koyup ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, yakla\u015f\u0131k 500-600 metre gittikten sonra polislerin kendisini durdurdu\u011funu, g\u00f6revlilerinin kendisinden ald\u0131\u011f\u0131 uyu\u015fturucu maddeyi \u00e7\u0131karmalar\u0131n\u0131 istediklerini, bunun \u00fczerine sigara paketi i\u00e7erisinde bulunan uyu\u015fturucu maddeyi \u00e7\u0131kar\u0131p r\u0131zas\u0131yla g\u00f6revlilere verdi\u011fini, daha sonra uyu\u015fturucu madde ald\u0131\u011f\u0131 san\u0131\u011f\u0131 te\u015fhis etti\u011fini, h\u00fck\u00fcmden sonra mahkemeye verdi\u011fi 22.01.2016 havale tarihli dilek\u00e7esinde farkl\u0131 olarak; kolluk\u00e7a d\u00fczenlenen tutanaklarda ihbar\u0131n kendisi taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirtildi\u011fini, ihbarda bulunmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bu durumun ger\u00e7e\u011fi yans\u0131tmad\u0131\u011f\u0131n\u0131,<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tan\u0131k Mehmet Bar\u0131\u015f; su\u00e7 tarihinde di\u011fer ekip arkada\u015flar\u0131 ile birlikte olay yerine gittiklerinde san\u0131k ile tan\u0131k&#8230;.&#8217;un birbirlerine bir \u015fey al\u0131p verdiklerini g\u00f6rd\u00fcklerini, ard\u0131ndan tan\u0131k&#8230;.&#8217;un \u00fczerinde uyu\u015fturucu madde bulduklar\u0131n\u0131, uyu\u015fturucu maddeyi tan\u0131\u011f\u0131n kendisinin mi verdi\u011fini yoksa arama sonucu mu ele ge\u00e7ti\u011fini hat\u0131rlamad\u0131\u011f\u0131n\u0131, benzer \u015fekilde bir \u00e7ok ki\u015fiyi yakalad\u0131klar\u0131 i\u00e7in al\u0131\u015fveri\u015f yaparken g\u00f6rd\u00fckleri ki\u015finin huzurda bulunan san\u0131k olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kesin olarak s\u00f6yleyemedi\u011fini, ancak kimli\u011fine g\u00f6re tutanak d\u00fczenlediklerini,<br \/>\n\u0130fade etmi\u015flerdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">San\u0131k &#8230;; olay g\u00fcn\u00fc saat 18.30 s\u0131ralar\u0131nda uyu\u015fturucu madde kullanmak i\u00e7in d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131, daha sonra bakkala gidip, i\u00e7ecek ve \u00e7ikolata alarak arka sokakta k\u00f6\u015fe ba\u015f\u0131na oturdu\u011funu, bu s\u0131rada polislerin yan\u0131na geldiklerini, yapt\u0131klar\u0131 aramada \u00fczerinde uyu\u015fturucu madde bulmalar\u0131 nedeniyle kendisini karakola getirdiklerini, kimseye uyu\u015fturucu madde satmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, tan\u0131k&#8230;.&#8217;u tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ad\u0131 ge\u00e7enin beyan\u0131n\u0131 kabul etmedi\u011fini, \u00fczerinde ele ge\u00e7en uyu\u015fturucu maddeyi tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131 ki\u015filerden yakaland\u0131\u011f\u0131 sokak civar\u0131nda kullanmak amac\u0131yla sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunmu\u015ftur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Uyu\u015fmazl\u0131k konular\u0131n\u0131n isabetli bir bi\u00e7imde \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi i\u00e7in &#8220;arama&#8221; tedbirinin hukuki niteli\u011fi ile bu tedbire h\u00e2kim olan genel ilkelere de\u011findikten sonra konuya ili\u015fkin anayasal ve kanuni d\u00fczenlemelerin incelenmesinde fayda bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #ff0000;\">A- Genel Olarak Koruma Tedbiri:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ceza muhakemesinin yap\u0131lmas\u0131n\u0131 veya yap\u0131lan muhakemenin sonunda verilecek karar\u0131n k\u00e2\u011f\u0131t \u00fczerinde kalmamas\u0131n\u0131 ve muhakeme masraflar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak amac\u0131yla, kural olarak ceza muhakemesinde karar verme yetkisini haiz olan yetkililer taraf\u0131ndan, gecikmede sak\u0131nca bulunan durumlarda ge\u00e7ici olarak ba\u015fvurulan ve h\u00fck\u00fcmden \u00f6nce baz\u0131 temel hak ve h\u00fcrriyetlere m\u00fcdahaleyi gerektiren kanuni \u00e7arelere &#8220;koruma tedbiri&#8221; denir. (Bahri \u00d6zt\u00fcrk, Behiye Eker Kazanc\u0131, Sesim Soyer G\u00fcle\u00e7, Ceza Muhakemesi Hukukunda Koruma Tedbirleri, Se\u00e7kin, 2013, 1. Bas\u0131, s.1)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Koruma tedbirleri genel itibar\u0131yla 5271 say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanununda d\u00fczenlenmi\u015ftir. Ceza Muhakemesi Kanununun Birinci Kitab\u0131n\u0131n D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc K\u0131sm\u0131 \u201cKoruma Tedbirleri\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131makta olup arama ve yakalama tedbirine de bu k\u0131s\u0131mda yer verilmi\u015ftir. Kanunun bu a\u00e7\u0131k d\u00fczenlemesine g\u00f6re arama ve yakalama birer koruma tedbiridir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Koruma tedbirleriyle \u00e7o\u011fu zaman hen\u00fcz ger\u00e7ekten bir su\u00e7un i\u015flenip i\u015flenmedi\u011fi ya da i\u015fleme muhatap olan \u015f\u00fcpheli taraf\u0131ndan i\u015flendi\u011fi yarg\u0131 karar\u0131 ile sabit olmad\u0131\u011f\u0131 h\u00e2lde, gecikmesinde sak\u0131nca bulunmas\u0131ndan dolay\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte hakl\u0131l\u0131kla yetinilerek gerek \u015f\u00fcphelinin gerekse \u015f\u00fcpheli stat\u00fcs\u00fcnde olmayan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filerin temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerine m\u00fcdahale edilmektedir. Bu nedenle koruma tedbirlerine \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc bir \u015fekilde, g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte hakl\u0131 olan ve gecikmesinde sak\u0131nca ya da tehlike bulunan h\u00e2llerde ba\u015fvurulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yakalama ve tutuklaman\u0131n esaslar\u0131, Anayasam\u0131z\u0131n 19. maddesinde \u201cKi\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 ile;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8220;Herkes ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fine sahiptir.<br \/>\n\u015eekil ve \u015fartlar\u0131 kanunda g\u00f6sterilen:<br \/>\nMahkemelerce verilmi\u015f h\u00fcrriyeti k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 cezalar\u0131n ve g\u00fcvenlik tedbirlerinin yerine getirilmesi; bir mahkeme karar\u0131n\u0131n veya kanunda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn gere\u011fi olarak ilgilinin yakalanmas\u0131 veya tutuklanmas\u0131; bir k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fcn g\u00f6zetim alt\u0131nda \u0131slah\u0131 veya yetkili merci \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 i\u00e7in verilen bir karar\u0131n yerine getirilmesi; toplum i\u00e7in tehlike te\u015fkil eden bir ak\u0131l hastas\u0131, uyu\u015fturucu madde veya alkol tutkunu, bir serseri veya hastal\u0131k yayabilecek bir ki\u015finin bir m\u00fcessesede tedavi, e\u011fitim veya \u0131slah\u0131 i\u00e7in kanunda belirtilen esaslara uygun olarak al\u0131nan tedbirin yerine getirilmesi; usul\u00fcne ayk\u0131r\u0131 \u015fekilde \u00fclkeye girmek isteyen veya giren, ya da hakk\u0131nda s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 etme yahut geri verme karar\u0131 verilen bir ki\u015finin yakalanmas\u0131 veya tutuklanmas\u0131; halleri d\u0131\u015f\u0131nda kimse h\u00fcrriyetinden yoksun b\u0131rak\u0131lamaz.<br \/>\nSu\u00e7lulu\u011fu hakk\u0131nda kuvvetli belirti bulunan ki\u015filer, ancak ka\u00e7malar\u0131n\u0131, delillerin yokedilmesini veya de\u011fi\u015ftirilmesini \u00f6nlemek maksad\u0131yla veya bunlar gibi tutuklamay\u0131 zorunlu k\u0131lan ve kanunda g\u00f6sterilen di\u011fer hallerde h\u00e2kim karar\u0131yla tutuklanabilir. H\u00e2kim karar\u0131 olmadan yakalama, ancak su\u00e7\u00fcst\u00fc halinde veya gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hallerde yap\u0131labilir; bunun \u015fartlar\u0131n\u0131 kanun g\u00f6sterir\u2026\u201d \u015feklinde d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ceza Muhakemesi Kanunu&#8217;nun 2. maddesinde ise su\u00e7\u00fcst\u00fcn\u00fcn tan\u0131m\u0131na yer verilmi\u015f, koruma tedbirleri ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda ayn\u0131 Kanun&#8217;un 90. maddesinde yakalama ve yakalanan ki\u015fi hakk\u0131nda yap\u0131lacak i\u015flemler d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8220;Madde 2: \u2026j) <strong><span style=\"color: #ff0000;\">Su\u00e7\u00fcst\u00fc:<\/span><\/strong><br \/>\n1. \u0130\u015flenmekte olan su\u00e7u,<br \/>\n2. Hen\u00fcz i\u015flenmi\u015f olan fiil ile fiilin i\u015flenmesinden sonra kolluk, su\u00e7tan zarar g\u00f6ren veya ba\u015fkalar\u0131 taraf\u0131ndan takip edilerek yakalanan ki\u015finin i\u015fledi\u011fi su\u00e7u,<br \/>\n3. Fiilin pek az \u00f6nce i\u015flendi\u011fini g\u00f6steren e\u015fya ve delille yakalanan kimsenin i\u015fledi\u011fi su\u00e7u\u2026ifade eder&#8221;<br \/>\nMaddedeki tan\u0131m do\u011frultusunda; \u00f6rne\u011fin failin ma\u011fduru b\u0131\u00e7aklamas\u0131 durumunda CMK&#8217;n\u0131n 2\/j-1; failin ma\u011fduru b\u0131\u00e7aklad\u0131ktan sonra takip \u00fczerine yakalanmas\u0131 durumunda CMK&#8217;n\u0131n 2\/j-2; failin b\u0131\u00e7aklama eyleminden hemen sonra elinde kanl\u0131 b\u0131\u00e7akla yakalanmas\u0131 durumunda ise CMK&#8217;n\u0131n 2\/j-3 maddesindeki su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2lleri s\u00f6z konusu olacakt\u0131r.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8220;Yakalama ve yakalanan ki\u015fi hakk\u0131nda yap\u0131lacak i\u015flemler<br \/>\nMadde 90: (1) A\u015fa\u011f\u0131da belirtilen h\u00e2llerde, herkes taraf\u0131ndan ge\u00e7ici olarak yakalama yap\u0131labilir:<br \/>\na) Ki\u015fiye su\u00e7u i\u015flerken rastlanmas\u0131.<br \/>\nb) Su\u00e7\u00fcst\u00fc bir fiilden dolay\u0131 izlenen ki\u015finin ka\u00e7mas\u0131 olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 veya hemen kimli\u011fini belirleme olana\u011f\u0131n\u0131n bulunmamas\u0131.<br \/>\n(2) Kolluk g\u00f6revlileri, tutuklama karar\u0131 veya yakalama emri d\u00fczenlenmesini gerektiren ve gecikmesinde sak\u0131nca bulunan h\u00e2llerde; Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na veya \u00e2mirlerine derh\u00e2l ba\u015fvurma olana\u011f\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131 takdirde, yakalama yetkisine sahiptirler.<br \/>\n(3) Soru\u015fturma ve kovu\u015fturmas\u0131 \u015fik\u00e2yete ba\u011fl\u0131 olmakla birlikte, \u00e7ocuklara, beden veya ak\u0131l hastal\u0131\u011f\u0131, mal\u00fbll\u00fck veya g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fckleri nedeniyle kendilerini idareden aciz bulunanlara kar\u015f\u0131 i\u015flenen su\u00e7\u00fcst\u00fc hallerinde ki\u015finin yakalanmas\u0131 \u015fik\u00e2yete ba\u011fl\u0131 de\u011fildir.<br \/>\n(4) Kolluk, yakaland\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada ka\u00e7mas\u0131n\u0131, kendisine veya ba\u015fkalar\u0131na zarar vermesini \u00f6nleyecek tedbirleri ald\u0131ktan sonra, yakalanan ki\u015fiye kanun\u00ee haklar\u0131n\u0131 derhal bildirir.<br \/>\n(5) Birinci f\u0131kraya g\u00f6re yakalan\u0131p kollu\u011fa teslim edilen veya ikinci f\u0131kra uyar\u0131nca g\u00f6revlilerce yakalanan ki\u015fi ve olay hakk\u0131nda Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na hemen bilgi verilerek, emri do\u011frultusunda i\u015flem yap\u0131l\u0131r.<br \/>\n(6) Yakalama emrine konu i\u015flemin yerine getirilmesi nedeniyle yakalama emrinin \u00e7\u0131kar\u0131lma amac\u0131n\u0131n ortadan kalkmas\u0131 durumunda mahkeme, h\u00e2kim veya Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan yakalama emrinin derh\u00e2l iadesi istenir&#8221; \u015feklindedir. Madde gere\u011fince; ki\u015fiye bir su\u00e7 i\u015flerken rastlanmas\u0131 veya su\u00e7\u00fcst\u00fc bir fiilden dolay\u0131 izlenen ki\u015finin ka\u00e7mas\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesi veya kimli\u011finin hemen belirlenmesinin m\u00fcmk\u00fcn olmamas\u0131 h\u00e2llerinde herkesin ge\u00e7ici olarak yakalama yetkisi bulunmaktad\u0131r. Kolluk g\u00f6revlileri, hakk\u0131nda tutuklama karar\u0131 veya yakalama emri d\u00fczenlenmesini gerektiren ve gecikmesinde sak\u0131nca bulunan h\u00e2llerde; Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na veya amirlerine ula\u015fma imk\u00e2nlar\u0131n\u0131n bulunmamas\u0131 durumunda yakalama yetkisine sahiptirler. Kolluk, yakalad\u0131\u011f\u0131 ki\u015finin ka\u00e7mas\u0131n\u0131, kendisine ya da ba\u015fkalar\u0131na zarar vermesini \u00f6nleyecek tedbirleri almal\u0131, hemen Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na haber vermeli ve emirleri do\u011frultusunda i\u015flem yapmal\u0131d\u0131r.<br \/>\n2559 say\u0131l\u0131 PVSK&#8217;n\u0131n 13. maddesinde de polise, su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2linde veya gecikmesinde sak\u0131nca bulunan di\u011fer h\u00e2llerde su\u00e7 i\u015flendi\u011fine veya su\u00e7a te\u015febb\u00fcs edildi\u011fine dair haklar\u0131nda kuvvetli iz, eser, emare veya delil bulunan \u015f\u00fcphelileri yakalama yetkisi verilmi\u015ftir.<br \/>\nPVSK&#8217;n\u0131n su\u00e7 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan 13. maddesi;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8220;Polis,<br \/>\nA) Su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2linde veya gecikmesinde sak\u0131nca bulunan di\u011fer h\u00e2llerde su\u00e7 i\u015flendi\u011fine veya su\u00e7a te\u015febb\u00fcs edildi\u011fine dair haklar\u0131nda kuvvetli iz, eser, emare veya delil bulunan \u015f\u00fcphelileri,<br \/>\nB) Haklar\u0131nda yetkili mercilerce verilen yakalama veya tutuklama karar\u0131 bulunanlar\u0131,<br \/>\nC) Halk\u0131n rahat\u0131n\u0131 bozacak veya rezalet \u00e7\u0131karacak derecede sarho\u015f olanlar\u0131 veya sarho\u015fluk h\u00e2linde ba\u015fkalar\u0131na sald\u0131ranlar\u0131, yap\u0131lan uyar\u0131lara ra\u011fmen bu hareketlerine devam edenler ile ba\u015fkalar\u0131na sald\u0131rmaya yeltenenleri ve kavga edenleri,<br \/>\nD) Usul\u00fcne ayk\u0131r\u0131 \u015fekilde \u00fclkeye giren ya da haklar\u0131nda s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 etme veya geri verme karar\u0131 al\u0131nanlar\u0131,<br \/>\nE) Polisin kanunlara uygun olarak ald\u0131\u011f\u0131 tedbirlere kar\u015f\u0131 gelenleri, direnenleri ve g\u00f6rev yapmas\u0131n\u0131 engelleyenleri,<br \/>\nF) Bir kurumda tedavi, e\u011fitim ve \u0131slah\u0131 i\u00e7in kanunlarla ve bu Kanunun uygulanmas\u0131n\u0131 g\u00f6steren t\u00fcz\u00fckte belirtilen esaslara uygun olarak al\u0131nan tedbirlerin yerine getirilmesi amac\u0131yla, toplum i\u00e7in tehlike te\u015fkil eden ak\u0131l hastas\u0131, uyu\u015fturucu madde veya alkol ba\u011f\u0131ml\u0131s\u0131 serseri veya hastal\u0131k bula\u015ft\u0131rabilecek ki\u015fileri,<br \/>\nG) Haklar\u0131nda g\u00f6zetim alt\u0131nda \u0131slah\u0131na veya yetkili merci \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131na karar verilen k\u00fc\u00e7\u00fckleri,<br \/>\nH) (Ek: 27\/3\/2015-6638\/2 md.) Ba\u015fkalar\u0131n\u0131n can g\u00fcvenli\u011fini tehlikeye d\u00fc\u015f\u00fcrenleri, eylemin veya durumun niteli\u011fine g\u00f6re; koruma alt\u0131na al\u0131r, uzakla\u015ft\u0131r\u0131r ya da yakalar ve gerekli kanuni i\u015flemleri yapar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yakalanmas\u0131 belirli bir usule ba\u011flanm\u0131\u015f ki\u015filerle ilgili kanun h\u00fck\u00fcmleri sakl\u0131d\u0131r. Yakalanan ki\u015filerin ka\u00e7mas\u0131 veya sald\u0131r\u0131da bulunmas\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesi bak\u0131m\u0131ndan ki\u015finin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na zarar vermeyecek \u015fekilde her t\u00fcrl\u00fc tedbir al\u0131nabilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yakalanan ki\u015filere, yakalama sebebi herhalde yaz\u0131l\u0131 ve bunun m\u00fcmk\u00fcn olmamas\u0131 h\u00e2linde s\u00f6zl\u00fc olarak derhal; toplu su\u00e7larda ise en ge\u00e7 bu ki\u015filer h\u00e2kim huzuruna \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131ncaya kadar bildirilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ki\u015finin yakaland\u0131\u011f\u0131, istedi\u011fi kanun\u00ee yak\u0131nlar\u0131na derhal bildirilir.<br \/>\nYakalananlardan,<br \/>\nA) Uyu\u015fturucu madde kullanm\u0131\u015f olanlar ile sarho\u015f olanlar\u0131n,<br \/>\nB) Zor kullan\u0131larak yakalananlar\u0131n,<br \/>\nC) Haklar\u0131nda su\u00e7 soru\u015fturmas\u0131 yap\u0131lacak olan \u015f\u00fcpheli ve san\u0131klar\u0131n,<br \/>\nYakalanma an\u0131ndaki sa\u011fl\u0131k durumlar\u0131 tabip raporuyla tespit edilir.<br \/>\nYakalanan ki\u015filerden su\u00e7 i\u015fledi\u011fi \u015f\u00fcphesi alt\u0131nda olanlar adl\u00ee mercilere sevk edilir. Haklar\u0131nda \u0131slah veya tedavi tedbiri al\u0131nmas\u0131 gerekenler, ilgili kurum yetkilileri taraf\u0131ndan teslim al\u0131n\u0131r. Yakalama sebebi ortadan kalkanlar derhal serbest b\u0131rak\u0131l\u0131r&#8230;&#8221; \u015feklinde d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Arama ve elkoyman\u0131n esaslar\u0131; Anayasam\u0131z\u0131n 20. maddesinde &#8220;\u00d6zel hayat\u0131n gizlili\u011fi&#8221;, 21. maddesinde ise &#8220;Konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131&#8221; ba\u015fl\u0131klar\u0131 alt\u0131nda d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Anayasam\u0131z\u0131n 20. maddesi;<br \/>\n&#8220;Herkes, \u00f6zel hayat\u0131na ve aile hayat\u0131na sayg\u0131 g\u00f6sterilmesini isteme hakk\u0131na sahiptir. \u00d6zel hayat\u0131n ve aile hayat\u0131n\u0131n gizlili\u011fine dokunulamaz.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mill\u00ee g\u00fcvenlik, kamu d\u00fczeni, su\u00e7 i\u015flenmesinin \u00f6nlenmesi, genel sa\u011fl\u0131k ve genel ahl\u00e2k\u0131n korunmas\u0131 veya ba\u015fkalar\u0131n\u0131n hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin korunmas\u0131 sebeplerinden biri veya birka\u00e7\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak, usul\u00fcne g\u00f6re verilmi\u015f h\u00e2kim karar\u0131 olmad\u0131k\u00e7a; yine bu sebeplere ba\u011fl\u0131 olarak gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hallerde de kanunla yetkili k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f merciin yaz\u0131l\u0131 emri bulunmad\u0131k\u00e7a; kimsenin \u00fcst\u00fc, \u00f6zel k\u00e2\u011f\u0131tlar\u0131 ve e\u015fyas\u0131 aranamaz ve bunlara el konulamaz. Yetkili merciin karar\u0131 yirmid\u00f6rt saat i\u00e7inde g\u00f6revli h\u00e2kimin onay\u0131na sunulur. H\u00e2kim, karar\u0131n\u0131 el koymadan itibaren k\u0131rksekiz saat i\u00e7inde a\u00e7\u0131klar; aksi halde, el koyma kendili\u011finden kalkar&#8230;\u201d<br \/>\n21. maddesi ise;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cKimsenin konutuna dokunulamaz. Mill\u00ee g\u00fcvenlik, kamu d\u00fczeni, su\u00e7 i\u015flenmesinin \u00f6nlenmesi, genel sa\u011fl\u0131k ve genel ahl\u00e2k\u0131n korunmas\u0131 veya ba\u015fkalar\u0131n\u0131n hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin korunmas\u0131 sebeplerinden biri veya birka\u00e7\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak usul\u00fcne g\u00f6re verilmi\u015f h\u00e2kim karar\u0131 olmad\u0131k\u00e7a; yine bu sebeplere ba\u011fl\u0131 olarak gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hallerde de kanunla yetkili k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f merciin yaz\u0131l\u0131 emri bulunmad\u0131k\u00e7a; kimsenin konutuna girilemez, arama yap\u0131lamaz ve buradaki e\u015fyaya el konulamaz. Yetkili merciin karar\u0131 yirmid\u00f6rt saat i\u00e7inde g\u00f6revli h\u00e2kimin onay\u0131na sunulur. H\u00e2kim, karar\u0131n\u0131 el koymadan itibaren k\u0131rksekiz saat i\u00e7inde a\u00e7\u0131klar; aksi halde, el koyma kendili\u011finden kalkar\u201d h\u00fck\u00fcmlerini amirdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Anayasam\u0131z\u0131n 13. maddesindeki d\u00fczenleme ile temel hak ve h\u00fcrriyetlerin s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131 anayasal g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f ve belli \u015fartlara tabi k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu d\u00fczenlemeye g\u00f6re; temel hak ve h\u00fcrriyetler, \u00f6zlerine dokunulmaks\u0131z\u0131n yaln\u0131zca Anayasan\u0131n ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere ba\u011fl\u0131 olarak ve ancak kanunla s\u0131n\u0131rlanabilir. Bu s\u0131n\u0131rlamalar ise Anayasam\u0131z\u0131n s\u00f6z\u00fcne ve ruhuna, demokratik toplum d\u00fczeninin ve l\u00e2ik Cumhuriyetin gereklerine ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkesine ayk\u0131r\u0131 olamaz.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #ff0000;\">B- Koruma Tedbiri Olarak Arama ve \u00c7e\u015fitleri:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #ff0000;\">1. Arama Kavram\u0131<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Arama; &#8220;arama i\u015fi, taharri, birini veya bir \u015feyi bulmaya \u00e7al\u0131\u015fmak, ara\u015ft\u0131rmak, yoklamak\u201d anlamlar\u0131na gelmektedir.(T\u00fcrk\u00e7e S\u00f6zl\u00fck, T\u00fcrk Dil Kurumu Yay\u0131nlar\u0131, 2009, s.113)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Arama, gizli olan\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmak i\u00e7in y\u00fcr\u00fct\u00fclen bir faaliyet oldu\u011fundan g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclen veya a\u00e7\u0131kta b\u0131rak\u0131lan \u015feyler araman\u0131n konusu olamaz. \u00d6rne\u011fin; bir polis memurunun, yayalar ya da di\u011fer ara\u00e7lar bak\u0131m\u0131ndan tehlike olu\u015fturacak \u015fekilde kullan\u0131lmas\u0131 nedeniyle durdurdu\u011fu bir arac\u0131n arka koltu\u011funda, uyu\u015fturucu madde veya tabanca g\u00f6rmesi \u00fczerine bunlara el koymas\u0131 arama olarak kabul edilmemektedir. (Veli \u00d6zer \u00d6zbek, Ceza Muhakemesinde Koruma Tedbiri Olarak Arama, Se\u00e7kin, 1999, 1. Bas\u0131, s.18)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Arama; ki\u015filerin konutlar\u0131, i\u015f yerleri, ara\u00e7lar\u0131, di\u011fer yerleri, \u00fcstleri, e\u015fyalar\u0131, \u00f6zel k\u00e2\u011f\u0131tlar\u0131, kulland\u0131klar\u0131 bilgisayar ve bilgisayar programlar\u0131 ile k\u00fct\u00fckleri \u00fczerinde yap\u0131lmaktad\u0131r. Ki\u015finin \u00fcst\u00fcnde yap\u0131lan araman\u0131n beden muayenesi boyutuna varmamas\u0131 gerekir. Zira, beden muayenesi ve v\u00fccuttan \u00f6rnek al\u0131nmas\u0131 aramadan farkl\u0131 h\u00fck\u00fcmlere t\u00e2bi k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f olup cinsel organlar veya an\u00fcs b\u00f6lgesine bak\u0131lmas\u0131 i\u00e7 beden muayenesi say\u0131lmaktad\u0131r. Bu b\u00f6lgeler haricindeki a\u011f\u0131z, koltuk alt\u0131 gibi beden bo\u015fluklar\u0131 ile ayak, kol, sa\u00e7 aras\u0131 gibi v\u00fccut b\u00f6lgelerine t\u0131bbi ara\u00e7 veya y\u00f6ntemler kullan\u0131lmaks\u0131z\u0131n bak\u0131lmas\u0131 arama h\u00fck\u00fcmlerine tabidir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Aramaya ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler sadece Ceza Muhakemesi Kanunu&#8217;nda d\u00fczenlenmi\u015f de\u011fildir. Arama i\u015fleminin yap\u0131l\u0131\u015f\u0131na ili\u015fkin usulleri ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak d\u00fczenleyen Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fi&#8217;nin 3. maddesinde yer verildi\u011fi \u00fczere 2559 say\u0131l\u0131 Polis Vazife ve Sal\u00e2hiyet Kanunu, 2803 say\u0131l\u0131 Jandarma Te\u015fkil\u00e2t, G\u00f6rev ve Yetkileri Kanunu, 2692 say\u0131l\u0131 Sahil G\u00fcvenlik Komutanl\u0131\u011f\u0131 Kanunu, 5607 say\u0131l\u0131 Ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131kla M\u00fccadele Kanunu, 5442 say\u0131l\u0131 \u0130l \u0130daresi Kanunu, 6222 say\u0131l\u0131 Sporda \u015eiddet ve D\u00fczensizli\u011fin \u00d6nlenmesine Dair Kanun, 5188 say\u0131l\u0131 \u00d6zel G\u00fcvenlik Hizmetlerine Dair Kanun, 5253 say\u0131l\u0131 Dernekler Kanunu, 2935 say\u0131l\u0131 Ola\u011fan\u00fcst\u00fc H\u00e2l Kanunu, 1402 say\u0131l\u0131 S\u0131k\u0131y\u00f6netim Kanunu ile 485 say\u0131l\u0131 G\u00fcmr\u00fck M\u00fcste\u015farl\u0131\u011f\u0131n\u0131n Te\u015fkil\u00e2t ve G\u00f6revleri Hakk\u0131nda Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararnamede de bu hususta kurallar vazedilmi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #ff0000;\">2. Arama \u00c7e\u015fitleri<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Arama, amac\u0131na g\u00f6re &#8220;adli arama&#8221; ve &#8220;\u00f6nleme aramas\u0131&#8221; olarak ikiye ayr\u0131lmaktad\u0131r. Arama \u015f\u00fcpheli veya san\u0131\u011f\u0131 ya da bir delili elde etme amac\u0131yla yap\u0131labilece\u011fi gibi, bir su\u00e7un i\u015flenmesini veya bir tehlikeyi \u00f6nlemek amac\u0131yla da yap\u0131labilir. Birinci t\u00fcr aramaya &#8220;adli arama&#8221;, ikinci t\u00fcr aramaya ise &#8220;\u00f6nleme aramas\u0131&#8221; denilmektedir. Bu itibarla arama hem koruma, hem de \u00f6nleme tedbiridir. Her iki t\u00fcr arama aras\u0131nda ortak \u00f6zellikler bulunmakla birlikte hukuk\u00ee nitelikleri, t\u00e2bi olduklar\u0131 kanuni d\u00fczenlemeler ve kapsamlar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemli farkl\u0131l\u0131klar da bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #ff0000;\">a. \u00d6nleme Aramas\u0131<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Genel emniyet ve asayi\u015fin korunmas\u0131 ile tehlikelerin \u00f6nlenmesi amac\u0131yla ba\u015fvurulan \u00f6nleme aramas\u0131; 2559 say\u0131l\u0131 PVSK&#8217;n\u0131n 9 ve Adl\u00ee ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fi&#8217;nin 18-26. maddelerinde d\u00fczenlenmi\u015f olup Y\u00f6netmeli\u011fin 19. maddesinde; &#8220;Mill\u00ee g\u00fcvenlik ve kamu d\u00fczeninin, genel sa\u011fl\u0131k ve genel ahl\u00e2k\u0131n veya ba\u015fkalar\u0131n\u0131n hak ve h\u00fcrriyetlerinin korunmas\u0131, su\u00e7 i\u015flenmesinin \u00f6nlenmesi, ta\u015f\u0131nmas\u0131 veya bulundurulmas\u0131 yasak olan her t\u00fcrl\u00fc sil\u00e2h, patlay\u0131c\u0131 madde veya e\u015fyan\u0131n tespiti amac\u0131yla, h\u00e2kim karar\u0131 veya gecikmesinde sak\u0131nca bulunan h\u00e2llerde m\u00fclk\u00ee \u00e2mirin yaz\u0131l\u0131 emriyle ikinci f\u0131krada belirtilen yerlerde, ki\u015filerin \u00fcstlerinde, arac\u0131nda, \u00f6zel k\u00e2\u011f\u0131tlar\u0131nda ve e\u015fyas\u0131nda yap\u0131lan arama i\u015flemidir&#8221; \u015feklinde tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylelikle kamu g\u00fcvenli\u011fi ile d\u00fczenini bozabilecek ki\u015fi ve e\u015fya bulunarak muhtemel bir zarar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesine veya su\u00e7 i\u015flenmesine engel olunarak toplum yak\u0131n bir tehlikeden korunacakt\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6nleme aramas\u0131na karar verilebilmesi i\u00e7in belirtilen konulara ili\u015fkin somut ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir bir tehlike olmas\u0131 gerekir. 2559 say\u0131l\u0131 PVSK bu nitelikteki tehlike h\u00e2lini &#8220;makul sebep&#8221; olarak ifade etmektedir. Su\u00e7 delillerinin elde edilebilece\u011fi hususunda somut olgulara dayal\u0131 &#8220;makul \u015f\u00fcphe&#8221; ile \u00f6nleme aramas\u0131ndaki &#8220;makul sebep&#8221; farkl\u0131 kavramlard\u0131r. &#8220;Makul sebep&#8221; konunun uzmanlar\u0131 taraf\u0131ndan ortak g\u00f6r\u00fc\u015fle anlamland\u0131r\u0131l\u0131p de\u011ferlendirilen bir olgu iken &#8220;makul \u015f\u00fcphe&#8221; \u00e7ok say\u0131daki s\u0131radan insan\u0131n somut bir olguyu ayn\u0131 y\u00f6nde de\u011ferlendirmeleri h\u00e2lidir. (Feridun Yenisey, Ay\u015fe Nuho\u011flu, Ceza Muhakemesi Hukuku Ders Kitab\u0131, Se\u00e7kin, 4. Bask\u0131, 2016, s. 381-382)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6nleme aramas\u0131 ancak kanunda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen yerlerde yap\u0131labilir. 2559 say\u0131l\u0131 PVSK&#8217;n\u0131n 9. maddesinde somut ve yak\u0131n bir tehlikenin ba\u015f g\u00f6sterebilece\u011fi alanlar esas al\u0131nmak suretiyle \u00f6nleme aramas\u0131 yap\u0131labilecek yerler tek tek say\u0131lm\u0131\u015f olup buna g\u00f6re \u00f6nleme aramas\u0131;<br \/>\n1) 2911 say\u0131l\u0131 Toplant\u0131 ve G\u00f6steri Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fleri Kanunu kapsam\u0131na giren toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015flerinin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yerde veya yak\u0131n \u00e7evresinde,<br \/>\n2) \u00d6zel hukuk t\u00fczel ki\u015fileri ile kamu kurumu niteli\u011findeki meslek kurulu\u015flar\u0131 veya sendikalar\u0131n genel kurul toplant\u0131lar\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yerin yak\u0131n \u00e7evresinde,<br \/>\n3) Halk\u0131n topluca bulundu\u011fu veya toplanabilece\u011fi yerlerde,<br \/>\n4) E\u011fitim ve \u00f6\u011fretim \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in her derecede e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim kurumlar\u0131n\u0131n idarecilerinin talebiyle ve kurumun imk\u00e2nlar\u0131yla \u00f6nlenmesi m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fclmeyen olaylar\u0131n \u00e7\u0131kmas\u0131 ihtimali kar\u015f\u0131s\u0131nda rekt\u00f6r, acele h\u00e2llerde de dekan veya ba\u011fl\u0131 kurulu\u015f yetkililerinin kolluktan yard\u0131m istemeleri h\u00e2linde, girilecek y\u00fcksek \u00f6\u011fretim kurumlar\u0131n\u0131n i\u00e7inde, bunlar\u0131n yak\u0131n \u00e7evreleri ile giri\u015f ve \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131nda,<br \/>\n5) Umum\u00ee veya umuma a\u00e7\u0131k yerlerde,<br \/>\n6) Her t\u00fcrl\u00fc toplu ta\u015f\u0131ma ara\u00e7lar\u0131nda, seyreden ta\u015f\u0131tlarda yap\u0131labilecektir.<br \/>\nKonutta, yerle\u015fim yerinde, kamuya a\u00e7\u0131k olmayan i\u015fyerlerinde ve eklentilerinde hi\u00e7bir \u015fekilde \u00f6nleme aramas\u0131 yap\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmay\u0131p bu yerlerde \u015fartlar\u0131 varsa ancak adli arama yap\u0131labilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6nleme aramas\u0131 idari bir i\u015flem olsa da kural olarak h\u00e2kim karar\u0131yla yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Kolluk taraf\u0131ndan somut tehlikenin olu\u015ftu\u011funu g\u00f6steren belirlemeler \u00f6nceden tespit edilip araman\u0131n yap\u0131lmas\u0131 \u00f6nerilen yer ve zaman ile birlikte o yer m\u00fclk\u00ee \u00e2mirine yaz\u0131l\u0131 olarak iletilir. \u0130llerde vali veya bu konuda yetkilendirdi\u011fi yard\u0131mc\u0131s\u0131 ve il\u00e7elerde ise kaymakam\u0131 ifade eden m\u00fclki amir, kollu\u011fun talebini uygun bulursa h\u00e2kimden arama karar\u0131 talep eder; ancak gecikmesinde sak\u0131nca bulunan h\u00e2llerde kendisi de yaz\u0131l\u0131 arama emri verebilir. \u00d6nleme aramas\u0131 karar\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131nda ve icras\u0131nda Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n herhangi bir g\u00f6rev ve fonksiyonu yoktur. Kollu\u011fun kendi i\u00e7indeki birim amirlerinin emri ile \u00f6nleme aramas\u0131 yap\u0131lamaz. Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fi&#8217;nin 4. maddesi uyar\u0131nca, \u00f6nleme aramas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan gecikmesinde sak\u0131nca bulunan h\u00e2l; derh\u00e2l i\u015flem yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 takdirde, mill\u00ee g\u00fcvenlik ve kamu d\u00fczeninin, genel sa\u011fl\u0131k ve genel ahl\u00e2k\u0131n veya ba\u015fkalar\u0131n\u0131n hak ve h\u00fcrriyetlerinin korunmas\u0131n\u0131n tehlikeye girmesi veya zarar g\u00f6rmesi, su\u00e7 i\u015flenmesinin \u00f6nlenememesi, ta\u015f\u0131nmas\u0131 veya bulundurulmas\u0131 yasak olan her t\u00fcrl\u00fc sil\u00e2h, patlay\u0131c\u0131 madde veya e\u015fyan\u0131n tespit edilememesi ihtim\u00e2linin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 ve gerekti\u011finde h\u00e2kimden karar almak i\u00e7in vakit bulunmamas\u0131 h\u00e2lini ifade etmektedir. 2559 say\u0131l\u0131 PVSK&#8217;n\u0131n 9\/6. maddesi uyar\u0131nca spor kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131, miting, konser, festival, toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn d\u00fczenlendi\u011fi veya aniden topluluklar\u0131n olu\u015ftu\u011fu h\u00e2llerde gecikmesinde sak\u0131nca bulunan h\u00e2lin bulundu\u011fu kabul edilmektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6nleme aramas\u0131 karar\u0131nda veya emrinde; araman\u0131n sebebi, konusu ve kapsam\u0131, araman\u0131n yap\u0131laca\u011f\u0131 yer, araman\u0131n yap\u0131laca\u011f\u0131 zaman ve ge\u00e7erli olaca\u011f\u0131 s\u00fcre belirtilmelidir. \u00d6nleme aramas\u0131nda gece ile ilgili bir istisnaya yer verilmedi\u011finden her zaman yap\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00d6nleme aramas\u0131 karar\u0131n\u0131n ge\u00e7erli olaca\u011f\u0131 s\u00fcrenin s\u0131n\u0131r\u0131 ile ilgili olarak da mevzuatta k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 bir h\u00fck\u00fcm bulunmamaktad\u0131r. Zira \u00f6nleme aramas\u0131n\u0131n ge\u00e7erli olaca\u011f\u0131 s\u00fcre, karar verilmesine dayanak te\u015fkil eden makul sebebin niteli\u011fine g\u00f6re de\u011fi\u015fkenlik arz edebilmektedir. \u00d6rne\u011fin; olimpiyat oyunlar\u0131 gibi iki ya da \u00fc\u00e7 hafta s\u00fcrecek ve d\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ok \u00fclkesinden sporcu ve izleyicilerin kat\u0131laca\u011f\u0131 bir spor organizasyonunda ya\u015fanabilecek kamu d\u00fczenini bozucu nitelikteki olaylar\u0131n ve su\u00e7 i\u015flenmesinin \u00f6nlenmesi amac\u0131yla makul sebep olu\u015fmas\u0131 h\u00e2linde yap\u0131lacak bir \u00f6nleme aramas\u0131n\u0131n ge\u00e7erlilik s\u00fcresi organizasyon s\u00fcresi kadar olabilece\u011fi gibi, ba\u015fka olaylarda duruma g\u00f6re bir g\u00fcn s\u00fcreli, hatta saatli \u00f6nleme aramas\u0131 kararlar\u0131n\u0131n verilmesi de m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Her h\u00e2l\u00fckarda bu s\u00fcrenin araman\u0131n hakl\u0131 k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u00fcreden fazla olmamas\u0131 laz\u0131md\u0131r. \u00d6nleme aramas\u0131n\u0131n da ki\u015filerin temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerine bir m\u00fcdahale niteli\u011finde bulunmas\u0131 nedeniyle, makul bir sebep olmad\u0131\u011f\u0131 h\u00e2lde verilen uzun s\u00fcreli \u00f6nleme aramas\u0131 karar\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcrde yasal olsa bile hukuka uygun olmayacakt\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde makul bir sebep yokken belli periyotlarla yenilenmek suretiyle s\u00fcreklilik arzedecek ve genel arama izlenimi verecek \u015fekilde \u00f6nleme aramas\u0131 karar\u0131 verilmesi de hukuka ayk\u0131r\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6nleme aramas\u0131n\u0131n nas\u0131l icra edilece\u011fi hususunda 2559 say\u0131l\u0131 PVSK&#8217;da ve Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fi&#8217;nde \u00f6zel bir d\u00fczenleme bulunmamaktad\u0131r. Y\u00f6netmeli\u011fin &#8220;Aramalar\u0131n Yap\u0131lma \u015eekli&#8221; ba\u015fl\u0131kl\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fcndeki h\u00fck\u00fcmler hem adli hem de \u00f6nleme aramas\u0131 i\u00e7in ge\u00e7erli ortak h\u00fck\u00fcmlerdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6nleme aramas\u0131 sonucunda bir su\u00e7 unsuruna veya deliline rastlan\u0131rsa koruma alt\u0131na al\u0131nacak ve durum Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na derh\u00e2l bildirilerek elkoyma i\u015flemini ger\u00e7ekle\u015ftirmek \u00fczere Cumhuriyet savc\u0131s\u0131ndan yeni bir yaz\u0131l\u0131 emir istenecektir. Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na ula\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 h\u00e2llerde kolluk \u00e2mirinin yaz\u0131l\u0131 emriyle de elkoyma yap\u0131labilecektir. H\u00e2kim karar\u0131 olmaks\u0131z\u0131n yap\u0131lan elkoyma i\u015flemi, yirmid\u00f6rt saat i\u00e7inde g\u00f6revli h\u00e2kimin onay\u0131na sunulmal\u0131d\u0131r. \u00d6nleme aramas\u0131n\u0131n konusu ve kapsam\u0131 i\u00e7inde olan ancak su\u00e7 unsuru olu\u015fturmayan \u00f6rne\u011fin, bozuk para, \u00e7akmak gibi bir e\u015fya ise ge\u00e7ici olarak koruma alt\u0131na al\u0131n\u0131r ve aramaya sebep te\u015fkil eden husus sona erdi\u011finde ilgiliye teslim edilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6nleme aramas\u0131n\u0131n sonucu arama karar\u0131 veya emri veren merci veya makama bildirilir. Ayr\u0131ca arama s\u0131ras\u0131nda su\u00e7 unsuruna rastlan\u0131lm\u0131\u015fsa bununla ilgili \u00f6zel olarak \u00f6nleme aramas\u0131 tutana\u011f\u0131 haz\u0131rlan\u0131r. Bu tutanakta adli arama tutana\u011f\u0131nda oldu\u011fu gibi arama karar\u0131n\u0131n tarih ve say\u0131s\u0131, h\u00e2kim karar\u0131 yoksa verilmi\u015f olan yaz\u0131l\u0131 emrin tarih ve say\u0131s\u0131 ile emri veren merci, araman\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yer, tarih ve saat, araman\u0131n konusu, aranan ki\u015finin kimlik bilgileri, ad\u0131n\u0131 s\u00f6ylemedi\u011fi takdirde e\u015fk\u00e2l bilgileri, arama yap\u0131lan yerin adresi, ara\u00e7ta arama yap\u0131lm\u0131\u015fsa araman\u0131n mevkii ve arac\u0131n bilgileri, araman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131, elkonulan su\u00e7 e\u015fyas\u0131 varsa buna ili\u015fkin belirleyici bilgiler, aramada yakalanan ki\u015filer varsa kimlik bilgileri, kimli\u011fi belirlenemiyorsa e\u015fk\u00e2l bilgileri, arama sonucunda yaralanma veya madd\u00ee bir zarar meydana gelip gelmedi\u011fi ve arama i\u015flemini yapanlar\u0131n ad\u0131, soyad\u0131, sicili ve unvan\u0131 hususlar\u0131 yer al\u0131r. Tutanak arama i\u015flemine kat\u0131lm\u0131\u015f olanlar ve haz\u0131r bulunanlarca imzalanarak bir sureti ilgiliye verilir. Su\u00e7 unsuruna rastlanmad\u0131\u011f\u0131 durumlarda, aranan ki\u015finin talebi h\u00e2linde, kendisine arama karar\u0131 veya emrinin tarih ve say\u0131s\u0131, araman\u0131n tarih ve saati, yeri, aranan \u015fahs\u0131n ve arayan g\u00f6revlinin kimlik bilgilerinin yer ald\u0131\u011f\u0131 bir belge verilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6nleme aramas\u0131 niteli\u011finde say\u0131lmayan idari denetimler i\u00e7in herhangi bir arama emir veya karar\u0131na gerek yoktur. Bir yerin faaliyeti bak\u0131m\u0131ndan uymakla y\u00fck\u00fcml\u00fc bulundu\u011fu kurallara uygun olarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131p \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespiti bak\u0131m\u0131ndan o yerde yap\u0131lan i\u015flem bir denetlemedir. (Murat Ayd\u0131n, Arama ve El Koyma, Se\u00e7kin, 2012, 2. Bask\u0131, s.137) Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fi&#8217;nin &#8220;denetim yap\u0131lacak h\u00e2ller&#8221; ba\u015fl\u0131kl\u0131 18. maddesinde kolluk taraf\u0131ndan kendili\u011finden denetim yap\u0131labilecek bu h\u00e2ller g\u00f6sterilmi\u015ftir. Bu kapsamda \u00f6rne\u011fin; umuma a\u00e7\u0131k istirahat ve e\u011flence yerlerinin genel g\u00fcvenlik ve asayi\u015f y\u00f6n\u00fcnden denetimi, kimlik sorma, 2918 say\u0131l\u0131 Karayollar\u0131 Trafik Kanunu&#8217;na g\u00f6re ara\u00e7larda bulunmas\u0131 gerekli belgeler ve e\u015fyalarla ilgili yap\u0131lan denetimler, elektromanyetik ayg\u0131tlar ve dedekt\u00f6r k\u00f6pekleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yap\u0131lan tarama \u015feklindeki denetimler kolluk taraf\u0131ndan herhangi bir arama emir veya karar\u0131na gerek olmadan kendili\u011finden yap\u0131labilecektir. \u00d6nleme aramas\u0131 niteli\u011finde say\u0131lmayan idari denetimler y\u00f6netmelikte say\u0131lanlardan ibaret olmad\u0131\u011f\u0131ndan daha pek \u00e7ok \u00f6zel kanunda ve d\u00fczenleyici i\u015flemde idari denetimlere ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler yer almaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">2559 say\u0131l\u0131 PVSK&#8217;nda ve Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fi&#8217;nde h\u00e2kimden arama karar\u0131 al\u0131nmas\u0131 gerekmeyen h\u00e2ller g\u00f6sterilmi\u015ftir. Buna g\u00f6re; polisin, tehlikenin \u00f6nlenmesi veya bertaraf edilmesi amac\u0131yla g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 bina ve tesislere gelenlerin herhangi bir emir veya karar olmas\u0131na bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n, \u00fcst\u00fcn\u00fc, arac\u0131n\u0131 ve e\u015fyas\u0131n\u0131 teknik cihazlarla, gerekti\u011finde el ile kontrol etme ve arama yetkisi bulunmaktad\u0131r. (PVSK m.9\/7) Bunun d\u0131\u015f\u0131nda Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fi&#8217;nin 25. maddesi uyar\u0131nca Devlet\u00e7e kamu hizmetine \u00f6zg\u00fclenmi\u015f bina ve her t\u00fcrl\u00fc tesislere giri\u015f ve \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n belirli kurallara t\u00e2bi tutuldu\u011fu h\u00e2llerde, s\u00f6z konusu tesislere girenlerin \u00fcstlerinin veya \u00fczerlerindeki e\u015fyan\u0131n veya ara\u00e7lar\u0131n\u0131n aranmas\u0131nda, 5442 say\u0131l\u0131 \u0130l \u0130daresi Kanunu&#8217;nun Ek 1. maddesi kapsam\u0131nda bulunan, sivil hava meydanlar\u0131nda, limanlarda ve s\u0131n\u0131r kap\u0131lar\u0131nda, binalar\u0131n, u\u00e7aklar\u0131n, gemilerin ve her t\u00fcrl\u00fc deniz ve kara ta\u015f\u0131tlar\u0131n\u0131n, giren \u00e7\u0131kan yolcular\u0131n X-ray cihaz\u0131ndan ge\u00e7irilerek, gerekti\u011finde \u00fcst\u00fcn\u00fcn ve e\u015fyas\u0131n\u0131n aranmas\u0131 ile buralarda g\u00f6revli kamu kurulu\u015flar\u0131 ve \u00f6zel kurulu\u015flar personelinin, \u00fcstlerinin, ara\u00e7lar\u0131n\u0131n ve e\u015fyalar\u0131n\u0131n aranmas\u0131nda, 2935 say\u0131l\u0131 Ola\u011fan\u00fcst\u00fc H\u00e2l Kanunu&#8217;nun 11. maddesi kapsam\u0131nda, ki\u015filerin \u00fcst\u00fcn\u00fcn, e\u015fyalar\u0131n\u0131n Ola\u011fan\u00fcst\u00fc H\u00e2l Valisinin emriyle aranmas\u0131nda, 1402 say\u0131l\u0131 S\u0131k\u0131y\u00f6netim Kanunu&#8217;nun 3. maddesi kapsam\u0131nda, konutlar\u0131n ve her t\u00fcrl\u00fc dernek, siyas\u00ee parti, sendika, kul\u00fcp gibi te\u015fekk\u00fcllere ait binalar\u0131n, i\u015fyerlerinin, \u00f6zel ve t\u00fczel ki\u015filiklere sahip m\u00fcesseseler ve bunlara ait eklentilerin ve her t\u00fcrl\u00fc kapal\u0131 ve a\u00e7\u0131k yerlerin, mektup, telgraf ve sair g\u00f6nderilerin ve ki\u015filerin \u00fczerlerinin s\u0131k\u0131y\u00f6netim komutan\u0131n\u0131n emriyle aranmas\u0131nda, kanunlar\u0131n, muhafaza alt\u0131na al\u0131nmalar\u0131na olanak verdi\u011fi ki\u015filerin, \u00fcst veya e\u015fyalar\u0131n\u0131n aranmas\u0131nda, 298 say\u0131l\u0131 Se\u00e7imlerin Temel H\u00fck\u00fcmleri ve Se\u00e7men K\u00fct\u00fckleri Hakk\u0131nda Kanun \u00e7er\u00e7evesinde g\u00f6revli kollu\u011fun, ayn\u0131 Kanun&#8217;un 79. maddesindeki sil\u00e2h ta\u015f\u0131ma yasa\u011f\u0131 kapsam\u0131nda, sil\u00e2h ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131ndan \u015f\u00fcphelenilen ki\u015filerin \u00fcstlerinin ve e\u015fyalar\u0131n\u0131n aranmas\u0131nda ayr\u0131ca bir arama emri ya da karar\u0131 gerekmeyecektir. Yine 2559 say\u0131l\u0131 PVSK&#8217;n\u0131n 20. maddesi gere\u011fince; bir hukuka uygunluk nedenine ba\u011fl\u0131 olarak yap\u0131lan aramalarda da \u00f6rne\u011fin imdat istenmesi veya yang\u0131n, su bask\u0131n\u0131 ve bo\u011fulma gibi b\u00fcy\u00fck tehlikelerin haber verilmesi veya g\u00f6r\u00fclmesi h\u00e2llerinde de arama emir veya karar\u0131na gerek olmayacakt\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6te yandan 2559 say\u0131l\u0131 PVSK\u2019n\u0131n 4\/A maddesinde polise, ki\u015fileri ve ara\u00e7lar\u0131 tecr\u00fcbesine ve i\u00e7inde bulunulan durumdan edindi\u011fi izlenime dayanan makul bir sebebin bulunmas\u0131 h\u00e2linde durdurma yetkisi verilmi\u015ftir. Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fi&#8217;nin 27. maddesinde bu yetkinin kullan\u0131lmas\u0131 i\u00e7in &#8220;umma&#8221; derecesinde makul \u015f\u00fcphe aranm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">2559 say\u0131l\u0131 PVSK&#8217;n\u0131n su\u00e7 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan <span style=\"color: #ff0000;\">&#8220;Durdurma ve kimlik sorma&#8221;<\/span> ba\u015fl\u0131kl\u0131 4\/A. maddesi;<br \/>\n\u201cPolis, ki\u015fileri ve ara\u00e7lar\u0131;<br \/>\na) Bir su\u00e7 veya kabahatin i\u015flenmesini \u00f6nlemek,<br \/>\nb) Su\u00e7 i\u015flendikten sonra ka\u00e7an faillerin yakalanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak, i\u015flenen su\u00e7 veya kabahatlerin faillerinin kimliklerini tespit etmek,<br \/>\nc) Hakk\u0131nda yakalama emri ya da zorla getirme karar\u0131 verilmi\u015f olan ki\u015fileri tespit etmek,<br \/>\n\u00e7) Ki\u015filerin hayat\u0131, v\u00fccut b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc veya malvarl\u0131\u011f\u0131 bak\u0131m\u0131ndan ya da topluma y\u00f6nelik mevcut veya muhtemel bir tehlikeyi \u00f6nlemek,<br \/>\namac\u0131yla durdurabilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Durdurma yetkisinin kullan\u0131labilmesi i\u00e7in polisin tecr\u00fcbesine ve i\u00e7inde bulunulan durumdan edindi\u011fi izlenime dayanan makul bir sebebin bulunmas\u0131 gerekir. S\u00fcreklilik arz edecek, fiil\u00ee durum ve keyfilik olu\u015fturacak \u015fekilde durdurma i\u015flemi yap\u0131lamaz.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Polis, durdurdu\u011fu ki\u015fiye durdurma sebebini bildirir ve durdurma sebebine ili\u015fkin sorular sorabilir; kimli\u011fini veya bulundurulmas\u0131 gerekli di\u011fer belgelerin ibraz edilmesini isteyebilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Durdurma s\u00fcresi, durdurma sebebine esas te\u015fkil eden i\u015flemin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi i\u00e7in zorunlu olan s\u00fcreden fazla olamaz.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Durdurma sebebinin ortadan kalkmas\u0131 halinde ki\u015filerin ve ara\u00e7lar\u0131n ayr\u0131lmalar\u0131na izin verilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Polis, durdurdu\u011fu ki\u015fi \u00fczerinde veya arac\u0131nda silah veya tehlike olu\u015fturan di\u011fer bir e\u015fyan\u0131n bulundu\u011fu hususunda yeterli \u015f\u00fcphenin varl\u0131\u011f\u0131 halinde, kendisine veya ba\u015fkalar\u0131na zarar verilmesini \u00f6nlemek amac\u0131na y\u00f6nelik gerekli tedbirleri alabilir. Ancak bu ama\u00e7la ki\u015finin \u00fczerindeki elbisenin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 veya arac\u0131n, d\u0131\u015far\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda i\u00e7erisi g\u00f6r\u00fcnmeyen b\u00f6l\u00fcmlerinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 istenemez. (Ek c\u00fcmleler: 27\/3\/2015-6638\/1 md.) Ancak, el ile d\u0131\u015ftan kontrol hari\u00e7, ki\u015finin \u00fcst\u00fc ve e\u015fyas\u0131 ile arac\u0131n\u0131n d\u0131\u015far\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda i\u00e7erisi g\u00f6r\u00fcnmeyen b\u00f6l\u00fcmlerinin aranmas\u0131; \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan belirlenecek esaslar d\u00e2hilinde m\u00fclki amirin g\u00f6revlendirece\u011fi kolluk amirinin yaz\u0131l\u0131, acele h\u00e2llerde sonradan yaz\u0131yla teyit edilmek \u00fczere s\u00f6zl\u00fc emriyle yap\u0131labilir. Kolluk amirinin karar\u0131 yirmi d\u00f6rt saat i\u00e7inde g\u00f6revli h\u00e2kimin onay\u0131na sunulur. Bu f\u0131kra kapsam\u0131nda yap\u0131lan ara\u00e7 aramalar\u0131na ili\u015fkin olarak ki\u015fiye, arama gerek\u00e7esini de i\u00e7eren bir belge verilir&#8230;\u201d \u015feklinde iken Anayasa Mahkemesi&#8217;nin, 03.08.2017 tarihli ve 30143 say\u0131l\u0131 Resm\u00ee Gazete&#8217;de yay\u0131mlan\u0131p 03.02.2018 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren 04.05.2017 tarihli ve 41-98 say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile; alt\u0131nc\u0131 f\u0131kras\u0131na eklenen \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc c\u00fcmlesinin \u201cki\u015finin \u00fcst\u00fc ve e\u015fyas\u0131 ile arac\u0131n\u0131n d\u0131\u015far\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda i\u00e7erisi g\u00f6r\u00fcnmeyen b\u00f6l\u00fcmlerinin aranmas\u0131; \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan belirlenecek esaslar d\u00e2hilinde m\u00fclki amirin g\u00f6revlendirece\u011fi kolluk amirinin yaz\u0131l\u0131, acele h\u00e2llerde sonradan yaz\u0131yla teyit edilmek \u00fczere s\u00f6zl\u00fc emriyle yap\u0131labilir\u201d \u015feklindeki b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn Anayasa&#8217;n\u0131n 20. maddesine ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu gerek\u00e7esiyle iptaline karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fi&#8217;nin su\u00e7 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan &#8220;Durdurma ve kontrol i\u015flemleri&#8221; ba\u015fl\u0131kl\u0131 27. maddesi ise;<br \/>\n\u201cBir ki\u015fiyi ge\u00e7ici olarak durdurmak, yakalama say\u0131lmaz; yakalama say\u0131lmas\u0131 i\u00e7in ki\u015finin fiilen denetim alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 gerekir. Denetim i\u00e7in ara\u00e7lar\u0131n durdurulmas\u0131 da m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #0000ff;\">Durdurma yetkisinin kullan\u0131labilmesi i\u00e7in, &#8216;umma&#8217; derecesinde makul \u015f\u00fcphe bulunmal\u0131d\u0131r.<\/span> Kolluk g\u00f6revlisi, tecr\u00fcbesine dayanarak, izledi\u011fi davran\u0131\u015flar\u0131ndan, o ki\u015finin bir su\u00e7 i\u015fleyece\u011fi veya i\u015fledi\u011fi hususunda kanaat elde eder veya ki\u015finin sil\u00e2hl\u0131 oldu\u011fu ve h\u00e2len tehlike yaratt\u0131\u011f\u0131 kanaatine var\u0131rsa ki\u015fi durdurulabilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Somut emarelerle desteklenen \u015f\u00fcphe bulunmadan, s\u00fcreklilik arzedecek, fiil\u00ee durum ve keyfilik olu\u015fturacak \u015fekilde durdurma ve kontrol i\u015flemi yap\u0131lamaz.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sebebin olu\u015fmas\u0131na veya \u015f\u00fcpheye yol a\u00e7an davran\u0131\u015flar\u0131 hakk\u0131nda, durdurulan ki\u015fiye sorular y\u00f6neltilebilir. Ki\u015fi bu sorulara cevap vermekle y\u00fck\u00fcml\u00fc de\u011fildir. Durdurma yetkisinin kullan\u0131lmas\u0131na neden olan \u015f\u00fcphe, yap\u0131lan a\u00e7\u0131klama ile ortadan kalkarsa, ki\u015finin gitmesine engel olunmaz.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #0000ff;\">Durdurma \u00fczerine a\u015fa\u011f\u0131daki i\u015flemler yap\u0131l\u0131r:<\/span><br \/>\na) Durdurulan ki\u015fi \u00fczerinde giysilerinden herhangi birisi \u00e7\u0131kar\u0131lmaks\u0131z\u0131n, yoklama bi\u00e7iminde bir kontrol yap\u0131l\u0131r. Bu i\u015flem sonucunda, ki\u015fide sil\u00e2h bulundu\u011fu sonucunu \u00e7\u0131karmaya yeterli \u015f\u00fcphe meydana gelirse, memur kendili\u011finden sil\u00e2h ve di\u011fer su\u00e7 e\u015fyas\u0131 aramas\u0131 yapabilir.<br \/>\nb) Yoklama suretiyle kontrol, ki\u015finin cinsiyetinde bulunan g\u00f6revli taraf\u0131ndan yap\u0131l\u0131r.<br \/>\nc) Yap\u0131lan kontrol\u00fcn konusu ve sebepleri ilgiliye a\u00e7\u0131klan\u0131r.<br \/>\nd) Bir ki\u015finin veya arac\u0131n durdurulma s\u00fcresinin, \u015fartlara g\u00f6re makul olmas\u0131 ve kontrol i\u00e7in ayr\u0131lan s\u00fcreyi a\u015fmamas\u0131 gerekir.<br \/>\ne) Yoklama suretiyle kontrol, ki\u015fiye en az s\u0131k\u0131nt\u0131 verici \u015fekilde yap\u0131l\u0131r.<br \/>\nf) Yap\u0131lan kontrol\u00fcn neticesinde su\u00e7a ili\u015fkin iz, eser, emare ve delil elde edilirse, ki\u015fi yakalan\u0131r.<br \/>\ng) Uyu\u015fturucu gibi belirli bir \u015feyin, ki\u015finin herhangi bir yerinde gizlendi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyorsa, daha geni\u015f \u00e7apl\u0131 kontrol yap\u0131labilir.<br \/>\nh) Yoklama suretiyle kontrol, ki\u015finin veya arac\u0131n ilk durduruldu\u011fu yerde veya o yerin yak\u0131n\u0131nda, m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar ba\u015fkalar\u0131n\u0131n g\u00f6remeyece\u011fi tarzda yap\u0131l\u0131r. Ba\u015fka yere g\u00f6t\u00fcr\u00fclerek kontrol yap\u0131lamaz.<br \/>\ni) Makul sebebi olu\u015ftu\u011fu takdirde, daha geni\u015f kapsaml\u0131 kontrol yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in, kolluk arac\u0131ndan veya yak\u0131ndaki kapal\u0131 bir yerden yararlan\u0131labilir.<br \/>\nj) Kontrolden sonra talep \u00fczerine olay yerinde derh\u00e2l bir tutanak d\u00fczenlenir.<br \/>\nBu maddede yaz\u0131l\u0131 i\u015flemler gece de yap\u0131labilir\u201d \u015feklindedir.<br \/>\nS\u00f6z konusu d\u00fczenlemelerle kollu\u011fa, ko\u015fullar\u0131 olu\u015ftu\u011fu taktirde ki\u015fi ve ara\u00e7lar\u0131 durdurma ve yoklama bi\u00e7iminde kontrol yapma yetkileri tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Y\u00f6netmeli\u011fin 27. maddesinin (g) ve (i) f\u0131kralar\u0131 gere\u011fince kolluk\u00e7a durdurulan ki\u015finin herhangi bir yerinde uyu\u015fturucu gibi belirli bir \u015feyin gizlendi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyorsa veya makul sebep olu\u015fmu\u015fsa \u00f6nleyici kolluk yetkisi dahilinde daha geni\u015f kapsaml\u0131 kontrol yapma imk\u00e2n\u0131 do\u011facakt\u0131r. Burada dikkat edilmesi gereken husus, kolluk gerekli tedbirleri alabilecek ancak bu ama\u00e7la ki\u015finin \u00fczerindeki elbisenin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 veya arac\u0131n, d\u0131\u015far\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda i\u00e7erisi g\u00f6r\u00fcnmeyen b\u00f6l\u00fcmlerinin a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 isteyemeyecektir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #ff0000;\">b. Adli Arama<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u015e\u00fcpheli ya da san\u0131\u011f\u0131n ya da delillerin yahut m\u00fcsadere edilecek e\u015fyalar\u0131n ele ge\u00e7irilmesi amac\u0131yla yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rma i\u015flemi olan adli arama, elkoyma ile birlikte 5271 say\u0131l\u0131 CMK&#8217;n\u0131n 116-134, 2559 say\u0131l\u0131 PVSK&#8217;n\u0131n 2, Ek 4, Ek 6, 5607 say\u0131l\u0131 Ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131kla M\u00fccadele Kanunu&#8217;nun 9 ve Adl\u00ee ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fi&#8217;nin 5-17. maddelerinde d\u00fczenlenmi\u015f olup Y\u00f6netmeli\u011fin 5. maddesinde; &#8220;bir su\u00e7 i\u015flemek veya buna i\u015ftirak veyahut yatakl\u0131k etmek makul \u015f\u00fcphesi alt\u0131nda bulunan kimsenin, saklanan\u0131n, \u015f\u00fcphelinin, san\u0131\u011f\u0131n veya h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn yakalanmas\u0131 ve su\u00e7un iz, eser, emare veya delillerinin elde edilmesi i\u00e7in bir kimsenin \u00f6zel hayat\u0131n\u0131n ve aile hayat\u0131n\u0131n gizlili\u011finin s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131larak konutunda, i\u015fyerinde, kendisine ait di\u011fer yerlerde, \u00fczerinde, \u00f6zel k\u00e2\u011f\u0131tlar\u0131nda, e\u015fyas\u0131nda, arac\u0131nda 5271 say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanunu ile di\u011fer kanunlara g\u00f6re yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rma i\u015flemidir&#8221; \u015feklinde tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. (Bahri \u00d6zt\u00fcrk-Durmu\u015f Tezcan-Mustafa Ruhan Erdem-\u00d6zge S\u0131rma-Yasemin Sayg\u0131lar K\u0131r\u0131t-\u00d6zdem \u00d6zayd\u0131n-Esra Alan Akcan-Efser Erden, Nazari ve Uygulamal\u0131 Ceza Muhakemesi Hukuku, Se\u00e7kin, 10. Bask\u0131, 2016, s.492, Nur Centel-Hamide Zafer, Ceza Muhakemesi Hukuku, Beta, 12. Bask\u0131, 2015, s. 400)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Arama tedbirine ba\u015fvurulabilmesi i\u00e7in \u015fu \u00fc\u00e7 \u00f6n \u015fart\u0131n birlikte bulunmas\u0131 gerekmektedir:<br \/>\n1- Gecikmede sak\u0131nca ya da tehlike bulunmas\u0131,<br \/>\n2- G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte hakl\u0131l\u0131k,<br \/>\n3- \u00d6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Arama tedbirinin ilk \u00f6n \u015fart\u0131 gecikmede sak\u0131nca ya da tehlike bulunmas\u0131d\u0131r. Bu \u015fart hem arama tedbirine ba\u015fvurulmas\u0131 hem de kim taraf\u0131ndan karar verilebilece\u011finin belirlenmesi bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nem arz etmektedir. Gecikmede sak\u0131nca ya da tehlike bulunmas\u0131 derh\u00e2l i\u015flem yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 takdirde tedbirden beklenen faydan\u0131n elde edilemeyecek, ceza muhakemesinin gere\u011fi gibi ve amac\u0131na uygun bi\u00e7imde yap\u0131lamayacak olmas\u0131d\u0131r. Gecikmede sak\u0131nca bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 olay\u0131n \u00f6zelliklerine g\u00f6re tedbire karar vermeye yetkili mercii takdir edecektir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Arama tedbirinin ikinci \u00f6n \u015fart\u0131 ise g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte hakl\u0131l\u0131kt\u0131r. Buna g\u00f6re arama tedbirine ancak bir hakk\u0131n tehlikede oldu\u011funu g\u00f6steren olaylar mevcut oldu\u011fu takdirde ba\u015fvurulabilecektir. Hakk\u0131n bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 zaman alaca\u011f\u0131ndan ve tehlike gecikmeye m\u00fcsaade etmedi\u011finden hakl\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fle yetinilmek zorunludur. Bu ba\u011flamda bir ihlal ya da su\u00e7 i\u015flendi\u011fi hususunda \u015f\u00fcphe bulunmal\u0131d\u0131r.(Buck\/Almanya, 28.04.2005; Ba\u015fvuru no:41604)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Arama tedbirinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ve son \u00f6n \u015fart\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fckt\u00fcr. \u00d6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkesinin temel ama\u00e7 ve i\u015flevi, arama tedbirine muhatap olacak ki\u015filerin temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini g\u00fcvence alt\u0131na almak i\u00e7in kullan\u0131lacak kamu g\u00fcc\u00fcn\u00fc, hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler lehine s\u0131n\u0131rland\u0131rmak, m\u00fcdahalelerde a\u015f\u0131r\u0131l\u0131\u011fa gidilmesini ve buna ba\u011fl\u0131 olarak do\u011fabilecek ma\u011fduriyetleri \u00f6nleyebilmektir. Dar anlamda \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck de denilen orant\u0131l\u0131l\u0131k ise; tedbirin ilgililere \u201c\u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck\u201d getirmemesini ve \u201ckatlan\u0131lamaz&#8221; nitelikte olmamas\u0131 gerekti\u011fini ifade etmektedir. Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi taraf\u0131ndan da, Buck\/Almanya (28.04.2005; Ba\u015fvuru no:41604) ile Smirnov\/Rusya (07.06.2007; Ba\u015fvuru no:71362\/01) kararlar\u0131nda; yap\u0131lan m\u00fcdahale ile izlenen me\u015fru amac\u0131n orant\u0131l\u0131 olmas\u0131 gerekti\u011fi vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Aramaya konu olabilecek yerler \u015f\u00fcphelinin veya san\u0131\u011f\u0131n yahut di\u011fer bir ki\u015finin \u00fcst\u00fc, e\u015fyas\u0131, konutu, i\u015f yeri veya ona ait di\u011fer yerlerdir. Adli araman\u0131n g\u00fcn\u00fcn her saatinde yap\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmakla birlikte konutta, i\u015f yerlerinde ve di\u011fer kapal\u0131 yerlerde araman\u0131n kural olarak g\u00fcnd\u00fcz yap\u0131lmas\u0131 gerekir. Su\u00e7\u00fcst\u00fc veya gecikmesinde sak\u0131nca bulunan h\u00e2ller ile yakalanm\u0131\u015f veya g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f olup da firar eden ki\u015fi veya tutuklu veya h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn tekrar yakalanmas\u0131 amac\u0131yla yap\u0131lan aramalar hari\u00e7, s\u00f6z konusu yerlerde gece vakti arama yap\u0131lamayacakt\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Arama karar\u0131 verilebilmesi i\u00e7in araman\u0131n konusunu olu\u015fturan ki\u015fi veya \u015feylerin, arama yap\u0131lacak yerde bulundu\u011fu hususunda belli bir \u015f\u00fcphenin olmas\u0131 gerekir. Kanun aranacak ki\u015finin su\u00e7la ilgisine g\u00f6re, bu \u015f\u00fcphenin yo\u011funlu\u011funu farkl\u0131 \u015fekillerde d\u00fczenlemi\u015f ve su\u00e7la ilgisi olmayan ki\u015filer nezdinde aramay\u0131 daha s\u0131k\u0131 ko\u015fullara t\u00e2bi k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">CMK&#8217;n\u0131n 116. maddesinin su\u00e7 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan h\u00e2line g\u00f6re \u015f\u00fcpheli veya san\u0131kla ilgili yap\u0131lacak aramalarda arama sonunda \u015f\u00fcpheli veya san\u0131\u011f\u0131n yakalanabilece\u011fi veya su\u00e7 delillerinin elde edilebilece\u011fi hususunda makul \u015f\u00fcphe bulunmal\u0131d\u0131r. Adl\u00ee ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fi&#8217;nin 6. maddesine g\u00f6re makul \u015f\u00fcphe; hayat\u0131n ak\u0131\u015f\u0131na g\u00f6re somut olaylar kar\u015f\u0131s\u0131nda genellikle duyulan \u015f\u00fcphedir. Araman\u0131n ki\u015fi hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerine ciddi boyutta bir m\u00fcdahale oldu\u011fu g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda makul \u015f\u00fcphede, ihbar veya \u015fik\u00e2yeti destekleyen emarelerin var olmas\u0131 ve belirtilen konularda \u015f\u00fcphenin somut olgulara dayanmas\u0131 \u015fartt\u0131r. Ba\u015fka bir anlat\u0131mla, arama sonunda belirli bir \u015feyin bulunaca\u011f\u0131n\u0131 veya belirli bir ki\u015finin yakalanaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rmeyi gerektiren somut olgular mevcut olmal\u0131d\u0131r.<br \/>\nCMK&#8217;n\u0131n 117. maddesi uyar\u0131nca, su\u00e7 i\u015fleme \u015f\u00fcphesi alt\u0131nda olmayan di\u011fer ki\u015filerin de \u00fcst\u00fc, e\u015fyas\u0131, konutu, i\u015f yeri veya kendisine ait di\u011fer yerleri, \u015f\u00fcphelinin veya san\u0131\u011f\u0131n yakalanabilmesi veya su\u00e7 delillerinin elde edilebilmesi amac\u0131yla aranabilecektir. &#8220;Di\u011fer ki\u015filer&#8221; kavram\u0131na t\u00fczel ki\u015filer ile resmi makam ve daireler de dahildir. Ki\u015finin tan\u0131kl\u0131ktan \u00e7ekinme hakk\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 da aramaya engel de\u011fildir. Maddenin ikinci f\u0131kras\u0131na g\u00f6re di\u011fer ki\u015filerle ilgili arama yap\u0131lmas\u0131, makul \u015f\u00fcphenin yan\u0131 s\u0131ra aran\u0131lan ki\u015finin veya su\u00e7 delillerinin, belirtilen yerlerde bulundu\u011funun kabul edilebilmesine olanak sa\u011flayan olaylar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Ancak bu s\u0131n\u0131rlama \u015f\u00fcphelinin veya san\u0131\u011f\u0131n bulundu\u011fu yerler ile izlendi\u011fi s\u0131rada girdi\u011fi yerler bak\u0131m\u0131ndan ge\u00e7erli de\u011fildir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Arama karar\u0131 veya emrinin belli baz\u0131 bilgileri i\u00e7ermesi zorunludur. (CMK m.119\/2) Arama karar veya emrinde; araman\u0131n nedenini olu\u015fturan fiil, aran\u0131lacak ki\u015fi, araman\u0131n yap\u0131laca\u011f\u0131 konut veya di\u011fer yerin adresi ya da e\u015fya, karar veya emrin ge\u00e7erli olaca\u011f\u0131 zaman s\u00fcresi, a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6sterilmelidir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Arama kural olarak h\u00e2kim karar\u0131 ile gecikmesinde sak\u0131nca bulunan h\u00e2llerde Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n, Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na ula\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 h\u00e2llerde ise kolluk amirinin yaz\u0131l\u0131 emri ile yap\u0131labilecektir. Konutta, i\u015f yerinde ve kamuya a\u00e7\u0131k olmayan kapal\u0131 alanlarda sadece h\u00e2kim karar\u0131 veya gecikmesinde sak\u0131nca bulunan h\u00e2llerde Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n yaz\u0131l\u0131 emri ile arama yap\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ancak baz\u0131 durumlarda h\u00e2kim karar\u0131 ve yaz\u0131l\u0131 arama emri bulunmasa dahi arama yap\u0131labilecektir. Bu h\u00e2ller olay\u0131n \u00f6zelli\u011finden veya kanun h\u00fckm\u00fcn\u00fcn verdi\u011fi arama yetkisinden kaynaklanabilece\u011fi gibi arama emri almaya imk\u00e2n bulunmamas\u0131 nedenine de dayanabilir. Bu durumlarda kolluk g\u00f6revlileri, bir arama karar\u0131 veya emri beklemeden arama yapmak, delilleri elde etmek ve failleri yakalamakla g\u00f6revlidir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yakalama ki\u015finin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 bir koruma tedbiridir. Bu niteli\u011fi gere\u011fi \u00fcst arama i\u015flemine g\u00f6re daha geni\u015f kapsaml\u0131 bir i\u015flemdir. Yakalama ve yakalanan ki\u015fi hakk\u0131nda yap\u0131lacak i\u015flemleri d\u00fczenleyen CMK\u2019n\u0131n 90\/4. maddesi gere\u011fince de, kolluk yakalad\u0131\u011f\u0131 ki\u015finin ka\u00e7mas\u0131n\u0131, kendisine ya da ba\u015fkalar\u0131na zarar vermesini engelleyecek tedbirleri almal\u0131d\u0131r. Bu ba\u011flamda ki\u015finin yakalanmas\u0131ndan sonra tedbir olarak kaba \u00fcst aramas\u0131 yap\u0131labilir. Ayr\u0131ca karar al\u0131nmas\u0131na gerek olmayan bu arama i\u015flemi, en k\u0131sa zamanda ve dikkatli bir bi\u00e7imde elle yoklama \u015feklinde yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu \u015fekilde yap\u0131lan i\u015flem di\u011fer bir anlat\u0131mla yoklama bir arama de\u011fildir. Bu nedenle arama prosed\u00fcr\u00fcne uyulmas\u0131na da gerek bulunmamaktad\u0131r. Ancak yap\u0131lan yoklaman\u0131n arama boyutuna ula\u015fmamas\u0131 gerekir. (Veli \u00d6zer \u00d6zbek-Koray Do\u011fan-P\u0131nar Bacaks\u0131z-\u0130lker Tepe, Ceza Muhakemesi Hukuku, Se\u00e7kin, 9. Bask\u0131, 2017, s.305) Yakalanan ki\u015finin \u00fcst\u00fcndeki k\u0131yafetlerin tamamen \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve beden \u00e7ukurlar\u0131n\u0131n aranmas\u0131 ise m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">2559 say\u0131l\u0131 PVSK\u2019n\u0131n Ek 4. maddesinde \u201cPolis, g\u00f6revli bulundu\u011fu m\u00fclki s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde, hizmet bran\u015f\u0131, yeri ve zaman\u0131na bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n, bir su\u00e7la kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda su\u00e7a el koymak, \u00f6nlemek, san\u0131k ve su\u00e7 delillerini tesbit, muhafaza ve yetkili zab\u0131taya teslim etmekle g\u00f6revli ve yetkilidir\u2026\u201d,<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8220;Adl\u00ee g\u00f6rev ve yetkiler&#8221; ba\u015fl\u0131kl\u0131 Ek 6. maddesinde \u201cPolis, bu maddede yaz\u0131l\u0131 g\u00f6revlerinin yan\u0131nda, Ceza Muhakemesi Kanunu ve di\u011fer mevzuatta yaz\u0131l\u0131 soru\u015fturma i\u015flemlerine ili\u015fkin g\u00f6revleri de yerine getirir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Polis, bir su\u00e7a ili\u015fkin olarak kendisine yap\u0131lan s\u00f6zl\u00fc ihbar ve \u015fik\u00e2yetleri ve g\u00f6revi s\u0131ras\u0131nda \u00f6\u011frendi\u011fi su\u00e7a ili\u015fkin bilgileri yaz\u0131l\u0131 hale getirir.<br \/>\nEdinilen bilgi veya al\u0131nan ihbar veya \u015fik\u00e2yet \u00fczerine veya kendili\u011finden bir su\u00e7la kar\u015f\u0131la\u015fan polis, olay yerinde ki\u015filerin ve toplumun sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na, v\u00fccut b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne veya malvarl\u0131\u011f\u0131na zarar gelmemesi ve su\u00e7un delillerinin kaybolmamas\u0131 ya da bozulmamas\u0131 i\u00e7in derhal gerekli tedbirleri al\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bir su\u00e7 i\u015flendi\u011fi veya i\u015flenmekte oldu\u011fu bilgisini edinen polis, olay yerinin korunmas\u0131, delillerin tespiti, kaybolmamas\u0131 ya da bozulmamas\u0131 i\u00e7in acele tedbirleri ald\u0131ktan sonra el koydu\u011fu olaylar\u0131, yakalanan ki\u015filer ile uygulanan tedbirleri derhal Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na bildirir ve Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n emri do\u011frultusunda i\u015fin ayd\u0131nlat\u0131lmas\u0131 i\u00e7in gerekli soru\u015fturma i\u015flemlerini yapar&#8230;\u201d \u015feklindeki d\u00fczenlemeler birlikte de\u011ferlendirildi\u011finde, edinilen bilgi, ihbar veya \u015fik\u00e2yet \u00fczerine ya da kendili\u011finden su\u00e7la kar\u015f\u0131la\u015fan polisin, olay yerinde ki\u015filerin ve toplumun sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na, v\u00fccut b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne veya malvarl\u0131\u011f\u0131na zarar gelmemesi ve su\u00e7un delillerinin tespiti, kaybolmamas\u0131 ya da bozulmamas\u0131 i\u00e7in derh\u00e2l gerekli tedbirleri almas\u0131 zorunludur. Gerekli tedbirler derh\u00e2l al\u0131n\u0131rken, tedbire ba\u015fvurulmad\u0131\u011f\u0131 takdirde ceza muhakemesinin amac\u0131na ula\u015f\u0131lamayaca\u011f\u0131, yani delillerin kaybolmas\u0131 gibi bir sonucun ortaya \u00e7\u0131kabilece\u011fi de\u011ferlendirilerek, i\u015flemin yap\u0131lmas\u0131 esnas\u0131nda hakl\u0131 g\u00f6r\u00fcnmesi ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkesine uygun olarak hareket edilmesi gerekti\u011fi dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Aksi durumda ise maddi ger\u00e7e\u011fe ula\u015fma amac\u0131 tehlikeye girecek, ma\u011fdur ve san\u0131k haklar\u0131n\u0131n ihlali s\u00f6z konusu olacakt\u0131r. Bu h\u00e2lde su\u00e7un i\u015flendi\u011fi bilgisini alan kolluk, olay yerinde delillerin karart\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nleme yetki ve g\u00f6revi kapsam\u0131nda yakalad\u0131\u011f\u0131 ki\u015fi ya da ki\u015filerin kaba \u00fcst aramas\u0131n\u0131 yapabilecek ve el koydu\u011fu olay\u0131, yakalanan ki\u015fi ya da ki\u015filer ile uygulad\u0131\u011f\u0131 tedbirleri en k\u0131sa zamanda Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na bildirecektir.<br \/>\nKanun; anayasal ilkelere uygun olarak yasama organ\u0131nca yap\u0131lan nesnel ve gayri \u015fahsi kurallard\u0131r. &#8220;Y\u00f6netmelik&#8221; Anayasam\u0131z\u0131n 124. maddesi gere\u011fince; Ba\u015fbakanl\u0131k, bakanl\u0131klar ve kamu t\u00fczel ki\u015filerinin kendi g\u00f6rev alanlar\u0131n\u0131 ilgilendiren kanunlar\u0131n ve t\u00fcz\u00fcklerin uygulanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak \u00fczere ve bunlara ayk\u0131r\u0131 olmamak \u015fart\u0131yla \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131 yaz\u0131l\u0131 hukuk kurallar\u0131d\u0131r. Bu h\u00e2lde y\u00f6netmelikler kanunlar\u0131n uygulanma \u015feklini g\u00f6stermek amac\u0131yla kanunun s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 geni\u015fletmemek \u015fart\u0131yla \u00e7\u0131kar\u0131labilir. Bu kapsamda araman\u0131n usul ve esaslar\u0131n\u0131 g\u00f6stermek \u00fczere Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fi \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fi&#8217;nin 8. maddesinin (a) ve (c) bentleri ile yine ayn\u0131 maddenin (f) bendindeki &#8220;ilgilinin r\u0131zas\u0131 ile&#8221; ibaresinin ve 27. maddesi ile 30. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131n\u0131n iptali istemiyle a\u00e7\u0131lan davada, y\u00f6netmeliklerin kanuna ayk\u0131r\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 denetlemeye yetkili Dan\u0131\u015ftay Onuncu Dairesince 13.03.2007 tarih ve 6392-948 say\u0131 ile Y\u00f6netmeli\u011fin 8. maddesinin (a) bendindeki &#8220;&#8230;yakalanmas\u0131 amac\u0131yla konutunda, i\u015fyerinde, yerle\u015fim yerinde, bunlar\u0131n eklentilerinde ve arac\u0131nda yap\u0131lacak aramada&#8230;&#8221; ibaresi, ayn\u0131 maddenin (f) bendindeki &#8220;ilgilinin r\u0131zas\u0131&#8221; ibaresi ile 30. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131n\u0131n iptaline ve 8. maddesinin (c) bendi ile 27. maddesinin iptali isteminin reddine ili\u015fkin verilen karar\u0131n temyizi \u00fczerine inceleme yapan Dan\u0131\u015ftay \u0130dari Dava Daireler Kurulu 14.09.2012 tarih ve 2257-1117 say\u0131 ile iptal kararlar\u0131n\u0131n onanmas\u0131na karar vermi\u015ftir. Bu anlamda s\u00f6z\u00fc edilen Y\u00f6netmeli\u011fin 2559 say\u0131l\u0131 Polis Vazife ve Sal\u00e2hiyet Kanunu&#8217;na, 2803 say\u0131l\u0131 Jandarma Te\u015fkil\u00e2t, G\u00f6rev ve Yetkileri Kanunu&#8217;na, 2692 say\u0131l\u0131 Sahil G\u00fcvenlik Komutanl\u0131\u011f\u0131 Kanunu&#8217;na, 5607 say\u0131l\u0131 Ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131kla M\u00fccadele Kanunu&#8217;na, 5442 say\u0131l\u0131 \u0130l \u0130daresi Kanunu&#8217;na, 6222 say\u0131l\u0131 Sporda \u015eiddet ve D\u00fczensizli\u011fin \u00d6nlenmesine Dair Kanun&#8217;a, 5188 say\u0131l\u0131 \u00d6zel G\u00fcvenlik Hizmetlerine Dair Kanun&#8217;a, 5253 say\u0131l\u0131 Dernekler Kanunu&#8217;na, 2935 say\u0131l\u0131 Ola\u011fan\u00fcst\u00fc H\u00e2l Kanunu&#8217;na, 1402 say\u0131l\u0131 S\u0131k\u0131y\u00f6netim Kanunu&#8217;na, 485 say\u0131l\u0131 G\u00fcmr\u00fck M\u00fcste\u015farl\u0131\u011f\u0131n\u0131n Te\u015fkil\u00e2t ve G\u00f6revleri Hakk\u0131nda Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararnameye ve di\u011fer ilgili mevzuat h\u00fck\u00fcmlerine ayk\u0131r\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131, bu d\u00fczenlemeleri a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 ve uygulamalar\u0131 kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 nitelikte oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. Y\u00f6netmeli\u011fin kamu d\u00fczeninin sa\u011flanmas\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in kanunlara ayk\u0131r\u0131 olmamak \u015fart\u0131yla s\u00f6z konusu kanunlar\u0131n uygulanmas\u0131n\u0131 g\u00f6stermek amac\u0131yla \u00e7\u0131kart\u0131labilece\u011fi ve adli arama konusunda Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n idare hukuku kurallar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde y\u00f6netmelikle d\u00fczenleme yetkisinin bulundu\u011fu g\u00f6zetildi\u011finde s\u00f6z konusu Y\u00f6netmeli\u011fin 8. maddesinin karar al\u0131namadan yap\u0131lacak arama i\u015flemini somut olgulara ba\u011flad\u0131\u011f\u0131 ve kanuna ayk\u0131r\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fi&#8217;nin<span style=\"color: #0000ff;\"> &#8220;Karar al\u0131nmadan yap\u0131lacak arama&#8221;<\/span> ba\u015fl\u0131kl\u0131 8. maddesinin su\u00e7 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan h\u00e2li;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201ca) Hakk\u0131nda tutuklama karar\u0131 veya yakalama emri veya zorla getirme karar\u0131 bulunan ki\u015fi ile hakk\u0131nda g\u0131yab\u00ee tutuklama karar\u0131 verilen ka\u00e7ak yakaland\u0131\u011f\u0131nda \u00fcst\u00fcnde,<br \/>\nb) H\u00e2kim karar\u0131 veya Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n yaz\u0131l\u0131 emri ile veya kolluk taraf\u0131ndan do\u011frudan yakalanan ki\u015finin, kendisine, ba\u015fkalar\u0131na veya yakalama i\u015flemini yapan kolluk g\u00f6revlilerine zarar vermesini \u00f6nlemek amac\u0131yla yap\u0131lacak kaba \u00fcst aramas\u0131nda,<br \/>\nc) G\u00f6zalt\u0131na al\u0131nan ki\u015finin, nezarethaneye konmadan \u00f6nce yap\u0131lan \u00fcst aramas\u0131nda,<br \/>\nd) Herhangi bir sebeple hukuka uygun \u015fekilde yakaland\u0131ktan sonra kolluk g\u00fc\u00e7lerinin elinden ka\u00e7makta olan ki\u015filerin veya i\u015flenmekte olan veya hen\u00fcz i\u015flenmi\u015f olan veya pek az \u00f6nce i\u015flendi\u011fini g\u00f6steren belirtilerin oldu\u011fu su\u00e7un failinin yakalanmas\u0131 amac\u0131yla takibi s\u0131ras\u0131nda girdikleri ara\u00e7, bina ve eklentilerinde yakalanmas\u0131 amac\u0131yla yap\u0131lacak aramalarda,<br \/>\ne) 1) 4926 say\u0131l\u0131 Ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131kla M\u00fccadele Kanununun 17 nci maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131 kapsam\u0131nda, ka\u00e7ak e\u015fya, her t\u00fcrl\u00fc sil\u00e2h, m\u00fchimmat, patlay\u0131c\u0131 ve uyu\u015fturucu maddelerin bulundu\u011fu \u015f\u00fcphe edilen her t\u00fcrl\u00fc kap, ambalaj veya ta\u015f\u0131maya yarayan di\u011fer ara\u00e7larda hemen yap\u0131lan aramalarda,<br \/>\n2) 4926 say\u0131l\u0131 Ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131kla M\u00fccadele Kanununun 17 nci maddesinin alt\u0131nc\u0131 f\u0131kras\u0131 kapsam\u0131nda g\u00fcmr\u00fck salonlar\u0131 ve g\u00fcmr\u00fck kap\u0131lar\u0131nda ka\u00e7ak e\u015fya saklad\u0131\u011f\u0131ndan ku\u015fkulan\u0131lan ki\u015filerin g\u00fcmr\u00fck kontrol\u00fc amac\u0131yla g\u00fcmr\u00fck g\u00f6revlilerince aranmas\u0131nda;<br \/>\n3) 4926 say\u0131l\u0131 Ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131kla M\u00fccadele Kanununun 18 inci maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131 kapsam\u0131nda, 27\/10\/1999 tarihli ve 4458 say\u0131l\u0131 G\u00fcmr\u00fck Kanunu gere\u011fince belirlenen kap\u0131 ve yollardan ba\u015fka yerlerden g\u00fcmr\u00fck b\u00f6lgesine girmek, \u00e7\u0131kmak veya ge\u00e7mek ve bu yerlerde rastlanacak ki\u015fi ve her nevi ta\u015f\u0131ma ara\u00e7lar\u0131n\u0131n yetkili memurlar taraf\u0131ndan durdurulmas\u0131nda ve bu ki\u015filerin e\u015fya, y\u00fck ve \u00fczerleri ile varsa ta\u015f\u0131ma ara\u00e7lar\u0131n\u0131n aranmas\u0131nda,<br \/>\nf) 5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanununun 24 \u00fcnc\u00fc maddesindeki kanunun h\u00fckm\u00fc ve \u00e2mirin emrini yerine getirme, 25 inci maddesindeki me\u015fru savunma ve zorunluluk h\u00e2li ve 26 nc\u0131 maddesindeki hakk\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 ve di\u011fer kanunlar\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc hukuka uygunluk sebepleri ve su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2linde yap\u0131lan aramalarda, toplum i\u00e7in veya ki\u015filer bak\u0131m\u0131ndan hayat\u00ee tehlikeyi ortadan kald\u0131rmak amac\u0131yla veya kapal\u0131 yerlerden gelen yard\u0131m \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131 \u00fczerine, konut, i\u015fyeri ve yerle\u015fim yeri ile eklentilerine girmek i\u00e7in\u201d \u015feklinde olup bu durumlarda arama karar\u0131 al\u0131nmas\u0131na gerek yoktur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu a\u00e7\u0131klamalar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda uyu\u015fmazl\u0131k konusu de\u011ferlendirildi\u011finde;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Narkotik \u015eube M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne ba\u011fl\u0131 ekiplerce yap\u0131lan istihbarat \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda, Kubilay isimli, 20-25 ya\u015flar\u0131nda, 1.70 santimetre boylar\u0131nda, k\u0131sa sa\u00e7l\u0131, \u00fczerinde gri kap\u00fc\u015fon olan bir \u015fahs\u0131n, Fatih il\u00e7esi, Karag\u00fcmr\u00fck Mahallesi, T\u00fcrkistan ve K\u00fclahl\u0131 Sokaklar\u0131 kesi\u015fiminde uyu\u015fturucu madde ticareti yapt\u0131\u011f\u0131 bilgisinin elde edildi\u011fi, g\u00f6revlilerce s\u00f6z konusu yere gidildi\u011finde soka\u011f\u0131n k\u00f6\u015fesinde oturdu\u011fu g\u00f6r\u00fclen san\u0131\u011f\u0131n izlenmeye ba\u015fland\u0131\u011f\u0131, bir s\u00fcre sonra san\u0131\u011f\u0131n yan\u0131na tan\u0131k&#8230;.&#8217;un gelip cebinden \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 paray\u0131 san\u0131\u011fa, san\u0131\u011f\u0131n da ad\u0131 ge\u00e7en tan\u0131\u011fa parlak bir cisim verdi\u011finin g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, san\u0131\u011f\u0131n yan\u0131ndan ayr\u0131lan tan\u0131k&#8230;.&#8217;un g\u00f6revlilerce durduruldu\u011fu, yap\u0131lan \u00fcst yoklamas\u0131nda bir paket uyu\u015fturucu maddenin ele ge\u00e7irildi\u011fi, ard\u0131ndan g\u00f6revlilerce san\u0131\u011f\u0131n yan\u0131na gidilip yap\u0131lan \u00fcst yoklamas\u0131nda 6 fi\u015fek su\u00e7 konusu uyu\u015fturucu maddenin ele ge\u00e7irildi\u011fi olayda;<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">2559 say\u0131l\u0131 PVSK&#8217;n\u0131n Ek 5. maddesi uyar\u0131nca uyu\u015fturucu madde su\u00e7lar\u0131yla daha etkin m\u00fccadele etmek amac\u0131yla olaylar\u0131 takip etmekle g\u00f6revlendirilen kolluk g\u00f6revlilerinin, elde edilen istihbarat bilgisinin do\u011frulu\u011funu ara\u015ft\u0131rmak i\u00e7in uyu\u015fturucu sat\u0131\u015f\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclen s\u00f6z konusu yere gittiklerinde san\u0131\u011f\u0131n s\u00f6z konusu soka\u011f\u0131n k\u00f6\u015fesinde oturdu\u011funu, tan\u0131k&#8230;.&#8217;un gelip cebinden \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 paray\u0131 san\u0131\u011fa, san\u0131\u011f\u0131n da uyu\u015fturucu maddeyi tan\u0131k&#8230;.&#8217;a verdi\u011fini g\u00f6rmeleri \u00fczerine, mesleki tecr\u00fcbelerinden ve i\u00e7inde bulunduklar\u0131 durumdan \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131 izlenimden kaynaklanan makul sebebe dayal\u0131 olarak ad\u0131 ge\u00e7enleri durdurma, san\u0131k ile tan\u0131k&#8230;.&#8217;a m\u00fcdahalede bulunma hak ve gereklili\u011finin ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131, i\u015flendi\u011fi iddia edilen su\u00e7a ili\u015fkin yeterli bilgiye sahip olmayan kolluk taraf\u0131ndan yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n geldi\u011fi a\u015fama da dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, <strong><em><span style=\"color: #0000ff;\">soyut nitelikte olan ve ba\u015fkaca herhangi bir somut emare ile desteklenmeyen, san\u0131\u011f\u0131n a\u00e7\u0131k kimlik ve adres bilgilerini i\u00e7ermeyen genel nitelikte olan istihbarat bilgisinin, CMK&#8217;n\u0131n 116 ve devam\u0131 maddeleri uyar\u0131nca adli arama karar\u0131 veya yaz\u0131l\u0131 arama emri verilmesini gerektiren \u015fartlar\u0131 ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131,<\/span><\/em><\/strong> olay yerinde konu hakk\u0131nda ara\u015ft\u0131rma yapan kolluk g\u00f6revlilerinin hen\u00fcz i\u015flenmi\u015f olan fiil ile fiilin i\u015flenmesinden hemen sonra takip edilerek yakalanan kimsenin i\u015fledi\u011fi bir su\u00e7la di\u011fer bir anlat\u0131mla<span style=\"color: #ff0000;\"> \u201csu\u00e7\u00fcst\u00fc\u201d h\u00e2li ile kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131 nedeniyle,<\/span> CMK&#8217;n\u0131n 90\/4. maddesi ile PVSK&#8217;n\u0131n 13\/1-A ve Ek 6. maddelerinin verdi\u011fi yetkiye dayanarak, su\u00e7 delillerinin kaybolmamas\u0131 i\u00e7in derh\u00e2l gerekli tedbirleri al\u0131p, tan\u0131k&#8230;. ile san\u0131\u011f\u0131n \u00fczerlerinde yapt\u0131klar\u0131 arama sonucunda su\u00e7 konusu uyu\u015fturucu maddeleri ele ge\u00e7irdikleri, hakl\u0131 bir sebepten kaynaklanarak g\u00f6revlilerce ger\u00e7ekle\u015ftirilen i\u015flemlerinin \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc oldu\u011fu, ard\u0131ndan uygulanan tedbirler ile somut olay hakk\u0131nda Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na bilgi verildi\u011fi ve m\u00fcteakiben emirleri do\u011frultusunda soru\u015fturma i\u015flemlerinin s\u00fcrd\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, yine PVSK&#8217;n\u0131n Ek 6. maddesini a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 nitelikte olan Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fi&#8217;nin 8. maddesinin (f) bendindeki d\u00fczenlemeye g\u00f6re de; su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2linde arama emri ya da karar al\u0131nmas\u0131na gerek bulunmad\u0131\u011f\u0131, dolay\u0131s\u0131yla su\u00e7un delili ve konusunu olu\u015fturan uyu\u015fturucu ve uyar\u0131c\u0131 maddelerin ele ge\u00e7irilip muhafaza alt\u0131na al\u0131nmas\u0131n\u0131n hukuka uygun oldu\u011fu ve hukuka ayk\u0131r\u0131 bir delilden s\u00f6z edilemeyece\u011fi anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan, \u00d6zel Daire bozma karar\u0131nda isabet bulunmamaktad\u0131r.<br \/>\nBu itibarla Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 itiraz\u0131n\u0131n kabul\u00fcne karar verilmelidir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #ff0000;\">SONU\u00c7:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">A\u00e7\u0131klanan nedenlerle;<br \/>\n1- Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 itiraz\u0131n\u0131n KABUL\u00dcNE,<br \/>\n2- Yarg\u0131tay 20. Ceza Dairesinin 09.06.2016 tarihli ve 1507-3605 say\u0131l\u0131 bozma karar\u0131n\u0131n KALDIRILMASINA,<br \/>\n3- Dosyan\u0131n, h\u00fckm\u00fcn esas\u0131n\u0131n incelenmesi i\u00e7in Yarg\u0131tay 20. Ceza Dairesine g\u00f6nderilmek \u00fczere Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na TEVD\u0130 ED\u0130LMES\u0130NE, 22.11.2018 tarihinde yap\u0131lan m\u00fczakerede oy birli\u011fiyle karar verildi.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>T.C.<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>YARGITAY 10.CEZA DA\u0130RES\u0130<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>Esas No\u00a0 \u00a0 \u00a0: 2018\/2509<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>Karar No\u00a0 \u00a0: 2023\/7798<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>Tebli\u011fname No\u00a0 \u00a0:\u00a0 10-2015\/254215<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8221;\u0130stihbari kaynakl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar esnas\u0131nda, \u00d6.T. isimli \u015fahs\u0131n \u0130stanbul ilinden ilimize gece ge\u00e7 saatlerde uyu\u015fturucu maddelerden ecstasy hap getirece\u011fi, \u015fahs\u0131n yan\u0131nda liceli \u015e&#8217;nin de olaca\u011f\u0131, \u015fah\u0131slar\u0131n Basmane semti civar\u0131nda bu haplar\u0131 satacaklar\u0131 y\u00f6n\u00fcnde bilgiler al\u0131nmas\u0131 \u00fczerine 15.08.2011 tarihinde saat 01.00 s\u0131ralar\u0131nda \u0130stanbul ilinden geldikten sonra Basmane semtine \u015fehirleraras\u0131 otob\u00fcs firmalar\u0131na ait servisler ile gelebilecekleri dikkate al\u0131narak tertibat al\u0131nd\u0131\u011f\u0131, hal ve hareketleri \u015f\u00fcpheli g\u00f6r\u00fclen iki \u015fah\u0131s tespit edildi\u011fi, \u015fah\u0131slardan birinin omuzunda as\u0131l\u0131 vaziyette s\u0131rt \u00e7antas\u0131 oldu\u011fu, \u015fah\u0131slar\u0131n otelin 3.kat\u0131ndaki odaya girecekleri esnada durdurulduklar\u0131 ve yap\u0131lan kimlik kontrollerinde s\u0131rt \u00e7antas\u0131 ile otele giren \u015fahs\u0131n \u00d6.T. di\u011fer \u015fahs\u0131n \u015e.A. oldu\u011fu, istihbari bilgiler neticesinde elde edilen bilgiler ile yakalanan \u015fah\u0131slar\u0131n bilgilerinin ve durumlar\u0131n\u0131n \u00f6rt\u00fc\u015fmesi ve \u015fah\u0131slar\u0131n tedirgin hareketlerinin devam etmesi \u00fczerine \u00d6.T.isimli \u015fahs\u0131n elinde bulunan \u00e7antan\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndan el ile yap\u0131lan kontrollerde hap \u015feklinde maddelerin hissedilmesi, makul \u015f\u00fcphe ve muhtemel su\u00e7 unsurlar\u0131n\u0131n kaybolaca\u011f\u0131 de\u011ferlendirilerek <span style=\"color: #0000ff;\"><strong>\u00c7ANTANIN<\/strong><\/span> \u015fah\u0131slar\u0131n huzurunda a\u00e7\u0131lmas\u0131 \u00fczerine su\u00e7a konu uyu\u015fturucu maddelerin ele ge\u00e7irildi\u011fi olayda, <strong>telefon konu\u015fmalar\u0131 ile<\/strong> <span style=\"color: #0000ff;\"><strong>SU\u00c7 \u015e\u00dcPHES\u0130 SOMUTLA\u015eTIKTAN ve F\u0130Z\u0130K\u0130 TAK\u0130P SONUCU, SU\u00c7A KONU UYU\u015eTURUCU MADDEN\u0130N ELE GE\u00c7\u0130R\u0130LMES\u0130 AMACI \u0130LE ARAMA YAPILDI\u011eI ANLA\u015eILMAKLA, \u00c7ANTANIN ARANMASINA \u0130L\u0130\u015eK\u0130N OLARAK<\/strong> <\/span>5271 sy. Kanunun 166.,117. ve 119. maddelerine uygun \u015fekilde al\u0131nm\u0131\u015f <span style=\"color: #0000ff;\"><strong>ADL\u0130 ARAMA KARARI<\/strong><\/span> ya da <span style=\"color: #0000ff;\"><strong>YAZILI ARAMA EMR\u0130<\/strong><\/span> bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131larak varsa asl\u0131 veya onayl\u0131 bir \u00f6rne\u011finin getirilmesi&#8230;&#8230;&#8221;<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hukuka ayk\u0131r\u0131 aramadan elde edilen bir silaha veya Hint kenevirine dayal\u0131 olarak al\u0131nan ikrar, yani su\u00e7 kabul\u00fc, yine CMK m.134&#8217;e ayk\u0131r\u0131 yap\u0131lan bilgisayar aramas\u0131ndan elde edilen verilerden hareketle ger\u00e7ekle\u015ftirilen ev veya i\u015fyeri aramalar\u0131, \u015f\u00fcpheli veya \u015f\u00fcphelilerden al\u0131nan ikrarlar, yine hukuka ayk\u0131r\u0131 yol ve y\u00f6ntemle beyan\u0131 al\u0131nan \u015f\u00fcpheliden elde edilen adres ve isimlerden hareketle ula\u015f\u0131lan deliller, <strong>hukuka ayk\u0131r\u0131 delillerin uzak etkisi<\/strong> ve <strong>ZEH\u0130RL\u0130 A\u011eACIN MEYVES\u0130N\u0130N de zehirli oldu\u011fu<\/strong>ndan bahisle, hukuka ayk\u0131r\u0131 say\u0131lacak ve yarg\u0131lamada san\u0131\u011f\u0131n aleyhine kullan\u0131lamayacakt\u0131r.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>Yarg\u0131tay 7. Ceza Dairesi 06\/10\/2020 tarih 2020\/1899 E. 2020\/13629 K. say\u0131l\u0131 ilam\u0131;<\/strong> <\/span>&#8220;&#8230;<strong>arama yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada ihtiyar heyetinden iki \u00fcyenin veya kom\u015fulardan iki ki\u015finin haz\u0131r bulunmas\u0131 gerekirken bulundurulmad\u0131\u011f\u0131ndan<\/strong> arama i\u015fleminde hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k bulundu\u011fu ve hukuka ayk\u0131r\u0131 elde edilen delil ile mahkumiyet h\u00fckm\u00fc kurulamayaca\u011f\u0131, san\u0131\u011f\u0131n da su\u00e7lamay\u0131 kabul etmedi\u011fi gerek\u00e7esiyle ilk derece mahkemesi taraf\u0131ndan san\u0131k hakk\u0131nda kurulan mahkumiyet h\u00fckm\u00fcn\u00fcn kald\u0131r\u0131larak san\u0131\u011f\u0131n beraatine karar verilmi\u015f ise de, usul\u00fcne g\u00f6re al\u0131nm\u0131\u015f bir arama karar\u0131 bulunan somut olayda bu karara ve karar\u0131n infaz\u0131 s\u0131ras\u0131nda yap\u0131lan i\u015flemlere y\u00f6nelik bir itiraz\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131, san\u0131\u011f\u0131n arama sonucunda ele ge\u00e7en sigaralar\u0131n, kendi i\u015fyerinden ele ge\u00e7irildi\u011fine ili\u015fkin a\u00e7\u0131k ikrar\u0131n\u0131n mevcut oldu\u011fu, arama i\u015flemine ve arama yap\u0131l\u0131rken bir tak\u0131m haklar\u0131n ihlal edildi\u011fine y\u00f6nelik olarak san\u0131ktan gelen herhangi bir yak\u0131nman\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131, Anayasa Mahkemesi&#8217;nin 15.04.2015 tarih ve 2013\/2392 ba\u015fvuru no&#8217;lu ve Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu&#8217;nun 26.06.2007 tarih ve 2007\/7-147 E.-2007\/159 K. say\u0131l\u0131 kararlar\u0131nda belirtildi\u011fi \u00fczere; usul\u00fcne g\u00f6re al\u0131nm\u0131\u015f arama karar\u0131na istinaden, herhangi bir hak ihlaline neden olunmadan yap\u0131lan arama sonunda ele ge\u00e7en delillerin, s\u0131rf arama s\u0131ras\u0131nda bulunmas\u0131 gereken ki\u015filerin orada bulundurulmamas\u0131 suretiyle \u015fekle ayk\u0131r\u0131 hareket edildi\u011finden bahisle \u201chukuka ayk\u0131r\u0131 olarak elde edilmi\u015f delil\u201d say\u0131lmalar\u0131n\u0131n ve mahkumiyet h\u00fckm\u00fcne dayanak te\u015fkil edememelerinin kabul edilemeyece\u011fi, arama i\u015flemindeki kanunda belirlenen usule ili\u015fkin eksikli\u011fin, bu i\u015flemin s\u0131hhatini ve bu i\u015flem sonucunda elde edilen delillerin ger\u00e7ekli\u011fini \u015f\u00fcpheli hale getirmedi\u011fi gibi, san\u0131\u011f\u0131n da bu kapsamda herhangi bir itiraz\u0131n\u0131n da olmad\u0131\u011f\u0131, dolay\u0131s\u0131yla hukuka ayk\u0131r\u0131 bir delilden s\u00f6z edilemeyece\u011finden&#8230;&#8221;<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>T.C<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>YARGITAY<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #ff0000;\"><strong>ONUNCU CEZA DA\u0130RES\u0130<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>Esas : 2020\/12500<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #ff0000;\"><strong>Karar : 2021\/12899<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #ff0000;\"><strong>Tarih : 02.12.2021<\/strong><\/span><\/p>\n<p>\u25a0 UYU\u015eTURUCU MADDE T\u0130CARET\u0130 YAPMA<br \/>\n\u25a0 ARAMA VE EL KOYMA KARARI<br \/>\n<strong>ARAMA VE EL KOYMA KARARI ALINMADAN \u015e\u00dcPHEL\u0130N\u0130N TELEFONU \u00dcZER\u0130NDE YAPILAN \u0130NCELEME HUKUKA AYKIRIDIR<\/strong><br \/>\n( 5271 s. Ceza Muhakemesi K 137 , 161 , 217 , 288 , 289 , 294 , 302 )<br \/>\n( 2559 s. PVSK Ek 6 )<br \/>\n( 5237 s. TCK 188 )<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>\u00d6ZET:<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Ki\u015filerin birbirleri ile haberle\u015fmeleri ve bunlar\u0131n i\u00e7eriklerinin &#8220;ileti\u015fim&#8221; kapsam\u0131na girdi\u011fi ak\u0131ll\u0131 cep telefonuna ili\u015fkin haberle\u015fme kay\u0131tlar\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fc hakk\u0131nda CMK&#8217;n\u0131n 135 ila 138. maddeleri uyar\u0131nca; yine ayn\u0131 zamanda ak\u0131ll\u0131 telefonlar kay\u0131tl\u0131 bilgi ve verileri otomatik olarak i\u015fleme tabi tutma \u00f6zelli\u011fine sahip olduklar\u0131ndan, bilgisayar \u00f6zelli\u011fi nedeniyle de ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 bilgi ve verilerde arama ve el koyma yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in CMK&#8217;n\u0131n 134. maddesi uyar\u0131nca arama ve el koyma karar\u0131 al\u0131nmas\u0131 gereklidir. Somut olayda durumundan \u015f\u00fcphelendikleri san\u0131ktan telefonunu alan kolluk g\u00f6revlilerinin su\u00e7 \u015f\u00fcphesini tespit etikten sonra Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131 aray\u0131p olay\u0131 haber verdikten sonra alacaklar\u0131 talimat \u00fczerine i\u015flem yapmalar\u0131 gerekirken san\u0131\u011fa ait telefondan mesaj att\u0131rmak suretiyle san\u0131\u011f\u0131n tan\u0131klarla bulu\u015fmas\u0131n\u0131 ve tan\u0131klar\u0131n kimliklerinin tespitini sa\u011flad\u0131klar\u0131, bu \u015fekilde elde edilen telefon mesajlar\u0131 ile tan\u0131k beyanlar\u0131n\u0131n 5271 say\u0131l\u0131 CMK&#8217;n\u0131n 134 ve 161. maddelerine ayk\u0131r\u0131 olarak ele ge\u00e7irildi\u011fi ve bu durumun CMK&#8217;n\u0131n 217\/2. maddesine ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">5271 say\u0131l\u0131 CMK\u2019n\u0131n 134. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131nda yaz\u0131l\u0131 \u2018\u2019 (1) Bir su\u00e7 dolay\u0131s\u0131yla yap\u0131lan soru\u015fturmada, somut delillere dayanan kuvvetli \u015f\u00fcphe sebeplerinin varl\u0131\u011f\u0131 ve ba\u015fka surette delil elde etme imk\u00e2n\u0131n\u0131n bulunmamas\u0131 halinde, h\u00e2kim veya gecikmesinde sak\u0131nca bulunan h\u00e2llerde Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan \u015f\u00fcphelinin kulland\u0131\u011f\u0131 bilgisayar ve bilgisayar programlar\u0131 ile bilgisayar k\u00fct\u00fcklerinde arama yap\u0131lmas\u0131na, bilgisayar kay\u0131tlar\u0131ndan kopya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131na, bu kay\u0131tlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclerek metin h\u00e2line getirilmesine karar verilir. Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan verilen kararlar yirmi d\u00f6rt saat i\u00e7inde h\u00e2kim onay\u0131na sunulur. H\u00e2kim karar\u0131n\u0131 en ge\u00e7 yirmi d\u00f6rt saat i\u00e7inde verir. S\u00fcrenin dolmas\u0131 veya h\u00e2kim taraf\u0131ndan aksine karar verilmesi h\u00e2linde \u00e7\u0131kar\u0131lan kopyalar ve \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc yap\u0131lan metinler derh\u00e2l imha edilir\u2019\u2019 h\u00fckm\u00fcn\u00fcn su\u00e7 \u015f\u00fcphesi alt\u0131nda bulunan \u015fah\u0131slardan <strong>ele ge\u00e7irilen ve bilgisayar niteli\u011findeki cep telefonlar\u0131 i\u00e7in de ge\u00e7erli oldu\u011fu<\/strong> kabul edilerek; <span style=\"color: #993300;\"><strong>Kolluk g\u00f6revlilerinin daha \u00f6nceden tan\u0131d\u0131klar\u0131 ve durumundan \u015f\u00fcphelendikleri san\u0131\u011f\u0131n yan\u0131na gittiklerinde san\u0131\u011f\u0131n telefonunun \u00e7almas\u0131 \u00fczerine CMK\u2019n\u0131n 134. maddesi kapsam\u0131nda al\u0131nm\u0131\u015f bir karar bulunmaks\u0131z\u0131n, cep telefonunu san\u0131ktan alarak, mesajlar b\u00f6l\u00fcm\u00fc ve di\u011fer mesajla\u015fma uygulamalar\u0131n\u0131 inceledikleri,<\/strong><\/span> bu inceleme esnas\u0131nda kullanmak i\u00e7in uyu\u015fturucu madde bulundurma su\u00e7undan haklar\u0131nda ayr\u0131 soru\u015fturma y\u00fcr\u00fct\u00fclen <span style=\"color: #993300;\"><strong>tan\u0131klar &#8230; ve &#8230;\u2019un bulu\u015fmak i\u00e7in san\u0131\u011f\u0131n telefonunu aramalar\u0131 \u00fczerine kolluk g\u00f6revlileri taraf\u0131ndan san\u0131\u011f\u0131n telefonundan mesaj att\u0131r\u0131lmak suretiyle tan\u0131klarla bulu\u015fmas\u0131n\u0131n sa\u011fland\u0131\u011f\u0131 ve tan\u0131klar\u0131n yakaland\u0131\u011f\u0131,<\/strong> <strong>tan\u0131klarla yap\u0131lan \u015fifai g\u00f6r\u00fc\u015fme sonras\u0131nda Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na olay\u0131n haber verildi\u011fi<\/strong> <\/span>ve al\u0131nan yaz\u0131l\u0131 arama emri ile san\u0131\u011fa ait ikamette yap\u0131lan aramada net 1,952 gram eroinin ele ge\u00e7ti\u011fi, soru\u015fturman\u0131n devam\u0131nda da yine san\u0131\u011fa ve tan\u0131klara ili\u015fkin <strong>CMK\u2019n\u0131n 134. maddesi kapsam\u0131nda verilmi\u015f bir karar bulunmaks\u0131z\u0131n telefonlar\u0131nda bulunan mesaj ve farkl\u0131 uygulamalardan tespit edilen mesaj kay\u0131tlar\u0131n\u0131n resim ve tutanak \u015feklinde dosya kapsam\u0131na girdi\u011fi ve tan\u0131k beyanlar\u0131 ile birlikte bu mesaj i\u00e7eriklerinin h\u00fckme esas al\u0131nd\u0131\u011f\u0131, anla\u015f\u0131lmakla;<\/strong><\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Ki\u015filerin birbirleri ile haberle\u015fmeleri ve bunlar\u0131n i\u00e7eriklerinin &#8220;ileti\u015fim&#8221; kapsam\u0131na girdi\u011fi ak\u0131ll\u0131 cep telefonuna ili\u015fkin haberle\u015fme kay\u0131tlar\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fc hakk\u0131nda CMK&#8217;n\u0131n 135 ila 138. maddeleri uyar\u0131nca; yine ayn\u0131 zamanda ak\u0131ll\u0131 telefonlar kay\u0131tl\u0131 bilgi ve verileri otomatik olarak i\u015fleme tabi tutma \u00f6zelli\u011fine sahip olduklar\u0131ndan, bilgisayar \u00f6zelli\u011fi nedeniyle de ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 bilgi ve verilerde arama ve el koyma yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in CMK&#8217;n\u0131n 134. maddesi uyar\u0131nca arama ve el koyma karar\u0131 al\u0131nmas\u0131 gereklidir.<\/strong> <strong><span style=\"color: #993300;\">Ak\u0131ll\u0131 olmayan tu\u015flu telefonlar ise nitelikleri nedeniyle sadece haberle\u015fme i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan bu<\/span> telefonlar y\u00f6n\u00fcnden CMK&#8217;n\u0131n 135. maddesi uyar\u0131nca arama karar\u0131 al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Yukar\u0131da anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere 5271 say\u0131l\u0131 CMK\u2019n\u0131n 134. maddesi kapsam\u0131nda \u015f\u00fcphelinin cep telefonu incelenip, telefondan ele ge\u00e7irilen bilgilerin kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nabilmesi i\u00e7in hakim karar\u0131 veya belirlenen s\u00fcrelerde hakim onay\u0131na sunulmak \u00fczere Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n yaz\u0131l\u0131 emrinin bulunmas\u0131 gerekti\u011fi, san\u0131\u011f\u0131n r\u0131zas\u0131 bulunsa dahi kolluk g\u00f6revlileri taraf\u0131ndan \u015f\u00fcphelilerin telefonlar\u0131n\u0131n incelenip, telefon i\u00e7eri\u011findeki mesaj ve benzeri bilgilerin kay\u0131t alt\u0131na al\u0131namayaca\u011f\u0131 ve bu kurallara uyulmadan elde edilen delillerin hukuka ayk\u0131r\u0131 bir bi\u00e7imde ele ge\u00e7irildi\u011finin kabul\u00fc gerekti\u011fi, yine CMK&#8217;n\u0131n 2\/e ve 161. maddesinin 2. f\u0131kras\u0131 ile PVSK&#8217;n\u0131n Ek 6. maddeleri uyar\u0131nca, (edinilen bilgi veya al\u0131nan ihbar veya \u015fik\u00e2yet \u00fczerine veya kendili\u011finden bir su\u00e7la kar\u015f\u0131la\u015fan kollu\u011fun) kolluk g\u00f6revlilerinin olay yerinde ki\u015filerin ve toplumun sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na, v\u00fccut b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne veya malvarl\u0131\u011f\u0131na zarar gelmemesi ve su\u00e7un delillerinin kaybolmamas\u0131 ya da bozulmamas\u0131 i\u00e7in gerekli acele tedbirleri ald\u0131ktan sonra durumu derhal Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na bildirmesi ve Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n talimat\u0131 do\u011frultusunda gerekli soru\u015fturma i\u015flemlerini yapmas\u0131 gerekirken somut olayda durumundan \u015f\u00fcphelendikleri san\u0131ktan telefonunu alan kolluk g\u00f6revlilerinin su\u00e7 \u015f\u00fcphesini tespit etikten sonra Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131 aray\u0131p olay\u0131 haber verdikten sonra alacaklar\u0131 talimat \u00fczerine i\u015flem yapmalar\u0131 gerekirken san\u0131\u011fa ait telefondan mesaj att\u0131rmak suretiyle san\u0131\u011f\u0131n tan\u0131klarla bulu\u015fmas\u0131n\u0131 ve tan\u0131klar\u0131n kimliklerinin tespitini sa\u011flad\u0131klar\u0131, bu \u015fekilde elde edilen telefon mesajlar\u0131 ile tan\u0131k beyanlar\u0131n\u0131n 5271 say\u0131l\u0131 CMK&#8217;n\u0131n 134 ve 161. maddelerine ayk\u0131r\u0131 olarak ele ge\u00e7irildi\u011fi<\/strong> ve bu durumun CMK&#8217;n\u0131n 217\/2. maddesine ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan, s\u00f6z konusu deliller dikkate al\u0131nmadan yap\u0131lan incelemede; Antalya Adli T\u0131p Kurumunun 10\/09\/2018 tarihli raporuna g\u00f6re idrar\u0131nda kodein tespit edilen san\u0131\u011f\u0131n 10\/07\/2018 tarihinde ikametinde yap\u0131lan aramada ele ge\u00e7irilen ki\u015fisel kullanma s\u0131n\u0131r\u0131ndaki net 1,952 gram eroini kullanmak d\u0131\u015f\u0131nda bir ama\u00e7la bulundurdu\u011funa ili\u015fkin savunmas\u0131n\u0131n aksine, ku\u015fkuyu a\u015fan yeterli ve kesin delil bulunmad\u0131\u011f\u0131; san\u0131\u011f\u0131n, hukuka uygun olarak ele ge\u00e7irilen delillerle ispatlanabilen fiilinin kullanmak i\u00e7in uyu\u015fturucu madde bulundurma su\u00e7unu olu\u015fturdu\u011fu g\u00f6zetilmeden su\u00e7 vasf\u0131nda yan\u0131lg\u0131ya d\u00fc\u015f\u00fclerek uyu\u015fturucu madde ticareti yapma su\u00e7undan h\u00fck\u00fcm kurulmas\u0131&#8230;.&#8221;<span style=\"color: #993300;\"><strong>\u00a0<\/strong><span style=\"color: #000000;\">Benzer y\u00f6nde; <span style=\"color: #993300;\"><strong>(<\/strong><\/span><\/span><strong><span style=\"color: #993300;\">Yarg\u0131tay 10. Ceza Dairesi\u2019nin 15.05.2024 tarihli, 2023\/15758 E., 2024\/18787 K., Yarg\u0131tay 8. Ceza Dairesi\u2019ni<\/span>n 14.01.2025 tarihli, 2024\/3512 E., 2025\/346 K., Yarg\u0131tay 17. Ceza Dairesi\u2019nin 15.02.2017 tarihli, 2015\/27517 E., 2017\/1716 K. ,Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu\u2019nun 08.10.2019 tarihli, 2019\/296 E., 2019\/578 K.,Genel Kurulun05.03.2020 tarihli, 2019\/633 E., 2020\/151 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131, Yarg\u0131tay 10. Ceza Dairesi\u2019nin 08.06.2022 tarihli, 2020\/18813 E., 2022\/7392 K. ,Yarg\u0131tay 16. Ceza Dairesi\u2019nin 10.10.2019 tarihli, 2019\/2637 E., 2019\/5904 K.)<\/strong><\/span><\/p>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\">\u201cSan\u0131k hakk\u0131nda kurulan mahkumiyet h\u00fckm\u00fcne esas al\u0131nan 24.05.2008 tarihli, emniyette haz\u0131rlanan tutana\u011f\u0131n, her ne kadar \u00fczerinde san\u0131k m\u00fcdafiinin imzas\u0131 bulunsa da, san\u0131kla yap\u0131lan <strong><span style=\"color: #0000ff;\">m\u00fclakat ad\u0131 verilen ve kanunda yer alan haklar\u0131 hat\u0131rlat\u0131lmadan yap\u0131lan \u00f6n g\u00f6r\u00fc\u015fmenin<\/span> tutanak alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f hali oldu\u011fu,<\/strong> san\u0131\u011f\u0131n daha sonra resmi ifade alma i\u015flemine ge\u00e7ildi\u011finde susma hakk\u0131n\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131 ve savc\u0131l\u0131kta ifade vermek istedi\u011fini belirtti\u011fi, savc\u0131l\u0131k ifadesinde de su\u00e7u inkar etti\u011fi ve tutana\u011f\u0131 kabul etmedi\u011fi anla\u015f\u0131lmakla, 5271 say\u0131l\u0131 CMK\u2019n\u0131n 147. maddesinde aranan \u015fartlar\u0131 ta\u015f\u0131mayan ve hukuka ayk\u0131r\u0131 bir ifade alma usul\u00fcyle elde edilen delile dayan\u0131larak, ayn\u0131 Kanun\u2019un 148\/4. maddesi de g\u00f6zetilerek, san\u0131\u011f\u0131n beraati yerine mahkumiyetine h\u00fckmedilmesi;\u201d <span style=\"color: #993300;\"><strong>Yarg\u0131tay 13. Ceza Dairesi\u2019nin 28.11.2008 tarihli, 5917\/17025 say\u0131l\u0131 karar\u0131-Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu\u2019nun 22.12.2022 tarihli, 2022\/388 E. ve 2022\/824 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131, &#8211; <\/strong><span style=\"color: #000000;\">PVSK Ek Madde 6\/2\u2019ye g\u00f6re,\u00a0<em>\u201cPolis, bir su\u00e7a ili\u015fkin olarak kendisine yap\u0131lan s\u00f6zl\u00fc ihbar ve \u015fik\u00e2yetleri ve g\u00f6revi s\u0131ras\u0131nda \u00f6\u011frendi\u011fi su\u00e7a ili\u015fkin bilgileri yaz\u0131l\u0131 hale getirir\u201d.\u00a0<\/em>Ancak bu i\u015flem de CMK m.147 kapsam\u0131na giren bir ifade alma i\u015flemi de\u011fildir ve delil yerine ge\u00e7mez. Tan\u0131klar\u0131n ifadelerinin de usule uygun al\u0131nmas\u0131 gerekir. Kolluk taraf\u0131ndan tan\u0131\u011fa yemin yapt\u0131r\u0131lamayaca\u011f\u0131ndan ve\u00a0<em>beyan delili\u00a0<\/em>mahiyetinde tan\u0131k ifadesinin al\u0131nmas\u0131nda Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 ve hakim yetkili k\u0131l\u0131nd\u0131\u011f\u0131ndan, 3359 say\u0131l\u0131 Sa\u011fl\u0131k Hizmetleri Temel Kanunu\u2019nun Ek m.12\/3\u2019de \u00f6ng\u00f6r\u00fclen istisnai h\u00fck\u00fcm hari\u00e7 kollu\u011fun tan\u0131k ifadesini alma yetkisi bulunmamaktad\u0131r.<\/span><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/blockquote>\n<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\">\n<blockquote><p>Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu&#8217;nun 2013\/610, 2014\/512, 2013\/841, 2014\/513 ve 2014\/166-514 say\u0131l\u0131 kararlar\u0131nda da belirtildi\u011fi \u00fczere; <strong>adli arama karar\u0131 al\u0131nmas\u0131n\u0131 gerektiren olayda<\/strong> arama karar\u0131 al\u0131nmadan arama yap\u0131lmas\u0131 hukuka ayk\u0131r\u0131d\u0131r. B\u00f6yle bir arama sonucu bulunan ve su\u00e7un maddi konusunu olu\u015fturan deliller ya da su\u00e7un maddi konusu &#8220;hukuka ayk\u0131r\u0131 y\u00f6ntemlerle elde edilmi\u015f&#8221; olaca\u011f\u0131ndan, <strong>ikrar bulunsa bile<\/strong> Anayasa&#8217;n\u0131n 38. maddesinin 6. f\u0131kras\u0131 ile CMK&#8217;n\u0131n 206. maddesinin 2. f\u0131kras\u0131n\u0131n (a) bendi, 217. maddesinin 2. f\u0131kras\u0131, 230. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131n\u0131n (b) bendi uyar\u0131nca h\u00fckme esas al\u0131namaz. <span style=\"color: #993300;\"><strong>(Yarg\u0131tay 20. Ceza Dairesi 2015\/14678 E., 2016\/809 K.)<\/strong><\/span><\/p><\/blockquote>\n<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">\n<blockquote><p><strong>Su\u00e7 bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda<\/strong> uyu\u015fturucu maddeyi kamu g\u00f6revlilerine teslim etmelerinin <strong>ger\u00e7ek anlamda r\u0131zaen teslim olmad\u0131\u011f\u0131<\/strong> anla\u015f\u0131lmakla; \u015fartlar\u0131 olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131 halde san\u0131\u011f\u0131n cezas\u0131n\u0131n 5237 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 43 \u00fcnc\u00fc maddesi ile art\u0131r\u0131lmas\u0131 suretiyle fazla ceza tayin edilmesi hukuka ayk\u0131r\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. <span style=\"color: #993300;\"><strong>(Yarg\u0131tay 10. Ceza Dairesi 2022\/3830 E., 2023\/5837 K.)<\/strong><\/span><\/p><\/blockquote>\n<h4 style=\"text-align: center;\"><del><span style=\"color: #993300;\"><strong>(Ceza Genel Kurulu &#8211; Karar: 2018\/683)<\/strong><\/span><\/del><\/h4>\n<ul>\n<li><strong>CMK 90<\/strong><\/li>\n<li><strong>Hakk\u0131nda \u201cyakalama emri\u201d bulunan ki\u015filerin \u00fcst\u00fcnde karar al\u0131nmadan arama yap\u0131labilece\u011fi ve yine su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2linin bulunmas\u0131 nedeniyle ayr\u0131ca bir arama emri ya da karar al\u0131nmas\u0131na gerek bulunmad\u0131\u011f\u0131, dolay\u0131s\u0131yla su\u00e7un delili ve konusunu olu\u015fturan su\u00e7 konusu maddelerin ele ge\u00e7irilip muhafaza alt\u0131na al\u0131nmas\u0131n\u0131n hukuka uygun oldu\u011fu kabul edilmelidir.<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>2559 say\u0131l\u0131 PVSK\u2019n\u0131n 13. maddesi uyar\u0131nca haklar\u0131nda yetkili mercilerce verilen yakalama veya tutuklama karar\u0131 bulunanlar\u0131 yakalay\u0131p gerekli kanuni i\u015flemleri yapmakla yetkili ve g\u00f6revli olan kolluk g\u00f6revlilerinin, ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri devriye g\u00f6revi s\u0131ras\u0131nda daha \u00f6nceden tan\u0131d\u0131klar\u0131 ve hakk\u0131nda \u201caran\u0131yor\u201d kayd\u0131 bulundu\u011funu bildikleri san\u0131\u011f\u0131 g\u00f6rmeleri nedeniyle san\u0131\u011f\u0131 yakalama zorunlulu\u011funun bulundu\u011fu, g\u00f6revlilerin yan\u0131na yakla\u015f\u0131p hakk\u0131nda \u201caran\u0131yor\u201d kayd\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yledikleri san\u0131\u011f\u0131n, pantolonunun sol cebinden bir \u015feyler \u00e7\u0131kart\u0131p atmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmeleri ile \u00fczerinde silah veya tehlike olu\u015fturan di\u011fer bir e\u015fyay\u0131 bulundurabilece\u011fi hususunda yeterli \u015f\u00fcphenin olu\u015fmas\u0131 nedeniyle CMK\u2019n\u0131n 90\/4 ve PVSK\u2019n\u0131n 4\/A maddesinin verdi\u011fi yetkilere dayal\u0131 olarak al\u0131nmas\u0131 gereken tedbirler kapsam\u0131nda, ka\u00e7mas\u0131n\u0131, kendisine veya ba\u015fkalar\u0131na zarar vermesini \u00f6nlemek ve silah ya da tehlike olu\u015fturan di\u011fer bir e\u015fyadan ar\u0131nd\u0131rmak amac\u0131yla kontrol yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, san\u0131\u011f\u0131n pantolonunun sol cebinde su\u00e7 konusu tabletlerin ele ge\u00e7irildi\u011fi, belirtilen sak\u0131ncalar\u0131n \u00f6nlenmesi bak\u0131m\u0131ndan san\u0131\u011f\u0131n kontrol edilmesinin zorunlu olmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, PVSK\u2019n\u0131n 13\/1-B ile Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fi\u2019nin 8. maddesinin (a) ve (b) f\u0131kralar\u0131na g\u00f6re hakk\u0131nda \u201caran\u0131yor\u201d kayd\u0131 bulunmas\u0131 nedeniyle yakalanan san\u0131\u011f\u0131n \u00fczerinde kaba \u00fcst aramas\u0131 yap\u0131labilece\u011fi, \u00f6ncesinde herhangi bir istihbarat bilgisi ya da ihbar bulunmaks\u0131z\u0131n devriye g\u00f6revlerini ifa etmekte olan kolluk g\u00f6revlilerinin, hakk\u0131nda \u201caran\u0131yor\u201d kayd\u0131 bulunan san\u0131k taraf\u0131ndan i\u015flenmekte olan bir su\u00e7la di\u011fer bir anlat\u0131mla \u201csu\u00e7\u00fcst\u00fc\u201d h\u00e2li ile kar\u015f\u0131la\u015fmalar\u0131 nedeniyle san\u0131\u011f\u0131 yakalayarak PVSK\u2019n\u0131n Ek 6. maddesinin verdi\u011fi yetkiye istinaden, su\u00e7 delillerinin kaybolmamas\u0131 i\u00e7in derh\u00e2l gerekli tedbirleri al\u0131p, su\u00e7 konusu maddeleri muhafaza alt\u0131na ald\u0131klar\u0131, ard\u0131ndan g\u00f6revlilerce uygulanan tedbirler ile somut olay hakk\u0131nda Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na bilgi verildi\u011fi ve m\u00fcteakiben emirleri do\u011frultusunda soru\u015fturma i\u015flemlerinin s\u00fcrd\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, yine PVSK\u2019n\u0131n Ek 6. maddesini a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 nitelikte olan Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011finin 8. maddesinin (a), (b) ve (f) bentlerindeki d\u00fczenlemelere g\u00f6re de; hakk\u0131nda \u201cyakalama emri\u201d bulunan ki\u015filerin \u00fcst\u00fcnde karar al\u0131nmadan arama yap\u0131labilece\u011fi ve yine su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2linin bulunmas\u0131 nedeniyle ayr\u0131ca bir arama emri ya da karar al\u0131nmas\u0131na gerek bulunmad\u0131\u011f\u0131, dolay\u0131s\u0131yla su\u00e7un delili ve konusunu olu\u015fturan su\u00e7 konusu maddelerin ele ge\u00e7irilip muhafaza alt\u0131na al\u0131nmas\u0131n\u0131n hukuka uygun oldu\u011fu ve hukuka ayk\u0131r\u0131 bir delilden s\u00f6z edilemeyece\u011fi anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan, \u00d6zel Daire bozma karar\u0131nda isabet bulunmamaktad\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"color: #993300;\"><strong>T.C.<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #993300;\"><strong>Yarg\u0131tay<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #993300;\"><strong>10. Ceza Dairesi<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #993300;\"><strong>2023\/15758 E., 2024\/18787 K.<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">5271 say\u0131l\u0131 Kanun&#8217;un 134 \u00fcnc\u00fc maddesi kapsam\u0131nda <strong>\u015f\u00fcphelinin cep telefonu incelenip, telefondan ele ge\u00e7irilen bilgilerin kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nabilmesi i\u00e7in h\u00e2kim karar\u0131 veya h\u00e2kim onay\u0131na sunulmak \u00fczere Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n yaz\u0131l\u0131 emrinin bulunmas\u0131 gerekti\u011fi,<\/strong> r\u0131zas\u0131 bulunsa dahi \u015f\u00fcphelinin telefonunun incelenip, telefon i\u00e7eri\u011findeki mesaj ve benzeri bilgilerin kay\u0131t alt\u0131na al\u0131namayaca\u011f\u0131 ve bu kurallara uyulmadan elde edilen delillerin h\u00fckme esas al\u0131namayaca\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmakla; <strong>5271 say\u0131l\u0131 Kanun&#8217;un 134 \u00fcnc\u00fc maddesi uyar\u0131nca hukuka uygun olarak karar veya yaz\u0131l\u0131 emir al\u0131nmaks\u0131z\u0131n, san\u0131\u011fa ait telefonda bulunan whatsapp mesajlar\u0131na ili\u015fkin olarak tanzim edilen 02.03.2020 tarihli &#8220;telefon \u00f6n inceleme ve muhafaza alt\u0131na alma tutana\u011f\u0131&#8221;n\u0131n, san\u0131\u011f\u0131n telefonunda inceleme yap\u0131lmas\u0131na r\u0131zas\u0131 bulunsa dahi hukuka uygun delil niteli\u011finde olmad\u0131\u011f\u0131 ve h\u00fckme esas al\u0131namayaca\u011f\u0131;<\/strong> tan\u0131k s\u0131fat\u0131yla dinlenmemi\u015f olmalar\u0131na ra\u011fmen anlat\u0131mlar\u0131n\u0131n h\u00fckme esas al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 belirtilen tutanak m\u00fcmzileri, tan\u0131k s\u0131fat\u0131yla dinlenmi\u015f olsalar dahi tutanak i\u00e7eri\u011fine g\u00f6re uyu\u015fturucu madde al\u0131\u015fveri\u015finin g\u00f6r\u00fclmemi\u015f oldu\u011funun anla\u015f\u0131lmas\u0131na g\u00f6re anlat\u0131mlar\u0131n\u0131n sonuca etkili olmayaca\u011f\u0131 g\u00f6zetilerek yap\u0131lan incelemede; Haklar\u0131nda kullanmak i\u00e7in uyu\u015fturucu madde bulundurma su\u00e7undan i\u015flem yap\u0131lan &#8230; ve &#8230; ile aralar\u0131nda uyu\u015fturucu madde al\u0131\u015fveri\u015finin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fine dair g\u00f6rg\u00fcye dayal\u0131 tespit bulunmayan ve kendisinde herhangi bir uyu\u015fturucu ya da uyar\u0131c\u0131 madde ele ge\u00e7meyen san\u0131\u011f\u0131n savunmas\u0131n\u0131n aksine, &#8230;&#8217;\u0131n \u00fczerinde yakalanan uyu\u015fturucu maddeyi fiziki takipten ve yakalaman\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesinden daha \u00f6nceki bir zaman diliminde san\u0131ktan ald\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin soru\u015fturma a\u015famas\u0131ndaki soyut beyan\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda her t\u00fcrl\u00fc \u015f\u00fcpheden uzak, kesin ve inand\u0131r\u0131c\u0131 delil bulunmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zetilmeden, san\u0131\u011f\u0131n beraati yerine yaz\u0131l\u0131 \u015fekilde mahkumiyetine karar verilmesi hukuka ayk\u0131r\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<div class=\"ead-preview\"><div class=\"ead-document\" style=\"position: relative;\"><div class=\"ead-iframe-wrapper\"><iframe src=\"\/\/docs.google.com\/viewer?url=https%3A%2F%2Ftuncayilcim.av.tr%2Fv5%2Fwp-content%2Fuploads%2Fe_2018-3428_k_2023-419.pdf&amp;embedded=true&amp;hl=en\" title=\"Embedded Document\" class=\"ead-iframe\" style=\"width: 100%;height: 500px;border: none;visibility: hidden;\"><\/iframe><\/div>\t\t\t<div class=\"ead-document-loading\" style=\"width:100%;height:100%;position:absolute;left:0;top:0;z-index:10;\">\n\t\t\t\t<div class=\"ead-loading-wrap\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"ead-loading-main\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"ead-loading\">\n\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/plugins\/embed-any-document\/images\/loading.svg\" width=\"55\" height=\"55\" alt=\"Loader\">\n\t\t\t\t\t\t\t<span>Loading...<\/span>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<div class=\"ead-loading-foot\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"ead-loading-foot-title\">\n\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/plugins\/embed-any-document\/images\/EAD-logo.svg\" alt=\"EAD Logo\" width=\"36\" height=\"23\"\/>\n\t\t\t\t\t\t\t<span>Taking too long?<\/span>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<p>\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"ead-document-btn ead-reload-btn\" role=\"button\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/plugins\/embed-any-document\/images\/reload.svg\" alt=\"Reload\" width=\"12\" height=\"12\"\/> Reload document\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<span>|<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/uploads\/e_2018-3428_k_2023-419.pdf\" class=\"ead-document-btn\" target=\"_blank\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/plugins\/embed-any-document\/images\/open.svg\" alt=\"Open\" width=\"12\" height=\"12\"\/> Open in new tab\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div><p class=\"embed_download\"><a href=\"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-content\/uploads\/e_2018-3428_k_2023-419.pdf\" download>Download <\/a><\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>POL\u0130S VAZ\u0130FE VE SAL\u0202H\u0130YET KANUNU(1)(2)(3) Kanun Numaras\u0131 : 2559 Kabul Tarihi : 4\/7\/1934 Yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131 R. Gazete : Tarih : 14\/7\/1934 \u00a0\u00a0Say\u0131 : 2751 Yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131 D\u00fcstur :<span class=\"excerpt-hellip\"> [\u2026]<\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":131,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_joinchat":[],"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-3087","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ceza-hukuku"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3087","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3087"}],"version-history":[{"count":20,"href":"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3087\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5783,"href":"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3087\/revisions\/5783"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-json\/wp\/v2\/media\/131"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3087"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3087"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3087"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}