{"id":1947,"date":"2016-05-26T00:50:35","date_gmt":"2016-05-25T21:50:35","guid":{"rendered":"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/?p=1947"},"modified":"2023-05-04T20:48:58","modified_gmt":"2023-05-04T17:48:58","slug":"yillik-sahsi-uyusturucu-madde-kullanim-siniri-adli-tip-kurumu-tarafindan-esrar-kullananlarin-her-defasinda-bir-ila-bir-bucuk-gram-olmak-uzere-gunde-uc-kez-esrar-tuketebileceklerinin-degerlendirildig","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/yillik-sahsi-uyusturucu-madde-kullanim-siniri-adli-tip-kurumu-tarafindan-esrar-kullananlarin-her-defasinda-bir-ila-bir-bucuk-gram-olmak-uzere-gunde-uc-kez-esrar-tuketebileceklerinin-degerlendirildig\/","title":{"rendered":"YILLIK \u015eAHS\u0130 UYU\u015eTURUCU MADDE KULLANIM SINIRI ( Adli T\u0131p Kurumu Taraf\u0131ndan Esrar Kullananlar\u0131n Her Defas\u0131nda Bir \u0130la Bir Bu\u00e7uk Gram Olmak \u00dczere G\u00fcnde \u00dc\u00e7 Kez Esrar T\u00fcketebileceklerinin De\u011ferlendirildi\u011fi – Adli Raporda Belirtilen Miktarda Esrar Maddesinin Y\u0131ll\u0131k \u015eahsi Kullan\u0131m S\u0131n\u0131rlar\u0131 \u0130\u00e7erisinde Oldu\u011fu\/Kullanmak Amac\u0131yla Uyu\u015fturucu Madde Bulundurma Su\u00e7unun Olu\u015ftu\u011fu )"},"content":{"rendered":"

T.C.<\/span><\/p>\n

YARGITAY<\/span><\/h4>\n

CEZA GENEL KURULU<\/span><\/h4>\n

E. 2012\/10-1335<\/span><\/h4>\n

K. 2013\/423<\/span><\/h4>\n

T. 22.10.2013<\/span><\/h4>\n

\u2022\u00a0UYU\u015eTURUCU MADDE T\u0130CARET\u0130 SU\u00c7U<\/span> ( Bir \u0130hbar \u00dczerine Yakalanan San\u0131\u011f\u0131n \u00dczerinde Ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 Po\u015fetin \u0130\u00e7erisinde Ele Ge\u00e7irilen Kenevir Bitkisi D\u0131\u015f\u0131nda Uyu\u015fturucu Madde\u00a0Ticareti Yapt\u0131\u011f\u0131 Yolunda Somut Yeterli Her T\u00fcrl\u00fc \u015e\u00fcpheden Ar\u0131nm\u0131\u015f Kesin ve \u0130nand\u0131r\u0131c\u0131 Herhangi Bir Delil Elde Edilemedi\u011fi )<\/span><\/h4>\n

\u2022 KULLANMAK AMACIYLA UYU\u015eTURUCU MADDE BULUNDURMA SU\u00c7U<\/span> ( Adli Raporda Belirtilen Miktarda Esrar Maddesinin Y\u0131ll\u0131k \u015eahsi Kullan\u0131m S\u0131n\u0131rlar\u0131 \u0130\u00e7erisinde Oldu\u011fu – San\u0131\u011f\u0131n Satmak \u0130\u00e7in De\u011fil Kullanmak Amac\u0131yla Sat\u0131n Ald\u0131\u011f\u0131na Dair Savunmalar\u0131 De\u011ferlendirildi\u011finde Su\u00e7un Olu\u015ftu\u011fu )<\/span><\/h4>\n

\u2022 YILLIK \u015eAHS\u0130 UYU\u015eTURUCU MADDE KULLANIM SINIRI<\/span> ( Adli T\u0131p Kurumu Taraf\u0131ndan Esrar Kullananlar\u0131n Her Defas\u0131nda Bir \u0130la Bir Bu\u00e7uk Gram Olmak \u00dczere G\u00fcnde \u00dc\u00e7 Kez Esrar T\u00fcketebileceklerinin De\u011ferlendirildi\u011fi – Adli Raporda Belirtilen Miktarda Esrar Maddesinin Y\u0131ll\u0131k \u015eahsi Kullan\u0131m S\u0131n\u0131rlar\u0131 \u0130\u00e7erisinde Oldu\u011fu\/Kullanmak Amac\u0131yla\u00a0Uyu\u015fturucu Madde Bulundurma Su\u00e7unun Olu\u015ftu\u011fu )\u00a0<\/span>5237\/m.188<\/h4>\n

\u00d6ZET : <\/span>Bir ihbar \u00fczerine yakalanan san\u0131\u011f\u0131n \u00fczerinde ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 po\u015fetin i\u00e7erisinde ele ge\u00e7irilen kenevir bitkisi d\u0131\u015f\u0131nda, uyu\u015fturucu madde ticareti yapt\u0131\u011f\u0131 yolunda teknik ya da fiziki takip, tan\u0131k beyan\u0131, ileti\u015fimin tespiti v.b gibi somut, yeterli, her t\u00fcrl\u00fc \u015f\u00fcpheden ar\u0131nm\u0131\u015f, kesin ve inand\u0131r\u0131c\u0131 herhangi bir delil elde edilememesi, uygulamada ilke olarak kabul edilen y\u0131ll\u0131k uyu\u015fturucu madde kullan\u0131m miktar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda, adli raporda belirtilen miktarda esrar maddesinin y\u0131ll\u0131k \u015fahsi kullan\u0131m s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde olmas\u0131, san\u0131\u011f\u0131n uyu\u015fturucu maddeyi satmak i\u00e7in de\u011fil kullanmak amac\u0131yla sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki aksi kan\u0131tlanamayan istikrarl\u0131 savunmalar\u0131 birlikte de\u011ferlendirildi\u011finde, uyu\u015fturucu madde ticareti su\u00e7unu i\u015fledi\u011fi \u015f\u00fcphe boyutundan \u00f6teye ge\u00e7ememektedir. Bu itibarla; san\u0131\u011f\u0131n s\u00fcbuta eren eyleminin kullanmak amac\u0131yla uyu\u015fturucu madde bulundurma su\u00e7unu olu\u015fturdu\u011fu kabul edilmelidir.<\/p>\n

DAVA :<\/span> Uyu\u015fturucu madde ticareti su\u00e7undan san\u0131\u011f\u0131n TCK’nun 188\/3, 62\/1, 52\/2, 53\/1, 54 ve 63. maddeleri uyar\u0131nca be\u015f y\u0131l hapis ve 4.000 Lira adli para cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na, hak yoksunlu\u011funa, m\u00fcsadereye ve mahsuba ili\u015fkin, Kocaeli 1. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesince verilen 06.11.2007 g\u00fcn ve 25-369 say\u0131l\u0131 h\u00fckm\u00fcn san\u0131k taraf\u0131ndan temyiz edilmesi \u00fczerine dosyay\u0131 inceleyen Yarg\u0131tay 10. Ceza Dairesinin 07.12.2011 g\u00fcn ve 2008\/5259-58263 say\u0131 ile;<\/p>\n

“… \u0130stanbul’dan esrar getirerek sataca\u011f\u0131 ihbar\u0131 \u00fczerine, iskelede feribottan inen ve kendisini almaya gelen araca binmek \u00fczereyken yakalanan san\u0131\u011f\u0131n, elinde bulunan po\u015fet i\u00e7erisinde net miktar\u0131 345,510 gramdan ibaret esrar\u0131, satma veya ba\u015fkas\u0131na verme gibi kullanma d\u0131\u015f\u0131nda bir ama\u00e7 i\u00e7in bulundurdu\u011funa ili\u015fkin delil elde edilemedi\u011fi, san\u0131\u011f\u0131n fiilinin kullanmak i\u00e7inuyu\u015fturucu madde bulundurma su\u00e7unu olu\u015fturdu\u011fu g\u00f6zetilmeden uyu\u015fturucu madde ticareti su\u00e7undan h\u00fck\u00fcm kurulmas\u0131…”,<\/p>\n

\u0130sabetsizli\u011finden bozulmas\u0131na karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n

Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ise 04.01.2012 g\u00fcn ve 17878 say\u0131 ile;<\/p>\n

“… San\u0131kla ilgili yap\u0131lan ihbar ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olup, e\u015fk\u00e2l bilgilerini, ihbar an\u0131nda bulundu\u011fu yerin yan\u0131 s\u0131ra temin etti\u011fi esrar\u0131 satmak amac\u0131yla getirdi\u011fini de i\u00e7ermektedir.<\/p>\n

Ge\u00e7mi\u015f h\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ayn\u0131 su\u00e7u daha \u00f6nce de i\u015fledi\u011fi ve al\u0131\u015fkanl\u0131k haline getirdi\u011fi g\u00f6r\u00fclecektir. Olay\u0131n hemen sonras\u0131nda d\u00fczenlenen ekspertiz raporunda net 811,2 gram olarak belirtilen esrar\u0131n ele ge\u00e7irili\u015f yeri ve \u015fekli g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda kullan\u0131m amac\u0131yla bulundurma s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n \u00fczerinde olup, ihbar\u0131n i\u00e7eri\u011fini do\u011frular mahiyettedir. Eylemi ticari ama\u00e7lauyu\u015fturucu madde bulundurmak su\u00e7unu olu\u015fturmu\u015ftur…”,<\/p>\n

D\u00fc\u015f\u00fcncesiyle itiraz kanun yoluna ba\u015fvurarak, yerel mahkeme h\u00fckm\u00fcn\u00fcn onanmas\u0131 isteminde bulunmu\u015ftur.<\/p>\n

CMK’nun 308\/1. maddesi uyar\u0131nca inceleme yapan \u00d6zel Dairece 02.10.2012 g\u00fcn ve 19376-14671 say\u0131 ile itiraz nedenlerinin yerinde g\u00f6r\u00fclmemesi \u00fczerine dosya Yarg\u0131tay Birinci Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6nderilmekle, Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulunca de\u011ferlendirilmi\u015f ve a\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle karara ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n

KARAR : San\u0131\u011f\u0131n uyu\u015fturucu madde ticareti su\u00e7undan cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na karar verilen olayda, \u00d6zel Daire ile Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 aras\u0131nda olu\u015fan ve Ceza Genel Kurulunca \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi gereken uyu\u015fmazl\u0131k; san\u0131\u011f\u0131n fiilinin uyu\u015fturucu madde ticareti mi, yoksa kullanmak amac\u0131yla uyu\u015fturucu madde bulundurma su\u00e7unu mu olu\u015fturaca\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesine ili\u015fkindir.<\/p>\n

\u0130ncelenen dosya kapsam\u0131ndan;<\/p>\n

Emniyet M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6revlilerince d\u00fczenlenen ihbar, olay ve yakalama tutana\u011f\u0131n\u0131n; “Emniyet M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc telefonla arayan ve kimli\u011fini a\u00e7\u0131klamak istemeyen, sesinden orta ya\u015flarda oldu\u011fu tahmin edilen erkek bir \u015fahs\u0131n, k\u0131rk be\u015f elli ya\u015flar\u0131nda, orta boylu, sa\u00e7lar\u0131 hafif k\u0131r, \u00fczerinde kuma\u015f pantolon, mavi mont bulunan erkek \u015fahs\u0131n esrar getirerek piyasaya sataca\u011f\u0131n\u0131, feribotta bulundu\u011funu, arac\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, iskeleden kendisini birinin alaca\u011f\u0131n\u0131 bildirmesi \u00fczerine, ihbar\u0131n do\u011fruluk derecesini ara\u015ft\u0131rmak \u00fczere olu\u015fturulan ekiple feribot iskelesine intikal edilerek tertibat al\u0131nm\u0131\u015f, al\u0131nan e\u015fk\u00e2l \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmalara ba\u015flanm\u0131\u015f, e\u015fk\u00e2le uyan bir \u015fahs\u0131n elinde siyah renkli, dolgun, a\u011fz\u0131 kapal\u0131 bir po\u015fetle feribottan indi\u011fi g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f, fiziki takibe al\u0131narak nereye gidece\u011fi, kiminle bulu\u015faca\u011f\u0131 \u00f6\u011frenilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f, feribot \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131nda minib\u00fcs dura\u011f\u0131nda bekledi\u011fi ve beyaz renkli bir minib\u00fcs\u00fcn dura\u011fa geldi\u011fi g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f, minib\u00fcse do\u011fru hareket ederek binmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada ka\u00e7ma ihtimaline binaen yakalanm\u0131\u015f, ara\u00e7ta bulunanlar\u0131n \u00fcst aramalar\u0131nda herhangi bir su\u00e7 unsuruna rastlanmam\u0131\u015f, \u015f\u00fcpheli \u015fahs\u0131n elindeki siyah po\u015fet r\u0131zas\u0131 ile a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda iki ayr\u0131 po\u015fet halinde, siyah po\u015fetin i\u00e7inde be\u015f y\u00fcz oniki, beyaz torbada sekiz y\u00fcz elli sekiz gram olmak \u00fczere toplam bin \u00fc\u00e7 y\u00fcz seksen gram a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131nda, renk, koku ve g\u00f6r\u00fcn\u00fcm itibar\u0131yla esrar oldu\u011fu tahmin edilen ye\u015fil bitki par\u00e7ac\u0131klar\u0131 ele ge\u00e7irilerek muhafaza alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r” \u015feklinde oldu\u011fu,<\/p>\n

Emniyet Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Kriminal Polis Laboratuarlar\u0131 Dairesince d\u00fczenlenen raporda; ye\u015fil renkli bitki par\u00e7alar\u0131n\u0131n, uyu\u015fturucu maddelerden tetrahydrocannabinol ihtiva eden, esrar elde etmeye elveri\u015fli hint keneviri bitkisi par\u00e7alar\u0131 oldu\u011fu,<\/p>\n

Adli T\u0131p Kurumunca d\u00fczenlenen raporda; t\u00fcm miktarlar d\u00e2hil olmak \u00fczere, toplam net a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 1.335 gram bulunan maddenin kenevir bitkisi oldu\u011fu, elemek suretiyle 345.510 gram toz esrar elde edilebilece\u011finin belirtildi\u011fi,<\/p>\n

San\u0131\u011f\u0131n; uyu\u015fturucu kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131, olay g\u00fcn\u00fc de kullanmak amac\u0131yla esrar almak i\u00e7in \u0130stanbul’a gitti\u011fini, d\u00f6n\u00fc\u015fte kay\u0131nbiraderini aray\u0131p kendisini iskeleden almas\u0131n\u0131 istedi\u011fini, kay\u0131nbiraderinin hasta oldu\u011fu i\u00e7in kayn\u0131n\u0131 g\u00f6nderdi\u011fini, iskelede minib\u00fcse binece\u011fi s\u0131rada polislerin kendisini yakalad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ara\u00e7ta bulunan di\u011fer ki\u015filerin uyu\u015fturucu maddeyle ilgileri bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, uyu\u015fturucu maddeyi satmak amac\u0131yla de\u011fil kullanmak amac\u0131yla sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 savundu\u011fu,<\/p>\n

Olay gecesi san\u0131\u011f\u0131n binece\u011fi minib\u00fcs\u00fcn i\u00e7erisinde bulunan ve haklar\u0131nda uyu\u015fturucu madde ticareti su\u00e7undan kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131na karar verilen tan\u0131klar ile uyu\u015fturucu maddeticareti su\u00e7undan hakk\u0131ndaki beraat h\u00fckm\u00fc temyiz edilmeksizin kesinle\u015fmi\u015f bulunan Ertan Y\u00fcklen’in, san\u0131\u011f\u0131n \u00fczerinde yakalanan esrar maddesi ile ilgilerinin bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 beyan ettikleri,<\/p>\n

Anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

TCK’nun 188. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda uyu\u015fturucu veya uyar\u0131c\u0131 madde ticareti su\u00e7u; “uyu\u015fturucu veya uyar\u0131c\u0131 maddeleri ruhsats\u0131z veya ruhsata ayk\u0131r\u0131 olarak \u00fclke i\u00e7inde satan, sat\u0131\u015fa arz eden, ba\u015fkalar\u0131na veren, sevk eden, nakleden, depolayan, sat\u0131n alan, kabul eden, bulunduran ki\u015fi, be\u015f y\u0131ldan onbe\u015f y\u0131la kadar hapis ve yirmibin g\u00fcne kadar adl\u00ee para cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r” \u015feklinde h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f, madde gerek\u00e7esinde, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131krada uyu\u015fturucu ve uyar\u0131c\u0131 madde ticaretine ili\u015fkin eylemlerin ayr\u0131 bir su\u00e7 olarak tan\u0131mland\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir. Buna g\u00f6re uyu\u015fturucu veya uyar\u0131c\u0131 maddelerin ruhsats\u0131z veya ruhsata ayk\u0131r\u0131 olarak \u00fclke i\u00e7erisinde sat\u0131\u015f\u0131, sat\u0131\u015fa arz\u0131, ba\u015fkas\u0131na verilmesi, nakli, depolanmas\u0131 ya da kazan\u00e7 amac\u0131yla sat\u0131n al\u0131nmas\u0131, kabul edilmesi ya da bulundurulmas\u0131, uyu\u015fturucu madde imal, ithal ya da ihra\u00e7 etme su\u00e7lar\u0131n\u0131 d\u00fczenleyen bir ve ikinci f\u0131kralara g\u00f6re ayr\u0131 bir su\u00e7 olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n

191. maddenin birinci f\u0131kras\u0131 ise; “kullanmak i\u00e7in uyu\u015fturucu veya uyar\u0131c\u0131 madde sat\u0131n alan, kabul eden veya bulunduran ki\u015fi, bir y\u0131ldan iki y\u0131la kadar hapis cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r” \u015feklinde d\u00fczenlenmi\u015f olup, bu f\u0131kran\u0131n gerek\u00e7esinde de; izlenen su\u00e7 politikas\u0131 gere\u011fi uyu\u015fturucu veya uyar\u0131c\u0131 madde kullanmak de\u011fil, kullanmak amac\u0131yla uyu\u015fturucu veya uyar\u0131c\u0131 madde sat\u0131n almak, kabul etmek veya bulundurmak fiilleri su\u00e7 olarak kabul edilmi\u015ftir.<\/p>\n

Fiilin kullanmak i\u00e7in uyu\u015fturucu madde bulundurma su\u00e7unu mu, yoksa uyu\u015fturucu madde ticareti su\u00e7unu mu olu\u015fturaca\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesinde etkin rol oynayan husus, san\u0131\u011f\u0131n amac\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Uyu\u015fturucu madde bulundurman\u0131n kullanma amac\u0131na y\u00f6nelik olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespit edilmesinde dikkate al\u0131nmas\u0131 gereken ve \u00f6\u011freti ile uygulamada da kabul g\u00f6rm\u00fc\u015f olan baz\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fctler bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n

Bu \u00f6l\u00e7\u00fctlerden ilki; failin bulundurdu\u011fu uyu\u015fturucu maddeyi ba\u015fkas\u0131na satma ya da devir veya tedarik etme hususunda herhangi bir davran\u0131\u015f i\u00e7erisine girip girmedi\u011fi, ikincisi; uyu\u015fturucu veya uyar\u0131c\u0131 maddenin bulunduruldu\u011fu yer ve bulundurulu\u015f bi\u00e7imidir. \u015eahsi kullan\u0131m\u0131 i\u00e7in uyu\u015fturucu madde bulunduran kimse, bunu her zaman kolayl\u0131kla eri\u015febilece\u011fi bir yerde, \u00f6rne\u011fin evinde veya i\u015fyerinde bulundurmaktad\u0131r. Uyu\u015fturucu maddenin \u00e7ok say\u0131da ve \u00f6zenli olarak haz\u0131rlanm\u0131\u015f k\u00fc\u00e7\u00fck paket\u00e7ikler halinde bulunmas\u0131, her paket\u00e7i\u011fin i\u00e7ine hassas bi\u00e7imde yap\u0131lan tart\u0131 sonucu ayn\u0131 miktarda uyu\u015fturucu madde konulmu\u015f olmas\u0131, uyu\u015fturucu maddenin ele ge\u00e7irildi\u011fi yer veya yak\u0131n\u0131nda hassas terazi ve paketlemede kullan\u0131lan ambalaj malzemelerinin bulunmas\u0131, kullan\u0131m d\u0131\u015f\u0131nda bir ama\u00e7la bulunduruldu\u011fu hususunda \u00f6nemli bir belirti olacakt\u0131r. Kabul edilen \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00f6l\u00e7\u00fct ise bulundurulan uyu\u015fturucu veya uyar\u0131c\u0131 madde miktar\u0131d\u0131r. \u015eahsi kullan\u0131m i\u00e7in kabul edilebilecek miktar, ki\u015finin fiziksel ve ruhsal yap\u0131s\u0131 ile uyu\u015fturucu veya uyar\u0131c\u0131 maddenin niteli\u011fi, cinsi ve kalitesi ile somut olay\u0131n \u00f6zelliklerine g\u00f6re de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterebilmektedir.<\/p>\n

Adli T\u0131p Kurumu taraf\u0131ndan esrar kullananlar\u0131n her defas\u0131nda bir ila bir bu\u00e7uk gram olmak \u00fczere g\u00fcnde \u00fc\u00e7 kez esrar t\u00fcketebilecekleri de\u011ferlendirilmektedir. Yine esrar kullanma al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 olanlar\u0131n, birka\u00e7 ayl\u0131k ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131layabilecek miktarda esrar maddesini ihtiyaten yanlar\u0131nda ya da kolay ula\u015fabilecekleri bir yerde bulundurabildikleri adli dosyalara yans\u0131yan ve bilinen bir husustur. Buna g\u00f6re esrar kullanan faillerin, ola\u011fan say\u0131lan bir s\u00fcre i\u00e7erisinde ki\u015fisel olarak kullan\u0131p t\u00fcketebilecekleri miktar\u0131n \u00fczerinde esrar maddesi bulundurmalar\u0131 durumunda, bulundurman\u0131n ki\u015fisel kullan\u0131m amac\u0131na y\u00f6nelik olmad\u0131\u011f\u0131, ancak uyu\u015fturucu maddenin ticaret amac\u0131yla bulunduruldu\u011funa ili\u015fkin ba\u015fkaca somut delil yoksa \u015fahsi ihtiya\u00e7 ya da daha az miktarda uyu\u015fturucu madde bulundurulmas\u0131n\u0131n kullanmak amac\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 kabul edilmelidir.<\/p>\n

Amac\u0131 somut olayda maddi ger\u00e7e\u011fe ula\u015farak adaleti sa\u011flamak, su\u00e7 i\u015fledi\u011fi sabit olan faili cezaland\u0131rmak, kamu d\u00fczeninin bozulmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek ve bozulan kamu d\u00fczenini yeniden tesis etmek olan ceza muhakemesinin en \u00f6nemli ve evrensel nitelikteki ilkelerinden birisi de, insan haklar\u0131na dayal\u0131, demokratik rejimle y\u00f6netilen \u00fclkelerin hukuk sistemlerinde bulunmas\u0131 gereken, \u00f6\u011freti ve uygulamada; “su\u00e7suzluk” ya da “masumiyet karinesi” \u015feklinde, Latincede ise “in dubio pro reo” olarak ifade edilen “\u015f\u00fcpheden san\u0131k yararlan\u0131r” ilkesidir. Bu ilkenin \u00f6z\u00fc, ceza davas\u0131nda san\u0131\u011f\u0131n mahk\u00fbmiyetine karar verilebilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulundurulmas\u0131 gereken herhangi bir soruna ili\u015fkin \u015f\u00fcphenin, mutlak surette san\u0131k yarar\u0131na de\u011ferlendirilmesidir. Olduk\u00e7a geni\u015f bir uygulama alan\u0131 bulunan bu kural, dava konusu su\u00e7un i\u015flenip i\u015flenmedi\u011fi, i\u015flenmi\u015fse san\u0131k taraf\u0131ndan i\u015flenip i\u015flenmedi\u011fi ya da ger\u00e7ekle\u015ftirili\u015f \u015fekli hususunda herhangi bir \u015f\u00fcphe belirmesi halinde uygulanabilece\u011fi gibi, su\u00e7 niteli\u011finin belirlenmesi bak\u0131m\u0131ndan da ge\u00e7erlidir.<\/p>\n

Bu a\u00e7\u0131klamalar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda somut olay de\u011ferlendirildi\u011finde;<\/p>\n

Bir ihbar \u00fczerine yakalanan san\u0131\u011f\u0131n \u00fczerinde ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 po\u015fetin i\u00e7erisinde ele ge\u00e7irilen kenevir bitkisi d\u0131\u015f\u0131nda, uyu\u015fturucu madde ticareti yapt\u0131\u011f\u0131 yolunda teknik ya da fiziki takip, tan\u0131k beyan\u0131, ileti\u015fimin tespiti v.b gibi somut, yeterli, her t\u00fcrl\u00fc \u015f\u00fcpheden ar\u0131nm\u0131\u015f, kesin ve inand\u0131r\u0131c\u0131 herhangi bir delil elde edilememesi, uygulamada ilke olarak kabul edilen y\u0131ll\u0131k uyu\u015fturucu madde kullan\u0131m miktar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda, adli raporda belirtilen 345,510 graml\u0131k esrar maddesinin y\u0131ll\u0131k \u015fahsi kullan\u0131m s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde olmas\u0131, san\u0131\u011f\u0131n uyu\u015fturucu maddeyi satmak i\u00e7in de\u011fil kullanmak amac\u0131yla sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki aksi kan\u0131tlanamayan istikrarl\u0131 savunmalar\u0131 birlikte de\u011ferlendirildi\u011finde, uyu\u015fturucu madde ticareti su\u00e7unu i\u015fledi\u011fi \u015f\u00fcphe boyutundan \u00f6teye ge\u00e7ememektedir.<\/p>\n

Bu itibarla; san\u0131\u011f\u0131n s\u00fcbuta eren eyleminin kullanmak amac\u0131yla uyu\u015fturucu madde bulundurma su\u00e7unu olu\u015fturdu\u011fu y\u00f6n\u00fcndeki \u00d6zel Daire bozma ilam\u0131nda bir isabetsizlik bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan, itiraz\u0131n reddine karar verilmelidir.<\/p>\n

\u00c7o\u011funluk g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kat\u0131lmayan onbir Genel Kurul \u00dcyesi; “san\u0131\u011f\u0131n eyleminin uyu\u015fturucu madde ticareti su\u00e7unu olu\u015fturaca\u011f\u0131, dolay\u0131s\u0131yla itiraz\u0131n kabul\u00fcne karar verilmesi gerekti\u011fi” g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcyle kar\u015f\u0131 oy kullanm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n

SONU\u00c7 :<\/span> A\u00e7\u0131klanan nedenlerle;<\/p>\n

1- Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 itiraz\u0131n\u0131n REDD\u0130NE,<\/p>\n

2- Dosyan\u0131n mahalline g\u00f6nderilmek \u00fczere Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na TEVD\u0130\u0130NE, 08.10.2013 tarihinde yap\u0131lan m\u00fczakerede yeterli \u00e7o\u011funluk sa\u011flanamad\u0131\u011f\u0131ndan, 22.10.2013 g\u00fcn\u00fc yap\u0131lan ikinci m\u00fczakerede oy\u00e7oklu\u011fuyla karar verildi.<\/p>\n

T.C.<\/span><\/h4>\n

YARGITAY<\/span><\/h4>\n

20. CEZA DA\u0130RES\u0130<\/span><\/h4>\n

E. 2015\/4596<\/span><\/h4>\n

K. 2015\/4563<\/span><\/h4>\n

T. 9.11.2015<\/span><\/h4>\n

\u2022 \u00c7OCUK K\u0130\u015e\u0130YE\u00a0UYU\u015eTURUCU\u00a0SATMA SU\u00c7U<\/span> ( Do\u011frudan Do\u011fruya \u0130cras\u0131na Ba\u015flanmas\u0131na Ra\u011fmen San\u0131\u011f\u0131n Elinde Olmayan Nedenlerle Tamamlayamad\u0131\u011f\u0131 –\u00a0Te\u015febb\u00fcsA\u015famas\u0131nda \u00c7ocu\u011fa\u00a0Uyu\u015fturucu\u00a0veya Uyar\u0131c\u0131 Madde Satma ve Tamamlanm\u0131\u015f Olan Ticaret Amac\u0131yla\u00a0Uyu\u015fturucu\u00a0veya Uyar\u0131c\u0131 Madde Bulundurma ve Nakletme Olmak \u00dczere \u0130ki Ayr\u0131 Su\u00e7 Olu\u015faca\u011f\u0131 )<\/h4>\n

\u2022 SU\u00c7A\u00a0TE\u015eEBB\u00dcS<\/span>\u00a0( \u00c7ocuk Ki\u015fiye\u00a0Uyu\u015fturucu\u00a0Satma Su\u00e7unun Do\u011frudan Do\u011fruya \u0130cras\u0131na Ba\u015flanmas\u0131na Ra\u011fmen San\u0131\u011f\u0131n Elinde Olmayan Nedenlerle Tamamlayamad\u0131\u011f\u0131 – \u00c7ocu\u011fa\u00a0Uyu\u015fturucu\u00a0veya Uyar\u0131c\u0131 Madde Satma Su\u00e7unun\u00a0Te\u015febb\u00fcs\u00a0A\u015famas\u0131nda Kald\u0131\u011f\u0131 )<\/h4>\n

\u2022 T\u0130CARET AMACIYLA\u00a0UYU\u015eTURUCU\u00a0VEYA UYARICI MADDE BULUNDURMA VE NAKLETME<\/span> ( \u0130le\u00a0Te\u015febb\u00fcs A\u015famas\u0131nda Kalan \u00c7ocu\u011fa\u00a0Uyu\u015fturucu\u00a0veya Uyar\u0131c\u0131 Madde Satma Olmak \u00dczere \u0130ki Ayr\u0131 Su\u00e7 Olu\u015faca\u011f\u0131 – Sonu\u00e7 Cezalar\u0131n Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 Suretiyle Daha A\u011f\u0131r Sonu\u00e7 Do\u011furan Su\u00e7tan H\u00fck\u00fcm Kurulmas\u0131 Gerekti\u011fi )<\/h4>\n

\u2022 F\u0130KR\u0130 \u0130\u00c7T\u0130MA<\/span> (\u00a0Te\u015febb\u00fcs\u00a0A\u015famas\u0131nda Kalan \u00c7ocu\u011fa\u00a0Uyu\u015fturucu\u00a0veya Uyar\u0131c\u0131 Madde Satma ve Tamamlanm\u0131\u015f Olan Ticaret Amac\u0131yla\u00a0Uyu\u015fturucu\u00a0veya Uyar\u0131c\u0131 Madde Bulundurma ve Nakletme Olmak \u00dczere \u0130ki Ayr\u0131 Su\u00e7 Olu\u015faca\u011f\u0131 – Fikri \u0130\u00e7tima Kural\u0131 Gere\u011fi Sonu\u00e7 Cezalar Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131larak Daha A\u011f\u0131r Sonu\u00e7 Do\u011furan Su\u00e7tan H\u00fck\u00fcm Kurulmas\u0131 Gerekti\u011fi ) 5237\/m.35,44,188<\/h4>\n

\u00d6ZET :\u00a0<\/span>\u00c7ocuk ki\u015fiye\u00a0uyu\u015fturucu\u00a0satma su\u00e7unun do\u011frudan do\u011fruya icras\u0131na ba\u015flanmas\u0131na ra\u011fmen, san\u0131\u011f\u0131n elinde olmayan nedenlerle tamamlayamad\u0131\u011f\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda, “te\u015febb\u00fcs a\u015famas\u0131nda kalan \u00e7ocu\u011fa\u00a0uyu\u015fturucu\u00a0veya uyar\u0131c\u0131 madde satma” ve di\u011feri “tamamlanm\u0131\u015f olan ticaret amac\u0131yla\u00a0uyu\u015fturucu\u00a0veya uyar\u0131c\u0131 madde bulundurma ve nakletme” olmak \u00fczere iki ayr\u0131 su\u00e7 olu\u015faca\u011f\u0131ndan, TCK’n\u0131n 44. maddesinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen fikri i\u00e7tima kural\u0131 gere\u011fince sonu\u00e7 cezalar\u0131n kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 suretiyle daha a\u011f\u0131r sonu\u00e7 do\u011furan su\u00e7tan h\u00fck\u00fcm kurulmas\u0131 gerekti\u011fi g\u00f6zetilmeden, yaz\u0131l\u0131 \u015fekilde h\u00fck\u00fcm kurulmas\u0131 kanuna ayk\u0131r\u0131d\u0131r.<\/p>\n

DAVA :\u00a0<\/span>Dosya incelendi.<\/p>\n

Gere\u011fi G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcp D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc:<\/p>\n

KARAR :\u00a0<\/span>San\u0131k m\u00fcdafiinin di\u011fer temyiz itirazlar\u0131n\u0131n reddine,<\/p>\n

Ancak;<\/p>\n

Olay ve yakalama tutana\u011f\u0131, tan\u0131klar H. S. ve M. \u00d6.’in beyanlar\u0131, san\u0131k savunmalar\u0131 ve t\u00fcm dosya kapsam\u0131ndan, \u00e7ocuk ya\u015ftaki H. S. ile birlikte gelen M. \u00d6.’e, sataca\u011f\u0131 uyu\u015fturucu haplar\u0131n bedeli kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda 20 TL’yi ald\u0131ktan sonra, uyu\u015fturucu haplar\u0131 bulundu\u011fu yerden almak i\u00e7in evinden d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kan ve uyu\u015fturucu haplar\u0131n i\u00e7inde bulundu\u011fu po\u015fetle evine d\u00f6nmekte olan san\u0131\u011f\u0131n, polisleri g\u00f6rmesi \u00fczerine uyu\u015fturucu haplar\u0131n i\u00e7inde bulundu\u011fu po\u015feti yere at\u0131p ka\u00e7arak evine gitmesi ve evinde uyu\u015fturucu haplar\u0131 almak i\u00e7in bekleyen \u00e7ocuk H. S. ile \u00e7ocuk olmayan M. \u00d6.’le birlikte yakalanmas\u0131 \u015feklinde ger\u00e7ekle\u015fen olayda, \u00e7ocuk ki\u015fiye\u00a0uyu\u015fturucu\u00a0satma su\u00e7unun do\u011frudan do\u011fruya icras\u0131na ba\u015flanmas\u0131na ra\u011fmen, san\u0131\u011f\u0131n elinde olmayan nedenlerle tamamlayamad\u0131\u011f\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda, “te\u015febb\u00fcs a\u015famas\u0131nda kalan \u00e7ocu\u011fa\u00a0uyu\u015fturucu\u00a0veya uyar\u0131c\u0131 madde satma ( TCK’n\u0131n 188\/3-2. c\u00fcmle, 35 )” ve di\u011feri “tamamlanm\u0131\u015f olan ticaret amac\u0131yla\u00a0uyu\u015fturucu\u00a0veya uyar\u0131c\u0131 madde bulundurma ve nakletme ( TCK 188\/3 )” olmak \u00fczere iki ayr\u0131 su\u00e7u olu\u015faca\u011f\u0131ndan, TCK’n\u0131n 44. maddesinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen fikri i\u00e7tima kural\u0131 gere\u011fince sonu\u00e7 cezalar\u0131n kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 suretiyle daha a\u011f\u0131r sonu\u00e7 do\u011furan su\u00e7tan h\u00fck\u00fcm kurulmas\u0131 gerekti\u011fi g\u00f6zetilmeden, yaz\u0131l\u0131 \u015fekilde h\u00fck\u00fcm kurulmas\u0131,<\/p>\n

Kabul ve uygulamaya g\u00f6re de;<\/p>\n

San\u0131\u011f\u0131n daha \u00f6nce satt\u0131\u011f\u0131 kabul edilen maddelerin ele ge\u00e7memesi nedeniyle\u00a0uyu\u015fturucu\u00a0veya uyar\u0131c\u0131 madde olarak kabul edilemeyece\u011fi g\u00f6zetilmeden, eylemi tek su\u00e7 olu\u015fturan san\u0131k hakk\u0131nda; TCK’n\u0131n 43. maddesinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen “zincirleme su\u00e7” h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmas\u0131 suretiyle fazla ceza tayin edilmesi,<\/p>\n

SONU\u00c7 :\u00a0<\/span>Kanuna ayk\u0131r\u0131, san\u0131k ve m\u00fcdafiinin temyiz itirazlar\u0131 bu nedenle yerinde oldu\u011fundan, h\u00fckm\u00fcn BOZULMASINA, 09.11.2015 tarihinde oybirli\u011fiyle karar verildi.<\/p>\n

T.C.<\/span><\/h4>\n

YARGITAY<\/span><\/h4>\n

CEZA GENEL KURULU<\/span><\/h4>\n

E. 2016\/20-361<\/span><\/h4>\n

K. 2017\/139<\/span><\/h4>\n

T. 14.3.2017<\/span><\/h4>\n

\u2022 ARAMA \u0130\u015eLEM\u0130N\u0130N HUKUKA UYGUN OLUP OLMADI\u011eI<\/span> (\u00a0Uyu\u015fturucu\u00a0ve Uyar\u0131c\u0131 Madde Ticareti Yapma Su\u00e7u – Kapka\u00e7 Eylemi Sonucu Ka\u00e7an San\u0131klar\u0131n Kolluk Taraf\u0131ndan Yakaland\u0131\u011f\u0131\/Su\u00e7\u00fcst\u00fc\u00a0Halinde Ayr\u0131ca Bir Arama Emri ya da Karar Al\u0131nmas\u0131na Gerek Bulunmad\u0131\u011f\u0131 Dolay\u0131s\u0131yla Su\u00e7un Delili ve Konusunu Olu\u015fturan\u00a0Uyu\u015fturucu\u00a0Maddelerin Ele Ge\u00e7irilip Muhafaza Alt\u0131na Al\u0131nmas\u0131n\u0131n Hukuka Uygun Oldu\u011fu ve Hukuka Ayk\u0131r\u0131 Bir Delilden S\u00f6z Edilemeyece\u011fi )<\/h4>\n

\u2022 KAPKA\u00c7 EYLEM\u0130 SONUCU YAKALANAN SANIKLARIN KOLLUK TARAFINDAN \u00dcST ARAMASI YAPILMASI<\/span> ( \u201cSu\u00e7\u00fcst\u00fc\u201d Halinin Mevcut Oldu\u011fu –\u00a0Su\u00e7\u00fcst\u00fc\u00a0Halinde Ayr\u0131ca Bir Arama Emri ya da Karar Al\u0131nmas\u0131na Gerek Bulunmad\u0131\u011f\u0131 Dolay\u0131s\u0131yla Su\u00e7un Delili ve Konusunu Olu\u015fturan\u00a0Uyu\u015fturucu\u00a0Maddelerin Ele Ge\u00e7irilip Muhafaza Alt\u0131na Al\u0131nmas\u0131n\u0131n Hukuka Uygun Oldu\u011fu )<\/h4>\n

\u2022\u00a0UYU\u015eTURUCU\u00a0VE UYARICI MADDE T\u0130CARET\u0130 YAPMA SU\u00c7U<\/span> ( Kapka\u00e7 Eylemi Sonucu Ka\u00e7an San\u0131klar\u0131n Kolluk Taraf\u0131ndan Yakaland\u0131\u011f\u0131 –\u00a0Su\u00e7\u00fcst\u00fc\u00a0Halinde Ayr\u0131ca Bir Arama Emri ya da Karar Al\u0131nmas\u0131na Gerek Bulunmad\u0131\u011f\u0131 Dolay\u0131s\u0131yla Su\u00e7un Delili ve Konusunu Olu\u015fturan\u00a0Uyu\u015fturucu\u00a0Maddelerin Ele Ge\u00e7irilip Muhafaza Alt\u0131na Al\u0131nmas\u0131n\u0131n Hukuka Uygun Oldu\u011fu )<\/h4>\n

\u2022 HUKUKA UYGUN \/ AYKIRI DEL\u0130L<\/span> (\u00a0Su\u00e7\u00fcst\u00fc\u00a0Halinde Ayr\u0131ca Bir Arama Emri ya da Karar Al\u0131nmas\u0131na Gerek Bulunmad\u0131\u011f\u0131 Dolay\u0131s\u0131yla Su\u00e7un Delili ve Konusunu Olu\u015fturan\u00a0Uyu\u015fturucu\u00a0Maddelerin Ele Ge\u00e7irilip Muhafaza Alt\u0131na Al\u0131nmas\u0131n\u0131n Hukuka Uygun Oldu\u011fu ve Hukuka Ayk\u0131r\u0131 Bir Delilden S\u00f6z Edilemeyece\u011fi\/Kapka\u00e7 Eylemi Sonucu Ka\u00e7an San\u0131klar\u0131n Kolluk Taraf\u0131ndan Yakaland\u0131\u011f\u0131 –\u00a0Uyu\u015fturucu\u00a0ve Uyar\u0131c\u0131 Madde Ticareti Yapma ) 5271\/m.2\/J,90\/4 2559\/m.4\/A,13\/1-A,Ek.4,Ek.6 5237\/m.188<\/h4>\n

Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fi\/m.4,8\/f<\/p>\n

\u00d6ZET :\u00a0<\/span>Uyu\u015fmazl\u0131k; san\u0131\u011fa at\u0131l\u0131\u00a0uyu\u015fturucu\u00a0ve uyar\u0131c\u0131 madde ticareti yapma su\u00e7una dair olarak yap\u0131lan arama i\u015fleminin hukuka uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131, bu ba\u011flamda eksik ara\u015ft\u0131rma sonucu h\u00fck\u00fcm kurulup kurulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesine ili\u015fkindir. 17.12.2013 tarihinde saat 16.30 s\u0131ralar\u0131nda haber merkezinden, Mardin Caddesi ile Ekinciler Caddesinin kesi\u015fti\u011fi yerde, siyah ceketli ve bereli iki erkek \u015fahs\u0131n bir bayan\u0131n \u00e7antas\u0131n\u0131 kapka\u00e7 y\u00f6ntemi ile \u00e7alarak ka\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131n anons edilmesi \u00fczerine; \u015fah\u0131slar\u0131n yakalanmalar\u0131 i\u00e7in ka\u00e7\u0131\u015f istikametlerinde ara\u015ft\u0131rmalara ba\u015flan\u0131ld\u0131\u011f\u0131, Sanayi Caddesi \u00fczerinde ekip otosunu g\u00f6ren san\u0131k ile yan\u0131nda bulunan ve kimli\u011fi tespit edilemeyen \u015fahs\u0131n ka\u00e7maya ba\u015flad\u0131klar\u0131, san\u0131\u011f\u0131n bir in\u015faata girdi\u011finin g\u00f6r\u00fclmesi \u00fczerine s\u00f6z konusu yere girilerek h\u0131rs\u0131zl\u0131k ve\u00a0uyu\u015fturucu\u00a0madde bulundurma su\u00e7lar\u0131ndan tan\u0131nan san\u0131\u011f\u0131n yakaland\u0131\u011f\u0131, san\u0131\u011f\u0131n \u00fczerinde yoklama suretiyle yap\u0131lan kontrolde sweatshirtinde ve montunun cebinde\u00a0uyu\u015fturucu\u00a0maddelerin ele ge\u00e7irildi\u011fi olayda, 2559 Say\u0131l\u0131 PVSK’nun Ek\u00a04. maddesi uyar\u0131nca, bir su\u00e7la kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda hizmet bran\u015f\u0131na ba\u011fl\u0131 olmaks\u0131z\u0131n su\u00e7a el koymak ve delilleri tespit edip, muhafaza alt\u0131na almak ile g\u00f6revli ve yetkili olan g\u00f6revlilerin, kapka\u00e7 sureti ile h\u0131rs\u0131zl\u0131k olay\u0131n\u0131n, a\u00e7\u0131k kimlikleri belli olmayan faillerini yakalamak i\u00e7in ara\u015ft\u0131rma yapt\u0131klar\u0131 s\u0131rada, bildirilen e\u015fk\u00e2le uygun k\u0131yafet giyen san\u0131k ile yan\u0131nda bulunan \u015fahs\u0131 g\u00f6rd\u00fckleri, mesleki tecr\u00fcbelerine ve i\u00e7inde bulunduklar\u0131 durumdan \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte hakl\u0131l\u0131k yaratan bu izlenime g\u00f6re; i\u015flendi\u011finden \u015f\u00fcphe duyulan h\u0131rs\u0131zl\u0131k eyleminin pek az \u00f6nce san\u0131k ve yan\u0131nda bulunan ki\u015fi taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi de\u011ferlendirerek, olu\u015fan bu makul sebep sebebiyle yanlar\u0131na yakla\u015ft\u0131klar\u0131nda, san\u0131k ile yan\u0131nda bulunan \u015fahs\u0131n ka\u00e7maya ba\u015flamalar\u0131n\u0131n i\u015flenmekte olan bir su\u00e7un varl\u0131\u011f\u0131na dair \u015f\u00fcpheyi daha da artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131, san\u0131\u011f\u0131n \u00fczerinde silah veya tehlike olu\u015fturan di\u011fer bir e\u015fyay\u0131 bulundurabilece\u011fi hususunda yeterli \u015f\u00fcphenin olu\u015fmas\u0131 \u00fczerine PVSK’nun 4\/A maddesinin verdi\u011fi yetkiye dayal\u0131 olarak al\u0131nmas\u0131 gereken tedbirler kapsam\u0131nda, giysileri \u00e7\u0131kart\u0131lmaks\u0131z\u0131n elle yoklama bi\u00e7iminde kontrol yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, su\u00e7 konusu\u00a0uyu\u015fturucu\u00a0maddelerin ele ge\u00e7irildi\u011fi, san\u0131\u011f\u0131n temadi eden satmak amac\u0131yla\u00a0uyu\u015fturucu\u00a0madde bulundurma su\u00e7unu i\u015fledi\u011fi \u015f\u00fcphesiyle yakaland\u0131\u011f\u0131, bu durumda CMK’nun\u00a02. maddesinin ( j ) bendi ile Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011finin 4. maddesinde tan\u0131m\u0131 yap\u0131lan \u201csu\u00e7\u00fcst\u00fc\u201d halinin mevcut oldu\u011fu, kollu\u011fun ba\u015fka bir su\u00e7 sebebiyle olay yerinde ara\u015ft\u0131rma yapt\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada, ilk defa i\u015flenmekte olan bir su\u00e7la, di\u011fer bir anlat\u0131mla \u201csu\u00e7\u00fcst\u00fc\u201d hali ile kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131 nedeniyle, CMK’nun\u00a090\/4. maddesiyle PVSK’nun 13\/1-A ve Ek 6. maddelerinin verdi\u011fi yetkiye dayanarak, su\u00e7 delillerinin kaybolmamas\u0131 i\u00e7in derhal gerekli tedbirleri al\u0131p\u00a0uyu\u015fturucu\u00a0maddeleri muhafaza alt\u0131na ald\u0131ktan sonra, uygulad\u0131\u011f\u0131 tedbirler ile somut olay hakk\u0131nda Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na bilgi verdi\u011fi, m\u00fcteakiben al\u0131nan emirler do\u011frultusunda soru\u015fturma i\u015flemlerinin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131, yine PVSK’nun Ek 6. maddesini a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 nitelikte olan Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011finin 8. maddesinin ( f ) bendindeki d\u00fczenlemeye g\u00f6re de;\u00a0su\u00e7\u00fcst\u00fc\u00a0halinde ayr\u0131ca bir arama emri ya da karar al\u0131nmas\u0131na gerek bulunmad\u0131\u011f\u0131, dolay\u0131s\u0131yla su\u00e7un delili ve konusunu olu\u015fturan\u00a0uyu\u015fturucu\u00a0maddelerin ele ge\u00e7irilip muhafaza alt\u0131na al\u0131nmas\u0131n\u0131n hukuka uygun oldu\u011fu ve hukuka ayk\u0131r\u0131 bir delilden s\u00f6z edilemeyece\u011fi anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

DAVA :<\/span>\u00a0Uyu\u015fturucu madde ticareti yapma su\u00e7undan san\u0131\u011f\u0131n TCK’nun\u00a0188\/3,\u00a062, 52\/2-4, 53, 54\/4 ve 63. maddeleri uyar\u0131nca 4 y\u0131l 2 ay hapis ve 500 Lira adli para cezas\u0131 cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na, taksitlendirmeye, hak yoksunlu\u011funa, m\u00fcsadereye ve mahsuba dair \u015e\u0131rnak A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesince verilen 26.05.2015 g\u00fcn ve 170-223 Say\u0131l\u0131 h\u00fckm\u00fcn, san\u0131k ve m\u00fcdafii taraf\u0131ndan temyiz edilmesi \u00fczerine dosyay\u0131 inceleyen Yarg\u0131tay 20. Ceza Dairesince 26.11.2015 g\u00fcn ve 15495-4842 say\u0131 ile;<\/p>\n

“… Olu\u015fa ve dosya kapsam\u0131na g\u00f6re, san\u0131\u011f\u0131n, kolluk g\u00f6revlilerini g\u00f6r\u00fcnce ka\u00e7mas\u0131 ve takip edilerek yakalanmas\u0131 sonucu \u00fczerinde yap\u0131lan aramada, 18 adet MDMA etken maddesi i\u00e7eren tablet ile 14 paket halinde, 14.7 gram a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131nda toz esrar\u0131n ele ge\u00e7iridi\u011fi olayda; olay yeri ve tarihini kapsayacak nitelikte \u00f6nleme aramas\u0131 karar\u0131 bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131larak sonucuna g\u00f6re san\u0131\u011f\u0131n hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken eksik ara\u015ft\u0131rma ile yaz\u0131l\u0131 \u015fekilde h\u00fck\u00fcm kurulmas\u0131…”,<\/p>\n

\u0130sabetsizli\u011finden bozulmas\u0131na karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n

Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ise 25.12.2015 g\u00fcn ve 257117 say\u0131 ile;<\/p>\n

“… Y\u00fcksek Dairece \u00f6nleme aramas\u0131 karar\u0131n\u0131n olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 istenmi\u015f ve bu sebeple mahk\u00fbmiyet h\u00fckm\u00fc bozulmu\u015f ise de; somut olayda bir\u00a0su\u00e7\u00fcst\u00fc\u00a0halinin bulundu\u011fu ve Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011finin 8. maddesinin ( f ) bendindeki ‘…su\u00e7\u00fcst\u00fc halinde yap\u0131lan aramalarda, toplum i\u00e7in veya ki\u015filer bak\u0131m\u0131ndan hayati tehlikeyi ortadan kald\u0131rmak amac\u0131yla veya kapal\u0131 yerlerden gelen yard\u0131m \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131 \u00fczerine konut, i\u015fyeri ve yerle\u015fim yeri ile eklentilerine girmek i\u00e7in’ \u015feklindeki d\u00fczenleme uyar\u0131nca karar al\u0131nmadan arama yap\u0131labilece\u011fi, bu durumda bir \u00f6nleme aramas\u0131 karar\u0131na ihtiya\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131…”,<\/p>\n

D\u00fc\u015f\u00fcncesiyle itiraz kanun yoluna m\u00fcracaat etmi\u015ftir.<\/p>\n

CMK’nun\u00a0308. maddesi uyar\u0131nca inceleme yapan \u00d6zel Dairece, 21.01.2016 g\u00fcn ve 16631-290 say\u0131 ile, itiraz\u0131n yerinde g\u00f6r\u00fclmedi\u011finden bahisle Yarg\u0131tay Birinci Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6nderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca de\u011ferlendirilmi\u015f ve a\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle karara ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n

KARAR :\u00a0San\u0131k D. D. hakk\u0131nda 05.04.2013 tarihinde i\u015fledi\u011fi iddia edilen uyu\u015fturucu madde ticareti yapma su\u00e7undan a\u00e7\u0131lan kamu davas\u0131n\u0131n ayr\u0131lmas\u0131na karar verilmi\u015f, san\u0131k …’nin 05.04.2013 g\u00fcn\u00fc i\u015fledi\u011fi kullanmak i\u00e7in\u00a0uyu\u015fturucu\u00a0madde bulundurma su\u00e7undan verilen h\u00fckm\u00fcn a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131n geri b\u0131rak\u0131lmas\u0131 karar\u0131 itiraz edilmeksizin, ayn\u0131 tarihli\u00a0uyu\u015fturucu\u00a0madde ticareti yapma su\u00e7undan mahk\u00fbmiyetine dair h\u00fck\u00fcm ise \u00d6zel Dairece onanmak suretiyle kesinle\u015fmi\u015f olup itiraz\u0131n kapsam\u0131na g\u00f6re inceleme, san\u0131k …’nin 17.12.2013 tarihinde i\u015fledi\u011fi iddia edilen\u00a0uyu\u015fturucu\u00a0madde ticareti yapma su\u00e7undan kurulan mahk\u00fbmiyet h\u00fckm\u00fc ile s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

\u00d6zel Daire ile Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 aras\u0131nda olu\u015fan ve Ceza Genel Kurulunca \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi gereken uyu\u015fmazl\u0131k; san\u0131\u011fa at\u0131l\u0131\u00a0uyu\u015fturucu\u00a0ve uyar\u0131c\u0131 madde ticareti yapma su\u00e7una dair olarak yap\u0131lan arama i\u015fleminin hukuka uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131, bu ba\u011flamda eksik ara\u015ft\u0131rma sonucu h\u00fck\u00fcm kurulup kurulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesine ili\u015fkindir.<\/p>\n

\u0130ncelenen dosya kapsam\u0131ndan;<\/p>\n

17.12.2013 tarihinde saat 16.30 s\u0131ralar\u0131nda haber merkezinden, Kale Mahallesi Mardin Caddesi ile Ekinciler Caddesinin kesi\u015fti\u011fi yerde siyah ceketli ve siyah bereli iki erkek \u015fahs\u0131n bir bayan\u0131n \u00e7antas\u0131n\u0131 kapka\u00e7 y\u00f6ntemi ile \u00e7alarak ka\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131n anons edilmesi \u00fczerine; olay ile ilgili olarak \u015fah\u0131slar\u0131n ka\u00e7\u0131\u015f istikametinde ara\u015ft\u0131rma yap\u0131lmaya ba\u015fland\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada, Dicle Mahallesi Sanayi Caddesi \u00fczerinde ekip otosunu g\u00f6r\u00fcp ka\u00e7maya ba\u015flayan koyu giyimli ve siyah ceketli iki erkek \u015fahs\u0131n fark edildi\u011fi, \u015fah\u0131slardan birinin \u00fczerindeki ceketi \u00e7\u0131karmaya \u00e7al\u0131\u015farak S\u00fcrat Kargonun eskiden bulundu\u011fu i\u015fyerinin kar\u015f\u0131s\u0131ndaki in\u015faata girdi\u011fi, di\u011fer \u015fahs\u0131n ise havan\u0131n karanl\u0131k olmas\u0131 nedeni ile g\u00f6zden kayboldu\u011fu, kolluk g\u00f6revlilerince in\u015faat i\u00e7erisine girildi\u011fi, g\u00f6revlilerce yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmada, h\u0131rs\u0131zl\u0131k ve\u00a0uyu\u015fturucu\u00a0madde bulundurma su\u00e7lar\u0131ndan tan\u0131nan san\u0131\u011f\u0131n g\u00f6r\u00fclmesi \u00fczerine yap\u0131lan \u00fcst yoklamas\u0131nda, sweetshirt\u00fcn\u00fcn cebinde 2 paket halinde, montunun i\u00e7 cebinde 11 paket halinde kareli defter ka\u011f\u0131d\u0131na sar\u0131l\u0131\u00a0uyu\u015fturucu\u00a0madde ile sweetshirt\u00fcn kolunun i\u00e7erisinde gizlenmi\u015f \u015feffaf po\u015fet i\u00e7erisinde 18 adet hap\u0131n ele ge\u00e7irildi\u011fi, san\u0131k ile yap\u0131lan \u015fifai g\u00f6r\u00fc\u015fmede \u201cUyu\u015fturucu madde ticareti yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00fczerinde de Batman ilinden sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 y\u00fckl\u00fc miktarda sat\u0131\u015fa haz\u0131r\u00a0uyu\u015fturucu\u00a0madde bulundu\u011fu i\u00e7in g\u00f6revlilerden ka\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d beyan etmesi \u00fczerine san\u0131\u011f\u0131n yakaland\u0131\u011f\u0131 ve olay hakk\u0131nda Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na bilgi verildi\u011fi,<\/p>\n

Diyarbak\u0131r Kriminal Polis Laboratuvar\u0131 M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnce d\u00fczenlenen uzmanl\u0131k raporuna g\u00f6re; ele ge\u00e7irilen 13 par\u00e7a halinde beyaz ka\u011f\u0131tlara sar\u0131l\u0131 maddenin net 14,7 gram esrar, 18 adet hap\u0131n ise MDMA etken maddesi i\u00e7erdi\u011fi ve net 1,08 gram MDMA oldu\u011fu,<\/p>\n

Malatya Adli T\u0131p Grup Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nca d\u00fczenlenen raporda; san\u0131\u011f\u0131n kan\u0131nda esrar tespit edildi\u011finin bildirildi\u011fi,<\/p>\n

Anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

San\u0131k a\u015famalarda;\u00a0uyu\u015fturucu\u00a0madde kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131, ele ge\u00e7irilen esrar ve haplar\u0131n kendisine ait oldu\u011funu, bunlar\u0131 Batman ilinde tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131 bir ki\u015fiden kullanmak i\u00e7in ald\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00fczerinde\u00a0uyu\u015fturucu\u00a0madde oldu\u011fu i\u00e7in polislerden ka\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131, olay tutana\u011f\u0131ndaki beyan\u0131n\u0131 olay\u0131n heyecan\u0131 ve d\u00fc\u015fmesinin \u015foku ile bilin\u00e7 d\u0131\u015f\u0131 s\u00f6yledi\u011fini,\u00a0uyu\u015fturucu\u00a0madde satmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunmu\u015ftur.<\/p>\n

Uyu\u015fmazl\u0131k konusunun isabetli bir bi\u00e7imde \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi i\u00e7in “arama” tedbirinin hukuki niteli\u011fi ile bu tedbire hakim olan genel ilkelere de\u011findikten sonra konuya dair anayasal ve kanuni d\u00fczenlemelerin incelenmesinde fayda bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n

A- ) Genel Olarak Koruma Tedbiri:<\/p>\n

Ceza muhakemesinin yap\u0131lmas\u0131n\u0131 veya yap\u0131lan muhakemenin sonunda verilecek karar\u0131n ka\u011f\u0131t \u00fczerinde kalmamas\u0131n\u0131 ve muhakeme masraflar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak amac\u0131yla, kural olarak ceza muhakemesinde karar verme yetkisini haiz olan yetkililer taraf\u0131ndan, gecikmede sak\u0131nca bulunan durumlarda ge\u00e7ici olarak ba\u015fvurulan ve h\u00fck\u00fcmden \u00f6nce baz\u0131 temel hak ve h\u00fcrriyetlere m\u00fcdahaleyi gerektiren kanuni \u00e7arelere “koruma tedbiri” denir. ( Bahri \u00d6zt\u00fcrk, Behiye Eker Kazanc\u0131, Sesim Soyer G\u00fcle\u00e7, Ceza Muhakemesi Hukukunda Koruma Tedbirleri, Se\u00e7kin, 2013, 1. Bas\u0131, s.1 )<\/p>\n

Koruma tedbirleri genel itibar\u0131yla 5271 Say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanununda d\u00fczenlenmi\u015ftir. Ceza Muhakemesi Kanununun Birinci Kitab\u0131n\u0131n D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc K\u0131sm\u0131 \u201cKoruma Tedbirleri\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131makta olup arama ve yakalama tedbirine de bu k\u0131s\u0131mda yer verilmi\u015ftir. Kanunun bu a\u00e7\u0131k d\u00fczenlemesine g\u00f6re arama ve yakalama birer koruma tedbiridir.<\/p>\n

Koruma tedbirleriyle \u00e7o\u011fu zaman hen\u00fcz ger\u00e7ekten bir su\u00e7un i\u015flenip i\u015flenmedi\u011fi ya da i\u015fleme muhatap olan \u015f\u00fcpheli taraf\u0131ndan i\u015flendi\u011fi yarg\u0131 karar\u0131 ile sabit olmad\u0131\u011f\u0131 halde, gecikmesinde sak\u0131nca bulunmas\u0131ndan dolay\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte hakl\u0131l\u0131kla yetinilerek gerek \u015f\u00fcphelinin gerekse \u015f\u00fcpheli stat\u00fcs\u00fcnde olmayan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filerin temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerine m\u00fcdahale edilmektedir. Bu sebeple koruma tedbirlerine \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc bir \u015fekilde, g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte hakl\u0131 olan ve gecikmesinde sak\u0131nca ya da tehlike bulunan hallerde ba\u015fvurulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Yakalama ve tutuklaman\u0131n esaslar\u0131, Anayasam\u0131z\u0131n 19. maddesinde \u201cKi\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 ile;<\/p>\n

“Herkes ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fine sahiptir.<\/p>\n

\u015eekil ve \u015fartlar\u0131 kanunda g\u00f6sterilen:<\/p>\n

Mahkemelerce verilmi\u015f h\u00fcrriyeti k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 cezalar\u0131n ve g\u00fcvenlik tedbirlerinin yerine getirilmesi; bir mahkeme karar\u0131n\u0131n veya kanunda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn gere\u011fi olarak ilgilinin yakalanmas\u0131 veya tutuklanmas\u0131; bir k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fcn g\u00f6zetim alt\u0131nda \u0131slah\u0131 veya yetkili merci \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 i\u00e7in verilen bir karar\u0131n yerine getirilmesi; toplum i\u00e7in tehlike te\u015fkil eden bir ak\u0131l hastas\u0131,\u00a0uyu\u015fturucumadde veya alkol tutkunu, bir serseri veya hastal\u0131k yayabilecek bir ki\u015finin bir m\u00fcessesede tedavi, e\u011fitim veya \u0131slah\u0131 i\u00e7in kanunda belirtilen esaslara uygun olarak al\u0131nan tedbirin yerine getirilmesi; usul\u00fcne ayk\u0131r\u0131 \u015fekilde \u00fclkeye girmek isteyen veya giren, ya da hakk\u0131nda s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 etme yahut geri verme karar\u0131 verilen bir ki\u015finin yakalanmas\u0131 veya tutuklanmas\u0131; halleri d\u0131\u015f\u0131nda kimse h\u00fcrriyetinden yoksun b\u0131rak\u0131lamaz.<\/p>\n

Su\u00e7lulu\u011fu hakk\u0131nda kuvvetli belirti bulunan ki\u015filer, ancak ka\u00e7malar\u0131n\u0131, delillerin yokedilmesini veya de\u011fi\u015ftirilmesini \u00f6nlemek maksad\u0131yla veya bunlar gibi tutuklamay\u0131 zorunlu k\u0131lan ve kanunda g\u00f6sterilen di\u011fer hallerde h\u00e2kim karar\u0131yla tutuklanabilir. H\u00e2kim karar\u0131 olmadan yakalama, ancak\u00a0su\u00e7\u00fcst\u00fc\u00a0halinde veya gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hallerde yap\u0131labilir; bunun \u015fartlar\u0131n\u0131 kanun g\u00f6sterir\u2026\u201d \u015feklinde d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n

Ceza Muhakemesi Kanununun 2. maddesinde ise\u00a0su\u00e7\u00fcst\u00fcn\u00fcn tan\u0131m\u0131na yer verilmi\u015f, koruma tedbirleri ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda ayn\u0131 Kanunun 90. maddesinde yakalama ve yakalanan ki\u015fi hakk\u0131nda yap\u0131lacak i\u015flemler d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n

“Madde 2: \u2026j ) Su\u00e7\u00fcst\u00fc:<\/p>\n

1. \u0130\u015flenmekte olan su\u00e7u,<\/p>\n

2. Hen\u00fcz i\u015flenmi\u015f olan fiil ile fiilin i\u015flenmesinden sonra kolluk, su\u00e7tan zarar g\u00f6ren veya ba\u015fkalar\u0131 taraf\u0131ndan takip edilerek yakalanan ki\u015finin i\u015fledi\u011fi su\u00e7u,<\/p>\n

3. Fiilin pek az \u00f6nce i\u015flendi\u011fini g\u00f6steren e\u015fya ve delille yakalanan kimsenin i\u015fledi\u011fi su\u00e7u\u2026ifade eder”<\/p>\n

Maddedeki tan\u0131m do\u011frultusunda; \u00f6rne\u011fin failin ma\u011fduru b\u0131\u00e7aklamas\u0131 durumunda CMK’nun\u00a02\/j-1; failin ma\u011fduru b\u0131\u00e7aklad\u0131ktan sonra takip \u00fczerine yakalanmas\u0131 durumunda CMK’nun\u00a02\/j-2; failin b\u0131\u00e7aklama eyleminden hemen sonra elinde kanl\u0131 b\u0131\u00e7akla yakalanmas\u0131 durumunda ise CMK’nun\u00a02\/j-3 maddesindeki\u00a0su\u00e7\u00fcst\u00fc\u00a0halleri s\u00f6z konusu olacakt\u0131r.<\/p>\n

“Yakalama ve yakalanan ki\u015fi hakk\u0131nda yap\u0131lacak i\u015flemler<\/p>\n

Madde 90: ( 1 ) A\u015fa\u011f\u0131da belirtilen h\u00e2llerde, herkes taraf\u0131ndan ge\u00e7ici olarak yakalama yap\u0131labilir:<\/p>\n

a- ) Ki\u015fiye su\u00e7u i\u015flerken rastlanmas\u0131.<\/p>\n

b- )\u00a0Su\u00e7\u00fcst\u00fc\u00a0bir fiilden dolay\u0131 izlenen ki\u015finin ka\u00e7mas\u0131 olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 veya hemen kimli\u011fini belirleme olana\u011f\u0131n\u0131n bulunmamas\u0131.<\/p>\n

( 2 ) Kolluk g\u00f6revlileri, tutuklama karar\u0131 veya yakalama emri d\u00fczenlenmesini gerektiren ve gecikmesinde sak\u0131nca bulunan h\u00e2llerde; Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na veya \u00e2mirlerine derh\u00e2l ba\u015fvurma olana\u011f\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131 takdirde, yakalama yetkisine sahiptirler.<\/p>\n

( 3 ) Soru\u015fturma ve kovu\u015fturmas\u0131 \u015fik\u00e2yete ba\u011fl\u0131 olmakla birlikte, \u00e7ocuklara, beden veya ak\u0131l hastal\u0131\u011f\u0131, mal\u00fbll\u00fck veya g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fckleri sebebiyle kendilerini idareden aciz bulunanlara kar\u015f\u0131 i\u015flenen\u00a0su\u00e7\u00fcst\u00fc\u00a0hallerinde ki\u015finin yakalanmas\u0131 \u015fik\u00e2yete ba\u011fl\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n

( 4 ) Kolluk, yakaland\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada ka\u00e7mas\u0131n\u0131, kendisine veya ba\u015fkalar\u0131na zarar vermesini \u00f6nleyecek tedbirleri ald\u0131ktan sonra, yakalanan ki\u015fiye kanun\u00ee haklar\u0131n\u0131 derhal bildirir.<\/p>\n

( 5 ) Birinci f\u0131kraya g\u00f6re yakalan\u0131p kollu\u011fa teslim edilen veya ikinci f\u0131kra uyar\u0131nca g\u00f6revlilerce yakalanan ki\u015fi ve olay hakk\u0131nda Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na hemen bilgi verilerek, emri do\u011frultusunda i\u015flem yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n

( 6 ) Yakalama emrine konu i\u015flemin yerine getirilmesi sebebiyle yakalama emrinin \u00e7\u0131kar\u0131lma amac\u0131n\u0131n ortadan kalkmas\u0131 durumunda mahkeme, h\u00e2kim veya Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan yakalama emrinin derh\u00e2l iadesi istenir” \u015feklindedir. Madde gere\u011fince; ki\u015fiye bir su\u00e7 i\u015flerken rastlanmas\u0131 veya\u00a0su\u00e7\u00fcst\u00fc\u00a0bir fiilden dolay\u0131 izlenen ki\u015finin ka\u00e7mas\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesi veya kimli\u011finin hemen belirlenmesinin m\u00fcmk\u00fcn olmamas\u0131 hallerinde herkesin ge\u00e7ici olarak yakalama yetkisi bulunmaktad\u0131r. Kolluk g\u00f6revlileri, hakk\u0131nda tutuklama karar\u0131 veya yakalama emri d\u00fczenlenmesini gerektiren ve gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hallerde; Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na veya amirlerine ula\u015fma imkanlar\u0131n\u0131n bulunmamas\u0131 durumunda yakalama yetkisine sahiptirler. Kolluk, yakalad\u0131\u011f\u0131 ki\u015finin ka\u00e7mas\u0131n\u0131, kendisine ya da ba\u015fkalar\u0131na zarar vermesini \u00f6nleyecek tedbirleri almal\u0131, hemen Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na haber vermeli ve emirleri do\u011frultusunda i\u015flem yapmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

2559 Say\u0131l\u0131 PVSK’nun\u00a013. maddesinde de polise,\u00a0su\u00e7\u00fcst\u00fchalinde veya gecikmesinde sak\u0131nca bulunan di\u011fer h\u00e2llerde su\u00e7 i\u015flendi\u011fine veya su\u00e7a\u00a0te\u015febb\u00fcs\u00a0edildi\u011fine dair haklar\u0131nda kuvvetli iz, eser, emare veya delil bulunan \u015f\u00fcphelileri yakalama yetkisi verilmi\u015ftir.<\/p>\n

PVSK’nun su\u00e7 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan 13. maddesi;<\/p>\n

“Polis,<\/p>\n

A- )\u00a0Su\u00e7\u00fcst\u00fc\u00a0h\u00e2linde veya gecikmesinde sak\u0131nca bulunan di\u011fer h\u00e2llerde su\u00e7 i\u015flendi\u011fine veya su\u00e7a\u00a0te\u015febb\u00fcsedildi\u011fine dair haklar\u0131nda kuvvetli iz, eser, emare veya delil bulunan \u015f\u00fcphelileri,<\/p>\n

B- ) Haklar\u0131nda yetkili mercilerce verilen yakalama veya tutuklama karar\u0131 bulunanlar\u0131,<\/p>\n

C- ) Halk\u0131n rahat\u0131n\u0131 bozacak veya rezalet \u00e7\u0131karacak derecede sarho\u015f olanlar\u0131 veya sarho\u015fluk h\u00e2linde ba\u015fkalar\u0131na sald\u0131ranlar\u0131, yap\u0131lan uyar\u0131lara ra\u011fmen bu hareketlerine devam edenler ile ba\u015fkalar\u0131na sald\u0131rmaya yeltenenleri ve kavga edenleri,<\/p>\n

D- ) Usul\u00fcne ayk\u0131r\u0131 \u015fekilde \u00fclkeye giren ya da haklar\u0131nda s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 etme veya geri verme karar\u0131 al\u0131nanlar\u0131,<\/p>\n

E- ) Polisin kanunlara uygun olarak ald\u0131\u011f\u0131 tedbirlere kar\u015f\u0131 gelenleri, direnenleri ve g\u00f6rev yapmas\u0131n\u0131 engelleyenleri,<\/p>\n

F- ) Bir kurumda tedavi, e\u011fitim ve \u0131slah\u0131 i\u00e7in kanunlarla ve bu Kanunun uygulanmas\u0131n\u0131 g\u00f6steren t\u00fcz\u00fckte belirtilen esaslara uygun olarak al\u0131nan tedbirlerin yerine getirilmesi amac\u0131yla, toplum i\u00e7in tehlike te\u015fkil eden ak\u0131l hastas\u0131,\u00a0uyu\u015fturucu\u00a0madde veya alkol ba\u011f\u0131ml\u0131s\u0131 serseri veya hastal\u0131k bula\u015ft\u0131rabilecek ki\u015fileri,<\/p>\n

G- ) Haklar\u0131nda g\u00f6zetim alt\u0131nda \u0131slah\u0131na veya yetkili merci \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131na karar verilen k\u00fc\u00e7\u00fckleri,<\/p>\n

Yakalar ve gerekli kanuni i\u015flemleri yapar.<\/p>\n

…” \u015feklinde d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n

Arama ve elkoyman\u0131n esaslar\u0131; Anayasam\u0131z\u0131n 20. maddesinde “\u00d6zel hayat\u0131n gizlili\u011fi”, 21. maddesinde ise “Konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131” ba\u015fl\u0131klar\u0131 alt\u0131nda d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n

Anayasam\u0131z\u0131n 20. maddesi;<\/p>\n

\u201cHerkes, \u00f6zel hayat\u0131na ve aile hayat\u0131na sayg\u0131 g\u00f6sterilmesini isteme hakk\u0131na sahiptir. \u00d6zel hayat\u0131n ve aile hayat\u0131n\u0131n gizlili\u011fine dokunulamaz.<\/p>\n

Mill\u00ee g\u00fcvenlik, kamu d\u00fczeni, su\u00e7 i\u015flenmesinin \u00f6nlenmesi, genel sa\u011fl\u0131k ve genel ahl\u00e2k\u0131n korunmas\u0131 veya ba\u015fkalar\u0131n\u0131n hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin korunmas\u0131 sebeplerinden biri veya birka\u00e7\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak, usul\u00fcne g\u00f6re verilmi\u015f h\u00e2kim karar\u0131 olmad\u0131k\u00e7a; yine bu sebeplere ba\u011fl\u0131 olarak gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hallerde de kanunla yetkili k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f merciin yaz\u0131l\u0131 emri bulunmad\u0131k\u00e7a; kimsenin \u00fcst\u00fc, \u00f6zel k\u00e2\u011f\u0131tlar\u0131 ve e\u015fyas\u0131 aranamaz ve bunlara el konulamaz. Yetkili merciin karar\u0131 yirmid\u00f6rt saat i\u00e7inde g\u00f6revli h\u00e2kimin onay\u0131na sunulur. H\u00e2kim, karar\u0131n\u0131 el koymadan itibaren k\u0131rksekiz saat i\u00e7inde a\u00e7\u0131klar; aksi halde, el koyma kendili\u011finden kalkar\u2026”<\/p>\n

21. maddesi ise;<\/p>\n

\u201cKimsenin konutuna dokunulamaz. Mill\u00ee g\u00fcvenlik, kamu d\u00fczeni, su\u00e7 i\u015flenmesinin \u00f6nlenmesi, genel sa\u011fl\u0131k ve genel ahl\u00e2k\u0131n korunmas\u0131 veya ba\u015fkalar\u0131n\u0131n hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin korunmas\u0131 sebeplerinden biri veya birka\u00e7\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak usul\u00fcne g\u00f6re verilmi\u015f h\u00e2kim karar\u0131 olmad\u0131k\u00e7a; yine bu sebeplere ba\u011fl\u0131 olarak gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hallerde de kanunla yetkili k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f merciin yaz\u0131l\u0131 emri bulunmad\u0131k\u00e7a; kimsenin konutuna girilemez, arama yap\u0131lamaz ve buradaki e\u015fyaya el konulamaz. Yetkili merciin karar\u0131 yirmid\u00f6rt saat i\u00e7inde g\u00f6revli h\u00e2kimin onay\u0131na sunulur. H\u00e2kim, karar\u0131n\u0131 el koymadan itibaren k\u0131rksekiz saat i\u00e7inde a\u00e7\u0131klar; aksi halde, el koyma kendili\u011finden kalkar\u201d h\u00fck\u00fcmlerini amirdir.<\/p>\n

Anayasam\u0131z\u0131n 13. maddesindeki d\u00fczenleme ile temel hak ve h\u00fcrriyetlerin s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131 anayasal g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f ve belli \u015fartlara tabi k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu d\u00fczenlemeye g\u00f6re; temel hak ve h\u00fcrriyetler, \u00f6zlerine dokunulmaks\u0131z\u0131n yaln\u0131zca Anayasan\u0131n ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere ba\u011fl\u0131 olarak ve ancak kanunla s\u0131n\u0131rlanabilir. Bu s\u0131n\u0131rlamalar ise Anayasam\u0131z\u0131n s\u00f6z\u00fcne ve ruhuna, demokratik toplum d\u00fczeninin ve l\u00e2ik Cumhuriyetin gereklerine ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkesine ayk\u0131r\u0131 olamaz.<\/p>\n

B- ) Koruma Tedbiri Olarak Arama ve \u00c7e\u015fitleri:<\/p>\n

1. Arama Kavram\u0131<\/span><\/p>\n

Arama; “arama i\u015fi, taharri, birini veya bir \u015feyi bulmaya \u00e7al\u0131\u015fmak, ara\u015ft\u0131rmak, yoklamak\u201d anlamlar\u0131na gelmektedir. ( T\u00fcrk\u00e7e S\u00f6zl\u00fck, T\u00fcrk Dil Kurumu Yay\u0131nlar\u0131, 2009, s.113 )<\/p>\n

Arama, gizli olan\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmak i\u00e7in y\u00fcr\u00fct\u00fclen bir faaliyet oldu\u011fundan g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclen veya a\u00e7\u0131kta b\u0131rak\u0131lan \u015feyler araman\u0131n konusu olamaz. \u00d6rne\u011fin; bir polis memurunun, yayalar ya da di\u011fer ara\u00e7lar bak\u0131m\u0131ndan tehlike olu\u015fturacak \u015fekilde kullan\u0131lmas\u0131 sebebiyle durdurdu\u011fu bir arac\u0131n arka koltu\u011funda,\u00a0uyu\u015fturucu\u00a0madde veya tabanca g\u00f6rmesi \u00fczerine bunlara el koymas\u0131 arama olarak kabul edilmemektedir. ( Veli \u00d6zer \u00d6zbek, Ceza Muhakemesinde Koruma Tedbiri Olarak Arama, Se\u00e7kin, 1999, 1. Bas\u0131, s.18 )<\/p>\n

Arama; ki\u015filerin konutlar\u0131, i\u015f yerleri, ara\u00e7lar\u0131, di\u011fer yerleri, \u00fcstleri, e\u015fyalar\u0131, \u00f6zel ka\u011f\u0131tlar\u0131, kulland\u0131klar\u0131 bilgisayar ve bilgisayar programlar\u0131 ile k\u00fct\u00fckleri \u00fczerinde yap\u0131lmaktad\u0131r. Ki\u015finin \u00fcst\u00fcnde yap\u0131lan araman\u0131n beden muayenesi boyutuna varmamas\u0131 gerekir. Zira, beden muayenesi ve v\u00fccuttan \u00f6rnek al\u0131nmas\u0131 aramadan farkl\u0131 h\u00fck\u00fcmlere t\u00e2bi k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f olup cinsel organlar veya an\u00fcs b\u00f6lgesine bak\u0131lmas\u0131 i\u00e7 beden muayenesi say\u0131lmaktad\u0131r. Bu b\u00f6lgeler haricindeki a\u011f\u0131z, koltuk alt\u0131 gibi beden bo\u015fluklar\u0131 ile ayak, kol, sa\u00e7 aras\u0131 gibi v\u00fccut b\u00f6lgelerine t\u0131bbi ara\u00e7 veya y\u00f6ntemler kullan\u0131lmaks\u0131z\u0131n bak\u0131lmas\u0131 arama h\u00fck\u00fcmlerine tabidir.<\/p>\n

Aramaya dair h\u00fck\u00fcmler sadece Ceza Muhakemesi Kanununda d\u00fczenlenmi\u015f de\u011fildir. Arama i\u015fleminin yap\u0131l\u0131\u015f\u0131na dair usulleri ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak d\u00fczenleyen Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011finin 3. maddesinde yer verildi\u011fi \u00fczere 2559 Say\u0131l\u0131 Polis Vazife ve Sal\u00e2hiyet Kanunu, 2803 Say\u0131l\u0131 Jandarma Te\u015fkil\u00e2t, G\u00f6rev ve Yetkileri Kanunu, 2692 Say\u0131l\u0131 Sahil G\u00fcvenlik Komutanl\u0131\u011f\u0131 Kanunu, 5607 Say\u0131l\u0131 Ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131kla M\u00fccadele Kanunu, 5442 Say\u0131l\u0131 \u0130l \u0130daresi Kanunu, 6222 Say\u0131l\u0131 Sporda \u015eiddet ve D\u00fczensizli\u011fin \u00d6nlenmesine Dair Kanun, 5188 Say\u0131l\u0131 \u00d6zel G\u00fcvenlik Hizmetlerine Dair Kanun, 5253 Say\u0131l\u0131 Dernekler Kanunu, 2935 Say\u0131l\u0131 Ola\u011fan\u00fcst\u00fc H\u00e2l Kanunu, 1402 Say\u0131l\u0131 S\u0131k\u0131y\u00f6netim Kanunu ile 485 Say\u0131l\u0131 G\u00fcmr\u00fck M\u00fcste\u015farl\u0131\u011f\u0131n\u0131n Te\u015fkil\u00e2t ve G\u00f6revleri Hakk\u0131nda Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararnamede de bu hususta kurallar vazedilmi\u015ftir.<\/p>\n

2. Arama \u00c7e\u015fitleri<\/p>\n

Arama, amac\u0131na g\u00f6re “adli arama” ve “\u00f6nleme aramas\u0131” olarak ikiye ayr\u0131lmaktad\u0131r. Arama \u015f\u00fcpheli veya san\u0131\u011f\u0131 ya da bir delili elde etme amac\u0131yla yap\u0131labilece\u011fi gibi, bir su\u00e7un i\u015flenmesini veya bir tehlikeyi \u00f6nlemek amac\u0131yla da yap\u0131labilir. Birinci t\u00fcr aramaya “adli arama”, ikinci t\u00fcr aramaya ise “\u00f6nleme aramas\u0131” denilmektedir. Bu itibarla arama hem koruma, hem de \u00f6nleme tedbiridir. Her iki t\u00fcr arama aras\u0131nda ortak \u00f6zellikler bulunmakla birlikte hukuk\u00ee nitelikleri, t\u00e2bi olduklar\u0131 kanuni d\u00fczenlemeler ve kapsamlar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemli farkl\u0131l\u0131klar da bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n

a. \u00d6nleme Aramas\u0131<\/span><\/p>\n

Genel emniyet ve asayi\u015fin korunmas\u0131 ile tehlikelerin \u00f6nlenmesi amac\u0131yla ba\u015fvurulan \u00f6nleme aramas\u0131; 2559 Say\u0131l\u0131 PVSK’nun\u00a09\u00a0ve Adl\u00ee ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011finin 18-26. maddelerinde d\u00fczenlenmi\u015f olup Y\u00f6netmeli\u011fin 19. maddesinde; “Mill\u00ee g\u00fcvenlik ve kamu d\u00fczeninin, genel sa\u011fl\u0131k ve genel ahl\u00e2k\u0131n veya ba\u015fkalar\u0131n\u0131n hak ve h\u00fcrriyetlerinin korunmas\u0131, su\u00e7 i\u015flenmesinin \u00f6nlenmesi, ta\u015f\u0131nmas\u0131 veya bulundurulmas\u0131 yasak olan her t\u00fcrl\u00fc sil\u00e2h, patlay\u0131c\u0131 madde veya e\u015fyan\u0131n tespiti amac\u0131yla, h\u00e2kim karar\u0131 veya gecikmesinde sak\u0131nca bulunan h\u00e2llerde m\u00fclk\u00ee \u00e2mirin yaz\u0131l\u0131 emriyle ikinci f\u0131krada belirtilen yerlerde, ki\u015filerin \u00fcstlerinde, arac\u0131nda, \u00f6zel k\u00e2\u011f\u0131tlar\u0131nda ve e\u015fyas\u0131nda yap\u0131lan arama i\u015flemidir” \u015feklinde tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylelikle kamu g\u00fcvenli\u011fi ile d\u00fczenini bozabilecek ki\u015fi ve e\u015fya bulunarak muhtemel bir zarar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesine veya su\u00e7 i\u015flenmesine engel olunarak toplum yak\u0131n bir tehlikeden korunacakt\u0131r.<\/p>\n

\u00d6nleme aramas\u0131na karar verilebilmesi i\u00e7in belirtilen konulara dair somut ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir bir tehlike olmas\u0131 gerekir. 2559 Say\u0131l\u0131 PVSK bu nitelikteki tehlike halini “makul sebep” olarak ifade etmektedir. Su\u00e7 delillerinin elde edilebilece\u011fi hususunda somut olgulara dayal\u0131 “makul \u015f\u00fcphe” ile \u00f6nleme aramas\u0131ndaki “makul sebep” farkl\u0131 kavramlard\u0131r. “Makul sebep” konunun uzmanlar\u0131 taraf\u0131ndan ortak g\u00f6r\u00fc\u015fle anlamland\u0131r\u0131l\u0131p de\u011ferlendirilen bir olgu iken “makul \u015f\u00fcphe” \u00e7ok say\u0131daki s\u0131radan insan\u0131n somut bir olguyu ayn\u0131 y\u00f6nde de\u011ferlendirmeleri halidir. ( Feridun Yenisey, Ay\u015fe Nuho\u011flu, Ceza Muhakemesi Hukuku Ders Kitab\u0131, Se\u00e7kin, 4. Bask\u0131, 2016, s. 381-382 )<\/p>\n

\u00d6nleme aramas\u0131 ancak kanunda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen yerlerde yap\u0131labilir. 2559 Say\u0131l\u0131 PVSK’nun\u00a09. maddesinde somut ve yak\u0131n bir tehlikenin ba\u015f g\u00f6sterebilece\u011fi alanlar esas al\u0131nmak suretiyle \u00f6nleme aramas\u0131 yap\u0131labilecek yerler tek tek say\u0131lm\u0131\u015f olup buna g\u00f6re \u00f6nleme aramas\u0131;<\/p>\n

1- ) 2911 Say\u0131l\u0131 Toplant\u0131 ve G\u00f6steri Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fleri Kanunu kapsam\u0131na giren toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015flerinin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yerde veya yak\u0131n \u00e7evresinde,<\/p>\n

2- ) \u00d6zel hukuk t\u00fczel ki\u015fileri ile kamu kurumu niteli\u011findeki meslek kurulu\u015flar\u0131 veya sendikalar\u0131n genel kurul toplant\u0131lar\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yerin yak\u0131n \u00e7evresinde,<\/p>\n

3- ) Halk\u0131n topluca bulundu\u011fu veya toplanabilece\u011fi yerlerde,<\/p>\n

4- ) E\u011fitim ve \u00f6\u011fretim \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in her derecede e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim kurumlar\u0131n\u0131n idarecilerinin talebiyle ve kurumun imk\u00e2nlar\u0131yla \u00f6nlenmesi m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fclmeyen olaylar\u0131n \u00e7\u0131kmas\u0131 ihtimali kar\u015f\u0131s\u0131nda rekt\u00f6r, acele h\u00e2llerde de dekan veya ba\u011fl\u0131 kurulu\u015f yetkililerinin kolluktan yard\u0131m istemeleri h\u00e2linde, girilecek y\u00fcksek \u00f6\u011fretim kurumlar\u0131n\u0131n i\u00e7inde, bunlar\u0131n yak\u0131n \u00e7evreleri ile giri\u015f ve \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131nda,<\/p>\n

5- ) Umum\u00ee veya umuma a\u00e7\u0131k yerlerde,<\/p>\n

6- ) Her t\u00fcrl\u00fc toplu ta\u015f\u0131ma ara\u00e7lar\u0131nda, seyreden ta\u015f\u0131tlarda yap\u0131labilecektir.<\/p>\n

Konutta, yerle\u015fim yerinde, kamuya a\u00e7\u0131k olmayan i\u015fyerlerinde ve eklentilerinde hi\u00e7bir \u015fekilde \u00f6nleme aramas\u0131 yap\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmay\u0131p bu yerlerde \u015fartlar\u0131 varsa ancak adli arama yap\u0131labilir.<\/p>\n

\u00d6nleme aramas\u0131 idari bir i\u015flem olsa da kural olarak hakim karar\u0131yla yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Kolluk taraf\u0131ndan somut tehlikenin olu\u015ftu\u011funu g\u00f6steren belirlemeler \u00f6nceden tespit edilip araman\u0131n yap\u0131lmas\u0131 \u00f6nerilen yer ve zaman ile birlikte o yer m\u00fclk\u00ee \u00e2mirine yaz\u0131l\u0131 olarak iletilir. \u0130llerde vali veya bu konuda yetkilendirdi\u011fi yard\u0131mc\u0131s\u0131 ve il\u00e7elerde ise kaymakam\u0131 ifade eden m\u00fclki amir, kollu\u011fun talebini uygun bulursa h\u00e2kimden arama karar\u0131 talep eder; ancak gecikmesinde sak\u0131nca bulunan h\u00e2llerde kendisi de yaz\u0131l\u0131 arama emri verebilir. \u00d6nleme aramas\u0131 karar\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131nda ve icras\u0131nda Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n herhangi bir g\u00f6rev ve fonksiyonu yoktur. Kollu\u011fun kendi i\u00e7indeki birim amirlerinin emri ile \u00f6nleme aramas\u0131 yap\u0131lamaz. Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011finin 4. maddesi uyar\u0131nca, \u00f6nleme aramas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hal; derh\u00e2l i\u015flem yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 takdirde, mill\u00ee g\u00fcvenlik ve kamu d\u00fczeninin, genel sa\u011fl\u0131k ve genel ahl\u00e2k\u0131n veya ba\u015fkalar\u0131n\u0131n hak ve h\u00fcrriyetlerinin korunmas\u0131n\u0131n tehlikeye girmesi veya zarar g\u00f6rmesi, su\u00e7 i\u015flenmesinin \u00f6nlenememesi, ta\u015f\u0131nmas\u0131 veya bulundurulmas\u0131 yasak olan her t\u00fcrl\u00fc sil\u00e2h, patlay\u0131c\u0131 madde veya e\u015fyan\u0131n tespit edilememesi ihtim\u00e2linin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 ve gerekti\u011finde h\u00e2kimden karar almak i\u00e7in vakit bulunmamas\u0131 h\u00e2lini ifade etmektedir. 2559 Say\u0131l\u0131 PVSK’nun\u00a09\/6. maddesi uyar\u0131nca spor kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131, miting, konser, festival, toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn d\u00fczenlendi\u011fi veya aniden topluluklar\u0131n olu\u015ftu\u011fu hallerde gecikmesinde sak\u0131nca bulunan halin bulundu\u011fu kabul edilmektedir.<\/p>\n

\u00d6nleme aramas\u0131 karar\u0131nda veya emrinde; araman\u0131n sebebi, konusu ve kapsam\u0131, araman\u0131n yap\u0131laca\u011f\u0131 yer, araman\u0131n yap\u0131laca\u011f\u0131 zaman ve ge\u00e7erli olaca\u011f\u0131 s\u00fcre belirtilmelidir. \u00d6nleme aramas\u0131nda gece ile ilgili bir istisnaya yer verilmedi\u011finden her zaman yap\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00d6nleme aramas\u0131 karar\u0131n\u0131n ge\u00e7erli olaca\u011f\u0131 s\u00fcrenin s\u0131n\u0131r\u0131 ile ilgili olarak da mevzuatta k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 bir h\u00fck\u00fcm bulunmamaktad\u0131r. Zira \u00f6nleme aramas\u0131n\u0131n ge\u00e7erli olaca\u011f\u0131 s\u00fcre, karar verilmesine dayanak te\u015fkil eden makul sebebin niteli\u011fine g\u00f6re de\u011fi\u015fkenlik arz edebilmektedir. \u00d6rne\u011fin; olimpiyat oyunlar\u0131 gibi iki ya da \u00fc\u00e7 hafta s\u00fcrecek ve d\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ok \u00fclkesinden sporcu ve izleyicilerin kat\u0131laca\u011f\u0131 bir spor organizasyonunda ya\u015fanabilecek kamu d\u00fczenini bozucu nitelikteki olaylar\u0131n ve su\u00e7 i\u015flenmesinin \u00f6nlenmesi amac\u0131yla makul sebep olu\u015fmas\u0131 halinde yap\u0131lacak bir \u00f6nleme aramas\u0131n\u0131n ge\u00e7erlilik s\u00fcresi organizasyon s\u00fcresi kadar olabilece\u011fi gibi, ba\u015fka olaylarda duruma g\u00f6re bir g\u00fcn s\u00fcreli, hatta saatli \u00f6nleme aramas\u0131 kararlar\u0131n\u0131n verilmesi de m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Her hal\u00fckarda bu s\u00fcrenin araman\u0131n hakl\u0131 k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u00fcreden fazla olmamas\u0131 laz\u0131md\u0131r. \u00d6nleme aramas\u0131n\u0131n da ki\u015filerin temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerine bir m\u00fcdahale niteli\u011finde bulunmas\u0131 nedeniyle, makul bir sebep olmad\u0131\u011f\u0131 halde verilen uzun s\u00fcreli \u00f6nleme aramas\u0131 karar\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcrde yasal olsa bile hukuka uygun olmayacakt\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde makul bir sebep yokken belli periyotlarla yenilenmek suretiyle s\u00fcreklilik arzedecek ve genel arama izlenimi verecek \u015fekilde \u00f6nleme aramas\u0131 karar\u0131 verilmesi de hukuka ayk\u0131r\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n

\u00d6nleme aramas\u0131n\u0131n nas\u0131l icra edilece\u011fi hususunda 2559 Say\u0131l\u0131 PVSK’da ve Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011finde \u00f6zel bir d\u00fczenleme bulunmamaktad\u0131r. Y\u00f6netmeli\u011fin “Aramalar\u0131n Yap\u0131lma \u015eekli” ba\u015fl\u0131kl\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fcndeki h\u00fck\u00fcmler hem adli hem de \u00f6nleme aramas\u0131 i\u00e7in ge\u00e7erli ortak h\u00fck\u00fcmlerdir.<\/p>\n

\u00d6nleme aramas\u0131 sonucunda bir su\u00e7 unsuruna veya deliline rastlan\u0131rsa koruma alt\u0131na al\u0131nacak ve durum Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na derh\u00e2l bildirilerek elkoyma i\u015flemini ger\u00e7ekle\u015ftirmek \u00fczere Cumhuriyet savc\u0131s\u0131ndan yeni bir yaz\u0131l\u0131 emir istenecektir. Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na ula\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 h\u00e2llerde kolluk \u00e2mirinin yaz\u0131l\u0131 emriyle de elkoyma yap\u0131labilecektir. H\u00e2kim karar\u0131 olmaks\u0131z\u0131n yap\u0131lan elkoyma i\u015flemi, yirmid\u00f6rt saat i\u00e7inde g\u00f6revli h\u00e2kimin onay\u0131na sunulmal\u0131d\u0131r. \u00d6nleme aramas\u0131n\u0131n konusu ve kapsam\u0131 i\u00e7inde olan ancak su\u00e7 unsuru olu\u015fturmayan \u00f6rne\u011fin, bozuk para, \u00e7akmak gibi bir e\u015fya ise ge\u00e7ici olarak koruma alt\u0131na al\u0131n\u0131r ve aramaya sebep te\u015fkil eden husus sona erdi\u011finde ilgiliye teslim edilir.<\/p>\n

\u00d6nleme aramas\u0131n\u0131n sonucu arama karar\u0131 veya emri veren merci veya makama bildirilir. Ayr\u0131ca arama s\u0131ras\u0131nda su\u00e7 unsuruna rastlan\u0131lm\u0131\u015fsa bununla ilgili \u00f6zel olarak \u00f6nleme aramas\u0131 tutana\u011f\u0131 haz\u0131rlan\u0131r. Bu tutanakta adli arama tutana\u011f\u0131nda oldu\u011fu gibi arama karar\u0131n\u0131n tarih ve say\u0131s\u0131, h\u00e2kim karar\u0131 yoksa verilmi\u015f olan yaz\u0131l\u0131 emrin tarih ve say\u0131s\u0131 ile emri veren merci, araman\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yer, tarih ve saat, araman\u0131n konusu, aranan ki\u015finin kimlik bilgileri, ad\u0131n\u0131 s\u00f6ylemedi\u011fi takdirde e\u015fk\u00e2l bilgileri, arama yap\u0131lan yerin adresi, ara\u00e7ta arama yap\u0131lm\u0131\u015fsa araman\u0131n mevkii ve arac\u0131n bilgileri, araman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131, elkonulan su\u00e7 e\u015fyas\u0131 varsa buna dair belirleyici bilgiler, aramada yakalanan ki\u015filer varsa kimlik bilgileri, kimli\u011fi belirlenemiyorsa e\u015fk\u00e2l bilgileri, arama sonucunda yaralanma veya madd\u00ee bir zarar meydana gelip gelmedi\u011fi ve arama i\u015flemini yapanlar\u0131n ad\u0131, soyad\u0131, sicili ve unvan\u0131 hususlar\u0131 yer al\u0131r. Tutanak arama i\u015flemine kat\u0131lm\u0131\u015f olanlar ve haz\u0131r bulunanlarca imzalanarak bir sureti ilgiliye verilir. Su\u00e7 unsuruna rastlanmad\u0131\u011f\u0131 durumlarda, aranan ki\u015finin talebi h\u00e2linde, kendisine arama karar\u0131 veya emrinin tarih ve say\u0131s\u0131, araman\u0131n tarih ve saati, yeri, aranan \u015fahs\u0131n ve arayan g\u00f6revlinin kimlik bilgilerinin yer ald\u0131\u011f\u0131 bir belge verilir.<\/p>\n

\u00d6nleme aramas\u0131 niteli\u011finde say\u0131lmayan idari denetimler i\u00e7in herhangi bir arama emir veya karar\u0131na gerek yoktur. Bir yerin faaliyeti bak\u0131m\u0131ndan uymakla y\u00fck\u00fcml\u00fc bulundu\u011fu kurallara uygun olarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131p \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespiti bak\u0131m\u0131ndan o yerde yap\u0131lan i\u015flem bir denetlemedir. ( Murat Ayd\u0131n, Arama ve El Koyma, Se\u00e7kin, 2012, 2. Bask\u0131, s.137 ) Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011finin “denetim yap\u0131lacak h\u00e2ller” ba\u015fl\u0131kl\u0131 18. maddesinde kolluk taraf\u0131ndan kendili\u011finden denetim yap\u0131labilecek bu haller g\u00f6sterilmi\u015ftir. Bu kapsamda \u00f6rne\u011fin; umuma a\u00e7\u0131k istirahat ve e\u011flence yerlerinin genel g\u00fcvenlik ve asayi\u015f y\u00f6n\u00fcnden denetimi, kimlik sorma, 2918 Say\u0131l\u0131 Karayollar\u0131 Trafik Kanununa g\u00f6re ara\u00e7larda bulunmas\u0131 gerekli belgeler ve e\u015fyalarla ilgili yap\u0131lan denetimler, elektromanyetik ayg\u0131tlar ve dedekt\u00f6r k\u00f6pekleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yap\u0131lan tarama \u015feklindeki denetimler kolluk taraf\u0131ndan herhangi bir arama emir veya karar\u0131na gerek olmadan kendili\u011finden yap\u0131labilecektir. \u00d6nleme aramas\u0131 niteli\u011finde say\u0131lmayan idari denetimler y\u00f6netmelikte say\u0131lanlardan ibaret olmad\u0131\u011f\u0131ndan daha pek \u00e7ok \u00f6zel kanunda ve d\u00fczenleyici i\u015flemde idari denetimlere dair h\u00fck\u00fcmler yer almaktad\u0131r.<\/p>\n

2559 Say\u0131l\u0131 PVSK’nda ve Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011finde hakimden arama karar\u0131 al\u0131nmas\u0131 gerekmeyen haller g\u00f6sterilmi\u015ftir. Buna g\u00f6re; polisin, tehlikenin \u00f6nlenmesi veya bertaraf edilmesi amac\u0131yla g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 bina ve tesislere gelenlerin herhangi bir emir veya karar olmas\u0131na bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n, \u00fcst\u00fcn\u00fc, arac\u0131n\u0131 ve e\u015fyas\u0131n\u0131 teknik cihazlarla, gerekti\u011finde el ile kontrol etme ve arama yetkisi bulunmaktad\u0131r. ( PVSK m.9\/7 ) Bunun d\u0131\u015f\u0131nda Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011finin 25. maddesi uyar\u0131nca Devlet\u00e7e kamu hizmetine \u00f6zg\u00fclenmi\u015f bina ve her t\u00fcrl\u00fc tesislere giri\u015f ve \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n belirli kurallara t\u00e2bi tutuldu\u011fu h\u00e2llerde, s\u00f6z konusu tesislere girenlerin \u00fcstlerinin veya \u00fczerlerindeki e\u015fyan\u0131n veya ara\u00e7lar\u0131n\u0131n aranmas\u0131nda, 5442 Say\u0131l\u0131 \u0130l \u0130daresi Kanununun Ek\u00a01. maddesi kapsam\u0131nda bulunan, sivil hava meydanlar\u0131nda, limanlarda ve s\u0131n\u0131r kap\u0131lar\u0131nda, binalar\u0131n, u\u00e7aklar\u0131n, gemilerin ve her t\u00fcrl\u00fc deniz ve kara ta\u015f\u0131tlar\u0131n\u0131n, giren \u00e7\u0131kan yolcular\u0131n X-ray cihaz\u0131ndan ge\u00e7irilerek, gerekti\u011finde \u00fcst\u00fcn\u00fcn ve e\u015fyas\u0131n\u0131n aranmas\u0131 ile buralarda g\u00f6revli kamu kurulu\u015flar\u0131 ve \u00f6zel kurulu\u015flar personelinin, \u00fcstlerinin, ara\u00e7lar\u0131n\u0131n ve e\u015fyalar\u0131n\u0131n aranmas\u0131nda, 2935 Say\u0131l\u0131 Ola\u011fan\u00fcst\u00fc H\u00e2l Kanununun\u00a011. maddesi kapsam\u0131nda, ki\u015filerin \u00fcst\u00fcn\u00fcn, e\u015fyalar\u0131n\u0131n Ola\u011fan\u00fcst\u00fc H\u00e2l Valisinin emriyle aranmas\u0131nda, 1402 Say\u0131l\u0131 S\u0131k\u0131y\u00f6netim Kanununun\u00a03. maddesi kapsam\u0131nda, konutlar\u0131n ve her t\u00fcrl\u00fc dernek, siyas\u00ee parti, sendika, kul\u00fcp gibi te\u015fekk\u00fcllere ait binalar\u0131n, i\u015fyerlerinin, \u00f6zel ve t\u00fczel ki\u015filiklere sahip m\u00fcesseseler ve bunlara ait eklentilerin ve her t\u00fcrl\u00fc kapal\u0131 ve a\u00e7\u0131k yerlerin, mektup, telgraf ve sair g\u00f6nderilerin ve ki\u015filerin \u00fczerlerinin s\u0131k\u0131y\u00f6netim komutan\u0131n\u0131n emriyle aranmas\u0131nda, kanunlar\u0131n, muhafaza alt\u0131na al\u0131nmalar\u0131na olanak verdi\u011fi ki\u015filerin, \u00fcst veya e\u015fyalar\u0131n\u0131n aranmas\u0131nda, 298 Say\u0131l\u0131 Se\u00e7imlerin Temel H\u00fck\u00fcmleri ve Se\u00e7men K\u00fct\u00fckleri Hakk\u0131nda Kanun \u00e7er\u00e7evesinde g\u00f6revli kollu\u011fun, ayn\u0131 Kanunun\u00a079. maddesindeki sil\u00e2h ta\u015f\u0131ma yasa\u011f\u0131 kapsam\u0131nda, sil\u00e2h ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131ndan \u015f\u00fcphelenilen ki\u015filerin \u00fcstlerinin ve e\u015fyalar\u0131n\u0131n aranmas\u0131nda ayr\u0131ca bir arama emri ya da karar\u0131 gerekmeyecektir. Yine 2559 Say\u0131l\u0131 PVSK’nun\u00a020. maddesi gere\u011fince; bir hukuka uygunluk nedenine ba\u011fl\u0131 olarak yap\u0131lan aramalarda da \u00f6rne\u011fin imdat istenmesi veya yang\u0131n, su bask\u0131n\u0131 ve bo\u011fulma gibi b\u00fcy\u00fck tehlikelerin haber verilmesi veya g\u00f6r\u00fclmesi hallerinde de arama emir veya karar\u0131na gerek olmayacakt\u0131r.<\/p>\n

\u00d6te yandan 2559 Say\u0131l\u0131 PVSK’nun\u00a04\/A maddesinde polise, ki\u015fileri ve ara\u00e7lar\u0131 tecr\u00fcbesine ve i\u00e7inde bulunulan durumdan edindi\u011fi izlenime dayanan makul bir sebebin bulunmas\u0131 halinde durdurma yetkisi verilmi\u015ftir. Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011finin 27. maddesinde bu yetkinin kullan\u0131lmas\u0131 i\u00e7in “umma” derecesinde makul \u015f\u00fcphe aranm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

2559 Say\u0131l\u0131 PVSK’nun su\u00e7 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan “Durdurma ve kimlik sorma” ba\u015fl\u0131kl\u0131 4\/A. maddesi;<\/p>\n

\u201cPolis, ki\u015fileri ve ara\u00e7lar\u0131;<\/p>\n

a- ) Bir su\u00e7 veya kabahatin i\u015flenmesini \u00f6nlemek,<\/p>\n

b- ) Su\u00e7 i\u015flendikten sonra ka\u00e7an faillerin yakalanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak, i\u015flenen su\u00e7 veya kabahatlerin faillerinin kimliklerini tespit etmek,<\/p>\n

c- )Hakk\u0131nda yakalama emri ya da zorla getirme karar\u0131 verilmi\u015f olan ki\u015fileri tespit etmek,<\/p>\n

\u00e7 )Ki\u015filerin hayat\u0131, v\u00fccut b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc veya malvarl\u0131\u011f\u0131 bak\u0131m\u0131ndan ya da topluma y\u00f6nelik mevcut veya muhtemel bir tehlikeyi \u00f6nlemek,<\/p>\n

Amac\u0131yla durdurabilir.<\/p>\n

Durdurma yetkisinin kullan\u0131labilmesi i\u00e7in polisin tecr\u00fcbesine ve i\u00e7inde bulunulan durumdan edindi\u011fi izlenime dayanan makul bir sebebin bulunmas\u0131 gerekir. S\u00fcreklilik arz edecek, fiil\u00ee durum ve keyfilik olu\u015fturacak \u015fekilde durdurma i\u015flemi yap\u0131lamaz.<\/p>\n

Polis, durdurdu\u011fu ki\u015fiye durdurma sebebini bildirir ve durdurma sebebine dair sorular sorabilir; kimli\u011fini veya bulundurulmas\u0131 gerekli di\u011fer belgelerin ibraz edilmesini isteyebilir.<\/p>\n

Durdurma s\u00fcresi, durdurma sebebine esas te\u015fkil eden i\u015flemin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi i\u00e7in zorunlu olan s\u00fcreden fazla olamaz.<\/p>\n

Durdurma sebebinin ortadan kalkmas\u0131 halinde ki\u015filerin ve ara\u00e7lar\u0131n ayr\u0131lmalar\u0131na izin verilir.<\/p>\n

Polis, durdurdu\u011fu ki\u015fi \u00fczerinde veya arac\u0131nda silah veya tehlike olu\u015fturan di\u011fer bir e\u015fyan\u0131n bulundu\u011fu hususunda yeterli \u015f\u00fcphenin varl\u0131\u011f\u0131 halinde, kendisine veya ba\u015fkalar\u0131na zarar verilmesini \u00f6nlemek amac\u0131na y\u00f6nelik gerekli tedbirleri alabilir. Ancak bu ama\u00e7la ki\u015finin \u00fczerindeki elbisenin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 veya arac\u0131n, d\u0131\u015far\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda i\u00e7erisi g\u00f6r\u00fcnmeyen b\u00f6l\u00fcmlerinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 istenemez\u2026\u201d,<\/p>\n

Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011finin su\u00e7 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan “Durdurma ve kontrol i\u015flemleri” ba\u015fl\u0131kl\u0131 27. maddesi ise;<\/p>\n

\u201cBir ki\u015fiyi ge\u00e7ici olarak durdurmak, yakalama say\u0131lmaz; yakalama say\u0131lmas\u0131 i\u00e7in ki\u015finin fiilen denetim alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 gerekir. Denetim i\u00e7in ara\u00e7lar\u0131n durdurulmas\u0131 da m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n

Durdurma yetkisinin kullan\u0131labilmesi i\u00e7in, “umma” derecesinde makul \u015f\u00fcphe bulunmal\u0131d\u0131r. Kolluk g\u00f6revlisi, tecr\u00fcbesine dayanarak, izledi\u011fi davran\u0131\u015flar\u0131ndan, o ki\u015finin bir su\u00e7 i\u015fleyece\u011fi veya i\u015fledi\u011fi hususunda kanaat elde eder veya ki\u015finin sil\u00e2hl\u0131 oldu\u011fu ve h\u00e2len tehlike yaratt\u0131\u011f\u0131 kanaatine var\u0131rsa ki\u015fi durdurulabilir.<\/p>\n

Somut emarelerle desteklenen \u015f\u00fcphe bulunmadan, s\u00fcreklilik arzedecek, fiil\u00ee durum ve keyfilik olu\u015fturacak \u015fekilde durdurma ve kontrol i\u015flemi yap\u0131lamaz.<\/p>\n

Sebebin olu\u015fmas\u0131na veya \u015f\u00fcpheye yol a\u00e7an davran\u0131\u015flar\u0131 hakk\u0131nda, durdurulan ki\u015fiye sorular y\u00f6neltilebilir. Ki\u015fi bu sorulara cevap vermekle y\u00fck\u00fcml\u00fc de\u011fildir. Durdurma yetkisinin kullan\u0131lmas\u0131na neden olan \u015f\u00fcphe, yap\u0131lan a\u00e7\u0131klama ile ortadan kalkarsa, ki\u015finin gitmesine engel olunmaz.<\/p>\n

Durdurma \u00fczerine a\u015fa\u011f\u0131daki i\u015flemler yap\u0131l\u0131r:<\/p>\n

a- ) Durdurulan ki\u015fi \u00fczerinde giysilerinden herhangi birisi \u00e7\u0131kar\u0131lmaks\u0131z\u0131n, yoklama bi\u00e7iminde bir kontrol yap\u0131l\u0131r. Bu i\u015flem sonucunda, ki\u015fide sil\u00e2h bulundu\u011fu sonucunu \u00e7\u0131karmaya yeterli \u015f\u00fcphe meydana gelirse, memur kendili\u011finden sil\u00e2h ve di\u011fer su\u00e7 e\u015fyas\u0131 aramas\u0131 yapabilir.<\/p>\n

b- )Yoklama suretiyle kontrol, ki\u015finin cinsiyetinde bulunan g\u00f6revli taraf\u0131ndan yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n

c- ) Yap\u0131lan kontrol\u00fcn konusu ve sebepleri ilgiliye a\u00e7\u0131klan\u0131r.<\/p>\n

d- ) Bir ki\u015finin veya arac\u0131n durdurulma s\u00fcresinin, \u015fartlara g\u00f6re makul olmas\u0131 ve kontrol i\u00e7in ayr\u0131lan s\u00fcreyi a\u015fmamas\u0131 gerekir.<\/p>\n

e- ) Yoklama suretiyle kontrol, ki\u015fiye en az s\u0131k\u0131nt\u0131 verici \u015fekilde yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n

f- ) Yap\u0131lan kontrol\u00fcn neticesinde su\u00e7a dair iz, eser, emare ve delil elde edilirse, ki\u015fi yakalan\u0131r.<\/p>\n

g- )\u00a0Uyu\u015fturucu\u00a0gibi belirli bir \u015feyin, ki\u015finin herhangi bir yerinde gizlendi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyorsa, daha geni\u015f \u00e7apl\u0131 kontrol yap\u0131labilir.<\/p>\n

h- ) Yoklama suretiyle kontrol, ki\u015finin veya arac\u0131n ilk durduruldu\u011fu yerde veya o yerin yak\u0131n\u0131nda, m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar ba\u015fkalar\u0131n\u0131n g\u00f6remeyece\u011fi tarzda yap\u0131l\u0131r. Ba\u015fka yere g\u00f6t\u00fcr\u00fclerek kontrol yap\u0131lamaz.<\/p>\n

i- ) Makul sebebi olu\u015ftu\u011fu takdirde, daha geni\u015f kapsaml\u0131 kontrol yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in, kolluk arac\u0131ndan veya yak\u0131ndaki kapal\u0131 bir yerden yararlan\u0131labilir.<\/p>\n

j- ) Kontrolden sonra talep \u00fczerine olay yerinde derh\u00e2l bir tutanak d\u00fczenlenir.<\/p>\n

Bu maddede yaz\u0131l\u0131 i\u015flemler gece de yap\u0131labilir\u201d \u015feklindedir.<\/p>\n

S\u00f6z konusu d\u00fczenlemelerle kollu\u011fa, ko\u015fullar\u0131 olu\u015ftu\u011fu taktirde ki\u015fi ve ara\u00e7lar\u0131 durdurma ve yoklama bi\u00e7iminde kontrol yapma yetkileri tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Y\u00f6netmeli\u011fin 27. maddesinin ( g ) ve ( i ) f\u0131kralar\u0131 gere\u011fince kolluk\u00e7a durdurulan ki\u015finin herhangi bir yerinde\u00a0uyu\u015fturucu\u00a0gibi belirli bir \u015feyin gizlendi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyorsa veya makul sebep olu\u015fmu\u015fsa \u00f6nleyici kolluk yetkisi dahilinde daha geni\u015f kapsaml\u0131 kontrol yapma imkan\u0131 do\u011facakt\u0131r. Burada dikkat edilmesi gereken husus, kolluk gerekli tedbirleri alabilecek ancak bu ama\u00e7la ki\u015finin \u00fczerindeki elbisenin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 veya arac\u0131n, d\u0131\u015far\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda i\u00e7erisi g\u00f6r\u00fcnmeyen b\u00f6l\u00fcmlerinin a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 isteyemeyecektir.<\/p>\n

b. Adli Arama<\/span><\/p>\n

\u015e\u00fcpheli ya da san\u0131\u011f\u0131n ya da delillerin yahut m\u00fcsadere edilecek e\u015fyalar\u0131n ele ge\u00e7irilmesi amac\u0131yla yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rma i\u015flemi olan adli arama, elkoyma ile birlikte 5271 Say\u0131l\u0131 CMK’nun\u00a0116-134, 2559 Say\u0131l\u0131 PVSK’nun\u00a02, Ek 4, Ek\u00a06, 5607 Say\u0131l\u0131 Ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131kla M\u00fccadele Kanununun\u00a09\u00a0ve Adl\u00ee ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011finin 5-17. maddelerinde d\u00fczenlenmi\u015f olup Y\u00f6netmeli\u011fin 5. maddesinde; “bir su\u00e7 i\u015flemek veya buna i\u015ftirak veyahut yatakl\u0131k etmek makul \u015f\u00fcphesi alt\u0131nda bulunan kimsenin, saklanan\u0131n, \u015f\u00fcphelinin, san\u0131\u011f\u0131n veya h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn yakalanmas\u0131 ve su\u00e7un iz, eser, emare veya delillerinin elde edilmesi i\u00e7in bir kimsenin \u00f6zel hayat\u0131n\u0131n ve aile hayat\u0131n\u0131n gizlili\u011finin s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131larak konutunda, i\u015fyerinde, kendisine ait di\u011fer yerlerde, \u00fczerinde, \u00f6zel k\u00e2\u011f\u0131tlar\u0131nda, e\u015fyas\u0131nda, arac\u0131nda 5271 Say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanunu ile di\u011fer kanunlara g\u00f6re yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rma i\u015flemidir” \u015feklinde tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. ( Bahri \u00d6zt\u00fcrk-Durmu\u015f Tezcan-Mustafa Ruhan Erdem-\u00d6zge S\u0131rma-Yasemin Sayg\u0131lar K\u0131r\u0131t-\u00d6zdem \u00d6zayd\u0131n-Esra Alan Akcan-Efser Erden, Nazari ve Uygulamal\u0131 Ceza Muhakemesi Hukuku, Se\u00e7kin, 10. Bask\u0131, 2016, s.492, Nur Centel-Hamide Zafer, Ceza Muhakemesi Hukuku, Beta, 12. Bask\u0131, 2015, s. 400 )<\/p>\n

Arama tedbirine ba\u015fvurulabilmesi i\u00e7in \u015fu \u00fc\u00e7 \u00f6n \u015fart\u0131n birlikte bulunmas\u0131 gerekmektedir:<\/p>\n

1- )Gecikmede sak\u0131nca ya da tehlike bulunmas\u0131,<\/p>\n

2- )G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte hakl\u0131l\u0131k,<\/p>\n

3- )\u00d6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck.<\/p>\n

Arama tedbirinin ilk \u00f6n \u015fart\u0131 gecikmede sak\u0131nca ya da tehlike bulunmas\u0131d\u0131r. Bu \u015fart hem arama tedbirine ba\u015fvurulmas\u0131 hem de kim taraf\u0131ndan karar verilebilece\u011finin belirlenmesi bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nem arz etmektedir. Gecikmede sak\u0131nca ya da tehlike bulunmas\u0131 derhal i\u015flem yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 takdirde tedbirden beklenen faydan\u0131n elde edilemeyecek, ceza muhakemesinin gere\u011fi gibi ve amac\u0131na uygun bi\u00e7imde yap\u0131lamayacak olmas\u0131d\u0131r. Gecikmede sak\u0131nca bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 olay\u0131n \u00f6zelliklerine g\u00f6re tedbire karar vermeye yetkili mercii takdir edecektir.<\/p>\n

Arama tedbirinin ikinci \u00f6n \u015fart\u0131 ise g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte hakl\u0131l\u0131kt\u0131r. Buna g\u00f6re arama tedbirine ancak bir hakk\u0131n tehlikede oldu\u011funu g\u00f6steren olaylar mevcut oldu\u011fu takdirde ba\u015fvurulabilecektir. Hakk\u0131n bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 zaman alaca\u011f\u0131ndan ve tehlike gecikmeye m\u00fcsaade etmedi\u011finden hakl\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fle yetinilmek zorunludur. Bu ba\u011flamda bir ihlal ya da su\u00e7 i\u015flendi\u011fi hususunda \u015f\u00fcphe bulunmal\u0131d\u0131r. ( Buck\/Almanya, 28.04.2005; Ba\u015fvuru no:41604 )<\/p>\n

Arama tedbirinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ve son \u00f6n \u015fart\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fckt\u00fcr. \u00d6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkesinin temel ama\u00e7 ve i\u015flevi, arama tedbirine muhatap olacak ki\u015filerin temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini g\u00fcvence alt\u0131na almak i\u00e7in kullan\u0131lacak kamu g\u00fcc\u00fcn\u00fc, hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler lehine s\u0131n\u0131rland\u0131rmak, m\u00fcdahalelerde a\u015f\u0131r\u0131l\u0131\u011fa gidilmesini ve buna ba\u011fl\u0131 olarak do\u011fabilecek ma\u011fduriyetleri \u00f6nleyebilmektir. Dar anlamda \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck de denilen orant\u0131l\u0131l\u0131k ise; tedbirin ilgililere \u201c\u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck\u201d getirmemesini ve \u201ckatlan\u0131lamaz” nitelikte olmamas\u0131 gerekti\u011fini ifade etmektedir. Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi taraf\u0131ndan da, Buck\/Almanya ( 28.04.2005; Ba\u015fvuru no:41604 ) ile Smirnov\/Rusya ( 07.06.2007; Ba\u015fvuru no:71362\/01 ) kararlar\u0131nda; yap\u0131lan m\u00fcdahale ile izlenen me\u015fru amac\u0131n orant\u0131l\u0131 olmas\u0131 gerekti\u011fi vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Aramaya konu olabilecek yerler \u015f\u00fcphelinin veya san\u0131\u011f\u0131n yahut di\u011fer bir ki\u015finin \u00fcst\u00fc, e\u015fyas\u0131, konutu, i\u015fyeri veya ona ait di\u011fer yerlerdir. Adli araman\u0131n g\u00fcn\u00fcn her saatinde yap\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmakla birlikte konutta, i\u015fyerlerinde ve di\u011fer kapal\u0131 yerlerde araman\u0131n kural olarak g\u00fcnd\u00fcz yap\u0131lmas\u0131 gerekir.\u00a0Su\u00e7\u00fcst\u00fc\u00a0veya gecikmesinde sak\u0131nca bulunan h\u00e2ller ile yakalanm\u0131\u015f veya g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f olup da firar eden ki\u015fi veya tutuklu veya h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn tekrar yakalanmas\u0131 amac\u0131yla yap\u0131lan aramalar hari\u00e7, s\u00f6z konusu yerlerde gece vakti arama yap\u0131lamayacakt\u0131r.<\/p>\n

Arama karar\u0131 verilebilmesi i\u00e7in araman\u0131n konusunu olu\u015fturan ki\u015fi veya \u015feylerin, arama yap\u0131lacak yerde bulundu\u011fu hususunda belli bir \u015f\u00fcphenin olmas\u0131 gerekir. Kanun aranacak ki\u015finin su\u00e7la ilgisine g\u00f6re, bu \u015f\u00fcphenin yo\u011funlu\u011funu farkl\u0131 \u015fekillerde d\u00fczenlemi\u015f ve su\u00e7la ilgisi olmayan ki\u015filer nezdinde aramay\u0131 daha s\u0131k\u0131 ko\u015fullara t\u00e2bi k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

CMK’nun\u00a0116. maddesinin su\u00e7 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan haline g\u00f6re \u015f\u00fcpheli veya san\u0131kla ilgili yap\u0131lacak aramalarda arama sonunda \u015f\u00fcpheli veya san\u0131\u011f\u0131n yakalanabilece\u011fi veya su\u00e7 delillerinin elde edilebilece\u011fi hususunda makul \u015f\u00fcphe bulunmal\u0131d\u0131r. Adl\u00ee ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011finin 6. maddesine g\u00f6re makul \u015f\u00fcphe; hayat\u0131n ak\u0131\u015f\u0131na g\u00f6re somut olaylar kar\u015f\u0131s\u0131nda genellikle duyulan \u015f\u00fcphedir. Araman\u0131n ki\u015fi hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerine ciddi boyutta bir m\u00fcdahale oldu\u011fu g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda makul \u015f\u00fcphede, ihbar veya \u015fik\u00e2yeti destekleyen emarelerin var olmas\u0131 ve belirtilen konularda \u015f\u00fcphenin somut olgulara dayanmas\u0131 \u015fartt\u0131r. Ba\u015fka bir anlat\u0131mla, arama sonunda belirli bir \u015feyin bulunaca\u011f\u0131n\u0131 veya belirli bir ki\u015finin yakalanaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rmeyi gerektiren somut olgular mevcut olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

CMK’nun\u00a0117. maddesi uyar\u0131nca, su\u00e7 i\u015fleme \u015f\u00fcphesi alt\u0131nda olmayan di\u011fer ki\u015filerin de \u00fcst\u00fc, e\u015fyas\u0131, konutu, i\u015fyeri veya kendisine ait di\u011fer yerleri, \u015f\u00fcphelinin veya san\u0131\u011f\u0131n yakalanabilmesi veya su\u00e7 delillerinin elde edilebilmesi amac\u0131yla aranabilecektir. “Di\u011fer ki\u015filer” kavram\u0131na t\u00fczel ki\u015filer ile resmi makam ve daireler de dahildir. Ki\u015finin tan\u0131kl\u0131ktan \u00e7ekinme hakk\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 da aramaya engel de\u011fildir. Maddenin ikinci f\u0131kras\u0131na g\u00f6re di\u011fer ki\u015filerle ilgili arama yap\u0131lmas\u0131, makul \u015f\u00fcphenin yan\u0131 s\u0131ra aran\u0131lan ki\u015finin veya su\u00e7 delillerinin, belirtilen yerlerde bulundu\u011funun kabul edilebilmesine olanak sa\u011flayan olaylar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Ancak bu s\u0131n\u0131rlama \u015f\u00fcphelinin veya san\u0131\u011f\u0131n bulundu\u011fu yerler ile izlendi\u011fi s\u0131rada girdi\u011fi yerler bak\u0131m\u0131ndan ge\u00e7erli de\u011fildir.<\/p>\n

Arama karar\u0131 veya emrinin belli baz\u0131 bilgileri i\u00e7ermesi zorunludur. ( CMK m.119\/2 ) Arama karar veya emrinde; araman\u0131n nedenini olu\u015fturan fiil, aran\u0131lacak ki\u015fi, araman\u0131n yap\u0131laca\u011f\u0131 konut veya di\u011fer yerin adresi ya da e\u015fya, karar veya emrin ge\u00e7erli olaca\u011f\u0131 zaman s\u00fcresi, a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6sterilmelidir.<\/p>\n

Arama kural olarak hakim karar\u0131 ile gecikmesinde sak\u0131nca bulunan h\u00e2llerde Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n, Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na ula\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 hallerde ise kolluk amirinin yaz\u0131l\u0131 emri ile yap\u0131labilecektir. Ancak konutta, i\u015fyerinde ve kamuya a\u00e7\u0131k olmayan kapal\u0131 alanlarda sadece h\u00e2kim karar\u0131 veya gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hallerde Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n yaz\u0131l\u0131 emri ile arama yap\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n

Arama i\u015flemi kural olarak hakim karar\u0131na dayan\u0131larak yap\u0131lmakta ise de \u015fartlar\u0131 olu\u015ftu\u011funda Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 veya kolluk amirinin yaz\u0131l\u0131 emri ile de arama yap\u0131labilmektedir. Ancak baz\u0131 durumlarda hakim karar\u0131 ve yaz\u0131l\u0131 arama emri bulunmasa dahi arama yap\u0131labilecektir. Bu haller olay\u0131n \u00f6zelli\u011finden veya kanun h\u00fckm\u00fcn\u00fcn verdi\u011fi arama yetkisinden kaynaklanabilece\u011fi gibi arama emri almaya imkan bulunmamas\u0131 nedenine de dayanabilir. Bu durumlarda kolluk g\u00f6revlileri, bir arama karar\u0131 veya emri beklemeden arama yapmak, delilleri elde etmek ve failleri yakalamakla g\u00f6revlidir.<\/p>\n

Yakalama ki\u015finin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 bir koruma tedbiridir. Bu niteli\u011fi gere\u011fi \u00fcst arama i\u015flemine g\u00f6re daha geni\u015f kapsaml\u0131 bir i\u015flemdir. Yakalama ve yakalanan ki\u015fi hakk\u0131nda yap\u0131lacak i\u015flemleri d\u00fczenleyen CMK’nun\u00a090\/4. maddesi gere\u011fince de, kolluk yakalad\u0131\u011f\u0131 ki\u015finin ka\u00e7mas\u0131n\u0131, kendisine ya da ba\u015fkalar\u0131na zarar vermesini engelleyecek tedbirleri almal\u0131d\u0131r. Bu ba\u011flamda ki\u015finin yakalanmas\u0131ndan sonra tedbir olarak kaba \u00fcst aramas\u0131 yap\u0131labilir. Ayr\u0131ca karar al\u0131nmas\u0131na gerek olmayan bu arama i\u015flemi, en k\u0131sa zamanda ve dikkatli bir bi\u00e7imde elle yoklama \u015feklinde yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Yakalanan ki\u015finin \u00fcst\u00fcndeki k\u0131yafetlerin tamamen \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve beden \u00e7ukurlar\u0131n\u0131n aranmas\u0131 ise m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n

2559 Say\u0131l\u0131 PVSK’nun Ek\u00a04. maddesinde \u201cPolis, g\u00f6revli bulundu\u011fu m\u00fclki s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde, hizmet bran\u015f\u0131, yeri ve zaman\u0131na bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n, bir su\u00e7la kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda su\u00e7a el koymak, \u00f6nlemek, san\u0131k ve su\u00e7 delillerini tesbit, muhafaza ve yetkili zab\u0131taya teslim etmekle g\u00f6revli ve yetkilidir\u2026\u201d ,<\/p>\n

“Adl\u00ee g\u00f6rev ve yetkiler” ba\u015fl\u0131kl\u0131 Ek 6. maddesinde \u201cPolis, bu maddede yaz\u0131l\u0131 g\u00f6revlerinin yan\u0131nda, Ceza Muhakemesi Kanunu ve di\u011fer mevzuatta yaz\u0131l\u0131 soru\u015fturma i\u015flemlerine dair g\u00f6revleri de yerine getirir.<\/p>\n

Polis, bir su\u00e7a dair olarak kendisine yap\u0131lan s\u00f6zl\u00fc ihbar ve \u015fik\u00e2yetleri ve g\u00f6revi s\u0131ras\u0131nda \u00f6\u011frendi\u011fi su\u00e7a dair bilgileri yaz\u0131l\u0131 hale getirir.<\/p>\n

Edinilen bilgi veya al\u0131nan ihbar veya \u015fik\u00e2yet \u00fczerine veya kendili\u011finden bir su\u00e7la kar\u015f\u0131la\u015fan polis, olay yerinde ki\u015filerin ve toplumun sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na, v\u00fccut b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne veya malvarl\u0131\u011f\u0131na zarar gelmemesi ve su\u00e7un delillerinin kaybolmamas\u0131 ya da bozulmamas\u0131 i\u00e7in derhal gerekli tedbirleri al\u0131r.<\/p>\n

Bir su\u00e7 i\u015flendi\u011fi veya i\u015flenmekte oldu\u011fu bilgisini edinen polis, olay yerinin korunmas\u0131, delillerin tespiti, kaybolmamas\u0131 ya da bozulmamas\u0131 i\u00e7in acele tedbirleri ald\u0131ktan sonra el koydu\u011fu olaylar\u0131, yakalanan ki\u015filer ile uygulanan tedbirleri derhal Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na bildirir ve Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n emri do\u011frultusunda i\u015fin ayd\u0131nlat\u0131lmas\u0131 i\u00e7in gerekli soru\u015fturma i\u015flemlerini yapar…\u201d \u015feklindeki d\u00fczenlemeler birlikte de\u011ferlendirildi\u011finde, edinilen bilgi, ihbar veya \u015fikayet \u00fczerine ya da kendili\u011finden su\u00e7la kar\u015f\u0131la\u015fan polisin, olay yerinde ki\u015filerin ve toplumun sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na, v\u00fccut b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne veya malvarl\u0131\u011f\u0131na zarar gelmemesi ve su\u00e7un delillerinin tespiti, kaybolmamas\u0131 ya da bozulmamas\u0131 i\u00e7in derhal gerekli tedbirleri almas\u0131 zorunludur. Gerekli tedbirler derhal al\u0131n\u0131rken, tedbire ba\u015fvurulmad\u0131\u011f\u0131 takdirde ceza muhakemesinin amac\u0131na ula\u015f\u0131lamayaca\u011f\u0131, yani delillerin kaybolmas\u0131 gibi bir sonucun ortaya \u00e7\u0131kabilece\u011fi de\u011ferlendirilerek, i\u015flemin yap\u0131lmas\u0131 esnas\u0131nda hakl\u0131 g\u00f6r\u00fcnmesi ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkesine uygun olarak hareket edilmesi gerekti\u011fi dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Aksi durumda ise maddi ger\u00e7e\u011fe ula\u015fma amac\u0131 tehlikeye girecek, ma\u011fdur ve san\u0131k haklar\u0131n\u0131n ihlali s\u00f6z konusu olacakt\u0131r. Bu halde su\u00e7un i\u015flendi\u011fi bilgisini alan kolluk, olay yerinde delillerin karart\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nleme yetki ve g\u00f6revi kapsam\u0131nda yakalad\u0131\u011f\u0131 ki\u015fi ya da ki\u015filerin kaba \u00fcst aramas\u0131n\u0131 yapabilecek ve el koydu\u011fu olay\u0131, yakalanan ki\u015fi ya da ki\u015filer ile uygulad\u0131\u011f\u0131 tedbirleri en k\u0131sa zamanda Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na bildirecektir.<\/p>\n

Kanun; anayasal ilkelere uygun olarak yasama organ\u0131nca yap\u0131lan nesnel ve gayri \u015fahsi kurallard\u0131r. “Y\u00f6netmelik” Anayasam\u0131z\u0131n 124. maddesi gere\u011fince; Ba\u015fbakanl\u0131k, bakanl\u0131klar ve kamu t\u00fczel ki\u015filerinin kendi g\u00f6rev alanlar\u0131n\u0131 ilgilendiren kanunlar\u0131n ve t\u00fcz\u00fcklerin uygulanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak \u00fczere ve bunlara ayk\u0131r\u0131 olmamak \u015fart\u0131yla \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131 yaz\u0131l\u0131 hukuk kurallar\u0131d\u0131r. Bu halde y\u00f6netmelikler kanunlar\u0131n uygulanma \u015feklini g\u00f6stermek amac\u0131yla kanunun s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 geni\u015fletmemek \u015fart\u0131yla \u00e7\u0131kar\u0131labilir. Bu kapsamda araman\u0131n usul ve esaslar\u0131n\u0131 g\u00f6stermek \u00fczere Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fi \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011finin 8. maddesinin ( a ) ve ( c ) bentleri ile yine ayn\u0131 maddenin ( f ) bendindeki “ilgilinin r\u0131zas\u0131 ile” ibaresinin ve 27. maddesiyle 30. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131n\u0131n iptali istemiyle a\u00e7\u0131lan davada, y\u00f6netmeliklerin kanuna ayk\u0131r\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 denetlemeye yetkili Dan\u0131\u015ftay Onuncu Dairesince 13.03.2007 tarih ve 6392-948 say\u0131 ile Y\u00f6netmeli\u011fin 8. maddesinin ( a ) bendindeki “…yakalanmas\u0131 amac\u0131yla konutunda, i\u015fyerinde, yerle\u015fim yerinde, bunlar\u0131n eklentilerinde ve arac\u0131nda yap\u0131lacak aramada…” ibaresi, ayn\u0131 maddenin ( f ) bendindeki “ilgilinin r\u0131zas\u0131” ibaresi ile 30. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131n\u0131n iptaline ve 8. maddesinin ( c ) bendi ile 27. maddesinin iptali isteminin reddine dair verilen karar\u0131n temyizi \u00fczerine inceleme yapan Dan\u0131\u015ftay \u0130dari Dava Daireler Kurulu 14.09.2012 g\u00fcn 2257-1117 say\u0131 ile iptal kararlar\u0131n\u0131n onanmas\u0131na karar vermi\u015ftir. Bu anlamda s\u00f6z\u00fc edilen Y\u00f6netmeli\u011fin 2559 Say\u0131l\u0131 Polis Vazife ve Sal\u00e2hiyet Kanununa, 2803 Say\u0131l\u0131 Jandarma Te\u015fkil\u00e2t, G\u00f6rev ve Yetkileri Kanununa, 2692 Say\u0131l\u0131 Sahil G\u00fcvenlik Komutanl\u0131\u011f\u0131 Kanununa, 5607 Say\u0131l\u0131 Ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131kla M\u00fccadele Kanununa, 5442 Say\u0131l\u0131 \u0130l \u0130daresi Kanununa, 6222 Say\u0131l\u0131 Sporda \u015eiddet ve D\u00fczensizli\u011fin \u00d6nlenmesine Dair Kanuna, 5188 Say\u0131l\u0131 \u00d6zel G\u00fcvenlik Hizmetlerine Dair Kanuna, 5253 Say\u0131l\u0131 Dernekler Kanununa, 2935 Say\u0131l\u0131 Ola\u011fan\u00fcst\u00fc H\u00e2l Kanununa, 1402 Say\u0131l\u0131 S\u0131k\u0131y\u00f6netim Kanununa, 485 Say\u0131l\u0131 G\u00fcmr\u00fck M\u00fcste\u015farl\u0131\u011f\u0131n\u0131n Te\u015fkil\u00e2t ve G\u00f6revleri Hakk\u0131nda Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararnameye ve di\u011fer ilgili mevzuat h\u00fck\u00fcmlerine ayk\u0131r\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131, bu d\u00fczenlemeleri a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 ve uygulamalar\u0131 kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 nitelikte oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. Y\u00f6netmeli\u011fin kamu d\u00fczeninin sa\u011flanmas\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in kanunlara ayk\u0131r\u0131 olmamak \u015fart\u0131yla s\u00f6z konusu kanunlar\u0131n uygulanmas\u0131n\u0131 g\u00f6stermek amac\u0131yla \u00e7\u0131kart\u0131labilece\u011fi ve adli arama konusunda Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n idare hukuku kurallar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde y\u00f6netmelikle d\u00fczenleme yetkisinin bulundu\u011fu g\u00f6zetildi\u011finde s\u00f6z konusu Y\u00f6netmeli\u011fin 8. maddesinin karar al\u0131namadan yap\u0131lacak arama i\u015flemini somut olgulara ba\u011flad\u0131\u011f\u0131 ve kanuna ayk\u0131r\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011finin “Karar al\u0131nmadan yap\u0131lacak arama” ba\u015fl\u0131kl\u0131 8. maddesinin su\u00e7 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan hali;<\/p>\n

\u201ca ) Hakk\u0131nda tutuklama karar\u0131 veya yakalama emri veya zorla getirme karar\u0131 bulunan ki\u015fi ile hakk\u0131nda g\u0131yab\u00ee tutuklama karar\u0131 verilen ka\u00e7ak yakaland\u0131\u011f\u0131nda \u00fcst\u00fcnde,<\/p>\n

b- ) H\u00e2kim karar\u0131 veya Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n yaz\u0131l\u0131 emri ile veya kolluk taraf\u0131ndan do\u011frudan yakalanan ki\u015finin, kendisine, ba\u015fkalar\u0131na veya yakalama i\u015flemini yapan kolluk g\u00f6revlilerine zarar vermesini \u00f6nlemek amac\u0131yla yap\u0131lacak kaba \u00fcst aramas\u0131nda,<\/p>\n

c- ) G\u00f6zalt\u0131na al\u0131nan ki\u015finin, nezarethaneye konmadan \u00f6nce yap\u0131lan \u00fcst aramas\u0131nda,<\/p>\n

d- ) Herhangi bir sebeple hukuka uygun \u015fekilde yakaland\u0131ktan sonra kolluk g\u00fc\u00e7lerinin elinden ka\u00e7makta olan ki\u015filerin veya i\u015flenmekte olan veya hen\u00fcz i\u015flenmi\u015f olan veya pek az \u00f6nce i\u015flendi\u011fini g\u00f6steren belirtilerin oldu\u011fu su\u00e7un failinin yakalanmas\u0131 amac\u0131yla takibi s\u0131ras\u0131nda girdikleri ara\u00e7, bina ve eklentilerinde yakalanmas\u0131 amac\u0131yla yap\u0131lacak aramalarda,<\/p>\n

e- ) 1 ) 4926 Say\u0131l\u0131 Ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131kla M\u00fccadele Kanununun\u00a017. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131 kapsam\u0131nda, ka\u00e7ak e\u015fya, her t\u00fcrl\u00fc sil\u00e2h, m\u00fchimmat, patlay\u0131c\u0131 ve\u00a0uyu\u015fturucu\u00a0maddelerin bulundu\u011fu \u015f\u00fcphe edilen her t\u00fcrl\u00fc kap, ambalaj veya ta\u015f\u0131maya yarayan di\u011fer ara\u00e7larda hemen yap\u0131lan aramalarda,<\/p>\n

2- ) 4926 Say\u0131l\u0131 Ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131kla M\u00fccadele Kanununun\u00a017. maddesinin alt\u0131nc\u0131 f\u0131kras\u0131 kapsam\u0131nda g\u00fcmr\u00fck salonlar\u0131 ve g\u00fcmr\u00fck kap\u0131lar\u0131nda ka\u00e7ak e\u015fya saklad\u0131\u011f\u0131ndan ku\u015fkulan\u0131lan ki\u015filerin g\u00fcmr\u00fck kontrol\u00fc amac\u0131yla g\u00fcmr\u00fck g\u00f6revlilerince aranmas\u0131nda;<\/p>\n

3- ) 4926 Say\u0131l\u0131 Ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131kla M\u00fccadele Kanununun\u00a018. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131 kapsam\u0131nda, 27\/10\/1999 tarihli ve 4458 Say\u0131l\u0131 G\u00fcmr\u00fck Kanunu gere\u011fince belirlenen kap\u0131 ve yollardan ba\u015fka yerlerden g\u00fcmr\u00fck b\u00f6lgesine girmek, \u00e7\u0131kmak veya ge\u00e7mek ve bu yerlerde rastlanacak ki\u015fi ve her nevi ta\u015f\u0131ma ara\u00e7lar\u0131n\u0131n yetkili memurlar taraf\u0131ndan durdurulmas\u0131nda ve bu ki\u015filerin e\u015fya, y\u00fck ve \u00fczerleri ile varsa ta\u015f\u0131ma ara\u00e7lar\u0131n\u0131n aranmas\u0131nda,<\/p>\n

f- ) 5237 Say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanununun\u00a024. maddesindeki kanunun h\u00fckm\u00fc ve \u00e2mirin emrini yerine getirme, 25. maddesindeki me\u015fru savunma ve zorunluluk h\u00e2li ve 26. maddesindeki hakk\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 ve di\u011fer kanunlar\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc hukuka uygunluk sebepleri ve\u00a0su\u00e7\u00fcst\u00fc\u00a0h\u00e2linde yap\u0131lan aramalarda, toplum i\u00e7in veya ki\u015filer bak\u0131m\u0131ndan hayat\u00ee tehlikeyi ortadan kald\u0131rmak amac\u0131yla veya kapal\u0131 yerlerden gelen yard\u0131m \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131 \u00fczerine, konut, i\u015fyeri ve yerle\u015fim yeri ile eklentilerine girmek i\u00e7in\u201d \u015feklinde olup bu durumlarda arama karar\u0131 al\u0131nmas\u0131na gerek yoktur.<\/p>\n

Konumuza dair 5237 Say\u0131l\u0131 TCK’nun “uyu\u015fturucu veya uyar\u0131c\u0131 madde imal ve ticareti” ba\u015fl\u0131kl\u0131 188. maddesinin 3. f\u0131kras\u0131 su\u00e7 tarihi itibar\u0131yla; \u201cUyu\u015fturucu veya uyar\u0131c\u0131 maddeleri ruhsats\u0131z veya ruhsata ayk\u0131r\u0131 olarak \u00fclke i\u00e7inde satan, sat\u0131\u015fa arz eden, ba\u015fkalar\u0131na veren, sevk eden, nakleden, depolayan, sat\u0131n alan, kabul eden, bulunduran ki\u015fi, be\u015f y\u0131ldan onbe\u015f y\u0131la kadar hapis ve yirmibin g\u00fcne kadar adl\u00ee para cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r…\u201d \u015feklindedir.<\/p>\n

<\/dl>\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n

T.C.<\/span><\/h4>\n

YARGITAY<\/span><\/h4>\n

10. CEZA DA\u0130RES\u0130<\/span><\/h4>\n

E. 2012\/6914<\/span><\/h4>\n

K. 2012\/16103<\/span><\/h4>\n

T. 1.11.2012<\/span><\/h4>\n

\u2022 UYU\u015eTURUCU MADDE T\u0130CARET\u0130 YAPMA SU\u00c7U<\/span> ( San\u0131klar\u0131n Di\u011fer San\u0131klarda Ele Ge\u00e7irilen Uyu\u015fturucu Maddelerle \u0130lgileri Bulundu\u011funa veya Di\u011fer San\u0131klar\u0131n Su\u00e7lar\u0131na \u0130\u015ftirak Ettiklerine \u0130li\u015fkin Somut Olay ve Olgularla \u00d6rt\u00fc\u015fmeyen ve Maddi Bulgularla Desteklenmeyen Telefon G\u00f6r\u00fc\u015fmeleri D\u0131\u015f\u0131nda Ku\u015fku S\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 A\u015fan Yeterli Delil Bulunmad\u0131\u011f\u0131 – Beraat Yerine Mahk\u00fbmiyetlerine Karar Verilmesinin Yasaya Ayk\u0131r\u0131 Oldu\u011fu )<\/h4>\n

\u2022 SU\u00c7A \u0130\u015eT\u0130RAK<\/span> ( San\u0131klar\u0131n Di\u011fer San\u0131klar\u0131n Su\u00e7lar\u0131na \u0130\u015ftirak Ettiklerine \u0130li\u015fkin Somut Olay ve Olgularla \u00d6rt\u00fc\u015fmeyen ve Maddi Bulgularla Desteklenmeyen Telefon G\u00f6r\u00fc\u015fmeleri D\u0131\u015f\u0131nda Ku\u015fku S\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 A\u015fan Yeterli Delil Bulunmad\u0131\u011f\u0131\/San\u0131klar\u0131n Beraatine Karar Verilmesi Gerekti\u011fi – Uyu\u015fturucu Madde Ticareti Yapma Su\u00e7u )<\/h4>\n

\u2022 SU\u00c7A TE\u015eEBB\u00dcS<\/span> ( San\u0131\u011f\u0131n Su\u00e7 Konusu Uyu\u015fturucu Maddeyi Ta\u015f\u0131mak \u0130\u00e7in Di\u011fer San\u0131k \u0130le Anla\u015ft\u0131\u011f\u0131 Ta\u015f\u0131yaca\u011f\u0131 Ara\u00e7 \u0130le Birlikte Uyu\u015fturucu Maddenin Bulundu\u011fu Otogara Gitti\u011fi Ancak Uyu\u015fturucu Maddenin Kendisine Teslim Edilmeden Ele Ge\u00e7irildi\u011fi – San\u0131\u011f\u0131n Fiilinin Tamamlanmad\u0131\u011f\u0131 ve Nakletme Su\u00e7unun Te\u015febb\u00fcs A\u015famas\u0131nda Kald\u0131\u011f\u0131 Dikkate Al\u0131narak Cezas\u0131ndan \u0130ndirim Yap\u0131lmas\u0131 Gerekti\u011fi ) 5237\/m.35\/2<\/h4>\n

\u00d6ZET :<\/span>\u00a0Uyu\u015fturucu madde ticareti yapma su\u00e7undan \u00fc\u00e7 san\u0131k hakk\u0131nda kurulan mahk\u00fbmiyet h\u00fck\u00fcmlerinin incelenmesinde; kendilerinde herhangi bir uyu\u015fturucu ya da uyar\u0131c\u0131 madde ele ge\u00e7meyen san\u0131klar\u0131n savunmalar\u0131n\u0131n aksine, di\u011fer san\u0131klarda ele ge\u00e7irilen uyu\u015fturucu maddelerle ilgileri bulundu\u011funa veya di\u011fer san\u0131klar\u0131n su\u00e7lar\u0131na i\u015ftirak ettiklerine ili\u015fkin, somut olay ve olgularla \u00f6rt\u00fc\u015fmeyen ve maddi bulgularla desteklenmeyen telefon g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri d\u0131\u015f\u0131nda, ku\u015fku s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015fan yeterli delil bulunmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zetilmeden, san\u0131klar\u0131n beraati yerine mahk\u00fbmiyetlerine karar verilmesi yasaya ayk\u0131r\u0131d\u0131r. \u00d6te yandan dosyadaki delillere g\u00f6re, san\u0131\u011f\u0131n su\u00e7 konusu uyu\u015fturucu maddeyi ta\u015f\u0131mak i\u00e7in di\u011fer san\u0131k ile anla\u015ft\u0131\u011f\u0131, ta\u015f\u0131yaca\u011f\u0131 ara\u00e7 ile birlikte uyu\u015fturucu maddenin bulundu\u011fu otogara gitti\u011fi, ancak uyu\u015fturucu maddenin kendisine teslim edilmeden ele ge\u00e7irildi\u011fi anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan; san\u0131\u011f\u0131n fiilinin tamamlanmad\u0131\u011f\u0131 ve nakletme su\u00e7unun te\u015febb\u00fcs a\u015famas\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131 dikkate al\u0131narak, TCK`n\u0131n 35\/2. maddesi gere\u011fince cezas\u0131ndan indirim yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011finin g\u00f6zetilmemesi yasaya ayk\u0131r\u0131d\u0131r.<\/p>\n

DAVA :\u00a0<\/span>Dosya, m\u00fcdafilerinin iste\u011fi \u00fczerine san\u0131klar \u0130., H., B. ve T. hakk\u0131nda duru\u015fmal\u0131, y\u00f6ntemine uygun olarak yap\u0131lan tebligata ra\u011fmen m\u00fcdafii gelmeyen san\u0131k N. ile di\u011fer san\u0131klar hakk\u0131nda duru\u015fmas\u0131z olarak incelendi.<\/p>\n

GERE\u011e\u0130 G\u00d6R\u00dc\u015e\u00dcL\u00dcP D\u00dc\u015e\u00dcN\u00dcLD\u00dc:<\/p>\n

KARAR :<\/span>\u00a0A-23.05.2008 tarihinde i\u015flenen uyu\u015fturucu madde ticareti yapma su\u00e7undan san\u0131klar M. K., N. D., R. U. ve R. \u00d6. hakk\u0131nda kurulan mahk\u00fbmiyet h\u00fck\u00fcmlerinin incelenmesi:<\/p>\n

Eroin ve 6 MAM`dan olu\u015fan su\u00e7 konusu toplam net 12693,467 gram uyu\u015fturucu maddenin niteli\u011fi ile miktar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak, \u00f6nem ve de\u011feri ile olu\u015fturdu\u011fu tehlikenin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 nedeniyle, TCK`n\u0131n 61\/1 ve 3\/1. maddeleri uyar\u0131nca temel hapis cezalar\u0131n\u0131n alt s\u0131n\u0131r daha fazla a\u015f\u0131larak belirlenmesi gerekti\u011fi g\u00f6zetilmeden 6`\u015far y\u0131l olarak tayin edilmesi, kar\u015f\u0131 temyiz olmad\u0131\u011f\u0131ndan bozma nedeni say\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Yarg\u0131lama s\u00fcrecindeki i\u015flemlerin kanuna uygun olarak yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, a\u015famalarda ileri s\u00fcr\u00fclen iddia ve savunmalar\u0131n toplanan t\u00fcm delillerle birlikte gerek\u00e7eli kararda g\u00f6sterilip tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131, eylemlerin san\u0131klar taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011finin saptand\u0131\u011f\u0131, vicdan\u00ee kan\u0131n\u0131n dosya i\u00e7indeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayand\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131, eyleme uyan su\u00e7 tipi ile art\u0131rma ve indirme nedenleri tart\u0131\u015f\u0131larak yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n ele\u015ftiri d\u0131\u015f\u0131nda do\u011fru bi\u00e7imde belirlendi\u011fi anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan; san\u0131k M. ve m\u00fcdafii, san\u0131klar N. ve R. m\u00fcdafileri ile san\u0131k R.`nin yerinde g\u00f6r\u00fclmeyen temyiz itirazlar\u0131n\u0131n reddiyle, h\u00fck\u00fcmlerin istem gibi ONANMASINA,<\/p>\n

B-09.10.2008 tarihinde i\u015flenen uyu\u015fturucu madde ticareti yapma su\u00e7undan san\u0131klar M. K., \u0130. Y., B. K. ve T. K. hakk\u0131nda kurulan mahk\u00fbmiyet h\u00fck\u00fcmlerinin incelenmesi:<\/p>\n

Yarg\u0131lama s\u00fcrecindeki i\u015flemlerin kanuna uygun olarak yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, a\u015famalarda ileri s\u00fcr\u00fclen iddia ve savunmalar\u0131n toplanan t\u00fcm delillerle birlikte gerek\u00e7eli kararda g\u00f6sterilip tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131, eylemlerin san\u0131klar taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011finin saptand\u0131\u011f\u0131, vicdan\u00ee kan\u0131n\u0131n dosya i\u00e7indeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayand\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131, eyleme uyan su\u00e7 tipi ile art\u0131rma ve indirme nedenleri tart\u0131\u015f\u0131larak yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n do\u011fru bi\u00e7imde belirlendi\u011fi anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan; san\u0131k \u0130. m\u00fcdafii, san\u0131klar M., B. , T. ve m\u00fcdafilerinin yerinde g\u00f6r\u00fclmeyen temyiz itirazlar\u0131 ile san\u0131klar \u0130., B. ve T. m\u00fcdafilerinin duru\u015fmadaki s\u00f6zl\u00fc savunmalar\u0131n\u0131n reddiyle, h\u00fck\u00fcmlerin istem gibi ONANMASINA, h\u00fckmolunan ceza miktar\u0131 ile tutuklu kald\u0131klar\u0131 s\u00fcrelere g\u00f6re san\u0131klar \u0130., M. ve T. hakk\u0131ndaki sal\u0131verme isteklerinin reddine,<\/p>\n

C-09.10.2008 tarihinde i\u015flenen uyu\u015fturucu madde ticareti yapma su\u00e7undan san\u0131klar N. E., H. E. ve N. G. hakk\u0131nda kurulan mahk\u00fbmiyet h\u00fck\u00fcmlerinin incelenmesi:<\/p>\n

Kendilerinde herhangi bir uyu\u015fturucu ya da uyar\u0131c\u0131 madde ele ge\u00e7meyen san\u0131klar\u0131n savunmalar\u0131n\u0131n aksine, di\u011fer san\u0131klarda ele ge\u00e7irilen uyu\u015fturucu maddelerle ilgileri bulundu\u011funa veya di\u011fer san\u0131klar\u0131n su\u00e7lar\u0131na i\u015ftirak ettiklerine ili\u015fkin, somut olay ve olgularla \u00f6rt\u00fc\u015fmeyen ve maddi bulgularla desteklenmeyen telefon g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri d\u0131\u015f\u0131nda, ku\u015fku s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015fan yeterli delil bulunmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zetilmeden, san\u0131klar\u0131n beraati yerine mahk\u00fbmiyetlerine karar verilmesi,<\/p>\n

Yasaya ayk\u0131r\u0131, san\u0131klar m\u00fcdafileri ile san\u0131klar N. ve N.`\u0131n temyiz itirazlar\u0131 ile san\u0131k H. m\u00fcdafiinin duru\u015fmadaki s\u00f6zl\u00fc savunmalar\u0131 bu nedenle yerinde oldu\u011fundan, h\u00fck\u00fcmlerin BOZULMASINA, bozma nedenine g\u00f6re san\u0131klar\u0131n SALIVER\u0130LMELER\u0130NE; ba\u015fka su\u00e7tan h\u00fck\u00fcml\u00fc veya tutuklu bulunmad\u0131klar\u0131 takdirde serbest b\u0131rak\u0131lmalar\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in ilgili Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131`na yaz\u0131 yaz\u0131lmas\u0131na,<\/p>\n

D-23.05.2008 tarihinde i\u015flenen uyu\u015fturucu madde ticareti yapma su\u00e7undan san\u0131k A. C. hakk\u0131nda kurulan mahk\u00fbmiyet h\u00fckm\u00fcn\u00fcn incelenmesi:<\/p>\n

Yarg\u0131lama s\u00fcrecindeki i\u015flemlerin kanuna uygun olarak yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, delillerin gerek\u00e7eli kararda g\u00f6sterilip tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131, vicdan\u00ee kan\u0131n\u0131n dosya i\u00e7indeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayand\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan; yerinde g\u00f6r\u00fclmeyen di\u011fer itirazlar\u0131n reddine, ancak;<\/p>\n

Dosyadaki delillere g\u00f6re, san\u0131\u011f\u0131n su\u00e7 konusu uyu\u015fturucu maddeyi ta\u015f\u0131mak i\u00e7in san\u0131k N. ile anla\u015ft\u0131\u011f\u0131, ta\u015f\u0131yaca\u011f\u0131 ara\u00e7 ile birlikte uyu\u015fturucu maddenin bulundu\u011fu otogara gitti\u011fi, ancak uyu\u015fturucu maddenin kendisine teslim edilmeden ele ge\u00e7irildi\u011fi anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan; san\u0131\u011f\u0131n fiilinin tamamlanmad\u0131\u011f\u0131 ve nakletme su\u00e7unun te\u015febb\u00fcs a\u015famas\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131 dikkate al\u0131narak, TCK`n\u0131n 35\/2. maddesi gere\u011fince cezas\u0131ndan indirim yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011finin g\u00f6zetilmemesi,<\/p>\n

SONU\u00c7 :\u00a0<\/span>Yasaya ayk\u0131r\u0131, san\u0131\u011f\u0131n temyiz itirazlar\u0131 bu nedenle yerinde oldu\u011fundan h\u00fckm\u00fcn BOZULMASINA, 01.11.2012 tarihinde oybirli\u011fiyle karar verildi.<\/p>\n<\/div>\n

\n

T.C.<\/span><\/p>\n

YARGITAY<\/span><\/p>\n

10. CEZA DA\u0130RES\u0130<\/span><\/p>\n

E. 2002\/25911<\/span><\/p>\n

K. 2002\/21485<\/span><\/p>\n<\/div>\n

<\/div>\n
T. 17.6.2002<\/span><\/div>\n
<\/div>\n
DAVA :<\/span> Te\u015fekk\u00fcl halinde uyu\u015fturucu madde ticareti yapmak su\u00e7undan san\u0131klar Abdulhal\u0131k Temel ve Tacdin O\u011fuzyer’in yap\u0131lan yarg\u0131lamalar\u0131 sonunda; h\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerine ili\u015fkin VAN 1 Nolu Devlet G\u00fcvenlik Mahkemesinden verilen 08.01.2002 g\u00fcn ve 2000\/67 esas, 2002\/1 karar say\u0131l\u0131 h\u00fckm\u00fcn s\u00fcresi i\u00e7inde Yarg\u0131tay’ca incelenmesi san\u0131klar vekilleri taraf\u0131ndan istenmi\u015f oldu\u011fundan dava dosyas\u0131 Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131’n\u0131n onanma isteyen tebli\u011fnamesi ile 23.05.2002 tarihinde Daireye g\u00f6nderilmekle incelenip gere\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc:
\nKARAR :<\/span> 3765 gram madde i\u00e7inde bulunan eser miktardaki uyu\u015fturucu maddenin kullan\u0131ma ve devretmeye elveri\u015fli olmamas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda tebli\u011fnamedeki ele\u015ftiriye i\u015ftirak edilmemi\u015ftir.
\nA- San\u0131k Abdulhal\u0131k Temel hakk\u0131nda kurulan h\u00fckme y\u00f6nelik temyiz itirazlar\u0131n\u0131n incelemesinde:
\nYap\u0131lan duru\u015fmaya, toplan\u0131p karar yerinde g\u00f6sterilen delillere, mahkemenin soru\u015fturma sonu\u00e7lar\u0131na uygun \u015fekilde olu\u015fan inan\u00e7 ve takdirine, incelenen dosya i\u00e7eri\u011fine g\u00f6re san\u0131k vekilinin yerinde g\u00f6r\u00fclmeyen temyiz itirazlar\u0131n\u0131n reddiyle h\u00fckm\u00fcn istem gibi ONANMASINA,
\nB- San\u0131k Tacdin O\u011fuzyer hakk\u0131ndaki h\u00fckme ili\u015fkin temyiz incelemesine gelince:
\nYap\u0131lan duru\u015fmaya, toplan\u0131p karar yerinde tart\u0131\u015f\u0131lan delillere ve dosya i\u00e7eri\u011fine uygun gerek\u00e7eye g\u00f6re; yerinde g\u00f6r\u00fclmeyen di\u011fer temyiz itirazlar\u0131n\u0131n reddine; ancak:
\nYakaland\u0131ktan sonra, g\u00f6revlilerce adlar\u0131 bilinmeyen di\u011fer san\u0131klar\u0131n isimlerini ve su\u00e7la ilgilerini a\u00e7\u0131klayarak bu san\u0131klar\u0131nda yakalan\u0131p, cezaland\u0131r\u0131lmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamak suretiyle yard\u0131m ve hizmette bulunan san\u0131k hakk\u0131nda TCK’n\u0131n 405\/2.maddesinin uygulanmas\u0131 gerekti\u011finin d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmemesi,
\nSONU\u00c7 :<\/span> Yasaya ayk\u0131r\u0131, san\u0131k vekillerinin temyiz itirazlar\u0131 bu nedenle yerinde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden h\u00fckm\u00fcn isteme ayk\u0131r\u0131 olarak BOZULMASINA, bozman\u0131n mahiyetine g\u00f6re haklar\u0131ndaki h\u00fck\u00fcm temyize konu olmayan di\u011fer san\u0131klar Aziz Tunu\u00e7 ve Ali Seyhan’a sirayetine, 17.06.2002 tarihinde oybirli\u011fiyle karar verildi.<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n
<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/dd>\n<\/dl>\n
\n
\n
\n
\n
\n
<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/dd>\n<\/dl>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

T.C. YARGITAY CEZA GENEL KURULU E. 2012\/10-1335 K. 2013\/423 T. 22.10.2013 \u2022\u00a0UYU\u015eTURUCU MADDE T\u0130CARET\u0130 SU\u00c7U ( Bir \u0130hbar \u00dczerine Yakalanan San\u0131\u011f\u0131n \u00dczerinde Ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 Po\u015fetin \u0130\u00e7erisinde Ele [\u2026]<\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":234,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_joinchat":[],"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-1947","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haberler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1947","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1947"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1947\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4522,"href":"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1947\/revisions\/4522"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-json\/wp\/v2\/media\/234"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1947"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1947"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1947"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}