{"id":1553,"date":"2016-03-12T23:02:07","date_gmt":"2016-03-12T21:02:07","guid":{"rendered":"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/?p=1553"},"modified":"2023-05-04T20:58:02","modified_gmt":"2023-05-04T17:58:02","slug":"ozel-hayatin-gizliligini-ihlal-sucu-kisisel-verileri-hukuka-aykiri-sekilde-kullanmak-sucu-kisisel-verinin-tanimi-basin-yoluyla-hakaret","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tuncayilcim.av.tr\/v5\/ozel-hayatin-gizliligini-ihlal-sucu-kisisel-verileri-hukuka-aykiri-sekilde-kullanmak-sucu-kisisel-verinin-tanimi-basin-yoluyla-hakaret\/","title":{"rendered":"\u00d6ZEL HAYATIN G\u0130ZL\u0130L\u0130\u011e\u0130N\u0130 \u0130HLAL SU\u00c7U-K\u0130\u015e\u0130SEL VER\u0130LER\u0130 HUKUKA AYKIRI \u015eEK\u0130LDE KULLANMAK SU\u00c7U-K\u0130\u015e\u0130SEL VER\u0130N\u0130N TANIMI-BASIN YOLUYLA HAKARET"},"content":{"rendered":"

\u00a0T.C.<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n

YARGITAY<\/a><\/strong><\/span><\/p>\n

CEZA GENEL KURULU<\/strong><\/span><\/p>\n

ESAS NO:2012\/1514<\/strong><\/span><\/p>\n

KARAR NO:2014\/312\u00a0<\/strong><\/span><\/p>\n

KARAR TAR\u0130H\u0130:10.06.2014<\/strong><\/span><\/p>\n

Ki\u015fisel veri<\/a>leri<\/span> hukuka ayk\u0131r\u0131<\/a> olarak verme veya ele ge\u00e7irme<\/strong> su\u00e7undan san\u0131k \u00d6.. A..’\u0131n 5237 say\u0131l\u0131 TCK\u2019nun 136\/1, 62 ve 51. maddeleri uyar\u0131nca 10 ay hapis cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na ve cezas\u0131n\u0131n ertelenmesine ili\u015fkin, \u015eanl\u0131urfa 4. Asliye Ceza Mahkemesince verilen 26.03.2009 g\u00fcn ve 647-193 say\u0131l\u0131 h\u00fckm\u00fcn san\u0131k taraf\u0131ndan temyiz edilmesi \u00fczerine dosyay\u0131 inceleyen Yarg\u0131tay 12. Ceza Dairesince 15.05.2012 g\u00fcn ve 15747-12099 say\u0131 ile; onanmas\u0131na oy\u00e7oklu\u011fuyla karar verilmi\u015f,<\/span><\/p>\n

Daire \u00dcyesi M.A. “San\u0131\u011f\u0131n e\u015fi kat\u0131lanla ayn\u0131 sa\u011fl\u0131k biriminde \u00e7al\u0131\u015fmakta olup, san\u0131k; kat\u0131lan\u0131n do\u011fum yapt\u0131\u011f\u0131 ve g\u00f6reve gelmedi\u011fini, g\u00f6revde olmamas\u0131na ra\u011fmen g\u00f6revde imi\u015f gibi \u00fccret ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ispatlamak amac\u0131yla kat\u0131lan\u0131n do\u011fum yapt\u0131\u011f\u0131 hastaneden do\u011fum raporunu alarak ilgili idari birimlere \u015fikayette bulunmu\u015f, kat\u0131lan hakk\u0131nda yap\u0131lan idari soru\u015fturmada \u00f6denen haks\u0131z \u00fccretler kat\u0131landan tahsil edilmi\u015f, kat\u0131lan san\u0131k hakk\u0131nda hastaneden do\u011fum raporu almas\u0131 eylemi nedeniyle hakk\u0131nda \u015fikayette bulunmu\u015f ve yap\u0131lan yarg\u0131lama sonunda san\u0131\u011f\u0131n ki\u015fisel verileri ele ge\u00e7irdi\u011finden bahisle TCK\u2019nun 136. maddesi gere\u011fince 10 ay hapis cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na karar verilmi\u015ftir. Karar san\u0131k taraf\u0131ndan temyiz edilmi\u015f ve dairemizce de onanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

Biz a\u015fa\u011f\u0131daki gerek\u00e7elerle su\u00e7un olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, san\u0131\u011f\u0131n beraatine karar verilmesi gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczden say\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fun onama y\u00f6n\u00fcndeki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kat\u0131lm\u0131yoruz.<\/span><\/p>\n

1-<\/strong> T\u00fcrk Ceza Kanunu<\/a>\u2019nun 135. maddesinde ki\u015fisel verilerin hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak kaydedilmesi ve 136. maddesinde ise verileri hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak verme, yayma ve ele ge\u00e7irme su\u00e7lar\u0131 d\u00fczenlenmi\u015ftir. Bug\u00fcne kadar ki\u015fisel verilerin neler oldu\u011funa dair<\/strong> kanunun \u00e7\u0131kar\u0131lmamas\u0131 nedeniyle TCK\u2019daki 135 ve 136. maddelerindeki hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n hangi hallerde olu\u015ftu\u011funa ili\u015fkin ba\u015fvurulabilecek kapsay\u0131c\u0131 bir kaynak ya da norm olmamas\u0131 nedeniyle bu iki madde eksik norm say\u0131l\u0131rlar. Belki zaman\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131na cevap verecek ‘Ki\u015fisel Verilerin Korunmas\u0131 Kanunu’ Meclisten ge\u00e7ti\u011finde bu \u00e7er\u00e7eve d\u00fczenleme tamamlanm\u0131\u015f olacakt\u0131r. Bununla beraber ad\u0131 ge\u00e7en ceza maddeleri y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte oldu\u011fundan uygulanmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda \u00e7ok dikkatli olunmas\u0131 gerekir. Doktrinde bir\u00e7ok tan\u0131m ve kapsam belirlemesi yap\u0131lmaktad\u0131r. Bu bilimsel g\u00f6r\u00fc\u015flerden hareketle ki\u015fisel verilerin hangileri olabilece\u011fini belirlemek gerekir. \u015eu da bir ger\u00e7ek ki bu verilerin tamam\u0131n\u0131n da ceza normlar\u0131 ile korunmas\u0131 gerekti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmemelidir. Bu tasnifin esas\u0131n\u0131 genel ya\u015fam mahremiyetinden hareketle \u00f6zel hayat\u0131n gizli alan\u0131n\u0131 korumay\u0131 ama\u00e7layan ve sa\u011flayan bilgiler olarak anlamak gerekir.<\/span><\/p>\n

Bilimsel g\u00f6r\u00fc\u015flerden hareketle ki\u015fisel verilerin neler olabilece\u011fini \u015fu ba\u015fl\u0131klar\u0131 alt\u0131nda s\u0131n\u0131fland\u0131rabiliriz.<\/span><\/p>\n

a- Ya\u015fam \u015fekline ili\u015fkin ki\u015fisel veriler:<\/span>\u00a0Ki\u015filerin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filer taraf\u0131ndan ay\u0131r\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa u\u011framamas\u0131 ve haysiyetinin korunmas\u0131yla ili\u015fkili olarak dini inan\u00e7lar\u0131, cinsel tercihleri, etnik k\u00f6keni, su\u00e7 ge\u00e7mi\u015fi, politik e\u011filimleri ve ki\u015fisel \u00f6zel aktivitelere ili\u015fkin bilgiler.<\/span><\/strong><\/em><\/p>\n

b- Ekonomik ve finansal ki\u015fisel veriler:\u00a0<\/span>Su\u00e7lular taraf\u0131ndan suistimale ve kimlik h\u0131rs\u0131zl\u0131\u011f\u0131na hedef olmamak i\u00e7in ki\u015finin mali varl\u0131\u011f\u0131, sahip oldu\u011fu hisse ve hesaplar, bor\u00e7lar\u0131, yapt\u0131\u011f\u0131 al\u0131\u015f veri\u015fler, kredi kartlar\u0131na ili\u015fkin veriler. Ayr\u0131ca say\u0131lan bu bilgiler ile ki\u015finin nerede ve kimlerle bulundu\u011funa, sa\u011fl\u0131k bilgilerine ili\u015fkin bilgiler de ortaya \u00e7\u0131karabilece\u011finden ve varl\u0131k bilgisinin toplumsal a\u00e7\u0131dan da \u00f6zel say\u0131lmas\u0131ndan dolay\u0131 \u00f6nemi artmaktad\u0131r.<\/span><\/strong><\/em><\/p>\n

c- Bili\u015fim alan\u0131na ili\u015fkin ki\u015fisel veriler:<\/span>\u00a0e-postalar\u0131n bizzat adresleri veya \u015fifreleri, internet ortam\u0131nda payla\u015f\u0131lan ki\u015fisel veriler mahrem olarak de\u011ferlendirilebilir. Bunun \u00f6nemi \u015fu bak\u0131mdan artmaktad\u0131r, internette gezinti yapan ki\u015fi bir\u00e7ok ki\u015fisel bilgileri payla\u015fmakta, bu bilgiler kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nmakta, yine internet eri\u015fimine ili\u015fkin iz kay\u0131tlar\u0131n\u0131n hizmet sa\u011flay\u0131c\u0131 ve sunucu sahipleri taraf\u0131ndan tutulabiliyor olmas\u0131 nedenleriyle artmaktad\u0131r.<\/span><\/strong><\/em><\/p>\n

d- Sa\u011fl\u0131kla ilgili ki\u015fisel veriler:\u00a0<\/span>Sa\u011fl\u0131k verileri ki\u015filerin i\u015f g\u00fcvenli\u011fini, toplum i\u00e7indeki stat\u00fcs\u00fcn\u00fc ve sigorta kapsam\u0131n\u0131 etkileyen hassas bilgilerdir. Ayr\u0131ca sa\u011fl\u0131k verileri ki\u015filerin sosyal ya\u015fant\u0131s\u0131 ve psikolojik durumlar\u0131 hakk\u0131nda bilgi edinilmesine neden olabilir. Biyometrik veriler de (ki\u015finin kendine \u00f6zg\u00fc fiziksel veya biyolojik niteliklerine dayal\u0131 olarak insanlar\u0131n kimli\u011fini tespit i\u00e7in dijital teknolojiden faydalanma bilimi) ki\u015fisel veriler aras\u0131ndad\u0131r.<\/span><\/strong><\/em><\/p>\n

e- Politik ki\u015fisel veriler:<\/span>\u00a0Toplum i\u00e7inde ya\u015fayan ki\u015filerin siyasi tercihleri toplum katmanlar\u0131 aras\u0131nda bilinme halinde ay\u0131r\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa maruz kalma ihtimali bulundu\u011fundan bu bilgilerde ki\u015fisel veridir.<\/span><\/strong><\/em><\/p>\n

2-<\/strong> Anayasan\u0131n 38\/3 ve T\u00fcrk Ceza Kanunun 2. maddesi su\u00e7ta ve cezada kanunilik ilkesini d\u00fczenlemektedir. TCK\u2019n\u0131n 2. maddesi ‘Kanunun a\u00e7\u0131k\u00e7a su\u00e7 saymad\u0131\u011f\u0131 bir fiil i\u00e7in kimseye ceza verilemez’ h\u00fckm\u00fcn\u00fc i\u00e7ermektedir. Madde metninden de a\u00e7\u0131k\u00e7a anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi fiilin kanunda su\u00e7 olarak g\u00f6sterilmesi yetmez, bunun a\u00e7\u0131k bir bi\u00e7imde belirlenebilir olmas\u0131 gerekir. Su\u00e7lar\u0131n ve cezalar\u0131n kanunda \u00f6nceden a\u00e7\u0131k ve anla\u015f\u0131l\u0131r bir \u015fekilde d\u00fczenlenmesi gerekir ki insanlar neyin su\u00e7 oldu\u011funu \u00f6nceden kolayca bilebilsin ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 buna g\u00f6re ayarlayabilsinler.<\/span><\/p>\n

Bu haliyle de TCK\u2019n\u0131n 135 ve 136. maddeleri Anayasan\u0131n 38\/3. maddesine de ayk\u0131r\u0131d\u0131r. \u00d6ncelikle bu husus da d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcp maddelerin iptali i\u00e7in Anayasa Mahkemesine ba\u015fvurulmal\u0131 ve bekletici mesele yap\u0131lmas\u0131 gerekir. \u015eu a\u015famada ne kadar uygulay\u0131c\u0131 ve bilim adam\u0131 varsa herkes kendine g\u00f6re farkl\u0131 bir ki\u015fisel veri tan\u0131m\u0131 yapmakta oldu\u011fundan san\u0131\u011f\u0131n eylemini su\u00e7 kapsam\u0131nda de\u011ferlendirip cezaland\u0131rmamak gerekir.<\/span><\/p>\n

3-<\/strong> San\u0131k b\u00fct\u00fcn a\u015famalardaki savunmalar\u0131nda i\u015fine devam etmeyen kat\u0131lan\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmadan \u00fccret ald\u0131\u011f\u0131n\u0131, kamuyu zarara u\u011fratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bunu ispatlamak i\u00e7in bu belgeyi ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \u015fikayetinin de hakl\u0131 oldu\u011funu belirtmesi kar\u015f\u0131s\u0131nda san\u0131\u011f\u0131n kast\u0131n\u0131n ki\u015fisel veriyi elde etmek olmad\u0131\u011f\u0131 dolay\u0131s\u0131yla kasten i\u015flenen bir su\u00e7ta kast\u0131n yoklu\u011fu nedeniyle san\u0131\u011f\u0131n beraatine karar verilmesi gerekir. Bilimsel g\u00f6r\u00fc\u015flerin bir k\u0131sm\u0131na g\u00f6re; madde metninde \u00f6zellikle ‘hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak’ vurgusu yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan bu su\u00e7 ancak do\u011frudan kastla i\u015flenebilir. Failin i\u015fledi\u011fi fille ilgili olarak su\u00e7un maddi unsurlar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra bu fiilin hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n da bilincinde olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n ayr\u0131ca ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekir. Aksi takdirde kast\u0131n varl\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z edilemez.<\/span><\/p>\n

4-<\/strong> Yukar\u0131da yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z ki\u015fisel veri tan\u0131m\u0131 ve a\u00e7\u0131klamalar\u0131nda sa\u011fl\u0131k bilgileri ile ilgili \u00f6zel bilgilerinde ki\u015fisel veri olabilece\u011fini belirtmi\u015ftik. Bu olayda sa\u011fl\u0131k bilgileri ile ilgili hi\u00e7bir gizli veya a\u00e7\u0131k bilgi bulunmamakta, sadece herkes\u00e7e bilinen (maruf) bir olgunun san\u0131k taraf\u0131ndan ilgili kuruma yapaca\u011f\u0131 \u015fikayet dilek\u00e7esini kuvvetlendirmeye y\u00f6nelik olarak belgeye ba\u011flanmas\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n

5-<\/strong> San\u0131k savunmalar\u0131nda da yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fin su\u00e7 oldu\u011funu bilmedi\u011fini belirtmektedir. T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019nda ve di\u011fer hi\u00e7 bir kanunda a\u00e7\u0131k\u00e7a tan\u0131m\u0131 yap\u0131lmayan ve kapsam\u0131 belirlenmeyen ki\u015fisel veri ile ilgili d\u00fczenlemeden sorumlu tutmamak gerekir. Dosya kapsam\u0131ndan ve san\u0131\u011f\u0131n savunmas\u0131ndan da anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131za g\u00f6re san\u0131\u011f\u0131n T\u00fcrk Ceza Kanununun 30\/4. maddesindeki ‘i\u015fledi\u011fi fiilin haks\u0131zl\u0131k olu\u015fturdu\u011fu hususunda ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir hataya d\u00fc\u015fen ki\u015fi cezaland\u0131r\u0131lmaz’ h\u00fckm\u00fcn\u00fcn san\u0131k hakk\u0131nda da uygulanmas\u0131 ve sonu\u00e7ta san\u0131\u011f\u0131n cezaland\u0131r\u0131lmamas\u0131 gerekirdi.<\/span><\/p>\n

Hastanenin hastalar\u0131n sa\u011fl\u0131k bilgileri ile ilgili bilgileri verirken daha dikkatli olmas\u0131 konusunda ilgili idari birimlerce uyar\u0131lmas\u0131 ile yetinilecek bir olayda 1 y\u0131ldan 4 y\u0131la kadar hapis cezas\u0131n\u0131 gerektiren bir kamu davas\u0131 \u00e7\u0131karmamak gerekir. Bu haliyle bile TCK\u2019n\u0131n 3\/1. maddesindeki ‘Su\u00e7 i\u015fleyen ki\u015fi hakk\u0131nda i\u015flenen fiilin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131yla orant\u0131l\u0131 ceza ve g\u00fcvenlik tedbirine h\u00fckmolunur’ h\u00fckm\u00fc ihlal edilmi\u015f olmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

A\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu nedenlerden dolay\u0131 mahkemenin karar\u0131n\u0131n yerinde olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bozulmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczden \u00e7o\u011funlu\u011fun onama y\u00f6n\u00fcndeki g\u00f6r\u00fc\u015flerine kat\u0131lm\u0131yoruz” g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcyle kar\u015f\u0131 oy kullanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ise 30.08.2012 g\u00fcn ve 206087 say\u0131 ile;<\/span><\/p>\n

“…Somut olayda, San\u0131k \u00d6.. A..’\u0131n Sa\u011fl\u0131k Oca\u011f\u0131nda vekil ebe olarak g\u00f6rev yapan kat\u0131lan N.. K..’\u0131n, do\u011fum yapt\u0131\u011f\u0131 ve fiilen \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131 halde, \u00e7al\u0131\u015f\u0131yormu\u015f gibi hakk\u0131nda i\u015flem yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131 \u00fczerine, ba\u015flat\u0131lacak idari soru\u015fturmaya esas olmak \u00fczere, san\u0131\u011f\u0131n, \u015eanl\u0131urfa \u00d6zel D\u00fcnya Hastanesine kendili\u011finden m\u00fcracaatla, kat\u0131lan N.. K..’\u0131n do\u011fum raporunu hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak ele ge\u00e7irip, idari soru\u015fturmada kullanmas\u0131 \u015feklinde ger\u00e7ekle\u015fen eyleminde,<\/span><\/p>\n

San\u0131\u011f\u0131n su\u00e7a konu ki\u015fisel verileri internet ortam\u0131ndan, bilgisayar kullan\u0131larak herhangi bir ki\u015finin bilgisi olmaks\u0131z\u0131n yada \u00d6zel D….. Hastanesinin bilgisayar\u0131na girerek gizlice elde etmedi\u011fi san\u0131\u011f\u0131n, hastaneye ba\u015fvurarak ilgili doktordan kat\u0131lan N.. K..’a ili\u015fkin raporu ald\u0131\u011f\u0131 ve su\u00e7a konu eyleminin TCK’nun 136. maddesinde yaz\u0131l\u0131 su\u00e7u olu\u015fturmad\u0131\u011f\u0131 nedenle san\u0131k hakk\u0131nda beraat karar\u0131 verilmesi gerekti\u011fi nedenle, san\u0131k hakk\u0131nda verilen onama karar\u0131n\u0131n itirazen kald\u0131r\u0131larak san\u0131k hakk\u0131nda su\u00e7un yasal \u00f6\u011felerinin olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin bozma karar verilmesi gerekmektedir” g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcyle itiraz kanun yoluna ba\u015fvurmu\u015ftur.<\/span><\/p>\n

5271 say\u0131l\u0131 CMK’nun 308. maddesi uyar\u0131nca inceleme yapan Yarg\u0131tay 12. Ceza Dairesince 19.11.2012 g\u00fcn ve 27132-24461 say\u0131 ile; itiraz nedenlerinin yerinde g\u00f6r\u00fclmedi\u011finden bahisle Yarg\u0131tay Birinci Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6nderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca de\u011ferlendirilmi\u015f ve a\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle karara ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

\u0130nceleme, san\u0131k \u00d6zcan hakk\u0131nda kurulan h\u00fckm\u00fcle s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

\u00d6zel Daire \u00e7o\u011funlu\u011fu ile Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 aras\u0131nda olu\u015fan ve Ceza Genel Kurulunca \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi gereken uyu\u015fmazl\u0131k; san\u0131\u011f\u0131n \u00fczerine at\u0131l\u0131 ki\u015fisel verileri hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak verme veya ele ge\u00e7irme su\u00e7unun sabit olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesine ili\u015fkindir.<\/span><\/p>\n

\u0130ncelenen dosya kapsam\u0131ndan;<\/span><\/p>\n

\u015eanl\u0131urfa merkeze ba\u011fl\u0131 Y……. K\u00f6y\u00fc Sa\u011fl\u0131k Oca\u011f\u0131nda hem\u015fire olan inceleme d\u0131\u015f\u0131 san\u0131k E. A.\u2019\u0131n\u00a0ayn\u0131 sa\u011fl\u0131k oca\u011f\u0131nda vekil ebe olarak g\u00f6rev yapan ve 04.05.2008 g\u00fcn\u00fc do\u011fum yaparak 22 g\u00fcn i\u015fe gelmeyen kat\u0131lan N.D.K.\u2019a bu s\u00fcre zarf\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f gibi \u00fccret \u00f6denmesi \u00fczerine, sa\u011fl\u0131k oca\u011f\u0131ndaki ba\u015fka problemlerle birlikte bu hususta da il sa\u011fl\u0131k m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne \u015fikayet dilek\u00e7esi vermeyi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc, yapaca\u011f\u0131 \u015fikayeti kuvvetlendirmek ve delillendirmek amac\u0131yla kat\u0131lan\u0131n do\u011fum yapt\u0131\u011f\u0131 \u00d6zel D…… Hastanesine e\u015fi olan san\u0131k \u00d6.. A.. ile birlikte ba\u015fvurarak, kat\u0131lan\u0131n hastanede do\u011fum yapt\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin belgeyi alarak il sa\u011fl\u0131k m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne verdi\u011fi \u015fikayet dilek\u00e7esinin ekinde sundu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

Kat\u0131lan N.D. K. \u00f6zetle;\u00a0\u00d6zel D……. Hastanesinde do\u011fum yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131, san\u0131klar\u0131n hakk\u0131nda idari soru\u015fturmada kullanmak i\u00e7in hastaneden do\u011fum yapt\u0131\u011f\u0131na dair raporunu kendisinin haberi ve izni olmadan ald\u0131klar\u0131n\u0131, bu nedenle onlardan \u015fikayet\u00e7i oldu\u011funu, raporu imzalayan doktorun k\u00f6t\u00fc niyeti oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmedi\u011fi i\u00e7in ondan \u015fikayet\u00e7i olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015f,<\/span><\/p>\n

Tan\u0131k E.. \u00c7.. \u00f6zetle;\u00a0hastanede doktor M.. A..\u2019\u0131n sekreterli\u011fini yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131, olay\u0131 hat\u0131rlamad\u0131\u011f\u0131n\u0131, raporun kime teslim edildi\u011fini bilmedi\u011fini, do\u011fum raporu almak i\u00e7in gelen hastay\u0131 \u00f6nce 4. kattaki yatan hasta bilgi i\u015flem servisine g\u00f6nderdiklerini, orada rapor isteyen ki\u015finin kimli\u011fi kontrol edilerek rapor d\u00fczenlendi\u011fini, kontrol yap\u0131lan kimli\u011fin hastaya ait olan kimlik oldu\u011funu, onun kimli\u011fi olmazsa e\u015fi bile olsa rapor \u00e7\u0131kar\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, mutlaka hastan\u0131n m\u00fcracaat\u0131 gerekti\u011fini, sonra doktorun sekreterine gidildi\u011fini, burada sekreter olarak kendilerinin tekrar kimlik kontrol\u00fc yapt\u0131klar\u0131n\u0131, daha sonra bilgi i\u015flemin d\u00fczenledi\u011fi do\u011fum raporu ile birlikte ibraz edilen kimli\u011fi raporu imzalamas\u0131 i\u00e7in doktora verdiklerini, doktorun da kontrol\u00fcn\u00fc yaparak raporu imzalad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu prosed\u00fcr\u00fcn her zaman uyguland\u0131\u011f\u0131n\u0131, ancak hastay\u0131 bizzat tan\u0131d\u0131klar\u0131 takdirde kimlik kontrol\u00fc yap\u0131lmadan rapor d\u00fczenlenip verildi\u011fini, bu olayda kimlik kontrol\u00fc yap\u0131l\u0131p yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015f,<\/span><\/p>\n

Do\u011fum raporunda imzas\u0131 bulunan ve hakk\u0131ndaki beraat karar\u0131 temyiz edilmeksizin kesinle\u015fen doktor M.. A.. \u00f6zetle;\u00a0do\u011fum raporundaki ka\u015fe ve imzan\u0131n kendisine ait oldu\u011funu, ancak raporu kime verdi\u011fini net olarak hat\u0131rlamad\u0131\u011f\u0131n\u0131, raporlar\u0131 kimlik kontrol\u00fc yaparak do\u011fum yapan ki\u015filerin e\u015flerine verdiklerini, \u00e7ok say\u0131da do\u011fum oldu\u011fu i\u00e7in san\u0131k \u00d6zcan\u2019a rapor verip vermedi\u011fini hat\u0131rlamad\u0131\u011f\u0131n\u0131, kat\u0131lan\u0131n do\u011fumunu kendisinin yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu nedenle kat\u0131lan\u0131 tan\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131, raporunu bir ba\u015fka ki\u015fiye vermelerinin s\u00f6z konusu olmayaca\u011f\u0131n\u0131 ifade etmi\u015f,<\/span><\/p>\n

\u0130nceleme d\u0131\u015f\u0131 olan san\u0131k E. A.\u00f6zetle;\u00a0sa\u011fl\u0131k oca\u011f\u0131nda hem\u015fire olarak g\u00f6rev yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131, ayn\u0131 yerde vekil ebe olarak \u00e7al\u0131\u015fan N.. K..\u2019\u0131n do\u011fum yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131, normalde izin hakk\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 halde 04.05.2008 ila 07.06.2008 tarihleri aras\u0131nda i\u015fe gelmedi\u011fini, bunun \u00fczerine e\u015fi san\u0131k \u00d6zcan ile birlikte N.. K..\u2019\u0131n do\u011fum yapt\u0131\u011f\u0131 hastaneye ba\u015fvurarak do\u011fum raporunu ald\u0131klar\u0131n\u0131, raporu e\u015fiyle beraber verdikleri dilek\u00e7enin ekinde il sa\u011fl\u0131k m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne sunduklar\u0131n\u0131, su\u00e7lamay\u0131 kabul etmedi\u011fini, raporu gayri hukuki yollardan ele ge\u00e7irmedi\u011fi gibi gayri hukuki bir yerde de kullanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 beyan etmi\u015f,<\/span><\/p>\n

San\u0131k \u00d6.. A.. \u00f6zetle;\u00a0Telekomda memur olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, il sa\u011fl\u0131k m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne yapacaklar\u0131 \u015fik\u00e2yete konu olmak \u00fczere kat\u0131lan N.. K..\u2019\u0131n do\u011fum raporunu hastaneye ba\u015fvurarak e\u015fi olan san\u0131k Emine ile birlikte ald\u0131klar\u0131n\u0131 ve \u015fik\u00e2yet dilek\u00e7esi ekinde il sa\u011fl\u0131k m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne verdiklerini, raporu al\u0131rken herhangi bir kimlik veya belge sorulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, il sa\u011fl\u0131k m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne verece\u011fini s\u00f6yleyince s\u0131k\u0131nt\u0131 \u00e7\u0131karmadan verdiklerini, raporu sadece idari soru\u015fturmada kulland\u0131klar\u0131n\u0131, ba\u015fka bir yerde kullanmad\u0131klar\u0131n\u0131 ve yaymad\u0131klar\u0131n\u0131 savunmu\u015ftur.<\/span><\/p>\n

Anayasam\u0131z\u0131n “\u00d6zel hayat\u0131n gizlili\u011fi”<\/strong><\/span> ba\u015fl\u0131kl\u0131 20. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131;\u00a0“Herkes, \u00f6zel hayat\u0131na ve aile hayat\u0131na sayg\u0131 g\u00f6sterilmesini isteme hakk\u0131na sahiptir. \u00d6zel hayat\u0131n ve aile hayat\u0131n\u0131n gizlili\u011fine dokunulamaz” \u015feklinde olup, maddeye 13.05.2010 g\u00fcn ve 27580 say\u0131l\u0131 Resmi Gazetede yay\u0131mlanarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren 5982 say\u0131l\u0131 Kanunun 2. maddesiyle; “Herkes, kendisiyle ilgili ki\u015fisel verilerin korunmas\u0131n\u0131 isteme hakk\u0131na sahiptir. Bu hak; ki\u015finin kendisiyle ilgili ki\u015fisel veriler hakk\u0131nda bilgilendirilme, bu verilere eri\u015fme, bunlar\u0131n d\u00fczeltilmesini veya silinmesini talep etme ve ama\u00e7lar\u0131 do\u011frultusunda kullan\u0131l\u0131p kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmeyi de kapsar. Ki\u015fisel veriler, ancak kanunda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen hallerde veya ki\u015finin a\u00e7\u0131k r\u0131zas\u0131yla i\u015flenebilir. Ki\u015fisel verilerin korunmas\u0131na ili\u015fkin esas ve usuller kanunla d\u00fczenlenir”<\/strong> bi\u00e7imindeki \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kra eklenmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesinin “\u00d6zel ve aile hayat\u0131na sayg\u0131 hakk\u0131” ba\u015fl\u0131kl\u0131 8. maddesinde<\/strong> de; “1-Herkes \u00f6zel ve aile hayat\u0131na, konutuna ve yaz\u0131\u015fmas\u0131na sayg\u0131 g\u00f6sterilmesi hakk\u0131na sahiptir.<\/span><\/p>\n

2-<\/strong>Bu hakk\u0131n kullan\u0131lmas\u0131na bir kamu makam\u0131n\u0131n m\u00fcdahalesi, ancak m\u00fcdahalenin yasayla \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f ve demokratik bir toplumda ulusal g\u00fcvenlik, kamu g\u00fcvenli\u011fi, \u00fclkenin ekonomik refah\u0131, d\u00fczenin korunmas\u0131, su\u00e7 i\u015flenmesinin \u00f6nlenmesi, sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n veya ahlak\u0131n veya ba\u015fkalar\u0131n\u0131n hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin korunmas\u0131 i\u00e7in gerekli bir tedbir olmas\u0131 durumunda s\u00f6z konusu olabilir” h\u00fckm\u00fc bulunmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

5237 say\u0131l\u0131 TCK\u2019nun “\u00d6zel Hayata ve Hayat\u0131n Gizli Alan\u0131na Kar\u015f\u0131 Su\u00e7lar”<\/span><\/strong> b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde “Ki\u015fisel verilerin kaydedilmesi” ba\u015fl\u0131kl\u0131 135. maddesi;<\/span><\/p>\n

“(1) Hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak ki\u015fisel verileri kaydeden kimseye alt\u0131 aydan \u00fc\u00e7 y\u0131la kadar hapis cezas\u0131 verilir.<\/strong><\/span><\/p>\n

(2)<\/strong> Ki\u015filerin siyasi, felsefi veya dini g\u00f6r\u00fc\u015flerine, \u0131rki k\u00f6kenlerine; hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak ahlaki e\u011filimlerine, cinsel ya\u015famlar\u0131na, sa\u011fl\u0131k durumlar\u0131na veya sendikal ba\u011flant\u0131lar\u0131na ili\u015fkin bilgileri ki\u015fisel veri olarak kaydeden kimse, yukar\u0131daki f\u0131kra h\u00fckm\u00fcne g\u00f6re cezaland\u0131r\u0131l\u0131r”,<\/strong><\/span><\/p>\n

“Verileri hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak verme veya ele ge\u00e7irme”<\/strong><\/span> ba\u015fl\u0131kl\u0131 136. maddesi ise; “(1) Ki\u015fisel verileri, hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak bir ba\u015fkas\u0131na veren, yayan veya ele ge\u00e7iren ki\u015fi, bir y\u0131ldan d\u00f6rt y\u0131la kadar hapis cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r”<\/strong> \u015feklinde d\u00fczenlenmi\u015f, 21.02.2014 g\u00fcn ve 6526 say\u0131l\u0131 Kanunla da 135. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131ndaki su\u00e7un cezas\u0131n\u0131n alt s\u0131n\u0131r\u0131 “bir y\u0131la”, 136. maddesindeki su\u00e7un cezan\u0131n alt s\u0131n\u0131r\u0131 ise \u201ciki y\u0131la\u201d \u00e7\u0131kart\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

Bu maddelerde ge\u00e7en ve su\u00e7un konusunu olu\u015fturan ki\u015fisel veriden ne anla\u015f\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fine ili\u015fkin y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan kanunlarda bir tan\u0131m yer almamaktad\u0131r. Bununla birlikte TCK’nun 135. maddesinin gerek\u00e7esinde; \u201cGer\u00e7ek ki\u015fiyle ilgili her t\u00fcrl\u00fc bilgi, ki\u015fisel veri olarak kabul edilmelidir. S\u00f6z konusu su\u00e7 tan\u0131m\u0131nda ki\u015fisel verilerin bilgisayar ortam\u0131nda veya ka\u011f\u0131t \u00fczerinde kayda al\u0131nmas\u0131 aras\u0131nda bir ay\u0131r\u0131m g\u00f6zetilmemi\u015ftir\u201d<\/strong> denilmi\u015f, Anayasam\u0131z\u0131n 20\/3. maddesi uyar\u0131nca \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 gereken ancak hen\u00fcz kanunla\u015fmam\u0131\u015f olan Ki\u015fisel Verilerin Korunmas\u0131 Kanun Tasar\u0131s\u0131n\u0131n 3. maddesinde ise; \u201cKi\u015fisel veri:<\/span> <\/strong>Kimli\u011fi belirli veya belirlenebilir ger\u00e7ek ki\u015fiye ili\u015fkin her t\u00fcrl\u00fc bilgiyi \u2026ifade eder\u201d \u015feklinde tan\u0131m yap\u0131lm\u0131\u015f, taslak maddenin gerek\u00e7esinde ise; “Ki\u015fisel veriler, sadece bireyin ad\u0131, soyad\u0131, do\u011fum tarihi ve do\u011fum yeri gibi onun kesin te\u015fhisini sa\u011flayan bilgiler de\u011fil, ayn\u0131 zamanda ki\u015finin akl\u00ee, psikolojik, fizik\u00ee, k\u00fclt\u00fcrel, ekonomik, sosyal ve sair \u00f6zelliklerine ili\u015fkin verilerdir. Bir ki\u015finin belirli veya belirlenebilir olmas\u0131, mevcut verilerin herhangi bir \u015fekilde bir ger\u00e7ek ki\u015fiyle ili\u015fkilendirilmesi suretiyle, o ki\u015finin tan\u0131mlanabilir hale getirilmesini ifade eder. Yani verilerin; ki\u015finin fiziksel, ekonomik, k\u00fclt\u00fcrel, sosyal veya psikolojik kimli\u011fini ifade eden somut bir i\u00e7erik ta\u015f\u0131mas\u0131 veya kimlik, vergi, sigorta numaras\u0131 gibi herhangi bir kay\u0131tla ili\u015fkilendirilmesi sonucunda ki\u015finin belirlenmesini sa\u011flayan t\u00fcm halleri kapsar. \u0130sim, telefon numaras\u0131, motorlu ta\u015f\u0131t plakas\u0131, sosyal g\u00fcvenlik numaras\u0131, pasaport numaras\u0131, \u00f6zge\u00e7mi\u015f, resim, g\u00f6r\u00fcnt\u00fc ve ses kay\u0131tlar\u0131, parmak izleri, genetik bilgiler gibi veriler dolayl\u0131 da olsa ki\u015fiyi belirlenebilir k\u0131labilme \u00f6zellikleri nedeniyle ki\u015fisel verilerdir”<\/strong> a\u00e7\u0131klamas\u0131na yer verilmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

24.07.2012 g\u00fcn ve 28363 say\u0131l\u0131 Resmi Gazetede yay\u0131mlanan ve bu tarihten 6 ay sonra y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren Elektronik Haberle\u015fme Sekt\u00f6r\u00fcnde Ki\u015fisel Verilerin \u0130\u015flenmesi ve Gizlili\u011fin Korunmas\u0131 Hakk\u0131ndaki Y\u00f6netmeli\u011fin 3\/1-h maddesinde ki\u015fisel veri; “belirli veya kimli\u011fi belirlenebilir ger\u00e7ek ve t\u00fczel ki\u015filere ili\u015fkin b\u00fct\u00fcn bilgiler” olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

28.01.1981 tarihli ve 108 nolu Ki\u015fisel Nitelikteki Verilerin Otomatik \u0130\u015fleme Tabi Tutulmas\u0131 Kar\u015f\u0131s\u0131nda \u015eah\u0131slar\u0131n Korunmas\u0131na Dair Uluslararas\u0131 S\u00f6zle\u015fme’nin 2\/a maddesinde ise; \u201cKi\u015fisel nitelikteki veriler<\/strong>; kimli\u011fi belirtilen veya belirtilebilen ger\u00e7ek ki\u015fiyle ilgili t\u00fcm bilgileri ifade eder” denilmi\u015f, 1995 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren Avrupa Toplulu\u011fu Veri Koruma Y\u00f6nergesinin 2. maddesi<\/span><\/strong>nde de ki\u015fisel veri; “do\u011frudan do\u011fruya ya da dolayl\u0131 olarak bir ger\u00e7ek ki\u015fi ile ilintili olabilecek ve onu belirlenebilir k\u0131lacak her t\u00fcrl\u00fc bilgi”<\/strong> olarak belirtilmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

\u00d6\u011fretide de ki\u015fisel verilere ili\u015fkin; “Bireyin \u015fahsi, mesleki ve ailevi \u00f6zelliklerini g\u00f6steren, o bireyi di\u011fer bireylerden ay\u0131rmaya ve niteliklerini ortaya koymaya elveri\u015fli hert\u00fcrl\u00fc bilgiyi ifade eder” (Ersan \u015een, T\u00fcrk Ceza Kanunu Yorumu, Vedat Kitap\u00e7\u0131l\u0131k, \u0130stanbul, 2006, s.601), “Bir ki\u015finin ad\u0131 ve soyad\u0131, ya\u015f\u0131, cinsiyeti, do\u011fum yeri, dini, TC kimlik numaras\u0131, cinsel hayat\u0131, cep telefonu numaras\u0131, medeni durumu, ailesi, i\u015fi, geliri, bor\u00e7lar\u0131, adresi, ge\u00e7irdi\u011fi hastal\u0131klar, \u00f6zel zevkleri ve buna benzer bilgileri”<\/strong><\/span> (Volkan S\u0131raba\u015f\u0131, \u0130nrternet ve Radyo- Televizyon Arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla Ki\u015filik Haklar\u0131na Tecav\u00fcz, Adalet Yay\u0131nevi, Ankara, 2007, 2. Bas\u0131, s.195) \u015feklinde tan\u0131mlar yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/em><\/span><\/p>\n

Ki\u015filerin, sadece insan olmas\u0131 ve toplumdaki yeri, baz\u0131 de\u011ferleri ki\u015fisel veri haline getirmektedir, \u00f6rne\u011fin; ki\u015finin ad\u0131, adresi, kimlik bilgileri, medeni durumu vb… Bunun yan\u0131nda teknolojik geli\u015fmeler nedeniyle gittik\u00e7e karma\u015f\u0131kla\u015fan toplum hayat\u0131ndaki bir tak\u0131m bilgiler de ki\u015fisel veri haline gelmi\u015ftir, \u00f6rne\u011fin; vatanda\u015fl\u0131k numaras\u0131, banka hesap numaras\u0131, telefon numaras\u0131, elektronik posta adresi ve \u015fifresi vb… Dolay\u0131s\u0131yla farkl\u0131 grupland\u0131rmalar bulunmakla birlikte ki\u015fisel verilerin iki ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda toplanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Birinci grupta; insan\u0131n varolu\u015fundan kaynaklanan ki\u015fili\u011fine ait bilgiler, ikinci grupta ise; teknolojinin geli\u015fmesiyle insan\u0131n modern toplumda yer almas\u0131 nedeniyle kendisine verilen ya da \u00e7e\u015fitli hizmetlere ula\u015fmas\u0131nda kullan\u0131lan bilgiler yer almaktad\u0131r. Ancak her iki grupta yer alan bilgilerin de ki\u015fisel veri olarak hukuk d\u00fczenindeki de\u011feri ve korunmalar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir fark bulunmamaktad\u0131r.(Murat Volkan D\u00fclger, Bili\u015fim Su\u00e7lar\u0131 ve \u0130nternet \u0130leti\u015fim Hukuku, Se\u00e7kin Yay\u0131nevi, Ankara, 2014, 4. bas\u0131, s.577)<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n

TCK’nun 136. maddesinde t\u0131pk\u0131 135. maddesinde oldu\u011fu gibi korunan hukuki de\u011fer genel olarak ki\u015filerin \u00f6zel hayat\u0131 ve hayat\u0131n gizli alan\u0131, \u00f6zelde ise ki\u015fisel verilerdir. Bu d\u00fczenlemeler ile t\u00fcm ki\u015fisel veriler koruma alt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131ndan ki\u015fisel verilerin mutlaka gizli olmas\u0131 zorunlu de\u011fildir. Gizli olmayan ve herkes taraf\u0131ndan bilinen ki\u015fisel veriler de hukuka ayk\u0131r\u0131 eylemlere kar\u015f\u0131 korunmal\u0131d\u0131r. Zira ki\u015fisel verilerin korunmas\u0131na ili\u015fkin su\u00e7larda korunan hukuki de\u011fer “s\u0131r” olmay\u0131p, verinin ilgilisi olan ki\u015finin ki\u015filik haklar\u0131d\u0131r.(Murat Volkan D\u00fclger, Bili\u015fim Su\u00e7lar\u0131 ve \u0130nternet \u0130leti\u015fim Hukuku, Se\u00e7kin Yay\u0131nevi, Ankara, 2014, 4. bas\u0131, s.579, 588-593)<\/em><\/span><\/p>\n

TCK’nun 135 ve 136. maddelerindeki ki\u015fisel verilerin korunmas\u0131na ili\u015fkin d\u00fczenlemelerde sadece s\u0131r niteli\u011finde ki\u015fisel verilerin korunaca\u011f\u0131na ili\u015fkin bir h\u00fckm\u00fcn bulunmamas\u0131 ve aksine 135. maddenin gerek\u00e7esinde ger\u00e7ek ki\u015fiyle ilgili her t\u00fcrl\u00fc bilginin ki\u015fisel veri olarak kabul edilmesi gerekti\u011finin belirtilmesi kar\u015f\u0131s\u0131nda, her t\u00fcrl\u00fc ki\u015fisel verinin hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak ba\u015fkas\u0131na verilmesi, yay\u0131lmas\u0131 ve ele ge\u00e7irilmesi fiillerinin kanunun 136. maddesindeki su\u00e7u olu\u015fturdu\u011fu kabul edilmelidir.<\/span><\/p>\n

TCK’nun 136. maddesindeki “verileri hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak verme veya ele ge\u00e7irme” su\u00e7u, se\u00e7imlik hareketli bir su\u00e7 olarak d\u00fczenlenmi\u015ftir. Hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak ki\u015fisel verilerin ba\u015fkas\u0131na verilmesi, ki\u015fisel verilerin yay\u0131lmas\u0131 ve ki\u015fisel verilerin ele ge\u00e7irilmesi \u015feklindeki se\u00e7imlik hareketlerin birinin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesiyle su\u00e7 i\u015flenmi\u015f olacakt\u0131r.<\/span><\/p>\n

“Ki\u015fisel verileri bir ba\u015fkas\u0131na verme” se\u00e7imlik hareketinde, maddede ge\u00e7en “ba\u015fkas\u0131” ger\u00e7ek bir ki\u015fi olabilece\u011fi gibi t\u00fczel ki\u015fi de olabilecek, veriler bu ki\u015filere elden, posta ya da internet \u00fczerinden elektronik posta ile vb. \u015fekillerde verilebilecektir. T\u00fcrk Dil Kurumu B\u00fcy\u00fck T\u00fcrk\u00e7e S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcnde “vermek”; “\u00fczerinde, elinde veya yak\u0131n\u0131nda olan bir \u015feyi birisine eri\u015ftirmek, iletmek, d\u00fc\u015f\u00fcnce veya bilgi anlatan \u015feyleri ba\u015fkalar\u0131na iletmek, bildirmek” \u015feklinde a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu se\u00e7imlik harekette verilerin hukuka uygun ya da ayk\u0131r\u0131 y\u00f6ntemle elde edilmi\u015f olmas\u0131n\u0131n \u00f6nemi bulunmamakta olup, \u00f6nemli olan husus verme eyleminin hukuka ayk\u0131r\u0131 olmas\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n

“Ki\u015fisel verileri yayma”<\/strong> se\u00e7imlik hareketi de \u00e7e\u015fitli \u015fekillerde ger\u00e7ekle\u015ftirilebilecektir; internet \u00fczerindeki bir web sitesinde ki\u015fisel verileri yay\u0131nlamak, bir\u00e7ok ki\u015fiye elektronik posta ile ya da telefondan k\u0131sa mesajla g\u00f6ndermek, yaz\u0131l\u0131 ya da g\u00f6rsel medyada yay\u0131nlamak gibi… T\u00fcrk Dil Kurumu B\u00fcy\u00fck T\u00fcrk\u00e7e S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcnde “yaymak”<\/strong>; “bir\u00e7ok kimseye duyurmak, \u00e7evreye da\u011f\u0131lmas\u0131na sebep olmak” olarak a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

“Ki\u015fisel verilerin ele ge\u00e7irilmesi” se\u00e7imlik hareketi ise; ki\u015fisel verilerin kay\u0131tl\u0131 oldu\u011fu belgelerin al\u0131nmas\u0131 ya da kay\u0131tl\u0131 oldu\u011fu bili\u015fim sisteminden ele ge\u00e7irilmesi vb… \u015fekillerde ger\u00e7ekle\u015ftirilebilecektir. Ele ge\u00e7irme fiili, ba\u015fkas\u0131n\u0131n hakimiyeti alt\u0131nda bulunan bir ki\u015fisel verinin, failin hakimiyeti alt\u0131na girmesi ile ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olacakt\u0131r.<\/span><\/p>\n

Bu su\u00e7ta herhangi bir neticenin ger\u00e7ekle\u015fmesi aranmad\u0131\u011f\u0131ndan maddede say\u0131lan se\u00e7imlik hareketlerin yap\u0131lmas\u0131yla su\u00e7 olu\u015facakt\u0131r. Bu a\u00e7\u0131dan TCK’nun 136. maddesindeki “verileri hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak verme veya ele ge\u00e7irme” soyut bir tehlike su\u00e7udur.<\/span><\/p>\n

Uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan, ki\u015fisel verileri hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak verme, yayma veya ele ge\u00e7irme su\u00e7undaki hukuka uygunluk nedenleri \u00fczerinde de durulmal\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n

5237 say\u0131l\u0131 TCK’nun esas ald\u0131\u011f\u0131 ve su\u00e7un bir haks\u0131zl\u0131k olarak tan\u0131mland\u0131\u011f\u0131 su\u00e7 teorisinde su\u00e7un unsurlar\u0131; maddi unsurlar, manevi unsurlar ve hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k unsuru olmak \u00fczere \u00fc\u00e7 ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda toplanmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

Uyu\u015fmazl\u0131kla yak\u0131ndan ilgili olan hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k, su\u00e7u olu\u015fturan haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n niteli\u011fi olup hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k ile kastedilen husus fiilin hukuk sistemiyle \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 ve hukuk sistemine ayk\u0131r\u0131 olmas\u0131d\u0131r. 5237 say\u0131l\u0131 Kanunda baz\u0131 su\u00e7 tan\u0131mlar\u0131nda “hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak”, “hukuka ayk\u0131r\u0131 ba\u015fka bir davran\u0131\u015fla”, “hukuka ayk\u0131r\u0131 di\u011fer davran\u0131\u015flarla”, “hukuka ayk\u0131r\u0131 yolla”, “hukuka ayk\u0131r\u0131 yollarla”<\/strong> <\/em>gibi ifadelere yer verilmi\u015ftir. Bu ifadelerin ge\u00e7ti\u011fi su\u00e7larda failin, i\u015fledi\u011fi fiilin hukuka ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu bilmesi, yani bu konuda do\u011frudan kastla hareket etmesi gerekmektedir.<\/span><\/p>\n

5237 say\u0131l\u0131 TCK’nda hukuka uygunluk sebepleri;<\/span><\/p>\n

a- Kanunun h\u00fckm\u00fcn\u00fc yerine getirme (m.24\/1)<\/span><\/strong><\/p>\n

b- Me\u015fru savunma (m.25\/1)<\/span><\/strong><\/p>\n

c- \u0130lgilinin r\u0131zas\u0131 (m.26\/2)<\/span><\/strong><\/p>\n

d- Hakk\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 (m.26\/1)<\/span><\/strong><\/p>\n

Olarak kabul edilmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

Say\u0131lan hukuka uygunluk nedenlerinden konumuzla ilgili olan kanunun h\u00fckm\u00fcn\u00fc yerine getirme, ilgilinin r\u0131zas\u0131 ve hakk\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 hususlar\u0131n\u0131n ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak ele al\u0131nmas\u0131nda fayda bulunmaktad\u0131r. Nitekim TCK’nun 135. maddesinin gerek\u00e7esinde; “Bu su\u00e7un olu\u015fabilmesi i\u00e7in, ki\u015fisel verilerin hukuka ayk\u0131r\u0131 bir \u015fekilde kayda al\u0131nmas\u0131 gerekir. Ki\u015finin r\u0131zas\u0131 ile kendisiyle ilgili bilgilerin kayda al\u0131nmas\u0131n\u0131n su\u00e7 olu\u015fturmayaca\u011f\u0131 muhakkakt\u0131r. Belirli nitelikteki ki\u015fisel verilerin kayda al\u0131nmas\u0131 kanun h\u00fckm\u00fcn\u00fcn gere\u011fi olarak yap\u0131lmaktad\u0131r. Bu bak\u0131mdan, \u00e7e\u015fitli kamu kurumlar\u0131nda verilen kamu hizmetinin gere\u011fi olarak ki\u015filerle ilgili baz\u0131 bilgiler ilgili kanun h\u00fck\u00fcmlerine istinaden kayda al\u0131nmaktad\u0131rlar. Bu durumlarda, s\u00f6z konusu su\u00e7 olu\u015fmayacakt\u0131r” denilmektedir.<\/span><\/p>\n

TCK’nun 24. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131ndaki; “Kanunun h\u00fckm\u00fcn\u00fc yerine getiren kimseye ceza verilmez”<\/strong> \u015feklindeki d\u00fczenleme ile kanunla verilen g\u00f6revin yerine getirilmesi bir hukuka uygunluk nedeni olarak \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Maddede ge\u00e7en kanun kelimesinden pozitif hukuk metinleri yani yaz\u0131l\u0131 hukuk kurallar\u0131 anla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. Kanun h\u00fckm\u00fcn\u00fcn yerine getirilmesinde, belirli konularda ki\u015fiye verilen yetki ayn\u0131 zamanda o ki\u015finin g\u00f6revidir. Bu nedenle s\u00f6z\u00fc edilen hukuka uygunluk nedenini g\u00f6revin ifas\u0131 kapsam\u0131nda de\u011ferlendirmek gerekir. Zira bir davran\u0131\u015f\u0131n hukuka uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirlerken yerine getirilen g\u00f6revin mahiyeti g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulundurulmal\u0131d\u0131r. Kanunun h\u00fckm\u00fcn\u00fc yerine getirme \u00e7o\u011funlukla kamu g\u00f6revlilerine ait olmakla birlikte bu g\u00f6revin kamu g\u00f6revlisi olmayan ki\u015filere de verilmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00d6rne\u011fin; kolluk g\u00f6revlilerinin d\u0131\u015f\u0131nda CMK’nun 90\/1. maddesinde yaz\u0131l\u0131 \u015fartlar ger\u00e7ekle\u015fti\u011finde herkesin yakalama yetkisi bulunmaktad\u0131r. (\u0130zzet \u00d6zgen\u00e7, T\u00fcrk Ceza Hukuku Genel H\u00fck\u00fcmler, 9. bas\u0131, Ankara, 2013, s. 301-302; Mahmut Koca-\u0130lhan \u00dcz\u00fclmez, T\u00fcrk Ceza Hukuku Genel H\u00fck\u00fcmler, 6. bas\u0131, Ankara, 2013, s. 261-263)<\/em><\/span><\/p>\n

Yaz\u0131l\u0131 hukuk kurallar\u0131 taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131k\u00e7a verilmi\u015f bir yetki olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece, ki\u015fisel verilerin kaydedilmesinde hukuka uygunluktan bahsedilemeyecek ve bu fiil su\u00e7 te\u015fkil edecektir.<\/span><\/p>\n

Bir di\u011fer hukuka uygunluk nedeni olan ilgilinin r\u0131zas\u0131, 5237 say\u0131l\u0131 TCK’nun “Hakk\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 ve ilgilinin r\u0131zas\u0131”<\/strong> ba\u015fl\u0131kl\u0131 26\/2. maddesinde; “Ki\u015finin \u00fczerinde mutlak surette tasarruf edebilece\u011fi bir hakk\u0131na ili\u015fkin olmak \u00fczere, a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 r\u0131zas\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde i\u015flenen fiilden dolay\u0131 kimseye ceza verilmez” \u015feklindeki d\u00fczenleme ile h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. S\u00f6z\u00fc edilen hukuka uygunluk nedeninin do\u011fabilmesi, r\u0131zan\u0131n ki\u015finin \u00fczerinde mutlak surette tasarruf edebilece\u011fi bir hakka ili\u015fkin olmas\u0131na ve ki\u015finin bu hakla ilgili olarak r\u0131za a\u00e7\u0131klama ehliyetinin bulunmas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Yine r\u0131zan\u0131n bir hukuka uygunluk nedeni olabilmesi i\u00e7in fiilin i\u015flenmesinden \u00f6nce ve en ge\u00e7 i\u015flendi\u011fi s\u0131rada mevcut olmas\u0131 gerekir. Fiilin i\u015flendi\u011fi s\u0131rada olmay\u0131p sonradan ortaya \u00e7\u0131kan r\u0131za bir hukuka uygunluk nedeni de\u011fildir.(\u0130zzet \u00d6zgen\u00e7, T\u00fcrk Ceza Hukuku Genel H\u00fck\u00fcmler, 9. bas\u0131, Ankara, 2013, s. 285 vd.; Mahmut Koca-\u0130lhan \u00dcz\u00fclmez, T\u00fcrk Ceza Hukuku Genel H\u00fck\u00fcmler, 6. bas\u0131, Ankara, 2013, s. 252 vd.)<\/em><\/span><\/p>\n

Konumuzla ilgili son hukuka uygunluk nedeni olan hakk\u0131n kullan\u0131lmas\u0131, 5237 say\u0131l\u0131 TCK’nun 26. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda; “Hakk\u0131n\u0131 kullanan kimseye ceza verilmez” \u015feklinde h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Buna g\u00f6re, bir hakk\u0131 kullanan kimse hukuka ayk\u0131r\u0131 bir \u015fekilde hareket etmi\u015f say\u0131lamayacakt\u0131r. Bu hak, kanun, t\u00fcz\u00fck, y\u00f6netmelik, genelge gibi nizamlara dayanabilece\u011fi gibi hukuken tan\u0131nm\u0131\u015f ve d\u00fczenlenmi\u015f olmak kayd\u0131yla, bir mesle\u011fin icras\u0131ndan da do\u011fabilir. Hukuka uygunluk nedeni olarak hakk\u0131n kullan\u0131lmas\u0131ndan s\u00f6z edilebilmesi i\u00e7in, ki\u015fiye hukuk d\u00fczenince tan\u0131nm\u0131\u015f s\u00fcbjetif bir hakk\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 gerekli olup, ancak ki\u015finin bu hakk\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde kullanmas\u0131 gerekir. Burada hakk\u0131n do\u011frudan do\u011fruya kullan\u0131labilir olmas\u0131 \u015fart olup, e\u011fer hak, bir mercie ba\u015fvurarak, di\u011fer bir ifadeyle bir merciin arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kullan\u0131labilecekse, art\u0131k buradaki hak kapsam\u0131nda kabul olunamayacakt\u0131r. (\u0130zzet \u00d6zgen\u00e7, T\u00fcrk Ceza Hukuku Genel H\u00fck\u00fcmler, Se\u00e7kin Yay\u0131nlar\u0131, 9. Bask\u0131, Ankara, 2013, s.271-272)<\/em><\/span><\/p>\n

Hakk\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 olarak kabul edilen \u015fikayet hakk\u0131 Anayasan\u0131n, “Vatanda\u015flar ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131l\u0131k esas\u0131 g\u00f6zetilmek kayd\u0131yla T\u00fcrkiye’de ikamet eden yabanc\u0131lar, kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve \u015fikayetleri hakk\u0131nda, yetkili makamlara ve T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisine yaz\u0131 ile ba\u015fvurma hakk\u0131na sahiptir” <\/strong>\u015feklinde d\u00fczenlenmi\u015f olan “Dilek\u00e7e, bilgi edinme ve kamu denet\u00e7isine ba\u015fvurma hakk\u0131” ba\u015fl\u0131kl\u0131 74. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131 ile “Herkes, me\u015fru vas\u0131ta ve yollardan faydalanmak suretiyle yarg\u0131 mercileri \u00f6n\u00fcnde davac\u0131 veya daval\u0131 olarak iddia ve savunma ile adil yarg\u0131lanma hakk\u0131na sahiptir” bi\u00e7iminde kaleme al\u0131nm\u0131\u015f olan “Hak arama h\u00fcrriyeti” ba\u015fl\u0131kl\u0131 36. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Herkes, kendisi veya kamu ile ilgili konularda yetkili makamlara \u015fikayette bulunmak ve dava a\u00e7mak hakk\u0131na sahiptir. Bu hakk\u0131n, hakk\u0131 do\u011furan nedenin koydu\u011fu s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde kullan\u0131lmas\u0131, k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmamas\u0131 zorunludur.<\/span><\/p>\n

Uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi i\u00e7in hata kavram\u0131n\u0131n da \u00fczerinde durulmas\u0131 gerekmektedir.<\/span><\/p>\n

5237 say\u0131l\u0131 TCK’nda ceza sorumlulu\u011funu kald\u0131ran hallerden birisi olarak d\u00fczenlenmi\u015f olan hata h\u00fckm\u00fc an\u0131lan kanunun 30. maddesinde h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f olup, uyu\u015fmazl\u0131kla yak\u0131ndan ilgili olan ve maddeye 08.07.2005 tarih ve 25869 say\u0131l\u0131 Resmi Gazetede yay\u0131mlanarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren 5377 say\u0131l\u0131 Kanunun ile eklenen d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kra, “\u0130\u015fledi\u011fi fiilin haks\u0131zl\u0131k olu\u015fturdu\u011fu hususunda ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir hataya d\u00fc\u015fen ki\u015fi, cezaland\u0131r\u0131lmaz” \u015feklindedir.<\/span><\/p>\n

F\u0131krada yap\u0131lan d\u00fczenleme ile, ki\u015finin i\u015fledi\u011fi fiilden dolay\u0131 kusurlu ve sorumlu tutulabilmesi i\u00e7in, bu fiilin bir haks\u0131zl\u0131k olu\u015fturdu\u011funu bilmesi gerekti\u011fi vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r. Buna g\u00f6re fail, i\u015fledi\u011fi fiilin haks\u0131zl\u0131k olu\u015fturdu\u011fu konusunda ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir hataya d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, di\u011fer bir ifadeyle eyleminin hukuka ayk\u0131r\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131, haks\u0131zl\u0131k olu\u015fturmad\u0131\u011f\u0131, me\u015fru oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle hareket etmi\u015f ve bu yan\u0131lg\u0131s\u0131 da i\u00e7erisinde bulundu\u011fu \u015fartlar bak\u0131m\u0131ndan ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz nitelikte ise art\u0131k cezaland\u0131r\u0131lmayacakt\u0131r. Hatan\u0131n ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oldu\u011funun belirlenmesinde, ki\u015finin bilgi d\u00fczeyi, g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc e\u011fitim, i\u00e7inde bulundu\u011fu sosyal ve k\u00fclt\u00fcrel \u00e7evre \u015fartlar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulacakt\u0131r.<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

Bu a\u00e7\u0131klamalar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda uyu\u015fmazl\u0131k konusu de\u011ferlendirildi\u011finde;<\/span><\/p>\n

Kendisi ve e\u015fi de memur olan san\u0131\u011f\u0131n, yapacaklar\u0131 \u015fikayete konu olmak \u00fczere e\u015fi ile ayn\u0131 i\u015fyerinde ebe olarak \u00e7al\u0131\u015fan kat\u0131lan\u0131n do\u011fum belgesini hastaneden alarak, il sa\u011fl\u0131k m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne verdikleri \u015fikayet dilek\u00e7esinin ekinde sunmalar\u0131 \u015feklinde ger\u00e7ekle\u015fen somut olayda, kat\u0131lana ait do\u011fum belgesinin ki\u015fisel veri olmas\u0131, memur olarak \u00e7al\u0131\u015fan san\u0131\u011f\u0131n ba\u015fkas\u0131na ait bilgileri i\u00e7eren bir belgeyi velevki yapaca\u011f\u0131 \u015fikayet ba\u015fvurusuna konu olsa dahi almas\u0131n\u0131n hukuka ayk\u0131r\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 bilebilecek durumda bulunmas\u0131, su\u00e7a konu do\u011fum belgesini \u015fikayet dilek\u00e7esine eklemek suretiyle burada yer alan ve ki\u015fisel veri niteli\u011finde bulunan bilgilerin kat\u0131lan\u0131n r\u0131zas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fkalar\u0131nca \u00f6\u011frenilmesine neden olunmas\u0131 hususlar\u0131 birlikte de\u011ferlendirildi\u011finde, san\u0131\u011f\u0131n eylemi TCK’nun 136. maddesinde d\u00fczenlenen ki\u015fisel verileri hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak ele ge\u00e7irme ve yayma su\u00e7unu olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

Su\u00e7a konu do\u011fum belgesinin yap\u0131lacak \u015fikayetin delili olarak sunulmak amac\u0131yla al\u0131nm\u0131\u015f olmas\u0131 nedeniyle eylemin haks\u0131zl\u0131k olu\u015fturdu\u011fu konusunda hataya d\u00fc\u015f\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ileri s\u00fcr\u00fclebilir ise de, uzun s\u00fcredir memur olarak \u00e7al\u0131\u015fan san\u0131\u011f\u0131n ba\u015fkas\u0131na ait bilgiler i\u00e7eren bir belgeyi ilgilinin bilgi ve r\u0131zas\u0131 olmaks\u0131z\u0131n almas\u0131n\u0131n hukuka ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu bilecek durumda bulunmas\u0131, e\u015finin sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 olmas\u0131 ve iki \u00e7ocu\u011funun bulunmas\u0131 nedeniyle do\u011fum belgesinin ne \u015fekilde al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyor olmas\u0131, \u015fikayet dilek\u00e7esi i\u00e7eri\u011finde belirtilmek suretiyle ilgili belgenin \u015fikayet ba\u015fvurusu yap\u0131lan kurumca temininin imkan dahilinde bulunmas\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda, fiilin haks\u0131zl\u0131k olu\u015fturdu\u011fu konusunda ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir hatadan s\u00f6z edilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/span><\/p>\n

Bu itibarla, san\u0131\u011f\u0131n 5237 say\u0131l\u0131 TCK\u2019nun 136. maddesi uyar\u0131nca cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin yerel mahkeme h\u00fckm\u00fc ile bu h\u00fckm\u00fc onayan \u00d6zel Daire karar\u0131 isabetli olup, itiraz\u0131n reddine<\/strong> karar verilmelidir.<\/span><\/p>\n

\u00c7o\u011funluk g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kat\u0131lmayan Genel Kurul \u00dcyesi M.A.; “Y\u00fcksek Genel Kurulun, itiraz\u0131n reddine dair g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn yerinde olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczden a\u015fa\u011f\u0131daki gerek\u00e7elerle say\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fun g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kat\u0131lm\u0131yoruz.<\/span><\/p>\n

\n

1-<\/strong> T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019nda verilerle ilgili su\u00e7larda su\u00e7ta ve cezada kanunilik ve belirlilik ilkesine ayk\u0131r\u0131 bir d\u00fczenleme vard\u0131r.<\/span><\/p>\n

T\u00fcrk Ceza Kanununun 135. maddesi, ki\u015fisel verilerin kaydedilmesi su\u00e7unu d\u00fczenlemektedir. Maddenin ilk f\u0131kras\u0131nda ‘ki\u015fisel verilerin kaydedilmesi, ikinci f\u0131kras\u0131nda ise ki\u015filerin, ‘siyasi, felsefi veya dini g\u00f6r\u00fc\u015flerine, \u0131rk\u0131 k\u00f6kenlerine, hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak ahlaki e\u011filimlerine, cinsel ya\u015famlar\u0131na, sa\u011fl\u0131k durumlar\u0131na veya sendikal ba\u011flant\u0131lar\u0131na’ ili\u015fkin bilgileri ki\u015fisel veri olarak kaydeden kimseler cezaland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Ancak madde de ‘ki\u015fisel verilerin’ neler oldu\u011fu, ‘kaydetme’ den neyin anla\u015f\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fine dair bir a\u00e7\u0131klama bulunmad\u0131\u011f\u0131 gibi TCK’n\u0131n 6. maddesindeki tan\u0131mlarda da herhangi bir a\u00e7\u0131klama bulunmamaktad\u0131r.<\/span><\/strong><\/p>\n

Maddenin konulu\u015f amac\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayan gerek\u00e7esinde ‘ger\u00e7ek ki\u015fiyle ilgili her t\u00fcrl\u00fc bilgi, ki\u015fisel veri kabul edilmelidir’ \u015feklinde bir a\u00e7\u0131klama vard\u0131r. Peki ki\u015fiyle ilgili her t\u00fcrl\u00fc bilgiler nelerdir. Bunlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 s\u0131ralayacak olursak:<\/span><\/p>\n

Ki\u015finin; T\u00fcrkiye Cumhuriyeti kimlik numaras\u0131, ad\u0131, soyad\u0131, do\u011fum tarihi, do\u011fum yeri, n\u00fcfusa kay\u0131tl\u0131 olunan yer (\u0130l, \u0130l\u00e7e, mahalle veya k\u00f6y), anne ad\u0131, baba ad\u0131, medeni hal (Evli, bek\u00e2r, bo\u015fanm\u0131\u015f), cilt ve aile s\u0131ra no, kan grubu evlenme tarihi, bo\u015fanma tarihi ve mahkeme karar\u0131 \u00f6zet bilgileri, ad-soyad veya di\u011fer kay\u0131t d\u00fczeltmeleri, vatanda\u015fl\u0131ktan \u00e7\u0131kar\u0131lma bilgileri, evlatl\u0131k ili\u015fkisi, adres, din, bitirilen okullar (ilk-orta-y\u00fcksek), hastal\u0131klar, hastal\u0131klar ile ilgili tahlil sonu\u00e7lar\u0131 (DNA bilgileri), mali durum (servet, al\u0131nan \u00fccretler), ahlaki e\u011filimler, zaaflar, \u00e7evre ile ili\u015fkiler, hat\u0131ra, an\u0131 ve g\u00fcnl\u00fckle ilgili defterindeki bilgiler, siyas\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f (oy verdi\u011fi partiler, \u00fcye oldu\u011fu dernekler), al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131, sevdi\u011fi kitaplar veya gazeteler, al\u0131\u015fveri\u015f e\u011filimleri, vergi numaras\u0131, e posta adresi, banka bilgileri, bilgisayar\u0131n\u0131n IP numaras\u0131, emeklilik ve kurum sicil numaras\u0131, ald\u0131\u011f\u0131 \u00f6d\u00fcller, parmak izi, avu\u00e7 i\u00e7i izleri, mektuplar\u0131, yaz\u0131lar, kitaplar. telefon numaralar\u0131, mesajlar\u0131, fiziki kimli\u011fi (boy, kilo, engellilik durumu, ten rengi, g\u00f6z rengi, sa\u00e7 rengi ve \u015fekli, sesi, genel g\u00f6r\u00fcn\u00fcm, ayak ve beden numaras\u0131 ) ve \u00e7ok daha fazla bilgi ki\u015fisel veri kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilebilecektir.<\/strong><\/span><\/p>\n

Acaba bu kadar bilgilerden hangilerinin kayd\u0131 veri olarak kabul edilip kayda al\u0131nmas\u0131. (TCK. m.135) ve hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak verme veya ele ge\u00e7irme su\u00e7u olarak (TCK, 136) kabul edilip cezaland\u0131r\u0131lacakt\u0131r. \u0130\u015fte burada kar\u015f\u0131m\u0131za su\u00e7ta ve cezada kanunilik ve belirlilik ilkesi \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

Anayasa’n\u0131n 2. maddesinde yer alan hukuk devletinin temel ilkelerinden biri ‘belirlilik’tir.<\/strong> Bu ilkeye g\u00f6re, yasal d\u00fczenlemelerin hem ki\u015filer hem de idare y\u00f6n\u00fcnden herhangi bir duraksamaya ve ku\u015fkuya yer vermeyecek \u015fekilde a\u00e7\u0131k, net, anla\u015f\u0131l\u0131r ve uygulanabilir olmas\u0131, ayr\u0131ca kamu otoritelerinin keyfi uygulamalar\u0131na kar\u015f\u0131 koruyucu \u00f6nlem i\u00e7ermesi de gereklidir. Belirlilik ilkesi, hukuksal g\u00fcvenlikle ba\u011flant\u0131l\u0131 olup birey hangi somut eylem ve olguya hangi hukuksal yapt\u0131r\u0131m\u0131n veya sonucun ba\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131, bunlar\u0131n idareye hangi m\u00fcdahale yetkisini do\u011furdu\u011funu bilmelidir. Birey ancak bu durumda kendisine d\u00fc\u015fen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri \u00f6ng\u00f6rebilir ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 belirler. Hukuk g\u00fcvenli\u011fi, normlar\u0131n \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir olmas\u0131n\u0131, bireylerin t\u00fcm eylem ve i\u015flemlerinde devlete g\u00fcven duyabilmesini, devletin de yasal d\u00fczenlemelerde bu g\u00fcven duygusunu zedeleyici y\u00f6ntemlerden ka\u00e7\u0131nmas\u0131n\u0131 gerekli k\u0131lar.<\/span><\/p>\n

Anayasa’n\u0131n 38. maddesinin ilk f\u0131kras\u0131nda, ‘Kimse, … kanunun su\u00e7 saymad\u0131\u011f\u0131 bir fiilden dolay\u0131 cezaland\u0131r\u0131lamaz’<\/strong> denilerek ‘su\u00e7un yasall\u0131\u011f\u0131’,<\/strong> \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda da ‘ceza ve ceza yerine ge\u00e7en g\u00fcvenlik tedbirleri ancak kanunla konulur’<\/strong> denilerek, ‘cezan\u0131n yasall\u0131\u011f\u0131’ ilkesi getirilmi\u015ftir. Anayasa’da \u00f6ng\u00f6r\u00fclen su\u00e7ta ve cezada yasall\u0131k ilkesi, insan hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini esas alan bir anlay\u0131\u015f\u0131n \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczde, ceza hukukunun da temel ilkelerinden birini olu\u015fturmaktad\u0131r. Anayasa’n\u0131n 38. maddesine paralel olarak T\u00fcrk Ceza Kanunu’nun 2. maddesinde yer alan ‘su\u00e7ta ve cezada kanunilik’ ilkesi uyar\u0131nca, hangi eylemlerin yasakland\u0131\u011f\u0131 ve bu yasak eylemlere verilecek cezalar\u0131n hi\u00e7bir ku\u015fkuya yer b\u0131rakmayacak bi\u00e7imde yasada g\u00f6sterilmesi, kural\u0131n a\u00e7\u0131k, anla\u015f\u0131l\u0131r ve s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n belli olmas\u0131 gerekmektedir. Ki\u015filerin yasak eylemleri \u00f6nceden bilmeleri d\u00fc\u015f\u00fcncesine dayanan bu ilkeyle temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 ama\u00e7lanmaktad\u0131r. (Anayasa Mahkemesinin, 7.7.2011\/69-116 say\u0131l\u0131 karar\u0131)<\/em><\/span><\/p>\n

Kanunda belirlili\u011fi sa\u011flayacak olan, kanun koyucudur. Belirlilik ilkesi, ceza h\u00fckm\u00fc ta\u015f\u0131yan kanun h\u00fckm\u00fcnde, su\u00e7un hi\u00e7bir teredd\u00fcde yer b\u0131rakmayacak \u015fekilde unsurlar\u0131n\u0131n g\u00f6sterilmesi, hangi davran\u0131\u015f veya davran\u0131\u015flar\u0131n bu su\u00e7u olu\u015fturdu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a ve anla\u015f\u0131l\u0131r bi\u00e7imde tarif edilmesi’ ve bu su\u00e7 i\u00e7in uygulanacak ceza ile g\u00fcvenlik tedbirinin g\u00f6sterilmesini zorunlu k\u0131lar. Bu ilkenin do\u011fal sonucu olarak, ceza h\u00fckm\u00fc ta\u015f\u0131yan kanunlar, herkesin anlayabilece\u011fi, yal\u0131n bir dille yaz\u0131lmal\u0131, i\u00e7erisinde anla\u015f\u0131lmaz, birden fazla anlama gelen kelime veya kelimeler bulundurmamal\u0131, noktalama i\u015faretleri b\u00fcy\u00fck titizlikle yerli yerine yerle\u015ftirilmeli,kavramlar a\u00e7\u0131k ve se\u00e7ik olarak net olmal\u0131, ortalama d\u00fczeydeki t\u00fcm insanlar\u0131n anlayabilece\u011fi nitelikte olmal\u0131, herkesin o metinden farkl\u0131 farkl\u0131 anlamlar \u00e7\u0131karmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilecek \u00f6zellikte olmas\u0131 sa\u011flanmal\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n

Doktrinde, alt ve \u00fcst s\u0131n\u0131rlar aras\u0131nda belirlenen cezalar bak\u0131m\u0131ndan, bu iki s\u0131n\u0131r aras\u0131ndaki a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131n \u00e7ok olmas\u0131, makul d\u00fczeyde olmas\u0131n\u0131n da, kanunilik ve belirlilik ilkesinin bir gere\u011fi oldu\u011fu savunulmu\u015ftur.<\/span><\/p>\n

Kanunun belirlili\u011fi, vatanda\u015f\u0131n hangi eyleminin su\u00e7 olu\u015fturdu\u011funu anlamas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemli oldu\u011fu kadar, uygulay\u0131c\u0131lar y\u00f6n\u00fcnden de, farkl\u0131 anlamlar y\u00fcklenerek, yeknesak bir uygulaman\u0131n yerle\u015ftirilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00f6nemlidir. Bu nedenle ceza kanunlar\u0131, temel hak ve h\u00fcrriyetlerin hem s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 hem de g\u00fcvencesini te\u015fkil eder. Ayn\u0131 zamanda belirlilik ilkesinin, bireyi keyfili\u011fe kar\u015f\u0131 koruyucu bir etkisi de bulunmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

Belirlilik ilkesi gere\u011fince, kanun koyucu, bir ceza h\u00fckm\u00fc belirlerken hem hangi eylemi ve fiili su\u00e7 haline getirdi\u011fini, hem de bu eylem i\u00e7in hangi cezay\u0131 verece\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6stermesi anlam\u0131nda, kanunlar\u0131 ‘tam ceza kanunu’ niteli\u011finde yapmal\u0131, su\u00e7 olu\u015fturan fiilin tamam\u0131n\u0131 g\u00f6stermeyip, \u00e7er\u00e7evesini \u00e7izerek i\u00e7inin doldurulmas\u0131n\u0131 ba\u015fka bir makama b\u0131rakma anlam\u0131nda ‘a\u00e7\u0131k, beyaz ve k\u00f6r ceza kanunlar\u0131’ yapmamal\u0131d\u0131r. (Bilimsel G\u00f6r\u00fc\u015flerden Derleyen, Osman Ya\u015far, Hasan Tahsin G\u00f6kcan, Mustafa Artu\u00e7, T\u00fcrk Ceza Kanunu , Cilt 1 S.10, Ankara 2014)<\/em><\/span><\/p>\n

\u00d6yle ki su\u00e7ta ve cezada kanunilik’ ilkesi Anayasan\u0131n 38. maddesinde d\u00fczenlenen ve art\u0131k bir i\u00e7 hukuk kural\u0131 haline gelen ve Anayasan\u0131n 90\/son maddesi uyar\u0131nca Anayasa’ya ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 dahi ileri s\u00fcr\u00fclemeyen \u0130nsan Haklar\u0131 Avrupa S\u00f6zle\u015fmesi’nin 7. maddesinde d\u00fczenlenen pozitif bir ilkedir. Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi Kararlar\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda konuya \u00f6nemle vurgu yap\u0131lmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

\u00d6rnek kararlar<\/strong><\/span><\/p>\n

1- Su\u00e7ta ve cezada kanunilik ilkesi gere\u011fi, vatanda\u015flar\u0131n \u00f6ncelikle ceza yapt\u0131r\u0131m\u0131 ta\u015f\u0131yan hukuk kurallar\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda yeterli bilgiye sahip olabilmeleri ve ayr\u0131ca vatanda\u015flar\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 y\u00f6nlendirebilmelerine olanak vermek i\u00e7in, ceza yapt\u0131r\u0131m\u0131 ta\u015f\u0131yan kurallar\u0131n herkes\u00e7e anla\u015f\u0131lacak bir bi\u00e7imde a\u00e7\u0131k ve net olarak d\u00fczenlenmi\u015f olmas\u0131 gerekti\u011fini i\u00e7tihat etmi\u015ftir. (\u0130nsan Haklar\u0131 Avrupa Mahkemesi; Sunday Times\/Birle\u015fik Krall\u0131k Karar\u0131; 6.11.1980\/6538\/74)<\/em><\/span><\/strong><\/p>\n

2- Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi, kanunun a\u00e7\u0131k ve ula\u015f\u0131labilir olmas\u0131n\u0131 aramaktad\u0131r. Bir karar\u0131nda ‘Bir devlette var olan h\u00fck\u00fcmlerin ihlalinin, bir \u00e7al\u0131\u015fana kar\u015f\u0131 ceza kovu\u015fturmas\u0131n\u0131 hakl\u0131 k\u0131labilmesi i\u00e7in bu h\u00fck\u00fcmlerin, bu ki\u015fi taraf\u0131ndan uymakla y\u00fck\u00fcml\u00fc oldu\u011fu kurallar\u0131 belirleyebilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan a\u00e7\u0131k ve anla\u015f\u0131labilir olmas\u0131 gerekir’ (ATAD, 23 Kas\u0131m 1999, Arblade ve Leloup Karar\u0131, C.369\/96 ve376\/96, Zikreden MANACOR-DA, 115, Avrupa Birli\u011fi Ceza Hukukunun Esaslar\u0131, \u00dcmit Kocasakal, 2004, s. 157<\/em><\/span><\/strong><\/p>\n

3- \u0130lk olarak; uygulanacak olan hukuk, yeterince eri\u015filebilir olmal\u0131d\u0131r, ba\u015fka bir anlat\u0131mla, vatanda\u015flar belirli bir olaya uygulanabilir nitelikteki hukuk kurallar\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda yeterli bilgiye sahip olabilmelidirler.<\/span><\/strong><\/p>\n

\u0130kinci olarak, vatanda\u015flar\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 d\u00fczenlemelerine olanak vermek i\u00e7in yeterli a\u00e7\u0131kl\u0131kta d\u00fczenlenmemi\u015f bir norm, hukuk kural\u0131 olarak kabul edilemez. Vatanda\u015flar belirli bir eylemin gerektirdi\u011fi sonu\u00e7lar\u0131, durumun makul sayd\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde ve e\u011fer gerekiyorsa uygun bir dan\u0131\u015fmayla \u00f6nceden g\u00f6rebilmelidir. (Osman Do\u011fru, Atilla Nalbant, \u0130nsan Haklar\u0131 Avrupa S\u00f6zle\u015fmesi, A\u00e7\u0131klama ve \u00d6nemli Kararlar, 2013, s.269)<\/em><\/span><\/strong><\/p>\n

\u0130\u015fte veri tan\u0131m\u0131n\u0131n yap\u0131lmamas\u0131 nedeniyle su\u00e7ta ve cezada kanunilik ve a\u00e7\u0131kl\u0131k ilkesi gere\u011fi veri ile ilgili su\u00e7 d\u00fczenlemeleri Anayasaya ayk\u0131r\u0131d\u0131r. Bu husus \u00f6n sorun olarak giderilmeli idi. Nitekim hukuk\u00e7u bilim adamlar\u0131 da verilerle ilgili sadece 135\/2.maddedeki bilgilerin veri olarak kabul edilebilece\u011fi, bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndaki bilgilerin su\u00e7 kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilemeyece\u011fi y\u00f6n\u00fcnde bilimsel g\u00f6r\u00fc\u015fleri vard\u0131r. (Zeki H. Muharrem \u00d6zen, \u00d6zel Hayata ve Hayat\u0131n Gizli Alan\u0131na Kar\u015f\u0131 Su\u00e7lar, Ankara Barosu Dergisi, Y\u0131l 67, say\u0131 4, 2009, s.9)<\/em><\/span><\/strong><\/p>\n

2-<\/strong> San\u0131k bak\u0131m\u0131ndan verilerin hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak ele ge\u00e7irilmesi s\u00f6z konusu de\u011fildir.<\/span><\/p>\n

San\u0131k \u015fikayet hakk\u0131n\u0131 kullanmak, daha sonra m\u00fcfteri duruma d\u00fc\u015fmemek i\u00e7in hastaneden resmi bir belge almak i\u00e7in m\u00fcracatta bulunmu\u015f ve \u00f6yle anla\u015f\u0131l\u0131yor ki hastane y\u00f6netimi de ona yard\u0131mc\u0131 olabilmek i\u00e7in do\u011fum belgesini vermi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

San\u0131\u011f\u0131n e\u015fi E. A. ‘M\u00fc\u015ftekinin izni olmad\u0131\u011f\u0131, herhangi bir yasal gerek\u00e7esi de olmad\u0131\u011f\u0131 halde 04\/05\/2008 tarihinden 07\/06\/2008 tarihine kadar i\u015fe gelmeyince benim iste\u011fim \u00fczerine e\u015fim \u00d6zcan m\u00fc\u015fteki Nurg\u00fcl\u2019\u00fcn do\u011fum yapt\u0131\u011f\u0131 hastaneye giderek, m\u00fc\u015ftekinin do\u011fum raporunun bir \u00f6rne\u011fini hastaneden alm\u0131\u015f, e\u015fim al\u0131p bu raporu bana getirdi. Bu raporu ben ve e\u015fim \u0130l Sa\u011fl\u0131k M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne bir dilek\u00e7e ile verdik. Dilek\u00e7emde Yard\u0131mc\u0131 Sa\u011fl\u0131k Oca\u011f\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n e\u015fit \u015fartlarda \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n gerekti\u011fini, N. K. yasal bir belgesi olmadan izne ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirttim. Ben \u00fczerime at\u0131l\u0131 su\u00e7lamay\u0131 kabul etmiyorum. Raporu gayri hukuki yollarla ele ge\u00e7irmedi\u011fim gibi gayri hukuki bir yerde de kullanmad\u0131m.’ \u015feklinde savunmada bulunmu\u015ftur.<\/span><\/p>\n

San\u0131k \u00d6zcan\u2019da savunmas\u0131nda, ‘Ben 2008 y\u0131l\u0131n\u0131n 7. ay\u0131nda \u0130l Sa\u011fl\u0131k M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne \u015fikayet\u00e7i olmak i\u00e7in ba\u015fvurumuzda kullanmak i\u00e7in e\u015fimin g\u00f6rev yapt\u0131\u011f\u0131 sa\u011fl\u0131k oca\u011f\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan Nurg\u00fcl’\u00fcn do\u011fum raporunu almak i\u00e7in \u015eanl\u0131urfa Merkezde bulunan \u00d6zel D\u00fcnya Hastanesine gittim. Hastanenin 2. kat\u0131nda bulunan dan\u0131\u015fmanlardan birine \u0130l Sa\u011fl\u0131k M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne verilmek \u00fczere N.. K..’\u0131n do\u011fum raporu gerek dedim. Bunun \u00fczerine bilgisayardan \u00e7\u0131kard\u0131lar. Doktora imzalatt\u0131m. Raporu ald\u0131m. Raporu al\u0131rken benden herhangi bir kimlik veya belge sormad\u0131lar. \u0130l Sa\u011fl\u0131k M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne verece\u011fimizi s\u00f6yledim. Herhangi bir s\u0131k\u0131nt\u0131 \u00e7\u0131karmadan verdiler’ \u015feklinde savunmada bulunmu\u015ftur. Dolay\u0131s\u0131yla san\u0131\u011f\u0131n sahte kimlikle hastaneye ba\u015fvuruda bulundu\u011fu, belgeyi h\u0131rs\u0131zl\u0131k veya ba\u015fka surette ele ge\u00e7irdi\u011fi \u015feklinde bir iddia ve belirti yoktur.<\/span><\/p>\n

Kamu menfaatlerini ilgilendiren bir durum vard\u0131r. Kanunun arad\u0131\u011f\u0131 hukuka ayk\u0131r\u0131 bir ele ge\u00e7irme yoktur. Bu bak\u0131mdan hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k unsuru ger\u00e7ekle\u015fmemi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

3-<\/strong> San\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131 eylemin hukuka uygun oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmekte oldu\u011fundan haks\u0131zl\u0131k yan\u0131lg\u0131s\u0131yla hataya d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr, cezaland\u0131r\u0131lmamas\u0131 gerekir.<\/span><\/p>\n

Bir an i\u00e7in Anayasaya ayk\u0131r\u0131 bir durumun olmad\u0131\u011f\u0131 ve eylemin hukuka ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnsek bile san\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131n su\u00e7 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmemekte, TCK\u2019n\u0131n 30\/4. maddesi gere\u011fince ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir hataya d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnden bu hatas\u0131ndan da yararland\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekmektedir.<\/span><\/p>\n

T\u00fcrk Ceza Kanunun 30\/4. maddesi ‘\u0130\u015fledi\u011fi fiilin haks\u0131zl\u0131k olu\u015fturdu\u011fu hususunda ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir hataya d\u00fc\u015fen ki\u015fi cezaland\u0131r\u0131lmaz’.<\/strong><\/span><\/p>\n

San\u0131\u011f\u0131n i\u015fledi\u011fi su\u00e7 nedeniyle kusurlu say\u0131labilmesi i\u00e7in i\u015fledi\u011fi fiilin mevcut hukuk d\u00fczeni taraf\u0131ndan haks\u0131z kabul edildi\u011fi bilincinde olmas\u0131 gerekir. San\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131 bir davran\u0131\u015f\u0131n toplumsal d\u00fczen bak\u0131m\u0131ndan toplumun alg\u0131s\u0131na ayk\u0131r\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcnde haks\u0131zl\u0131k bilinciyle hareket etmedi\u011fine karar verilir. Fail i\u015fledi\u011fi fiilin, yani hastaneden do\u011fum kayd\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131n\u0131n su\u00e7 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmemektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ona g\u00f6re \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131 halde yakla\u015f\u0131k bir ay s\u00fcreyle i\u015fe devam etmeyen birinin, devletten haks\u0131z para ald\u0131\u011f\u0131n\u0131, hazineyi zarara soktu\u011funu, bu haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n giderilmesi i\u00e7in ilgili makamlar\u0131n haberdar edilmesi gerekti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesindedir. E\u011fer san\u0131k bunun su\u00e7 (haks\u0131zl\u0131k) oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnseydi, ald\u0131\u011f\u0131 belgeyi ilgili idareye \u015fikayet dilek\u00e7esine eklemezdi. Yan\u0131nda tutar, ancak hakk\u0131nda iftira davas\u0131 a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda belgeyi ortaya koyard\u0131. San\u0131k lise mezunu olup, memur olarak bir kurumda \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. San\u0131\u011f\u0131n bilgi d\u00fczeyi, sosyal ve k\u00fclt\u00fcrel ko\u015fullar g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda eyleminin haks\u0131zl\u0131k olu\u015fturdu\u011fu kanaatinde de\u011fildir, nitekim bunu temyiz dilek\u00e7esinde de dile getirmektedir. Yukar\u0131da ki\u015filerle ilgili y\u00fczlerce bilginin ki\u015fisel veri olarak kabul edildi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, T\u00fcrk Hukuk\u00e7ular\u0131 taraf\u0131ndan hangi verilerin ceza hukuku anlam\u0131nda kayd\u0131, verilmesi veya ele ge\u00e7irilmesinin su\u00e7 oldu\u011fu konusunda hi\u00e7bir \u015fekilde fikir birli\u011fi olmad\u0131\u011f\u0131 bir ortamda ve T\u00fcrk Yarg\u0131 tarihinde de ilk defa Ceza Genel Kurulunun \u00f6n\u00fcne gelmi\u015f, burada da ortak bir tan\u0131ma var\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 nazara al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda san\u0131\u011f\u0131n haks\u0131zl\u0131k yan\u0131lg\u0131s\u0131 i\u00e7inde oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/span><\/p>\n

K\u0131saca hukuk\u00e7u bilim adamlar\u0131n\u0131n ve hakimlerin fikir birli\u011fine varmad\u0131\u011f\u0131 bir konuda \u015fikayet hakk\u0131n\u0131 kullanan ki\u015finin eyleminin haks\u0131zl\u0131k olu\u015fturdu\u011funu bildi\u011fini s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/span><\/p>\n

T\u00fcm a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu nedenler ve dairenin muhalefet gerek\u00e7esinde belirtti\u011fi hususlar birlikte nazara al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda san\u0131\u011f\u0131n beraatine karar verilmesi gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczden itiraz\u0131n kabul\u00fcne karar verilmesi gerekirdi” d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle,<\/span><\/p>\n

\u00c7o\u011funluk g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kat\u0131lmayan be\u015f Genel Kurul \u00dcyesi de; benzer d\u00fc\u015f\u00fcncelerle itiraz\u0131n kabul\u00fc gerekti\u011fi y\u00f6n\u00fcnde kar\u015f\u0131 oy kullanm\u0131\u015flard\u0131r.<\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

SONU\u00c7 :<\/span><\/strong><\/p>\n

A\u00e7\u0131klanan nedenlerle,<\/span><\/p>\n

1- Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 itiraz\u0131n\u0131n\u00a0REDD\u0130NE,<\/strong><\/em><\/span><\/p>\n

2- Dosyan\u0131n, mahalline g\u00f6nderilmek \u00fczere Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na\u00a0TEVD\u0130\u0130NE,\u00a010.06.2014 g\u00fcn\u00fc yap\u0131lan m\u00fczakerede oy\u00e7oklu\u011fuyla karar verildi.<\/span><\/p>\n

Ceza Genel Kurulu 2012\/1510 E. , 2014\/331 K.<\/a><\/span><\/strong><\/p>\n

\u00d6ZEL HAYATIN G\u0130ZL\u0130L\u0130\u011e\u0130N\u0130 \u0130HLAL<\/strong><\/span>
\nK\u0130\u015e\u0130SEL VER\u0130LER\u0130 HUKUKA AYKIRI \u015eEK\u0130LDE KULLANMA<\/strong><\/span>
\nK\u0130\u015e\u0130SEL VER\u0130 TANIMI<\/strong><\/span>
\nBASIN YOLUYLA HAKARET<\/strong><\/span>
\nSU\u00c7 VASFINDA DE\u011e\u0130\u015e\u0130KL\u0130K<\/strong><\/span>
\nEK SAVUNMA HAKKI<\/strong><\/span>
\nDAVASIZ YARGILAMA OLMAZ \u0130LKES\u0130<\/strong><\/span>
\nF\u0130KR\u0130 \u0130\u00c7T\u0130MA VE \u0130ST\u0130SNALARI<\/strong><\/span>
\n1982 ANAYASASI (2709) Madde 20<\/strong><\/span>
\n1982 ANAYASASI (2709) Madde 38<\/strong><\/span>
\nCEZA MUHAKEMES\u0130 KANUNU (CMK) (5271) Madde 170<\/strong><\/span>
\nCEZA MUHAKEMES\u0130 KANUNU (CMK) (5271) Madde 225<\/strong><\/span>
\nCEZA MUHAKEMES\u0130 KANUNU (CMK) (5271) Madde 226<\/strong><\/span>
\nT\u00dcRK CEZA KANUNU (TCK) (5237) Madde 2<\/strong><\/span>
\nT\u00dcRK CEZA KANUNU (TCK) (5237) Madde 24<\/strong><\/span>
\nT\u00dcRK CEZA KANUNU (TCK) (5237) Madde 52<\/strong><\/span>
\nT\u00dcRK CEZA KANUNU (TCK) (5237) Madde 53<\/strong><\/span>
\nT\u00dcRK CEZA KANUNU (TCK) (5237) Madde 62<\/strong><\/span>
\nT\u00dcRK CEZA KANUNU (TCK) (5237) Madde 134<\/strong><\/span>
\nT\u00dcRK CEZA KANUNU (TCK) (5237) Madde 135<\/strong><\/span>
\nT\u00dcRK CEZA KANUNU (TCK) (5237) Madde 136<\/strong><\/span><\/p>\n

“\u0130\u00e7tihat Metni”<\/strong><\/p>\n

\u00d6zel hayat\u0131n gizlili\u011fini ihlal su\u00e7undan san\u0131k B.G.’\u00fcn 5237 say\u0131l\u0131 TCK\u2019nun 134\/2, 62 ve 52. maddeleri uyar\u0131nca 6.000 Lira adli para cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin, Bilecik Asliye Ceza Mahkemesince verilen 03.07.2007 g\u00fcn ve 154-232 say\u0131l\u0131 h\u00fckm\u00fcn kat\u0131lan vekili ve san\u0131k m\u00fcdafii taraf\u0131ndan temyiz edilmesi \u00fczerine dosyay\u0131 inceleyen Yarg\u0131tay 12. Ceza Dairesince 15.05.2012 g\u00fcn ve 20072-12126 say\u0131 ile;<\/p>\n

\u201c…K\u00f6\u015fe yazar\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015fan kat\u0131lan\u0131n, san\u0131\u011f\u0131n genel yay\u0131n y\u00f6netmenli\u011fini yapt\u0131\u011f\u0131 gazetede yazd\u0131\u011f\u0131 k\u00f6\u015fesinde kullan\u0131lan foto\u011fraf\u0131n\u0131n, kat\u0131lan\u0131n r\u0131zas\u0131 olmadan arkada\u015fl\u0131k sitesine konulmas\u0131 eyleminin, TCK\u2019n\u0131n 136. maddesinde d\u00fczenlenen, ki\u015fisel verileri hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak yayma su\u00e7unu olu\u015fturaca\u011f\u0131, hukuki durumunun buna g\u00f6re tayin ve takdiri gerekti\u011fi g\u00f6zetilmeden, su\u00e7 vasf\u0131nda yan\u0131lg\u0131ya d\u00fc\u015f\u00fclerek, yaz\u0131l\u0131 \u015fekilde karar verilmesi\u201d<\/strong> <\/em>isabetsizli\u011finden oy\u00e7oklu\u011fuyla bozulmas\u0131na karar verilmi\u015f,<\/p>\n

Daire \u00dcyeleri M.A.ve A.Y.;<\/p>\n

\u201cSan\u0131k hakk\u0131nda TCK\u2019n\u0131n 134. maddesi gere\u011fince \u00f6zel hayat\u0131n gizlili\u011fini ihlalden kamu davas\u0131 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f olup san\u0131\u011f\u0131n ayn\u0131 madde gere\u011fince mahkumiyetine dair h\u00fck\u00fcm, dairemizce eylemin verileri hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak yayma su\u00e7undan h\u00fck\u00fcm kurulmas\u0131 gerekti\u011fi gerek\u00e7esiyle bozulmu\u015ftur. Eylemin bas\u0131n yoluyla hakaret olarak de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczden say\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fun g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kat\u0131lm\u0131yoruz.<\/p>\n

1-<\/strong> Kat\u0131lan\u0131n ‘S..N..’ isimli gazetede yazd\u0131\u011f\u0131 k\u00f6\u015fe yaz\u0131s\u0131 i\u00e7in verdi\u011fi resim, san\u0131k taraf\u0131ndan M.Bili\u015fim Hizmetlerine ait ‘www.i..l.net’ isimli sosyal a\u011f platformu olarak hizmet veren sitede ‘belkiba’ rumuzuyla yay\u0131nlanm\u0131\u015f, evli ve iki \u00e7ocuklu olan kat\u0131lan i\u00e7in bekar, arad\u0131\u011f\u0131 cinsiyet erkek 24-29 ya\u015flar\u0131nda, arad\u0131\u011f\u0131 ili\u015fki arkada\u015fl\u0131k ve sitede sorulan bir\u00e7ok soruya cevap \u015feklinde kendisini tan\u0131tan ve arad\u0131\u011f\u0131 ki\u015fide bulunmas\u0131n\u0131 istedi\u011fi \u00f6zellikler yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

2-<\/strong> Profil 14.10.2006 tarihi saat 16.31 de olu\u015fturuldu\u011fu ve 16.10.2006 tarihi saat 16.28 de ise yay\u0131ndan kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmada san\u0131\u011f\u0131n e-postas\u0131 \u00fczerinden olu\u015fturuldu\u011fu s\u00fcbuta ermi\u015ftir.<\/p>\n

3-<\/strong> San\u0131\u011f\u0131n eyleminin TCK\u2019n\u0131n 136. maddesindeki verileri hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak verme olarak de\u011ferlendirilmesi yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda;<\/p>\n

T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019nun 135. maddesinde ki\u015fisel verilerin hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak kaydedilmesi ve 136. maddesinde ise verileri hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak verme, yayma ve ele ge\u00e7irme su\u00e7lar\u0131 d\u00fczenlenmi\u015ftir. Bug\u00fcne kadar ki\u015fisel verilerin neler oldu\u011funa dair kanunun \u00e7\u0131kar\u0131lmamas\u0131 nedeniyle TCK\u2019ndaki 135 ve 136. maddelerindeki hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n hangi hallerde olu\u015ftu\u011funa ili\u015fkin ba\u015fvurulabilecek kapsay\u0131c\u0131 bir kaynak ya da norm olmamas\u0131 nedeniyle bu iki madde eksik norm say\u0131l\u0131rlar. Belki zaman\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131na cevap verecek ‘Ki\u015fisel Verilerin Korunmas\u0131 Kanunu’<\/strong> Meclisten ge\u00e7ti\u011finde bu ‘\u00e7er\u00e7eve d\u00fczenleme’ tamamlanm\u0131\u015f olacakt\u0131r. Bununla beraber ad\u0131 ge\u00e7en ceza maddeleri y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte oldu\u011fundan uygulanmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda \u00e7ok dikkatli olunmas\u0131 gerekir. Doktrinde bir\u00e7ok tan\u0131m ve kapsam belirlemesi yap\u0131lmaktad\u0131r. Bu bilimsel g\u00f6r\u00fc\u015flerden hareketle ki\u015fisel verilerin hangileri olabilece\u011fini belirlemek gerekir. \u015eu da bir ger\u00e7ek ki bu verilerin tamam\u0131n\u0131n da ceza normlar\u0131 ile korunmas\u0131 gerekti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmemelidir. Bu tasnifin esas\u0131n\u0131 genel ya\u015fam mahremiyetinden hareketle \u00f6zel hayat\u0131n gizli alan\u0131n\u0131 korumay\u0131 ama\u00e7layan ve sa\u011flayan bilgiler olarak anlamak gerekir.
\nBilimsel g\u00f6r\u00fc\u015flerden hareketle ki\u015fisel verilerin neler olabilece\u011fini \u015fu ba\u015fl\u0131klar\u0131 alt\u0131nda s\u0131n\u0131fland\u0131rabiliriz.<\/p>\n

a- Ya\u015fam \u015fekline ili\u015fkin ki\u015fisel veriler:<\/span> Ki\u015filerin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filer taraf\u0131ndan ay\u0131r\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa u\u011framamas\u0131 ve haysiyetinin korunmas\u0131yla ili\u015fkili olarak, dini inan\u00e7lar\u0131, cinsel tercihleri, etnik k\u00f6keni, su\u00e7 ge\u00e7mi\u015fi, politik e\u011filimleri ve ki\u015fisel \u00f6zel aktivitelere ili\u015fkin bilgiler bu ba\u011flamda say\u0131labilecektir.<\/strong><\/span><\/p>\n

b- Ekonomik ve finansal ki\u015fisel veriler:<\/span> Su\u00e7lular taraf\u0131ndan suistimale ve kimlik h\u0131rs\u0131zl\u0131\u011f\u0131na hedef olmamak i\u00e7in ki\u015finin mali varl\u0131\u011f\u0131, sahip oldu\u011fu hisse ve hesaplar, bor\u00e7lar\u0131, yapt\u0131\u011f\u0131 al\u0131\u015f veri\u015fler, kredi kartlar\u0131na ili\u015fkin veriler. Ayr\u0131ca say\u0131lan bu bilgiler ile ki\u015finin nerede ve kimlerle bulundu\u011funa, sa\u011fl\u0131k bilgilerine ili\u015fkin bilgiler de ortaya \u00e7\u0131karabilece\u011finden ve varl\u0131k bilgisinin toplumsal a\u00e7\u0131dan da \u00f6zel say\u0131lmas\u0131ndan dolay\u0131 \u00f6nemi artmaktad\u0131r.<\/strong><\/span><\/p>\n

c- Bili\u015fim alan\u0131na ili\u015fkin ki\u015fisel veriler:<\/span> e-postalar\u0131n bizzat adresleri veya \u015fifreleri, internet ortam\u0131nda payla\u015f\u0131lan ki\u015fisel veriler mahrem olarak de\u011ferlendirilebilir. Bunun \u00f6nemi \u015fu bak\u0131mdan artmaktad\u0131r. \u0130nternette gezinti yapan ki\u015fi bir\u00e7ok ki\u015fisel bilgileri payla\u015fmakta, bu bilgiler kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nmakta, yine internet eri\u015fimine ili\u015fkin iz kay\u0131tlar\u0131n\u0131n hizmet sa\u011flay\u0131c\u0131 ve sunucu sahipleri taraf\u0131ndan tutulabiliyor olmas\u0131 nedenleriyle artmaktad\u0131r.<\/strong><\/span><\/p>\n

d- Sa\u011fl\u0131kla ilgili ki\u015fisel veriler:<\/span> Sa\u011fl\u0131k verileri ki\u015filerin i\u015f g\u00fcvenli\u011fini, toplum i\u00e7indeki stat\u00fcs\u00fcn\u00fc ve sigorta kapsam\u0131n\u0131 etkileyen hassas bilgilerdir. Ayr\u0131ca sa\u011fl\u0131k verileri ki\u015filerin sosyal ya\u015fant\u0131s\u0131 ve psikolojik durumlar\u0131 hakk\u0131nda bilgi edinilmesine neden olabilir. Biyometrik (Ki\u015finin kendine \u00f6zg\u00fc fiziksel veya biyolojik niteliklerine dayal\u0131 olarak insanlar\u0131n kimli\u011fini tespit i\u00e7in dijital teknolojiden faydalanma bilimi) veriler de ki\u015fisel veriler aras\u0131ndad\u0131r.<\/strong><\/span><\/p>\n

e- Politik ki\u015fisel veriler:<\/span> Toplum i\u00e7inde ya\u015fayan ki\u015filerin siyasi tercihleri toplum katmanlar\u0131 aras\u0131nda bilinme halinde ay\u0131r\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa maruz kalma ihtimali bulundu\u011fundan bu bilgilerde ki\u015fisel veridir.<\/strong><\/span><\/p>\n

4-<\/strong> Anayasan\u0131n 38\/3 ve T\u00fcrk Ceza Kanunun 2. maddesi su\u00e7ta ve cezada kanunilik ilkesini d\u00fczenlemektedir. TCK\u2019n\u0131n 2. maddesi ‘Kanunun a\u00e7\u0131k\u00e7a su\u00e7 saymad\u0131\u011f\u0131 bir fiil i\u00e7in kimseye ceza verilemez’ h\u00fckm\u00fcn\u00fc i\u00e7ermektedir. Madde metninden de a\u00e7\u0131k\u00e7a anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi fiilin kanunda su\u00e7 olarak g\u00f6sterilmesi yetmez, bunun a\u00e7\u0131k bir bi\u00e7imde belirlenebilir olmas\u0131 gerekir. Su\u00e7lar\u0131n ve cezalar\u0131n kanunda \u00f6nceden a\u00e7\u0131k ve anla\u015f\u0131l\u0131r bir \u015fekilde d\u00fczenlenmesi gerekir ki, insanlar neyin su\u00e7 oldu\u011funu \u00f6nceden kolayca bilebilsin ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 buna g\u00f6re ayarlayabilsinler.<\/p>\n

5-<\/strong> Yukar\u0131da a\u00e7\u0131klanan ki\u015fisel veri a\u00e7\u0131klamalar\u0131na bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda san\u0131\u011f\u0131n eyleminin bu kapsamda de\u011ferlendirilemeyece\u011fi, amac\u0131n kat\u0131lan\u0131 toplum nazar\u0131nda k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcrmeye ve ahlaks\u0131z g\u00f6stermeye y\u00f6nelik oldu\u011fu dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda eylem TCK\u2019n\u0131n 125\/1, 2 ve 4. maddesi kapsam\u0131nda hakaret su\u00e7unu olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n

Aksine bir uygulaman\u0131n kabul\u00fc halinde payla\u015f\u0131m sitelerinde her g\u00fcn onbinlerce ki\u015fisel sayfa ve profil olu\u015fturanlar\u0131n eylemleri resen takip edilen su\u00e7 haline gelir ki b\u00fct\u00fcn yarg\u0131 mesaisini buna harcasa bile i\u015fin alt\u0131ndan kalkamaz. Kald\u0131 ki bu sayfalar\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 d\u00fcnyan\u0131n her \u00fclkesinden yap\u0131lmakta, kimin yapt\u0131\u011f\u0131 da \u00e7o\u011fu zaman tespit edilememektedir.<\/p>\n

6-<\/strong> Sonu\u00e7 olarak eylem hakaret su\u00e7unu olu\u015fturmakta ve kat\u0131lanlar FSEK\u2019nun ek 4. maddesinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen prosed\u00fcr \u00e7er\u00e7evesinde haklar\u0131na tecav\u00fcz\u00fcn durdurulmas\u0131n\u0131 veya 5651 say\u0131l\u0131 ‘\u0130nternet Ortam\u0131nda Yap\u0131lan Yay\u0131nlar\u0131n D\u00fczenlenmesi ve Bu yay\u0131nlar Yoluyla \u0130\u015flenen Su\u00e7larla M\u00fccadele Edilmesi Hakk\u0131nda Kanun’un 9. maddesi gere\u011fince i\u00e7erik sa\u011flay\u0131c\u0131ya ba\u015fvurarak sayfan\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 isteyebileceklerdir. Nitekim dava konusu olayda da san\u0131k olu\u015fturdu\u011fu profili 48 saat sonra kald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

T\u00fcm a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu nedenlerden dolay\u0131 \u00e7o\u011funlu\u011fun 2 numaral\u0131 bozma d\u00fc\u015f\u00fcncesine kat\u0131lm\u0131yoruz\u201d g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcyle kar\u015f\u0131oy kullanm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n

Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ise 28.08.2012 g\u00fcn ve 39110 say\u0131 ile;<\/p>\n

\u201cSan\u0131k B..G..hakk\u0131nda 12. Ceza Dairesince S.. N..Gazetesinde, k\u00f6\u015fe yazar\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015fan kat\u0131lan\u0131n, san\u0131\u011f\u0131n genel yay\u0131n y\u00f6netmenli\u011fini yapt\u0131\u011f\u0131 gazetede yazd\u0131\u011f\u0131 k\u00f6\u015fesinde kullan\u0131lan foto\u011fraf\u0131n\u0131n, kat\u0131lan\u0131n r\u0131zas\u0131 olmadan arkada\u015fl\u0131k sitesine konulmas\u0131 eyleminin, TCK\u2019n\u0131n 136. maddesinde d\u00fczenlenen, ki\u015fisel verileri hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak yayma su\u00e7unu olu\u015fturaca\u011f\u0131, hukuki durumunun buna g\u00f6re tayin ve takdiri gerekti\u011fi \u015feklinde yer olan bozma karar\u0131n\u0131n hukuka ayk\u0131r\u0131 nitelikte oldu\u011fu ve eylemin ki\u015fiyi tahkir edici, incitici ve \u015feref ve itibar\u0131n\u0131 zedeleyici nitelikte olup bas\u0131n yoluyla hakaret su\u00e7unu olu\u015fturdu\u011fu kabul edilmelidir.<\/em><\/p>\n

Bu itibarla san\u0131k B.. G.. hakk\u0131nda verilen bozma karar\u0131n\u0131n itirazen kald\u0131r\u0131larak san\u0131\u011f\u0131n eyleminin 5237 say\u0131l\u0131 TCK’nun 125\/1-2, 125\/4 maddesinde yaz\u0131l\u0131 bas\u0131n yoluyla hakaret su\u00e7unu olu\u015fturdu\u011fu g\u00f6z\u00f6n\u00fcne al\u0131narak h\u00fckm\u00fcn bu nedenlerle bozulmas\u0131na karar verilmesi gerekmektedir…”<\/em> g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcyle itiraz kanun yoluna ba\u015fvurmu\u015ftur.<\/p>\n

5271 say\u0131l\u0131 CMK’nun 308. maddesi uyar\u0131nca inceleme yapan Yarg\u0131tay 12. Ceza Dairesince 19.11.2012 g\u00fcn ve 27129-24456 say\u0131 ile; itiraz nedenlerinin yerinde g\u00f6r\u00fclmedi\u011finden bahisle Yarg\u0131tay Birinci Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6nderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca de\u011ferlendirilmi\u015f ve a\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle karara ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

San\u0131\u011f\u0131n \u00f6zel hayat\u0131n gizlili\u011fini ihlal su\u00e7undan cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na karar verilen somut olayda, \u00d6zel Daire \u00e7o\u011funlu\u011fu ile Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 aras\u0131nda olu\u015fan ve Ceza Genel Kurulunca \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi gereken uyu\u015fmazl\u0131k; san\u0131\u011f\u0131n genel yay\u0131n y\u00f6netmenli\u011fini yapt\u0131\u011f\u0131 gazetede k\u00f6\u015fe yazar\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015fan kat\u0131lan\u0131n, yazd\u0131\u011f\u0131 k\u00f6\u015fesinde kullan\u0131lan foto\u011fraf\u0131n, kat\u0131lan\u0131n r\u0131zas\u0131 olmadan internetteki bir arkada\u015fl\u0131k sitesine erkek arkada\u015f arad\u0131\u011f\u0131 \u015feklindeki bilgilerle birlikte konulmas\u0131 eyleminin, ki\u015fisel verileri hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak yayma<\/strong><\/span> su\u00e7unu mu yoksa hakaret su\u00e7unu mu olu\u015fturdu\u011funun belirlenmesine ili\u015fkindir.<\/p>\n

Ancak yap\u0131lan m\u00fczakerede bir k\u0131s\u0131m Genel Kurul \u00dcyeleri taraf\u0131ndan, iddianamede hakaret su\u00e7unu olu\u015fturabilecek bir anlat\u0131m\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n ileri s\u00fcr\u00fclmesi \u00fczerine bu hususun Yarg\u0131tay \u0130\u00e7 Y\u00f6netmeli\u011finin 27. maddesi uyar\u0131nca \u00f6ncelikle de\u011ferlendirilmesi gerekmi\u015ftir.<\/p>\n

\u0130ddianamede hakaret su\u00e7unu olu\u015fturabilecek bir anlat\u0131m olup olmad\u0131\u011f\u0131, ba\u015fka bir ifadeyle hakaret su\u00e7undan a\u00e7\u0131lan bir davan\u0131n bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131:
\n\u0130ncelenen dosya kapsam\u0131ndan;<\/p>\n

S\u00f6ke Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131nca san\u0131k hakk\u0131nda; “\u015e\u00fcpheli \u0130brahim\u2019in S.. N.. isimli yerel gazetenin sahibi, \u015f\u00fcpheli Belk\u0131s\u2019\u0131n ayn\u0131 gazetede genel yay\u0131n y\u00f6netmeni oldu\u011fu, m\u00fc\u015fteki Emine\u2019nin de olay tarihinde ayn\u0131 gazetede edit\u00f6r olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131, Belk\u0131s\u2019\u0131n gazeteye ait dijital foto\u011fraf makinesiyle, gazetedeki k\u00f6\u015fesine koymak amac\u0131yla m\u00fc\u015ftekinin foto\u011fraf\u0131n\u0131 \u00e7ekerek kendi bilgisayar\u0131na att\u0131\u011f\u0131, ancak daha sonra bu foto\u011fraf\u0131 www.is..l.net<\/a> isimli bir \u00f6zel arkada\u015fl\u0131k internet sitesine 14.10.2006 tarihinde verdi\u011fi, ertesi g\u00fcn m\u00fc\u015ftekinin bir akrabas\u0131n\u0131n s\u00f6z konusu sitede kendisinin resmini g\u00f6rerek haber verdi\u011fi, bunun \u00fczerine Belk\u0131s\u2019\u0131n, cep telefonundan m\u00fc\u015ftekiye mesaj atarak \u00f6z\u00fcr diledi\u011fi ve bu i\u015fi \u0130brahim ile birlikte yapt\u0131klar\u0131n\u0131 dolayl\u0131 olarak s\u00f6yledi\u011fi, 16.10.2006 tarihinde \u015f\u00fcpheli Belk\u0131s\u2019\u0131n ‘belkiba’ rumuzlu \u00fcyeli\u011fini sildi\u011fi dolay\u0131s\u0131yla m\u00fc\u015ftekinin resminin de bu tarihte silindi\u011fi, her iki \u015f\u00fcphelinin evli bir kad\u0131n olan m\u00fc\u015ftekiye ait resmi iki g\u00fcn s\u00fcreyle \u00f6zel arkada\u015fl\u0131k hizmeti veren bir web sitesinde yay\u0131nlamak suretiyle \u00f6zel hayat\u0131n gizlili\u011fini ihlal su\u00e7unu i\u015fledikleri” a\u00e7\u0131klamas\u0131na yer verilen iddianame ile kamu davas\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131rken, sevk maddelerinin “5237 say\u0131l\u0131 TCK’nun 134\/2 ve 53” olarak g\u00f6sterildi\u011fi ve su\u00e7un \u00f6zel hayat\u0131n gizlili\u011fini ihlal olarak adland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131, yerel mahkemece bu su\u00e7tan mahkumiyet h\u00fckm\u00fc kuruldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

Ceza muhakemesi hukukumuzda mahkemelerce bir yarg\u0131lama faaliyetinin yap\u0131labilmesi ve h\u00fck\u00fcm kurulabilmesi i\u00e7in, yarg\u0131lamaya konu edilecek eylemle ilgili, usul\u00fcne uygun olarak a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f bir ceza davas\u0131 bulunmas\u0131 gerekmektedir. 5271 say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanununun 170\/1. maddesi uyar\u0131nca ceza davas\u0131, dava a\u00e7an belge niteli\u011findeki icra ceza mahkemesine verilen \u015fik\u00e2yet dilek\u00e7esi, son soru\u015fturman\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 karar\u0131 gibi istisnai h\u00fck\u00fcmler d\u0131\u015f\u0131nda, kural olarak Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan d\u00fczenlenecek bir iddianame ile a\u00e7\u0131l\u0131r.<\/strong> Belirtilen kanunun 170. maddesinin 4. f\u0131kras\u0131nda da; \u201c\u0130ddianamede, y\u00fcklenen su\u00e7u olu\u015fturan olaylar, mevcut delillerle ili\u015fkilendirilerek a\u00e7\u0131klan\u0131r\u201d<\/strong> d\u00fczenlemesine yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n

CMK\u2019nun 225. maddesi uyar\u0131nca da; \u201cH\u00fck\u00fcm, ancak iddianamede unsurlar\u0131 g\u00f6sterilen su\u00e7a ili\u015fkin fiil ve faili hakk\u0131nda verilir. Mahkeme, fiilin nitelendirilmesinde iddia ve savunmalarla ba\u011fl\u0131 de\u011fildir\u201d. Bu d\u00fczenleme gere\u011fince hangi fail ve fiili hakk\u0131nda dava a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f ise, ancak o fail ve fiili hakk\u0131nda yarg\u0131lama yap\u0131larak h\u00fck\u00fcm verilebilecektir.<\/p>\n

An\u0131lan kanuni d\u00fczenlemelere g\u00f6re, iddianamede a\u00e7\u0131klanan ve su\u00e7 olu\u015fturdu\u011fu iddia olunan eylemin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131k\u0131lmas\u0131, dolay\u0131s\u0131yla davaya konu edilmeyen fiil veya olaydan dolay\u0131 yarg\u0131lama yap\u0131lmas\u0131 ve a\u00e7\u0131lmayan davadan h\u00fck\u00fcm kurulmas\u0131 kanuna a\u00e7\u0131k\u00e7a ayk\u0131r\u0131l\u0131k olu\u015fturacakt\u0131r. \u00d6\u011fretide \u201cdavas\u0131z yarg\u0131lama olmaz\u201d ve \u201cyarg\u0131laman\u0131n s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131\u011f\u0131\u201d olarak ifade edilen bu ilke uyar\u0131nca h\u00e2kim, ancak hakk\u0131nda dava a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f bir fiil ve ki\u015fi ile ilgili yarg\u0131lama yapabilecek ve \u00f6n\u00fcne getirilen somut uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 hukuki \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturacakt\u0131r.<\/p>\n

Di\u011fer taraftan CMK’nun 226. maddesinde ise; \u201cSan\u0131k, su\u00e7un hukuk\u00ee niteli\u011finin de\u011fi\u015fmesinden \u00f6nce haber verilip de savunmas\u0131n\u0131 yapabilecek bir h\u00e2lde bulundurulmad\u0131k\u00e7a, iddianamede kanun\u00ee unsurlar\u0131 g\u00f6sterilen su\u00e7un de\u011findi\u011fi kanun h\u00fckm\u00fcnden ba\u015fkas\u0131yla mahk\u00fbm edilemez.<\/strong><\/p>\n

Cezan\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 veya cezaya ek olarak g\u00fcvenlik tedbirlerinin uygulanmas\u0131n\u0131 gerektirecek h\u00e2ller, ilk defa duru\u015fma s\u0131ras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda ayn\u0131 h\u00fck\u00fcm uygulan\u0131r.<\/strong><\/p>\n

Ek savunma verilmesini gerektiren h\u00e2llerde istem \u00fczerine san\u0131\u011fa ek savunmas\u0131n\u0131 haz\u0131rlamas\u0131 i\u00e7in s\u00fcre verilir.<\/strong><\/p>\n

Yukar\u0131daki f\u0131kralarda yaz\u0131l\u0131 bildirimler, varsa m\u00fcdafie yap\u0131l\u0131r. M\u00fcdafii san\u0131\u011fa tan\u0131nan haklardan onun gibi yararlan\u0131r\u201d<\/strong> h\u00fckm\u00fc getirilmi\u015ftir.<\/p>\n

Soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda elde etti\u011fi delillerden ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 sonuca g\u00f6re iddianameyi haz\u0131rlamakla g\u00f6revli iddia makam\u0131, d\u00fczenlenen iddianame ile CMK\u2019nun 225\/1. maddesi uyar\u0131nca kovu\u015fturma a\u015famas\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 belirlemektedir. Bu bak\u0131mdan iddianamede, y\u00fcklenen su\u00e7un unsurlar\u0131n\u0131 olu\u015fturan fiil\/fiillerin nelerden ibaret oldu\u011funun hi\u00e7bir teredd\u00fcte yer b\u0131rakmayacak bi\u00e7imde a\u00e7\u0131klanmas\u0131 zorunludur. B\u00f6ylelikle san\u0131k; iddianameden \u00fczerine at\u0131l\u0131 su\u00e7un ne oldu\u011funu hi\u00e7bir \u015f\u00fcpheye yer vermeyecek \u015fekilde anlamal\u0131, buna g\u00f6re savunmas\u0131n\u0131 yapabilmeli ve delillerini sunabilmelidir. CMK’nun 226. maddesindeki d\u00fczenlemeyle iddianamede anlat\u0131lan eylem de\u011fi\u015fmemi\u015f oldu\u011fundan, kanun koyucu o eylemin hukuki niteli\u011finde de\u011fi\u015fiklik olmas\u0131n\u0131 “yarg\u0131laman\u0131n s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131\u011f\u0131” ilkesine ayk\u0131r\u0131 g\u00f6rmemi\u015f, bu gibi hallerde san\u0131\u011fa ek savunma hakk\u0131 verilerek de\u011fi\u015fen su\u00e7 niteli\u011fine g\u00f6re bir h\u00fck\u00fcm kurulmas\u0131na imkan sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu d\u00fczenlemenin bir sonucu olarak mahkeme, eylemin hangi su\u00e7u olu\u015fturaca\u011f\u0131na ili\u015fkin nitelendirmede iddia ve savunmayla ba\u011fl\u0131 de\u011fildir. \u00d6rne\u011fin, iddianamede kasten \u00f6ld\u00fcrmeye te\u015febb\u00fcs olarak nitelendirilen eylemin kasten yaralama su\u00e7unu olu\u015fturaca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde olan mahkemece, san\u0131\u011fa ek savunma hakk\u0131 da verilmek suretiyle bahse konu su\u00e7tan h\u00fck\u00fcm kurulabilecektir. \u0130ddianamede anlat\u0131lan ve kapsam\u0131 belirlenen olay\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir fail ve fiilin yarg\u0131lanmas\u0131 s\u00f6z konusu oldu\u011funda ise, su\u00e7 duyurusunda bulunulmas\u0131 ve iddianame ile dava a\u00e7\u0131lmas\u0131 halinde gerekli g\u00f6r\u00fcl\u00fcrse her iki iddianame ile a\u00e7\u0131lan davalar\u0131n birle\u015ftirilmesi yoluna gidilebilecektir.<\/p>\n

Nitekim, Ceza Genel Kurulunun 18.02.2014 g\u00fcn ve 274-78 ile 16.04.2013 g\u00fcn ve 1307-151 say\u0131l\u0131 kararlar\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere bir\u00e7ok karar\u0131nda<\/strong><\/span> da ayn\u0131 sonuca ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Bu a\u00e7\u0131klamalar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda uyu\u015fmazl\u0131k konusu de\u011ferlendirildi\u011finde;<\/p>\n

Bilecik Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131nca d\u00fczenlenen iddianamede yarg\u0131lamaya konu edilen olay\u0131n a\u00e7\u0131klanmas\u0131ndan sonra san\u0131\u011f\u0131n eyleminin \u00f6zel hayat\u0131n gizlili\u011fini ihlal su\u00e7u olarak vas\u0131fland\u0131r\u0131l\u0131p TCK’nun 134\/2. maddesi uyar\u0131nca cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 talebiyle kamu davas\u0131 a\u00e7\u0131lan olayda, CMK’nun 225. maddesine g\u00f6re h\u00fckm\u00fcn iddianamede unsurlar\u0131 g\u00f6sterilen su\u00e7a ili\u015fkin fiil ve faili hakk\u0131nda verilece\u011fi ve mahkemenin, fiilin nitelendirilmesinde iddia ve savunmalarla ba\u011fl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 da g\u00f6z\u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, iddianamedeki anlat\u0131m\u0131n gerek TCK’nun 136. maddesinde d\u00fczenlenen ki\u015fisel verileri hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak yayma, gerekse ayn\u0131 kanunun 125. maddesinde d\u00fczenlenen hakaret su\u00e7lar\u0131n\u0131 da olu\u015fturabilecek \u015fekilde yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kabul edilmelidir.<\/p>\n

\u00d6nsorunun \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesinden sonra san\u0131\u011f\u0131n genel yay\u0131n y\u00f6netmenli\u011fini yapt\u0131\u011f\u0131 gazetede k\u00f6\u015fe yazar\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015fan kat\u0131lan\u0131n, yazd\u0131\u011f\u0131 k\u00f6\u015fesinde kullan\u0131lan foto\u011fraf\u0131n, kat\u0131lan\u0131n r\u0131zas\u0131 olmadan internetteki bir arkada\u015fl\u0131k sitesine erkek arkada\u015f arad\u0131\u011f\u0131 \u015feklindeki bilgilerle birlikte konulmas\u0131<\/strong> eyleminin ki\u015fisel verileri hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak yayma su\u00e7unu mu, yoksa hakaret su\u00e7unu mu olu\u015fturdu\u011funun belirlenmesine gelince;
\n\u0130ncelenen dosya kapsam\u0131ndan;<\/p>\n

San\u0131\u011f\u0131n Bilecik ilinde yay\u0131nlanmakta olan “S.. N..” isimli yerel gazetenin genel yay\u0131n y\u00f6netmeni oldu\u011fu, kat\u0131lan\u0131n ise ayn\u0131 gazetede k\u00f6\u015fe yazarl\u0131\u011f\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131, san\u0131\u011f\u0131n gazeteye ait dijital foto\u011fraf makinesiyle gazetedeki k\u00f6\u015fesine koymak amac\u0131yla kat\u0131lan\u0131n foto\u011fraf\u0131n\u0131 \u00e7ekerek bilgisayara kaydetti\u011fi, kat\u0131lan\u0131n gazetedeki k\u00f6\u015fe yaz\u0131lar\u0131nda bu foto\u011fraf\u0131n\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131, san\u0131\u011f\u0131n bilgisayarda kay\u0131tl\u0131 olan bu foto\u011fraf\u0131 daha sonra internetteki \u00f6zel bir arkada\u015fl\u0131k sitesine 14.10.2006 tarihinde kimlik, adres ve telefon bilgilerini vermeksizin “belkiba” rumuzunu kullanarak koydu\u011fu, kat\u0131lan\u0131n 24-29 ya\u015f aras\u0131nda erkek arkada\u015f arad\u0131\u011f\u0131 bilgisinin yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131, ertesi g\u00fcn bir yak\u0131n\u0131n\u0131n s\u00f6z konusu sitede kendisinin resmini g\u00f6rerek haber vermesi \u00fczerine kat\u0131lan\u0131n olaydan haberdar oldu\u011fu, olay\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 \u00fczerine san\u0131\u011f\u0131n cep telefonundan kat\u0131lana k\u0131sa mesaj g\u00f6ndererek \u00f6z\u00fcr diledi\u011fi, 16.10.2006 tarihinde san\u0131\u011f\u0131n \u201cbelkiba\u201d rumuzlu \u00fcyeli\u011fi sildi\u011fi, kat\u0131lan\u0131n san\u0131ktan \u015fikayet\u00e7i oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

Anayasam\u0131z\u0131n “\u00d6zel hayat\u0131n gizlili\u011fi” ba\u015fl\u0131kl\u0131 20. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131; “Herkes, \u00f6zel hayat\u0131na ve aile hayat\u0131na sayg\u0131 g\u00f6sterilmesini isteme hakk\u0131na sahiptir. \u00d6zel hayat\u0131n ve aile hayat\u0131n\u0131n gizlili\u011fine dokunulamaz” \u015feklinde olup, maddeye 13.05.2010 g\u00fcn ve 27580 say\u0131l\u0131 Resmi Gazetede yay\u0131mlanarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren 5982 say\u0131l\u0131 Kanunun 2. maddesiyle; “Herkes, kendisiyle ilgili ki\u015fisel verilerin korunmas\u0131n\u0131 isteme hakk\u0131na sahiptir. Bu hak; ki\u015finin kendisiyle ilgili ki\u015fisel veriler hakk\u0131nda bilgilendirilme, bu verilere eri\u015fme, bunlar\u0131n d\u00fczeltilmesini veya silinmesini talep etme ve ama\u00e7lar\u0131 do\u011frultusunda kullan\u0131l\u0131p kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmeyi de kapsar. Ki\u015fisel veriler, ancak kanunda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen hallerde veya ki\u015finin a\u00e7\u0131k r\u0131zas\u0131yla i\u015flenebilir. Ki\u015fisel verilerin korunmas\u0131na ili\u015fkin esas ve usuller kanunla d\u00fczenlenir” bi\u00e7imindeki \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kra eklenmi\u015ftir.<\/p>\n

Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesinin<\/strong> “\u00d6zel ve aile hayat\u0131na sayg\u0131 hakk\u0131”<\/span> ba\u015fl\u0131kl\u0131 8. maddesinde de;<\/p>\n

“1-Herkes \u00f6zel ve aile hayat\u0131na, konutuna ve yaz\u0131\u015fmas\u0131na sayg\u0131 g\u00f6sterilmesi hakk\u0131na sahiptir.<\/em><\/strong><\/p>\n

2-Bu hakk\u0131n kullan\u0131lmas\u0131na bir kamu makam\u0131n\u0131n m\u00fcdahalesi, ancak m\u00fcdahalenin yasayla \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f ve demokratik bir toplumda ulusal g\u00fcvenlik, kamu g\u00fcvenli\u011fi, \u00fclkenin ekonomik refah\u0131, d\u00fczenin korunmas\u0131, su\u00e7 i\u015flenmesinin \u00f6nlenmesi, sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n veya ahlak\u0131n veya ba\u015fkalar\u0131n\u0131n hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin korunmas\u0131 i\u00e7in gerekli bir tedbir olmas\u0131 durumunda s\u00f6z konusu olabilir”<\/em><\/strong> h\u00fckm\u00fc bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n

5237 say\u0131l\u0131 TCK\u2019nun “\u00d6zel Hayata ve Hayat\u0131n Gizli Alan\u0131na Kar\u015f\u0131 Su\u00e7lar” b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde “Ki\u015fisel verilerin kaydedilmesi”<\/strong> <\/span>ba\u015fl\u0131kl\u0131 135. maddesi;<\/p>\n

“(1) Hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak ki\u015fisel verileri kaydeden kimseye alt\u0131 aydan \u00fc\u00e7 y\u0131la kadar hapis cezas\u0131 verilir.<\/strong><\/em><\/p>\n

(2) Ki\u015filerin siyasi, felsefi veya dini g\u00f6r\u00fc\u015flerine, \u0131rki k\u00f6kenlerine; hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak ahlaki e\u011filimlerine, cinsel ya\u015famlar\u0131na, sa\u011fl\u0131k durumlar\u0131na veya sendikal ba\u011flant\u0131lar\u0131na ili\u015fkin bilgileri ki\u015fisel veri olarak kaydeden kimse, yukar\u0131daki f\u0131kra h\u00fckm\u00fcne g\u00f6re cezaland\u0131r\u0131l\u0131r”, <\/strong><\/em><\/p>\n

“Verileri hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak verme veya ele ge\u00e7irme” ba\u015fl\u0131kl\u0131 136. maddesi ise; “(1) Ki\u015fisel verileri, hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak bir ba\u015fkas\u0131na veren, yayan veya ele ge\u00e7iren ki\u015fi, bir y\u0131ldan d\u00f6rt y\u0131la kadar hapis cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r” \u015feklinde d\u00fczenlenmi\u015f, 21.02.2014 g\u00fcn ve 6526 say\u0131l\u0131 Kanunla da 135. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131ndaki su\u00e7un cezas\u0131n\u0131n alt s\u0131n\u0131r\u0131 “bir y\u0131la”, 136. maddesindeki su\u00e7un cezan\u0131n alt s\u0131n\u0131r\u0131 ise \u201ciki y\u0131la\u201d \u00e7\u0131kart\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n

Bu maddelerde ge\u00e7en ve su\u00e7un konusunu olu\u015fturan ki\u015fisel veriden ne anla\u015f\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fine ili\u015fkin y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan kanunlarda bir tan\u0131m yer almamaktad\u0131r. Bununla birlikte TCK’nun 135. maddesinin gerek\u00e7esinde; \u201cGer\u00e7ek ki\u015fiyle ilgili her t\u00fcrl\u00fc bilgi, ki\u015fisel veri olarak kabul edilmelidir. S\u00f6z konusu su\u00e7 tan\u0131m\u0131nda ki\u015fisel verilerin bilgisayar ortam\u0131nda veya ka\u011f\u0131t \u00fczerinde kayda al\u0131nmas\u0131 aras\u0131nda bir ay\u0131r\u0131m g\u00f6zetilmemi\u015ftir\u201d denilmi\u015f, Anayasam\u0131z\u0131n 20\/3. maddesi uyar\u0131nca \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 gereken ancak hen\u00fcz kanunla\u015fmam\u0131\u015f olan Ki\u015fisel Verilerin Korunmas\u0131 Kanun Tasar\u0131s\u0131n\u0131n 3. maddesinde ise; \u201cKi\u015fisel veri:<\/span> Kimli\u011fi belirli veya belirlenebilir ger\u00e7ek ki\u015fiye ili\u015fkin her t\u00fcrl\u00fc bilgiyi \u2026ifade eder\u201d \u015feklinde tan\u0131m yap\u0131lm\u0131\u015f, taslak maddenin gerek\u00e7esinde ise; “Ki\u015fisel veriler, sadece bireyin ad\u0131, soyad\u0131, do\u011fum tarihi ve do\u011fum yeri gibi onun kesin te\u015fhisini sa\u011flayan bilgiler de\u011fil, ayn\u0131 zamanda ki\u015finin akl\u00ee, psikolojik, fizik\u00ee, k\u00fclt\u00fcrel, ekonomik, sosyal ve sair \u00f6zelliklerine ili\u015fkin verilerdir. Bir ki\u015finin belirli veya belirlenebilir olmas\u0131, mevcut verilerin herhangi bir \u015fekilde bir ger\u00e7ek ki\u015fiyle ili\u015fkilendirilmesi suretiyle, o ki\u015finin tan\u0131mlanabilir hale getirilmesini ifade eder. Yani verilerin; ki\u015finin fiziksel, ekonomik, k\u00fclt\u00fcrel, sosyal veya psikolojik kimli\u011fini ifade eden somut bir i\u00e7erik ta\u015f\u0131mas\u0131 veya kimlik, vergi, sigorta numaras\u0131 gibi herhangi bir kay\u0131tla ili\u015fkilendirilmesi sonucunda ki\u015finin belirlenmesini sa\u011flayan t\u00fcm halleri kapsar. \u0130sim, telefon numaras\u0131, motorlu ta\u015f\u0131t plakas\u0131, sosyal g\u00fcvenlik numaras\u0131, pasaport numaras\u0131, \u00f6zge\u00e7mi\u015f, resim, g\u00f6r\u00fcnt\u00fc ve ses kay\u0131tlar\u0131, parmak izleri, genetik bilgiler gibi veriler dolayl\u0131 da olsa ki\u015fiyi belirlenebilir k\u0131labilme \u00f6zellikleri nedeniyle ki\u015fisel verilerdir”<\/strong> <\/span>a\u00e7\u0131klamas\u0131na yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n

24.07.2012 g\u00fcn ve 28363 say\u0131l\u0131 Resmi Gazetede yay\u0131mlanan ve bu tarihten 6 ay sonra y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren Elektronik Haberle\u015fme Sekt\u00f6r\u00fcnde Ki\u015fisel Verilerin \u0130\u015flenmesi ve Gizlili\u011fin Korunmas\u0131 Hakk\u0131ndaki Y\u00f6netmeli\u011fin 3\/1-h maddesinde ki\u015fisel veri;<\/strong><\/span> “belirli veya kimli\u011fi belirlenebilir ger\u00e7ek ve t\u00fczel ki\u015filere ili\u015fkin b\u00fct\u00fcn bilgiler”<\/strong> olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

28.01.1981 tarihli ve 108 nolu Ki\u015fisel Nitelikteki Verilerin Otomatik \u0130\u015fleme Tabi Tutulmas\u0131 Kar\u015f\u0131s\u0131nda \u015eah\u0131slar\u0131n Korunmas\u0131na Dair Uluslararas\u0131 S\u00f6zle\u015fme’nin 2\/a maddesinde ise; \u201cKi\u015fisel nitelikteki veriler; kimli\u011fi belirtilen veya belirtilebilen ger\u00e7ek ki\u015fiyle ilgili t\u00fcm bilgileri ifade eder” denilmi\u015f, 1995 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren Avrupa Toplulu\u011fu Veri Koruma Y\u00f6nergesinin 2. maddesinde de ki\u015fisel veri; “do\u011frudan do\u011fruya ya da dolayl\u0131 olarak bir ger\u00e7ek ki\u015fi ile ilintili olabilecek ve onu belirlenebilir k\u0131lacak her t\u00fcrl\u00fc bilgi”<\/strong> olarak belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n

\u00d6\u011fretide de ki\u015fisel verilere ili\u015fkin; “Bireyin \u015fahsi, mesleki ve ailevi \u00f6zelliklerini g\u00f6steren, o bireyi di\u011fer bireylerden ay\u0131rmaya ve niteliklerini ortaya koymaya elveri\u015fli hert\u00fcrl\u00fc bilgiyi ifade eder” (Ersan \u015een, T\u00fcrk Ceza Kanunu Yorumu, Vedat Kitap\u00e7\u0131l\u0131k, \u0130stanbul, 2006, s.601), “Bir ki\u015finin ad\u0131 ve soyad\u0131, ya\u015f\u0131, cinsiyeti, do\u011fum yeri, dini, TC kimlik numaras\u0131, cinsel hayat\u0131, cep telefonu numaras\u0131, medeni durumu, ailesi, i\u015fi, geliri, bor\u00e7lar\u0131, adresi, ge\u00e7irdi\u011fi hastal\u0131klar, \u00f6zel zevkleri ve buna benzer bilgileri”<\/strong> (Volkan S\u0131raba\u015f\u0131, \u0130nrternet ve Radyo- Televizyon Arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla Ki\u015filik Haklar\u0131na Tecav\u00fcz, Adalet Yay\u0131nevi, Ankara, 2007, 2. Bas\u0131, s.195)<\/em> \u015feklinde tan\u0131mlar yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Ki\u015filerin, sadece insan olmas\u0131 ve toplumdaki yeri, baz\u0131 de\u011ferleri ki\u015fisel veri haline getirmektedir, \u00f6rne\u011fin; ki\u015finin ad\u0131, adresi, kimlik bilgileri, medeni durumu vb… Bunun yan\u0131nda teknolojik geli\u015fmeler nedeniyle gittik\u00e7e karma\u015f\u0131kla\u015fan toplum hayat\u0131ndaki bir tak\u0131m bilgiler de ki\u015fisel veri haline gelmi\u015ftir, \u00f6rne\u011fin; vatanda\u015fl\u0131k numaras\u0131, banka hesap numaras\u0131, telefon numaras\u0131, elektronik posta adresi ve \u015fifresi vb… Dolay\u0131s\u0131yla farkl\u0131 grupland\u0131rmalar bulunmakla birlikte ki\u015fisel verilerin iki ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda toplanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Birinci grupta; insan\u0131n varolu\u015fundan kaynaklanan ki\u015fili\u011fine ait bilgiler, ikinci grupta ise; teknolojinin geli\u015fmesiyle insan\u0131n modern toplumda yer almas\u0131 nedeniyle kendisine verilen ya da \u00e7e\u015fitli hizmetlere ula\u015fmas\u0131nda kullan\u0131lan bilgiler yer almaktad\u0131r. Ancak her iki grupta yer alan bilgilerin de ki\u015fisel veri olarak hukuk d\u00fczenindeki de\u011feri ve korunmalar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir fark bulunmamaktad\u0131r. (Murat Volkan D\u00fclger, Bili\u015fim Su\u00e7lar\u0131 ve \u0130nternet \u0130leti\u015fim Hukuku, Se\u00e7kin Yay\u0131nevi, Ankara, 2014, 4. bas\u0131, s.577)<\/em><\/p>\n

TCK’nun 136. maddesinde t\u0131pk\u0131 135. maddesinde oldu\u011fu gibi korunan hukuki de\u011fer genel olarak ki\u015filerin \u00f6zel hayat\u0131 ve hayat\u0131n gizli alan\u0131, \u00f6zelde ise ki\u015fisel verilerdir. Bu d\u00fczenlemeler ile t\u00fcm ki\u015fisel veriler koruma alt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131ndan ki\u015fisel verilerin mutlaka gizli olmas\u0131 zorunlu de\u011fildir. Gizli olmayan ve herkes taraf\u0131ndan bilinen ki\u015fisel veriler de hukuka ayk\u0131r\u0131 eylemlere kar\u015f\u0131 korunmal\u0131d\u0131r. Zira ki\u015fisel verilerin korunmas\u0131na ili\u015fkin su\u00e7larda korunan hukuki de\u011fer “s\u0131r” olmay\u0131p, verinin ilgilisi olan ki\u015finin ki\u015filik haklar\u0131d\u0131r.(Murat Volkan D\u00fclger, Bili\u015fim Su\u00e7lar\u0131 ve \u0130nternet \u0130leti\u015fim Hukuku, Se\u00e7kin Yay\u0131nevi, Ankara, 2014, 4. bas\u0131, s.579, 588-593)<\/em><\/p>\n

TCK’nun 136. maddesindeki “verileri hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak verme veya ele ge\u00e7irme” su\u00e7u, se\u00e7imlik hareketli bir su\u00e7 olarak d\u00fczenlenmi\u015ftir. Hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak ki\u015fisel verilerin ba\u015fkas\u0131na verilmesi, ki\u015fisel verilerin yay\u0131lmas\u0131 ve ki\u015fisel verilerin ele ge\u00e7irilmesi \u015feklindeki se\u00e7imlik hareketlerin birinin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesiyle su\u00e7 i\u015flenmi\u015f olacakt\u0131r.<\/p>\n

“Ki\u015fisel verileri bir ba\u015fkas\u0131na verme”<\/strong> se\u00e7imlik hareketinde, maddede ge\u00e7en “ba\u015fkas\u0131”<\/strong> ger\u00e7ek bir ki\u015fi olabilece\u011fi gibi t\u00fczel ki\u015fi de olabilecek, veriler bu ki\u015filere elden, posta ya da internet \u00fczerinden elektronik posta ile vb. \u015fekillerde verilebilecektir. T\u00fcrk Dil Kurumu B\u00fcy\u00fck T\u00fcrk\u00e7e S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcnde “vermek”; “\u00fczerinde, elinde veya yak\u0131n\u0131nda olan bir \u015feyi birisine eri\u015ftirmek, iletmek, d\u00fc\u015f\u00fcnce veya bilgi anlatan \u015feyleri ba\u015fkalar\u0131na iletmek, bildirmek” \u015feklinde a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu se\u00e7imlik harekette verilerin hukuka uygun ya da ayk\u0131r\u0131 y\u00f6ntemle elde edilmi\u015f olmas\u0131n\u0131n \u00f6nemi bulunmamakta olup, \u00f6nemli olan husus verme eyleminin hukuka ayk\u0131r\u0131 olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

“Ki\u015fisel verileri yayma” se\u00e7imlik hareketi de \u00e7e\u015fitli \u015fekillerde ger\u00e7ekle\u015ftirilebilecektir; internet \u00fczerindeki bir web sitesinde ki\u015fisel verileri yay\u0131nlamak, bir\u00e7ok ki\u015fiye elektronik posta ile ya da telefondan k\u0131sa mesajla g\u00f6ndermek, yaz\u0131l\u0131 ya da g\u00f6rsel medyada yay\u0131nlamak<\/span><\/strong> gibi… T\u00fcrk Dil Kurumu B\u00fcy\u00fck T\u00fcrk\u00e7e S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcnde “yaymak”; “bir\u00e7ok kimseye duyurmak, \u00e7evreye da\u011f\u0131lmas\u0131na sebep olmak” olarak a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r.
\n“Ki\u015fisel verilerin ele ge\u00e7irilmesi” se\u00e7imlik hareketi ise; ki\u015fisel verilerin kay\u0131tl\u0131 oldu\u011fu belgelerin al\u0131nmas\u0131 ya da kay\u0131tl\u0131 oldu\u011fu bili\u015fim sisteminden ele ge\u00e7irilmesi vb… \u015fekillerde ger\u00e7ekle\u015ftirilebilecektir. Ele ge\u00e7irme fiili, ba\u015fkas\u0131n\u0131n hakimiyeti alt\u0131nda bulunan bir ki\u015fisel verinin, failin hakimiyeti alt\u0131na girmesi ile ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olacakt\u0131r.<\/p>\n

Bu su\u00e7ta herhangi bir neticenin ger\u00e7ekle\u015fmesi aranmad\u0131\u011f\u0131ndan maddede say\u0131lan se\u00e7imlik hareketlerin yap\u0131lmas\u0131yla su\u00e7 olu\u015facakt\u0131r. Bu a\u00e7\u0131dan TCK’nun 136. maddesindeki “verileri hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak verme veya ele ge\u00e7irme” soyut bir tehlike su\u00e7udur.<\/p>\n

Uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan, ki\u015fisel verileri hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak verme, yayma veya ele ge\u00e7irme su\u00e7undaki hukuka uygunluk nedenleri \u00fczerinde de durulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

5237 say\u0131l\u0131 TCK’nun esas ald\u0131\u011f\u0131 ve su\u00e7un bir haks\u0131zl\u0131k olarak tan\u0131mland\u0131\u011f\u0131 su\u00e7 teorisinde su\u00e7un unsurlar\u0131; maddi unsurlar, manevi unsurlar ve hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k unsuru olmak \u00fczere \u00fc\u00e7 ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda toplanmaktad\u0131r.<\/p>\n

Uyu\u015fmazl\u0131kla yak\u0131ndan ilgili olan hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k, su\u00e7u olu\u015fturan haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n niteli\u011fi olup hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k ile kastedilen husus fiilin hukuk sistemiyle \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 ve hukuk sistemine ayk\u0131r\u0131 olmas\u0131d\u0131r. 5237 say\u0131l\u0131 Kanunda baz\u0131 su\u00e7 tan\u0131mlar\u0131nda \u201chukuka ayk\u0131r\u0131 olarak\u201d, \u201chukuka ayk\u0131r\u0131 ba\u015fka bir davran\u0131\u015fla\u201d, \u201chukuka ayk\u0131r\u0131 di\u011fer davran\u0131\u015flarla\u201d, \u201chukuka ayk\u0131r\u0131 yolla\u201d, \u201chukuka ayk\u0131r\u0131 yollarla\u201d<\/span><\/strong> gibi ifadelere yer verilmi\u015ftir. Bu ifadelerin ge\u00e7ti\u011fi su\u00e7larda failin, i\u015fledi\u011fi fiilin hukuka ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu bilmesi, yani bu konuda do\u011frudan kastla hareket etmesi gerekmektedir.<\/p>\n

5237 say\u0131l\u0131 TCK’nda hukuka uygunluk sebepleri;<\/strong><\/p>\n

a- Kanunun h\u00fckm\u00fcn\u00fc yerine getirme (m.24\/1)<\/span>
\nb- Me\u015fru savunma (m.25\/1)<\/span>
\nc- \u0130lgilinin r\u0131zas\u0131 (m.26\/2) <\/span>
\nd- Hakk\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 (m.26\/1)<\/span><\/p>\n

Olarak kabul edilmi\u015ftir.<\/p>\n

Say\u0131lan hukuka uygunluk nedenlerinden konumuzla ilgili olan kanunun h\u00fckm\u00fcn\u00fc yerine getirme, ilgilinin r\u0131zas\u0131 ve hakk\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 hususlar\u0131n\u0131n ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak ele al\u0131nmas\u0131nda fayda bulunmaktad\u0131r. Nitekim TCK’nun 135. maddesinin gerek\u00e7esinde; “Bu su\u00e7un olu\u015fabilmesi i\u00e7in, ki\u015fisel verilerin hukuka ayk\u0131r\u0131 bir \u015fekilde kayda al\u0131nmas\u0131 gerekir. Ki\u015finin r\u0131zas\u0131 ile kendisiyle ilgili bilgilerin kayda al\u0131nmas\u0131n\u0131n su\u00e7 olu\u015fturmayaca\u011f\u0131 muhakkakt\u0131r. Belirli nitelikteki ki\u015fisel verilerin kayda al\u0131nmas\u0131 kanun h\u00fckm\u00fcn\u00fcn gere\u011fi olarak yap\u0131lmaktad\u0131r. Bu bak\u0131mdan, \u00e7e\u015fitli kamu kurumlar\u0131nda verilen kamu hizmetinin gere\u011fi olarak ki\u015filerle ilgili baz\u0131 bilgiler, ilgili kanun h\u00fck\u00fcmlerine istinaden kayda al\u0131nmaktad\u0131rlar. Bu durumlarda, s\u00f6z konusu su\u00e7 olu\u015fmayacakt\u0131r”<\/strong><\/span> denilmektedir.<\/p>\n

TCK’nun 24. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131ndaki; “Kanunun h\u00fckm\u00fcn\u00fc yerine getiren kimseye ceza verilmez”<\/strong> <\/span>\u015feklindeki d\u00fczenleme ile kanunla verilen g\u00f6revin yerine getirilmesi bir hukuka uygunluk nedeni olarak \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Maddede ge\u00e7en kanun kelimesinden pozitif hukuk metinleri yani yaz\u0131l\u0131 hukuk kurallar\u0131 anla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. Kanun h\u00fckm\u00fcn\u00fcn yerine getirilmesinde, belirli konularda ki\u015fiye verilen yetki ayn\u0131 zamanda o ki\u015finin g\u00f6revidir. Bu nedenle s\u00f6z\u00fc edilen hukuka uygunluk nedenini g\u00f6revin ifas\u0131 kapsam\u0131nda de\u011ferlendirmek gerekir. Zira bir davran\u0131\u015f\u0131n hukuka uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirlerken yerine getirilen g\u00f6revin mahiyeti g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmal\u0131d\u0131r. Kanunun h\u00fckm\u00fcn\u00fc yerine getirme \u00e7o\u011funlukla kamu g\u00f6revlilerine ait olmakla birlikte bu g\u00f6revin kamu g\u00f6revlisi olmayan ki\u015filere de verilmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00d6rne\u011fin; kolluk g\u00f6revlilerinin d\u0131\u015f\u0131nda CMK’nun 90\/1. maddesinde yaz\u0131l\u0131 \u015fartlar ger\u00e7ekle\u015fti\u011finde herkesin yakalama yetkisi bulunmaktad\u0131r. (\u0130zzet \u00d6zgen\u00e7, T\u00fcrk Ceza Hukuku Genel H\u00fck\u00fcmler, 9. bas\u0131, Ankara, 2013, s. 301-302; Mahmut Koca-\u0130lhan \u00dcz\u00fclmez, T\u00fcrk Ceza Hukuku Genel H\u00fck\u00fcmler, 6. bas\u0131, Ankara, 2013, s. 261-263)<\/em><\/p>\n

Yaz\u0131l\u0131 hukuk kurallar\u0131 taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131k\u00e7a verilmi\u015f bir yetki olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece, ki\u015fisel verilerin kaydedilmesinde hukuka uygunluktan bahsedilemeyecek ve bu fiil su\u00e7 te\u015fkil edecektir.<\/p>\n

Bir di\u011fer hukuka uygunluk nedeni olan ilgilinin r\u0131zas\u0131, 5237 say\u0131l\u0131 TCK’nun \u201cHakk\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 ve ilgilinin r\u0131zas\u0131\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 26\/2. maddesinde; \u201cKi\u015finin \u00fczerinde mutlak surette tasarruf edebilece\u011fi bir hakk\u0131na ili\u015fkin olmak \u00fczere, a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 r\u0131zas\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde i\u015flenen fiilden dolay\u0131 kimseye ceza verilmez\u201d \u015feklindeki d\u00fczenleme ile h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. S\u00f6z\u00fc edilen hukuka uygunluk nedeninin do\u011fabilmesi, r\u0131zan\u0131n ki\u015finin \u00fczerinde mutlak surette tasarruf edebilece\u011fi bir hakka ili\u015fkin olmas\u0131na ve ki\u015finin bu hakla ilgili olarak r\u0131za a\u00e7\u0131klama ehliyetinin bulunmas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Yine r\u0131zan\u0131n bir hukuka uygunluk nedeni olabilmesi i\u00e7in fiilin i\u015flenmesinden \u00f6nce ve en ge\u00e7 i\u015flendi\u011fi s\u0131rada mevcut olmas\u0131 gerekir. Fiilin i\u015flendi\u011fi s\u0131rada olmay\u0131p sonradan ortaya \u00e7\u0131kan r\u0131za bir hukuka uygunluk nedeni de\u011fildir.(\u0130zzet \u00d6zgen\u00e7, T\u00fcrk Ceza Hukuku Genel H\u00fck\u00fcmler, 9. bas\u0131, Ankara, 2013, s. 285 vd.; Mahmut Koca-\u0130lhan \u00dcz\u00fclmez, T\u00fcrk Ceza Hukuku Genel H\u00fck\u00fcmler, 6. bas\u0131, Ankara, 2013, s. 252 vd.)<\/p>\n

Konumuzla ilgili son hukuka uygunluk nedeni olan hakk\u0131n kullan\u0131lmas\u0131na gelince; bas\u0131n h\u00fcrriyeti Anayasam\u0131z\u0131n 28. maddesinde; “Bas\u0131n h\u00fcrd\u00fcr, sans\u00fcr edilemez. Bas\u0131mevi kurmak izin alma ve mali teminat yat\u0131rma \u015fart\u0131na ba\u011flanamaz.<\/p>\n

Devlet, bas\u0131n ve haber alma h\u00fcrriyetlerini sa\u011flayacak tedbirleri al\u0131r.<\/strong><\/p>\n

Bas\u0131n h\u00fcrriyetinin s\u0131n\u0131rlanmas\u0131nda, Anayasan\u0131n 26 ve 27 nci maddeleri h\u00fck\u00fcmleri uygulan\u0131r…” \u015feklinde d\u00fczenlenmi\u015f, maddenin at\u0131f yapt\u0131\u011f\u0131 “D\u00fc\u015f\u00fcnceyi a\u00e7\u0131klama ve yayma h\u00fcrriyeti” ba\u015fl\u0131kl\u0131 26. maddede; “Herkes, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaatlerini s\u00f6z, yaz\u0131, resim veya ba\u015fka yollarla tek ba\u015f\u0131na veya toplu olarak a\u00e7\u0131klama ve yayma hakk\u0131na sahiptir. Bu h\u00fcrriyet resmi makamlar\u0131n m\u00fcdahalesi olmaks\u0131z\u0131n haber veya fikir almak ya da vermek serbestli\u011fini de kapsar. Bu f\u0131kra h\u00fckm\u00fc, radyo, televizyon, sinema veya benzeri yollarla yap\u0131lan yay\u0131mlar\u0131n izin sistemine ba\u011flanmas\u0131na engel de\u011fildir.<\/p>\n

Bu h\u00fcrriyetlerin kullan\u0131lmas\u0131, mill\u00ee g\u00fcvenlik, kamu d\u00fczeni, kamu g\u00fcvenli\u011fi, Cumhuriyetin temel nitelikleri ve Devletin \u00fclkesi ve milleti ile b\u00f6l\u00fcnmez b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn korunmas\u0131, su\u00e7lar\u0131n \u00f6nlenmesi, su\u00e7lular\u0131n cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131, Devlet s\u0131rr\u0131 olarak usul\u00fcnce belirtilmi\u015f bilgilerin a\u00e7\u0131klanmamas\u0131, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n \u015f\u00f6hret veya haklar\u0131n\u0131n, \u00f6zel ve aile hayatlar\u0131n\u0131n yahut kanunun \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc meslek s\u0131rlar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 veya yarg\u0131lama g\u00f6revinin gere\u011fine uygun olarak yerine getirilmesi ama\u00e7lar\u0131yla s\u0131n\u0131rlanabilir.<\/span><\/p>\n

Haber ve d\u00fc\u015f\u00fcnceleri yayma ara\u00e7lar\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin d\u00fczenleyici h\u00fck\u00fcmler, bunlar\u0131n yay\u0131m\u0131n\u0131 engellememek kayd\u0131yla, d\u00fc\u015f\u00fcnceyi a\u00e7\u0131klama ve yayma h\u00fcrriyetinin s\u0131n\u0131rlanmas\u0131 say\u0131lmaz. <\/span><\/p>\n

D\u00fc\u015f\u00fcnceyi a\u00e7\u0131klama ve yayma h\u00fcrriyetinin kullan\u0131lmas\u0131nda uygulanacak \u015fekil, \u015fart ve usuller kanunla d\u00fczenlenir” h\u00fckm\u00fcne yer verilmi\u015f,
\nAvrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesinin “\u0130fade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc”<\/strong> <\/span>ba\u015fl\u0131kl\u0131 10. maddesinde de;<\/p>\n

“1-Herkes ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc hakk\u0131na sahiptir. Bu hak, kamu makamlar\u0131n\u0131n m\u00fcdahalesi olmaks\u0131z\u0131n ve \u00fclke s\u0131n\u0131rlar\u0131 g\u00f6zetilmeksizin, kanaat \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve haber ve g\u00f6r\u00fc\u015f alma ve de verme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc de kapsar. Bu madde, Devletlerin radyo, televizyon ve sinema i\u015fletmelerini bir izin rejimine tabi tutmalar\u0131na engel de\u011fildir. <\/strong><\/span><\/p>\n

2-G\u00f6rev ve sorumluluklar da y\u00fckleyen bu \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin kullan\u0131lmas\u0131, yasayla \u00f6ng\u00f6r\u00fclen ve demokratik bir toplumda ulusal g\u00fcvenli\u011fin, toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn veya kamu g\u00fcvenli\u011finin korunmas\u0131, kamu d\u00fczeninin sa\u011flanmas\u0131 ve su\u00e7 i\u015flenmesinin \u00f6nlenmesi, sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n veya ahlak\u0131n, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n \u015f\u00f6hret ve haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131, gizli bilgilerin yay\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesi veya yarg\u0131 erkinin yetki ve tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 i\u00e7in gerekli olan baz\u0131 formaliteler, ko\u015fullar, s\u0131n\u0131rlamalar veya yapt\u0131r\u0131mlara tabi tutulabilir”<\/strong> <\/span>denilmi\u015ftir.<\/p>\n

Bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, 26.06.2004 g\u00fcn ve 25504 say\u0131l\u0131 Resmi Gazetede yay\u0131mlanarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren 5187 say\u0131l\u0131 Bas\u0131n Kanununun 3. maddesinde; “Bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrd\u00fcr. Bu \u00f6zg\u00fcrl\u00fck; bilgi edinme, yayma, ele\u015ftirme, yorumlama ve eser yaratma haklar\u0131n\u0131 i\u00e7erir.<\/span><\/strong><\/p>\n

Bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn kullan\u0131lmas\u0131 ancak demokratik bir toplumun gereklerine uygun olarak; ba\u015fkalar\u0131n\u0131n \u015f\u00f6hret ve haklar\u0131n\u0131n, toplum sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve ahl\u00e2k\u0131n\u0131n, mill\u00ee g\u00fcvenlik, kamu d\u00fczeni, kamu g\u00fcvenli\u011fi ve toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn korunmas\u0131, Devlet s\u0131rlar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131n veya su\u00e7 i\u015flenmesinin \u00f6nlenmesi, yarg\u0131 g\u00fcc\u00fcn\u00fcn otorite ve tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 amac\u0131yla s\u0131n\u0131rlanabilir”<\/span><\/strong> \u015feklinde d\u00fczenleme alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f ve s\u0131n\u0131rlar\u0131 \u00e7izilmek istenilmi\u015ftir.<\/p>\n

Ceza Genel Kurulunun 20.03.2007 g\u00fcn ve 65-70 say\u0131l\u0131 karar\u0131nda<\/strong> da belirtildi\u011fi gibi; geneli ilgilendiren ya da ilgilendirmesi gereken t\u00fcm olaylar hakk\u0131nda, halk\u0131 objektif ve ger\u00e7ekleri yans\u0131tacak bi\u00e7imde ayd\u0131nlatmak, \u00e7e\u015fitli sorunlar \u00fczerinde kamuoyunu d\u00fc\u015f\u00fcnmeye \u00e7a\u011f\u0131racak tarzda tart\u0131\u015fmalar a\u00e7mak, onu toplumsal ve siyasal olu\u015fumlar \u00fczerinde do\u011fru ve ger\u00e7e\u011fe uygun bilgilerle donatmak, y\u00f6neticileri ele\u015ftirmek, uyarmak ve bu y\u00f6ntemlerle denetlemek, ayr\u0131ca i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 toplumun ve t\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131n sorunlar\u0131 konusunda bireyi bilin\u00e7lendirmek durumunda olan bas\u0131na, bu \u00f6devlerini yerine getirirken ihtiya\u00e7 duyaca\u011f\u0131 bir k\u0131s\u0131m haklar da tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bunlar; bilgi edinme, yayma, ele\u015ftirme, yorumlama ve eser ortaya koyma haklar\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Temelini Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesinin 10. maddesi ile Anayasa\u2019n\u0131n 28. vd. maddelerinden alan ve 5187 say\u0131l\u0131 Bas\u0131n Kanununun 3. maddesinde d\u00fczenlenen bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve bu kapsamda bilgi edinme, yayma, ele\u015ftirme, yorumlama ve eser ortaya koyma hakk\u0131, TCK’nun 25. maddenin birinci f\u0131kras\u0131nda; “Hakk\u0131n\u0131 kullanan kimseye ceza verilmez”<\/span><\/strong> d\u00fczenlemesi kapsam\u0131nda bir hukuka uygunluk nedenidir. Ancak habere ula\u015fma, haberi yorumlama ve ele\u015ftirme ile haberi kamuya ula\u015ft\u0131rmay\u0131 kapsayan bu hakk\u0131n hukuka uygunluk nedeni olarak kabul edilebilmesi i\u00e7in; haberin ger\u00e7ek ve g\u00fcncel olmas\u0131, haberin kamuyu ilgilendirmesi yani kamuoyunun haberi \u00f6\u011frenmekte menfaatinin bulunmas\u0131 ve haber ile haberin verili\u015f \u015feklinin uyumlu olmas\u0131 gereklidir. (Hamide Zafer, Ceza Hukuku Genel H\u00fck\u00fcmler, Beta Yay\u0131nevi, \u0130stanbul, 2013, 3. bas\u0131, s.323; Nur Centel, Hamide Zafer, \u00d6zlem \u00c7akmut, T\u00fcrk Ceza Hukukuna Giri\u015f, Beta Yay\u0131nevi, \u0130stanbul, 2010, 6. bas\u0131, s.336-338; Hakan Hakeri, Ceza Hukuku Genel H\u00fck\u00fcmler, Adalet Yay\u0131nevi, Ankara, 2011, 12. bas\u0131, s.279-282).<\/em> Nitekim Ceza Genel Kurulunun 24.02.1998 g\u00fcn ve 386-52 say\u0131l\u0131 karar\u0131nda da ayn\u0131 hususlara vurgu yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Uyu\u015fmazl\u0131kla ilgili olarak ele al\u0131nmas\u0131 gereken di\u011fer su\u00e7 olan hakaret, 5237 say\u0131l\u0131 TCK\u2019nun 125. maddesinde;<\/p>\n

(1) Bir kimseye onur, \u015feref ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden veya s\u00f6vmek suretiyle bir kimsenin onur, \u015feref ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131na sald\u0131ran ki\u015fi, \u00fc\u00e7 aydan iki y\u0131la kadar hapis veya adl\u00ee para cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r. Ma\u011fdurun g\u0131yab\u0131nda hakaretin cezaland\u0131r\u0131labilmesi i\u00e7in fiilin en az \u00fc\u00e7 ki\u015fiyle ihtil\u00e2t ederek i\u015flenmesi gerekir. <\/strong><\/p>\n

(2)Fiilin, ma\u011fduru muhatap alan sesli, yaz\u0131l\u0131 veya g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc bir iletiyle i\u015flenmesi h\u00e2linde, yukar\u0131daki f\u0131krada belirtilen cezaya h\u00fckmolunur. <\/strong><\/p>\n

(3)Hakaret su\u00e7unun; <\/strong><\/p>\n

a)Kamu g\u00f6revlisine kar\u015f\u0131 g\u00f6revinden dolay\u0131,<\/strong><\/span>
\nb)Din\u00ee, siyas\u00ee, sosyal, felsefi inan\u00e7, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaatlerini a\u00e7\u0131klamas\u0131ndan, de\u011fi\u015ftirmesinden, yaymaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131ndan, mensup oldu\u011fu dinin emir ve yasaklar\u0131na uygun davranmas\u0131ndan dolay\u0131, <\/strong><\/span>
\nc)Ki\u015finin mensup bulundu\u011fu dine g\u00f6re kutsal say\u0131lan de\u011ferlerden bahisle,<\/strong><\/span>
\n\u0130\u015flenmesi h\u00e2linde, cezan\u0131n alt s\u0131n\u0131r\u0131 bir y\u0131ldan az olamaz. <\/strong><\/span><\/p>\n

(4)Hakaretin alenen i\u015flenmesi halinde ceza alt\u0131da biri oran\u0131nda art\u0131r\u0131l\u0131r.<\/strong><\/p>\n

(5)Kurul h\u00e2linde \u00e7al\u0131\u015fan kamu g\u00f6revlilerine g\u00f6revlerinden dolay\u0131 hakaret edilmesi h\u00e2linde su\u00e7, kurulu olu\u015fturan \u00fcyelere kar\u015f\u0131 i\u015flenmi\u015f say\u0131l\u0131r. Ancak, bu durumda zincirleme su\u00e7a ili\u015fkin madde h\u00fck\u00fcmleri uygulan\u0131r\u201d<\/strong> \u015feklinde d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n

Maddenin birinci f\u0131kras\u0131nda hakaret su\u00e7unun temel \u015fekli, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ve d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kralar\u0131nda ise nitelikli halleri d\u00fczenlenmi\u015f, madde gerek\u00e7esinde de; \u201cHakaret fiillerinin cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131yla korunan hukuki de\u011fer, ki\u015filerin \u015feref, haysiyet ve namusu, toplum i\u00e7indeki itibar\u0131, di\u011fer fertler nezdindeki sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131d\u0131r\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Buna g\u00f6re, su\u00e7un konusu ki\u015filerin onur, \u015feref ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 olup, somut bir fiil veya olgu isnat etme ya da s\u00f6vme suretiyle ki\u015filerin onur, \u015feref ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131na sald\u0131rma eylemi hakaret su\u00e7unu olu\u015fturacakt\u0131r.<\/p>\n

Ceza Genel Kurulunun 27.10.2009 g\u00fcn ve 196-248 ile 14.10.2008 g\u00fcn ve 170-220 say\u0131l\u0131 kararlar\u0131nda da belirtildi\u011fi \u00fczere; 5237 say\u0131l\u0131 TCK’nda, 765 say\u0131l\u0131 Kanundaki hakaret ve s\u00f6vme su\u00e7u ayr\u0131m\u0131 kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Hakaret fiillerinin cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131yla korunan hukuki de\u011fer, ki\u015filerin \u015feref, haysiyet ve namusu, toplum i\u00e7indeki itibar\u0131, di\u011fer fertler nezdindeki sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 oldu\u011fundan, bu su\u00e7un olu\u015fabilmesi i\u00e7in, davran\u0131\u015f\u0131n ki\u015fiyi k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcrmeye matuf olarak ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi gerekmektedir. Somut bir fiil ya da olgu isnat etmek veya s\u00f6vmek \u015feklindeki se\u00e7imlik hareketlerden biri ile ger\u00e7ekle\u015ftirilen eylem, bireyin onur, \u015feref ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 rencide edebilecek nitelikte ise hakaret su\u00e7u olu\u015facakt\u0131r.<\/p>\n

Son olarak uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan fikri i\u00e7tima \u00fczerinde de durulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

5237 say\u0131l\u0131 TCK\u2019nun haz\u0131rlanmas\u0131nda “ka\u00e7 fiil varsa o kadar su\u00e7, ka\u00e7 su\u00e7 varsa o kadar ceza vard\u0131r” ilkesi esas al\u0131nm\u0131\u015f, dolay\u0131s\u0131yla da ger\u00e7ek i\u00e7tima kural\u0131 benimsenmi\u015ftir. Nitekim Adalet Komisyonu raporunda bu husus; “Ceza hukukunun temel kurallar\u0131ndan birisi, \u2018ka\u00e7 fiil varsa o kadar su\u00e7, ka\u00e7 su\u00e7 varsa o kadar ceza vard\u0131r’ \u015feklinde ifade edilmektedir. Bunun istisnalar\u0131, su\u00e7lar\u0131n i\u00e7tima\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde belirlenmi\u015ftir. Bu istisnalar d\u0131\u015f\u0131nda, i\u015flenen her bir su\u00e7la ilgili olarak ayr\u0131 ayr\u0131 cezaya h\u00fckmedilecektir. B\u00f6ylece verilen her bir ceza, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyacakt\u0131r” \u015feklinde ifade edilmi\u015ftir (TBMM Adalet Komisyonu\u2019nun 03.08.2004 g\u00fcn ve 1\/593-60 say\u0131l\u0131 Raporu).<\/em> Bu kural\u0131n istisnalar\u0131 ise, 5237 say\u0131l\u0131 TCK\u2019nun \u201csu\u00e7lar\u0131n i\u00e7tima\u0131\u201d<\/strong> b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde, 42 (bile\u015fik su\u00e7), 43 (zincirleme su\u00e7) ve 44. (fikri i\u00e7tima) maddelerinde d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n

765 say\u0131l\u0131 TCK\u2019nda, ayn\u0131 nev\u2019iden fikri i\u00e7tima ile farkl\u0131 nev\u2019iden fikri i\u00e7tima tek madde halinde ve kanunun 79. maddesinde d\u00fczenlenmi\u015f iken, 5237 say\u0131l\u0131 TCK\u2019nda bu iki hal birbirinden ayr\u0131larak, ayn\u0131 nev\u2019iden fikri i\u00e7tima, zincirleme su\u00e7un d\u00fczenlendi\u011fi 43. maddenin 2. f\u0131kras\u0131nda, farkl\u0131 nev\u2019iden fikri i\u00e7tima ise kanunun 44. maddesinde d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n

Farkl\u0131 neviden fikri i\u00e7tima 5237 say\u0131l\u0131 Kanunun 44. maddesinde; \u201c\u0130\u015fledi\u011fi bir fiil ile birden fazla farkl\u0131 su\u00e7un olu\u015fmas\u0131na sebebiyet veren ki\u015fi, bunlardan en a\u011f\u0131r cezay\u0131 gerektiren su\u00e7tan dolay\u0131 cezaland\u0131r\u0131l\u0131r\u201d \u015feklinde d\u00fczenlenmi\u015f olup, h\u00fckm\u00fcn uygulanabilmesi i\u00e7in i\u015flenen bir fiille birden fazla farkl\u0131 su\u00e7un olu\u015fmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n

Kanun koyucu, i\u015fledi\u011fi bir fiille birden fazla farkl\u0131 su\u00e7u i\u015fleyen failin, fiilin tek olmas\u0131 nedeniyle en a\u011f\u0131r ceza ile cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 yeterli g\u00f6rm\u00fc\u015f, bu \u015fekilde \u201cnon bis in idem\u201d<\/strong><\/span> kural\u0131 gere\u011fince bir fiilden dolay\u0131 ki\u015finin birden fazla cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n da \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesini ama\u00e7lam\u0131\u015f, \u201cerime sistemini” benimsemek suretiyle, bu su\u00e7lardan en a\u011f\u0131r\u0131n\u0131n cezas\u0131n\u0131n verilmesi ile yetinilmesini tercih etmi\u015ftir.<\/p>\n

Bu ba\u011flamda, \u201ctek fiil\u201d veya \u201cbir fiil\u201dden ne anla\u015f\u0131lmas\u0131 gerekti\u011finin de de\u011ferlendirilmesi gerekmektedir. Do\u011fal anlamda ger\u00e7ekle\u015ftirilen her bedeni hareket ayr\u0131 bir hareketi olu\u015fturmakta ise de, hukuki anlamda hareketin tek olmas\u0131 ile ifade edilmek istenen husus, do\u011fal anlamda birden fazla hareket bulunsa dahi, bu hareketlerin, hukuki nedenlerden dolay\u0131 de\u011ferlendirmede birlik olu\u015fturmas\u0131 suretiyle tek hareket kabul\u00fcd\u00fcr. Fikri i\u00e7timada da, fiil ya da hareketin tek olmas\u0131, do\u011fal anlamda de\u011fil hukuksal anlamda tekli\u011fi ifade etmektedir. Bir k\u0131s\u0131m su\u00e7lar\u0131n i\u015flenmesi s\u0131ras\u0131nda do\u011fal olarak birden fazla hareket yap\u0131lmakta ise de, ortaya konulan bu davran\u0131\u015flar su\u00e7un kanuni tan\u0131m\u0131nda yer alan hukuki anlamdaki \u201ctek bir fiili\u201d olu\u015fturmaktad\u0131r. (Mahmut Koca-\u0130lhan \u00dcz\u00fclmez, T\u00fcrk Ceza Hukuku Genel H\u00fck\u00fcmler, 6. Bas\u0131, Ankara, 2013, s.484 ve 495)<\/p>\n

5237 say\u0131l\u0131 TCK\u2019nun genel h\u00fck\u00fcmleri aras\u0131nda yer alan fikri i\u00e7tima kurallar\u0131, \u015fartlar\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 halinde kural olarak her su\u00e7 i\u00e7in uygulanabilir ise de, kanun koyucunun a\u00e7\u0131k\u00e7a istisna \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc hallerde bu kural\u0131n uygulanma ihtimali bulunmamaktad\u0131r. Nitekim TCK’nun 212. maddesinde, sahte resmi veya \u00f6zel belgenin bir ba\u015fka su\u00e7un i\u015flenmesi s\u0131ras\u0131nda kullan\u0131lmas\u0131 halinde, hem sahtecilik hem de ilgili su\u00e7tan dolay\u0131 ayr\u0131 ayr\u0131 cezaya h\u00fckmolunaca\u011f\u0131 belirtilerek, a\u00e7\u0131k\u00e7a fikri i\u00e7tima h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmas\u0131 engellenmi\u015ftir.<\/p>\n

G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, kanuni istisnalar d\u0131\u015f\u0131nda, hukuki anlamda tek bir fiille birden fazla farkl\u0131 su\u00e7un i\u015flenmesi halinde, bu su\u00e7lardan en a\u011f\u0131r cezay\u0131 gerektirenin cezas\u0131na h\u00fckmolunmas\u0131 kanun gere\u011fi olup, su\u00e7lar\u0131n olas\u0131 kastla veya do\u011frudan kastla i\u015flenmi\u015f olmas\u0131 da var\u0131lan bu sonucu de\u011fi\u015ftirmeyecektir.<\/p>\n

Bu a\u00e7\u0131klamalar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda uyu\u015fmazl\u0131k konusu de\u011ferlendirildi\u011finde;
\nTCK’nun 135 ve 136. maddelerindeki ki\u015fisel verilerin korunmas\u0131na ili\u015fkin d\u00fczenlemelerde sadece s\u0131r niteli\u011finde ki\u015fisel verilerin korunaca\u011f\u0131na ili\u015fkin bir h\u00fckm\u00fcn bulunmamas\u0131 ve aksine 135. maddenin gerek\u00e7esinde ger\u00e7ek ki\u015fiyle ilgili her t\u00fcrl\u00fc bilginin ki\u015fisel veri olarak kabul edilmesi gerekti\u011finin belirtilmesi kar\u015f\u0131s\u0131nda, her t\u00fcrl\u00fc ki\u015fisel verinin hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak ba\u015fkas\u0131na verilmesi, yay\u0131lmas\u0131 ve ele ge\u00e7irilmesi fiillerinin kanunun 136. maddesindeki su\u00e7u olu\u015fturdu\u011fu kabul edilmelidir. Bu kapsamda somut olayda, san\u0131\u011f\u0131n genel yay\u0131n y\u00f6netmenli\u011fini yapt\u0131\u011f\u0131 gazetede k\u00f6\u015fe yazar\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015fan kat\u0131lan\u0131n yazd\u0131\u011f\u0131 k\u00f6\u015fesinde kullan\u0131lan foto\u011fraf\u0131n, hukuka uygunluk nedenlerinin bulunmamas\u0131 nedeniyle hukuka ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funda teredd\u00fct bulunmayan bir y\u00f6ntemle san\u0131k taraf\u0131ndan internetteki \u00f6zel bir arkada\u015fl\u0131k sitesine kimlik, adres ve telefon bilgileri verilmeksizin ve erkek arkada\u015f\u0131 arad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamas\u0131yla konulmas\u0131 eylemi, TCK’nun 136. maddesinde d\u00fczenlenen ki\u015fisel verileri hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak yayma su\u00e7unu olu\u015fturmaktad\u0131r.
\nBununla birlikte san\u0131\u011f\u0131n eylemi, ayn\u0131 zamanda kat\u0131lan\u0131n onur, \u015feref ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 rencide edebilecek nitelikte olmas\u0131 nedeniyle TCK’nun 125. maddesinin birinci ve d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131 uyar\u0131nca alenen hakaret su\u00e7unu da olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n

Bu nedenle hukuki anlamda tek fiil say\u0131lmas\u0131 gereken eylem ile hem TCK’nun 136. maddesinde d\u00fczenlenen ki\u015fisel verileri hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak yayma su\u00e7u, hem de ayn\u0131 kanunun 125\/1-4 maddesinde d\u00fczenlenen alenen hakaret su\u00e7u olu\u015ftu\u011fundan, san\u0131k hakk\u0131nda 5237 say\u0131l\u0131 TCK\u2019nun 44. maddesindeki farkl\u0131 nev\u2019iden fikri i\u00e7tima h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmas\u0131 ve olu\u015fan su\u00e7lardan en a\u011f\u0131r cezay\u0131 gerektiren ki\u015fisel verileri hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak yayma su\u00e7undan san\u0131\u011fa ceza tayin edilmesi gerekmektedir.<\/p>\n

Bu itibarla, san\u0131\u011f\u0131n eyleminin TCK\u2019nun 136. maddesinde d\u00fczenlenen ki\u015fisel verileri hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak yayma su\u00e7unu olu\u015fturaca\u011f\u0131n\u0131 kabul eden \u00d6zel Daire \u00e7o\u011funlu\u011funun karar\u0131, sonucu itibar\u0131yla isabetli oldu\u011fundan itiraz\u0131n reddine karar verilmelidir.<\/p>\n

Eylemin nitelendirilmesine ili\u015fkin uyu\u015fmazl\u0131k y\u00f6n\u00fcnden \u00e7o\u011funluk g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kat\u0131lmayan Genel Kurul \u00dcyeleri; “San\u0131k hakk\u0131nda TCK\u2019n\u0131n 134. maddesi gere\u011fince \u00f6zel hayat\u0131n gizlili\u011fini ihlal su\u00e7undan kamu davas\u0131 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f, san\u0131\u011f\u0131n ayn\u0131 madde gere\u011fince mahk\u00fbmiyetine dair h\u00fck\u00fcm, 12.Ceza Dairesince eylemin ki\u015fisel verileri hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak yayma su\u00e7undan (TCK m.136) h\u00fck\u00fcm kurulmas\u0131 gerekti\u011fi gerek\u00e7esiyle bozulmu\u015f olup Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n eylemin bas\u0131n yoluyla hakaret olarak de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fine dair itiraz\u0131 reddeden Ceza Genel Kurulunun \u00e7o\u011funluk g\u00f6r\u00fc\u015flerine a\u015fa\u011f\u0131daki gerek\u00e7elerle kat\u0131lm\u0131yoruz.<\/p>\n

\u0130tiraz gerek\u00e7elerimiz; T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019nda ki\u015fisel verilerle ilgili bir tan\u0131m ve s\u0131n\u0131rland\u0131rman\u0131n yap\u0131lmamas\u0131 nedeniyle ki\u015fisel verilerle ilgili maddeler su\u00e7ta ve cezada kanunilik ilkesini ihlal etti\u011finden Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 olduklar\u0131, bu itiraz\u0131n ciddi bulunmamas\u0131 nedeniyle ki\u015fisel veri tan\u0131m\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n Y\u00fcksek Ceza Genel Kurulu karar\u0131yla \u00e7izilmesi gerekti\u011fi ve son olarak ta eylemin bas\u0131n yoluyla hakaret su\u00e7unu olu\u015fturaca\u011f\u0131 ana ba\u015fl\u0131klar\u0131nda olacakt\u0131r.<\/p>\n

Bunlar;<\/p>\n

1-Y\u00fcr\u00fcrl\u00fckteki mevzuatta ki\u015fisel veri tan\u0131m\u0131n\u0131n yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zetildi\u011finde ki\u015fisel verilerle ilgili su\u00e7lar\u0131n d\u00fczenlendi\u011fi TCK’n\u0131n 135 ve 136. maddeleri su\u00e7ta ve cezada kanunilik ve belirlilik (a\u00e7\u0131kl\u0131k) ilkesine uymad\u0131\u011f\u0131ndan Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131d\u0131rlar. Ki\u015fisel verilerle ilgili su\u00e7 d\u00fczenlemeleri ilk olarak 01 Haziran 2005 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren 5237 say\u0131l\u0131 TCK’n\u0131n 135, 136 ve 138. maddeleri ile ceza mevzuat\u0131m\u0131za girmi\u015ftir. TCK’n\u0131n 135. maddesinde ki\u015fisel verilerin kaydedilmesi, 136. maddesinde verileri hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak verme veya ele ge\u00e7irme ve 138. maddesinde ise verileri yok etmeme su\u00e7u d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n

Bu maddelerin hi\u00e7birisinde ki\u015fisel veri ile ilgili hi\u00e7bir tan\u0131m bulunmamaktad\u0131r. Tan\u0131m yap\u0131lmamas\u0131n\u0131n iki y\u00f6n\u00fc bulunmaktad\u0131r. Bunlardan biri faydas\u0131 di\u011feri ise zarar\u0131n\u0131n olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Tan\u0131m yap\u0131lmamas\u0131n\u0131n faydas\u0131 teknolojik ve sosyal geli\u015fmelerin sonucu ortaya \u00e7\u0131kan bilgilerin kanunlarda de\u011fi\u015fiklik yap\u0131lmadan ki\u015fisel veri kavram\u0131 i\u00e7erisine al\u0131nmas\u0131, zarar\u0131 ise su\u00e7un konusunu olu\u015fturan ki\u015fisel veri kavram\u0131n\u0131n \u00e7ok geni\u015f yorumlanmas\u0131 sonucu su\u00e7ta ve cezada kanunilik ilkesini ihlal edecek uygulamalar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Ki\u015fisel verilerin kaydedilmesinin d\u00fczenlendi\u011fi 135.Maddenin gerek\u00e7esinde “Su\u00e7un konusu ki\u015fisel verilerdir. Ger\u00e7ek ki\u015fiyle ilgili her t\u00fcrl\u00fc bilgi, ki\u015fisel veri olarak kabul edilmelidir.” \u015feklinde bir a\u00e7\u0131klama bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n

Peki, ki\u015fiyle ilgili her t\u00fcrl\u00fc bilgiler nelerdir. Bunlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 s\u0131ralayacak olursak:<\/p>\n

Ki\u015finin; T\u00fcrkiye Cumhuriyeti kimlik numaras\u0131, ad\u0131, soyad\u0131, do\u011fum tarihi, do\u011fum yeri, n\u00fcfusa kay\u0131tl\u0131 olunan yer (\u0130l, \u0130l\u00e7e, mahalle veya k\u00f6y), anne ve baba ad\u0131, medeni hali (Evli, bek\u00e2r, bo\u015fanm\u0131\u015f), n\u00fcfusa kay\u0131tl\u0131 oldu\u011fu cilt ve aile s\u0131ra no, kan grubu, evlenme tarihi, bo\u015fanma tarihi ve mahkeme karar\u0131 bilgileri, ad\u0131-soyad\u0131 veya di\u011fer kay\u0131t d\u00fczeltmeleri, vatanda\u015fl\u0131ktan \u00e7\u0131kar\u0131lma bilgileri, evlatl\u0131k ili\u015fkisi, adresi, dini, bitirilen okullar (ilk-orta-y\u00fcksek), hastal\u0131klar\u0131, hastal\u0131klar\u0131 ile ilgili tahlil sonu\u00e7lar\u0131 (DNA bilgileri), mali durumu (servet, ald\u0131\u011f\u0131 \u00fccretler), ahlaki e\u011filimleri, zaaflar\u0131, \u00e7evre ile ili\u015fkileri, hat\u0131ra, an\u0131 ve g\u00fcnl\u00fckle ilgili defterindeki bilgileri, siyas\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc (oy verdi\u011fi partiler, \u00fcye oldu\u011fu dernekler), al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131, sevdi\u011fi kitaplar veya gazeteler, al\u0131\u015fveri\u015f e\u011filimleri, vergi numaras\u0131, e posta adresi ve \u015fifresi, banka bilgileri, bilgisayar\u0131n\u0131n IP numaras\u0131, emeklilik ve kurum sicil numaras\u0131, ald\u0131\u011f\u0131 \u00f6d\u00fcller, parmak izi, avu\u00e7 i\u00e7i izleri, mektuplar\u0131, yaz\u0131lar\u0131, kitaplar\u0131, telefon numaralar\u0131, mesajlar\u0131, fiziki kimli\u011fi (boy, kilo, engellilik durumu, ten rengi, g\u00f6z rengi, sa\u00e7 rengi ve \u015fekli, sesi, genel g\u00f6r\u00fcn\u00fcm, ayak ve beden numaras\u0131 ) ve \u00e7ok daha fazla bilgi ki\u015fisel veri kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilebilecektir.<\/span><\/strong><\/p>\n

Acaba bu kadar bilgilerden hangilerinin kayd\u0131 veri olarak kabul edilip kayda al\u0131nmas\u0131 (TCK, m.135) ve hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak verme veya ele ge\u00e7irme su\u00e7u olarak (TCK, 136) kabul edilip \u00fcst s\u0131n\u0131r\u0131 4 y\u0131la kadar hapis cezas\u0131 ile bu su\u00e7lar\u0131 i\u015fleyenler cezaland\u0131r\u0131lacakt\u0131r. Bilgilerden de anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 gibi, bunlar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir \u00e7o\u011funlu\u011fu herkes taraf\u0131ndan bilinmektedir. O halde herkes taraf\u0131ndan maruf ve me\u015fhur olan ki\u015fiyle ilgili bir bilgiyi kaydetmenin, birisine vermenin veya yayman\u0131n su\u00e7 olarak cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 nas\u0131l olacakt\u0131r. \u0130\u015fte burada kar\u015f\u0131m\u0131za bu su\u00e7lar\u0131 i\u015fleyenler bak\u0131m\u0131ndan yukar\u0131da tan\u0131m yap\u0131lmamas\u0131n\u0131n zarar\u0131 olan su\u00e7ta ve cezada kanunilik ve belirlilik ilkesinin ihlali \u00e7\u0131kmaktad\u0131r<\/span><\/strong>. (Veli \u00d6zer \u00d6zbek, Mehmet Nihat Kambur, Koray Do\u011fan, P\u0131nar Bacaks\u0131z, \u0130lker Tepe, T\u00fcrk Ceza Hukuku, \u00d6zel H\u00fck\u00fcmler, 2.B, Ankara 2011, s.517)<\/em><\/p>\n

Anayasa Mahkemesi su\u00e7ta ve cezada kanunilik ve belirlilik ilkesine ba\u011fl\u0131 kal\u0131nmas\u0131n\u0131n gereklili\u011fine kararlar\u0131nda vurgular yapmaktad\u0131r.<\/p>\n

Anayasa’n\u0131n 38. maddesinin ilk f\u0131kras\u0131nda, ‘Kimse, … kanunun su\u00e7 saymad\u0131\u011f\u0131 bir fiilden dolay\u0131 cezaland\u0131r\u0131lamaz’ denilerek ‘su\u00e7un yasall\u0131\u011f\u0131’, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda da ‘ceza ve ceza yerine ge\u00e7en g\u00fcvenlik tedbirleri ancak kanunla konulur’ denilerek, ‘cezan\u0131n yasall\u0131\u011f\u0131’ ilkesi getirilmi\u015ftir. Anayasa’da \u00f6ng\u00f6r\u00fclen su\u00e7ta ve cezada yasall\u0131k ilkesi, insan hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini esas alan bir anlay\u0131\u015f\u0131n \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczde, ceza hukukunun da temel ilkelerinden birini olu\u015fturmaktad\u0131r. Anayasa’n\u0131n 38. maddesine paralel olarak T\u00fcrk Ceza Kanunu’nun 2. maddesinde yer alan ‘su\u00e7ta ve cezada kanunilik’ ilkesi uyar\u0131nca, hangi eylemlerin yasakland\u0131\u011f\u0131 ve bu yasak eylemlere verilecek cezalar\u0131n hi\u00e7bir ku\u015fkuya yer b\u0131rakmayacak bi\u00e7imde yasada g\u00f6sterilmesi, kural\u0131n a\u00e7\u0131k, anla\u015f\u0131l\u0131r ve s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n belli olmas\u0131 gerekmektedir. Ki\u015filerin yasak eylemleri \u00f6nceden bilmeleri d\u00fc\u015f\u00fcncesine dayanan bu ilkeyle temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 ama\u00e7lanmaktad\u0131r.<\/p>\n

Anayasa’n\u0131n 2. maddesinde yer alan hukuk devletinin temel ilkelerinden biri ‘belirliliktir. Bu ilkeye g\u00f6re, yasal d\u00fczenlemelerin hem ki\u015filer hem de idare y\u00f6n\u00fcnden herhangi bir duraksamaya ve ku\u015fkuya yer vermeyecek \u015fekilde a\u00e7\u0131k, net, anla\u015f\u0131l\u0131r ve uygulanabilir olmas\u0131, ayr\u0131ca kamu otoritelerinin keyfi uygulamalar\u0131na kar\u015f\u0131 koruyucu \u00f6nlem i\u00e7ermesi de gereklidir. Belirlilik ilkesi, hukuksal g\u00fcvenlikle ba\u011flant\u0131l\u0131 olup birey hangi somut eylem ve olguya hangi hukuksal yapt\u0131r\u0131m\u0131n veya sonucun ba\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131, bunlar\u0131n idareye hangi m\u00fcdahale yetkisini do\u011furdu\u011funu bilmelidir. Birey ancak bu durumda kendisine d\u00fc\u015fen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri \u00f6ng\u00f6rebilir ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 belirler. Hukuk g\u00fcvenli\u011fi, normlar\u0131n \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir olmas\u0131n\u0131, bireylerin t\u00fcm eylem ve i\u015flemlerinde devlete g\u00fcven duyabilmesini, devletin de yasal d\u00fczenlemelerde bu g\u00fcven duygusunu zedeleyici y\u00f6ntemlerden ka\u00e7\u0131nmas\u0131n\u0131 gerekli k\u0131lar. (Anayasa Mahkemesinin, 7.7.2011\/69-116 say\u0131l\u0131 karar\u0131ndan)<\/em><\/p>\n

Bilimsel g\u00f6r\u00fc\u015flere bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda da belirlilik ilkesinin \u00f6nemli ve vazge\u00e7ilmez bir ilke oldu\u011fu kabul edilmi\u015ftir.<\/p>\n

Kanun koyucunun y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc, hangi fiillerin su\u00e7 te\u015fkil etti\u011fini belirlemekle sona ermemektedir. Kanun koyucu, su\u00e7 olarak \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc fiili a\u00e7\u0131k\u00e7a tan\u0131mlamal\u0131d\u0131r. Zira kanunun a\u00e7\u0131k\u00e7a su\u00e7 saymad\u0131\u011f\u0131 bir fiil i\u00e7in kimseye ceza verilemez ve g\u00fcvenlik tedbiri uygulanamaz (m. 2\/1).<\/p>\n

Bu h\u00fck\u00fcm, ayn\u0131 zamanda, yarg\u0131ca y\u00f6nelik bir emir de i\u00e7ermektedir. \u015eayet bir kimse taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilen davran\u0131\u015f, kanunda a\u00e7\u0131k\u00e7a su\u00e7 olarak tan\u0131mlanmam\u0131\u015fsa, b\u00f6yle bir fiilden dolay\u0131 o kimsenin cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Dolay\u0131s\u0131yla belirlilik ilkesi, k\u0131yas yasa\u011f\u0131n\u0131 da kapsam\u0131na almaktad\u0131r. Yap\u0131lan davran\u0131\u015f, toplum d\u00fczeninin devam\u0131 bak\u0131m\u0131ndan ne kadar katlan\u0131lmaz olursa olsun, \u015fayet kanunda su\u00e7 olarak a\u00e7\u0131k\u00e7a tarif edilmemi\u015fse, b\u00f6yle bir davran\u0131\u015fta bulunan ki\u015finin cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. Aksi takdirde, h\u00e2kim, kuvvetler ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 ilkesini ihl\u00e2l ederek, kendisini kanun koyucu konumuna getirmi\u015f olur. Bu ise, Anayasaya a\u00e7\u0131k ayk\u0131r\u0131l\u0131k olu\u015fturur (AY m. 4).<\/p>\n

Su\u00e7lar\u0131 tespit eden kanun h\u00fck\u00fcmlerinin tan\u0131mlar\u0131 belirli olmal\u0131, yani a\u00e7\u0131k ve se\u00e7ik nitelik g\u00f6stermeli, farkl\u0131 anlamlara gelen, belirsiz ve \u00e7ok kapsaml\u0131 terimler kullan\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Su\u00e7 te\u015fkil eden fiillerin ve bunlara \u00f6ng\u00f6r\u00fclen yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n yasada a\u00e7\u0131k\u00e7a tan\u0131mlanmas\u0131, vatanda\u015f bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemli bir g\u00fcvence olu\u015fturmaktad\u0131r. \u0130nsanlar, hangi davran\u0131\u015flar\u0131n su\u00e7 oldu\u011funu bilmek suretiyle, bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalan davran\u0131\u015flarda bulunma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne sahip olmaktad\u0131rlar. Bu anlamda, ceza kanunlar\u0131 hem \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131, hem de g\u00fcvencesini te\u015fkil etmektedir. Ancak ceza kanunlar\u0131, soyut-genel normlar\u0131 i\u00e7erdi\u011fi i\u00e7in, bu kanunlar bir davran\u0131\u015f\u0131n cezaland\u0131r\u0131labilirli\u011fini somut olay bak\u0131m\u0131ndan belirlemezler. TCK\u2019n\u0131n 2. maddesi, ki\u015filere davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n y\u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131k\u00e7a belirlemeye izin veren ve onlar\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck alan\u0131n\u0131 devletin \u00f6nceden kestirilemeyen m\u00fcdahalelerine kar\u015f\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na alan normlar\u0131n yasal olarak tespitini istemektedir. B\u00f6ylece belirlilik ilkesi, bast\u0131r\u0131c\u0131 m\u00fcdahalelerin maddi ko\u015fullar\u0131yla ilgilenmektedir. Belirlilik ilkesi, ceza sorumlulu\u011funu do\u011furan veya su\u00e7u nitelikli hale getiren unsurlar bak\u0131m\u0131ndan da s\u00f6z konusudur.. (Mahmut Koca, \u0130lhan \u00dcz\u00fclmez, T\u00fcrk Ceza Kanunu Genel H\u00fck\u00fcmler, 6.Bask\u0131, Ankara 2013, s.51)<\/em><\/p>\n

Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi de verdi\u011fi bir\u00e7ok karar\u0131nda belirlilik ilkesinin su\u00e7 i\u00e7eren h\u00fck\u00fcmlerde bulunmas\u0131n\u0131 aram\u0131\u015ft\u0131r.
\n‘Su\u00e7ta ve cezada kanunilik’<\/strong> <\/span>ilkesi Anayasan\u0131n 38. maddesinde d\u00fczenlenen ve art\u0131k bir i\u00e7 hukuk kural\u0131 haline gelen ve Anayasan\u0131n 90\/son maddesi uyar\u0131nca Anayasa’ya ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 dahi ileri s\u00fcr\u00fclemeyen \u0130nsan Haklar\u0131 Avrupa S\u00f6zle\u015fmesi’nin 7. maddesinde d\u00fczenlenen pozitif bir ilkedir. Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi Kararlar\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda konuya \u00f6nemle vurgu yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmekteyiz.<\/p>\n

\u00d6rnek kararlar<\/strong><\/p>\n

a-Su\u00e7ta ve cezada kanunilik ilkesi gere\u011fi, vatanda\u015flar\u0131n \u00f6ncelikle ceza yapt\u0131r\u0131m\u0131 ta\u015f\u0131yan hukuk kurallar\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda yeterli bilgiye sahip olabilmeleri ve ayr\u0131ca vatanda\u015flar\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 y\u00f6nlendirebilmelerine olanak vermek i\u00e7in, ceza yapt\u0131r\u0131m\u0131 ta\u015f\u0131yan kurallar\u0131n herkes\u00e7e anla\u015f\u0131lacak bir bi\u00e7imde a\u00e7\u0131k ve net olarak d\u00fczenlenmi\u015f olmas\u0131 gerekir. (\u0130nsan Haklar\u0131 Avrupa Mahkemesi; Sunday Times\/Birle\u015fik Krall\u0131k Karar\u0131; 6.11.1980\/6538\/74)
\nb-Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi, kanunun a\u00e7\u0131k ve ula\u015f\u0131labilir olmas\u0131n\u0131 aramaktad\u0131r. Bir karar\u0131nda ‘Bir devlette var olan h\u00fck\u00fcmlerin ihlalinin, bir \u00e7al\u0131\u015fana kar\u015f\u0131 ceza kovu\u015fturmas\u0131n\u0131 hakl\u0131 k\u0131labilmesi i\u00e7in bu h\u00fck\u00fcmlerin, bu ki\u015fi taraf\u0131ndan uymakla y\u00fck\u00fcml\u00fc oldu\u011fu kurallar\u0131 belirleyebilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan a\u00e7\u0131k ve anla\u015f\u0131labilir olmas\u0131 gerekir’ (ATAD, 23 Kas\u0131m 1999, Arblade ve Leloup Karar\u0131, C.369\/96 ve376\/96, Zikreden MANACOR-DA, 115, Avrupa Birli\u011fi Ceza Hukukunun Esaslar\u0131, \u00dcmit Kocasakal, \u0130stanbul 2004, s. 157<\/em><\/p>\n

c-\u0130lk olarak; uygulanacak olan hukuk, yeterince eri\u015filebilir olmal\u0131d\u0131r, ba\u015fka bir anlat\u0131mla, vatanda\u015flar belirli bir olaya uygulanabilir nitelikteki hukuk kurallar\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda yeterli bilgiye sahip olabilmelidirler.<\/p>\n

\u0130kinci olarak, vatanda\u015flar\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 d\u00fczenlemelerine olanak vermek i\u00e7in yeterli a\u00e7\u0131kl\u0131kta d\u00fczenlenmemi\u015f bir norm, hukuk kural\u0131 olarak kabul edilemez. Vatanda\u015flar belirli bir eylemin gerektirdi\u011fi sonu\u00e7lar\u0131, durumun makul sayd\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde ve e\u011fer gerekiyorsa uygun bir dan\u0131\u015fmayla \u00f6nceden g\u00f6rebilmelidir. (Osman Do\u011fru, Atilla Nalbant, \u0130nsan Haklar\u0131 Avrupa S\u00f6zle\u015fmesi, A\u00e7\u0131klama ve \u00d6nemli Kararlar, Ankara 2013, s.269)<\/em><\/p>\n

\u0130\u015fte veri tan\u0131m\u0131n\u0131n yap\u0131lmamas\u0131 nedeniyle su\u00e7ta ve cezada kanunilik ve a\u00e7\u0131kl\u0131k ilkesi gere\u011fi veri ile ilgili su\u00e7 d\u00fczenlemeleri Anayasaya ayk\u0131r\u0131d\u0131r. Bu hususun mahalli mahkemece, temyiz incelemesi yapan ceza dairesince h\u00fckm\u00fcn Anayasaya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu ve iptali gerek\u00e7esiyle Anayasa Mahkemesine g\u00f6t\u00fcr\u00fclmesi yerinde olurdu. Bu a\u015famada Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131l\u0131k iddias\u0131 ciddi bulunarak konunun Anayasa Mahkemesinin \u00f6n\u00fcne getirilmesi gerekirdi.
\n2-Anayasaya ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 ciddi bulmayan Ceza Genel Kurulu ki\u015fisel verilerin neler olmas\u0131 gerekti\u011fine dair s\u0131n\u0131rlar\u0131 \u00e7izmesi gerekirdi.<\/p>\n

TCK’n\u0131n m.135. gerek\u00e7esinde ‘S\u00f6z konusu su\u00e7 tan\u0131m\u0131nda ki\u015fisel verilerin bilgisayar ortam\u0131nda veya k\u00e2\u011f\u0131t \u00fczerinde kayda al\u0131nmas\u0131 aras\u0131nda bir ay\u0131r\u0131m g\u00f6zetilmemi\u015ftir. Bu bak\u0131mdan, s\u00f6z konusu su\u00e7 tan\u0131m\u0131 ile Avrupa Konseyi b\u00fcnyesinde haz\u0131rlanan T\u00fcrkiye\u2019nin de 28 Ocak 1981 tarihinde imzalamakla taraf oldu\u011fu Ki\u015fisel Nitelikteki Verilerin Otomatik \u0130\u015fleme T\u00e2bi Tutulmas\u0131 Kar\u015f\u0131s\u0131nda \u015eah\u0131slar\u0131n Korunmas\u0131na Dair S\u00f6zle\u015fme<\/span><\/strong>‘nin ilgili h\u00fck\u00fcmlerine ge\u00e7erlilik tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.’<\/p>\n

T\u00fcrkiye ad\u0131 ge\u00e7en s\u00f6zle\u015fmeyi imzalamakla beraber, S\u00f6zle\u015fmenin 4. maddesi gere\u011fince s\u00f6zle\u015fmenin y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesi i\u00e7in i\u00e7 hukukta d\u00fczenleme yap\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren h\u00fckm\u00fc yerine getirilmedi\u011finden s\u00f6zle\u015fme hen\u00fcz T\u00fcrkiye\u2019de y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmemi\u015ftir. T\u00fcrkiye Cumhuriyeti bu h\u00fck\u00fcmden hareketle ancak 2013 y\u0131l\u0131nda Ki\u015fisel Verilerin Korunmas\u0131 Kanun Tasar\u0131s\u0131n\u0131 TBMM sunmu\u015f, ancak tasar\u0131 hen\u00fcz kanunla\u015fmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Bu durumda ki\u015fisel veri tan\u0131m\u0131n\u0131 1981 Tarihli S\u00f6zle\u015fme, TCK’nun 135. madde gerek\u00e7esi ve kanunla\u015fmay\u0131 bekleyen Tasar\u0131dan yararlanarak yapmam\u0131z gerekir.<\/p>\n

Ki\u015fisel veriyi;<\/strong> <\/span>ad\u0131 ge\u00e7en S\u00f6zle\u015fmenin 2. maddesi ‘Belirli veya belirlenebilir bir bireyle ba\u011flant\u0131land\u0131r\u0131labilen t\u00fcm bilgiler’ TCK’nun 135. maddesinin gerek\u00e7esi ‘Ger\u00e7ek ki\u015fiyle ilgili her t\u00fcrl\u00fc bilgi’ Ki\u015fisel Verilerin Korunmas\u0131 Kanun Tasar\u0131s\u0131 madde 3 ise; ‘Belirli veya kimli\u011fi belirlenebilir ger\u00e7ek ve t\u00fczel ki\u015filere ili\u015fkin b\u00fct\u00fcn bilgiler’ olarak tan\u0131mlamaktad\u0131r. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi yukar\u0131da 100\u2019e yak\u0131n say\u0131da s\u0131ralad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ki\u015filerle ilgili bilgiler ki\u015fisel veri kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilebilecektir. Bu say\u0131lan ki\u015fisel verilerin hukuki yollarla korunmas\u0131 kabul edilebilir. Ancak bu verilerin her birinin kayd\u0131n\u0131 su\u00e7 kabul edip \u00fcst s\u0131n\u0131r\u0131 ki\u015fisel verileri kay\u0131tta 3 y\u0131l, verileri verme veya yaymada 4 y\u0131l hapis ve resen kovu\u015fturulan bir su\u00e7 haline getirdi\u011fimizde de kar\u015f\u0131m\u0131za ‘Su\u00e7 i\u015fleyen ki\u015fi hakk\u0131nda i\u015flenen fiilin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131yla orant\u0131l\u0131 ceza ve g\u00fcvenlik tedbirine h\u00fckmolunur’ (TCK, m.3\/1) h\u00fckm\u00fcn\u00fcn a\u00e7\u0131k\u00e7a ihlali ve takibi m\u00fcmk\u00fcn olmayan bir su\u00e7 alan\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar. \u015eu iki \u00f6rnek kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda orans\u0131zl\u0131\u011f\u0131n ne kadar b\u00fcy\u00fck oldu\u011fu daha iyi anla\u015f\u0131lacakt\u0131r. \u015e\u00f6yle ki: Ki\u015finin, evlenme tarihi veya ka\u00e7 \u00e7ocu\u011funun oldu\u011fu veya bir foto\u011fraf\u0131 veri kabul edilip bunu yayan i\u00e7in 4 y\u0131l hapis cezas\u0131 \u00f6ng\u00f6ren (TCK, m.136) bir ceza davas\u0131 ile bir ki\u015finin kollar\u0131n\u0131 ve bacaklar\u0131n\u0131 k\u0131ran ki\u015fi i\u00e7in \u00f6ng\u00f6r\u00fclen en y\u00fcksek 4 y\u0131l 6 ayl\u0131k hapis cezas\u0131 (TCK, 86\/1,3) kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, orans\u0131zl\u0131\u011f\u0131n ne kadar b\u00fcy\u00fck oldu\u011fu ve zarar verici uygulamaya d\u00f6n\u00fc\u015fecek bir d\u00fczenlemenin bulundu\u011fu apa\u00e7\u0131k ortadad\u0131r.<\/p>\n

\u0130\u015fte su\u00e7 i\u00e7eren bu h\u00fck\u00fcmlerdeki belirsizli\u011fi, su\u00e7la orant\u0131l\u0131 ceza uygulanmas\u0131n\u0131n gereklili\u011fi ilkesini ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6ren bilim adamlar\u0131 su\u00e7 olarak kabul edilebilecek ki\u015fisel verilerin kayd\u0131n\u0131n sadece TCK\u2019n\u0131n 135\/2.maddesindeki bilgilerin (Ki\u015filerin, siyas\u00ee, felsef\u00ee veya din\u00ee g\u00f6r\u00fc\u015fler, \u0131rk\u00ee k\u00f6kenler, ahl\u00e2k\u00ee e\u011filimler, cinsel ya\u015famlar\u0131, sa\u011fl\u0131k durumlar\u0131 veya sendikal ba\u011flant\u0131lar\u0131na ili\u015fkin bilgiler) veri olarak kabul edilebilece\u011fi, bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndaki bilgilerin su\u00e7 kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilemeyece\u011fi y\u00f6n\u00fcnde bilimsel g\u00f6r\u00fc\u015fler ileri s\u00fcrm\u00fc\u015flerdir. (Zeki Haf\u0131zo\u011fullar\u0131, Muharrem \u00d6zen, \u00d6zel Hayata ve Hayat\u0131n Gizli Alan\u0131na Kar\u015f\u0131 Su\u00e7lar, Ankara Barosu Dergisi, Y\u0131l 67, say\u0131 4, 2009, s.9)<\/em><\/p>\n

Nelerin ki\u015fisel veri oldu\u011funu belirlemede ki\u015filerin \u00f6zel hassasiyetinin korunmas\u0131, ki\u015fisel verilerin korunmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bilin\u00e7li bir toplumda gerekli de\u011fil, hatta zararl\u0131d\u0131r. Zira ki\u015fisel verilerin gerekti\u011fi \u015fekilde korundu\u011fu bir toplumda ki\u015filerin \u00f6zel hassasiyetlerinin korunmas\u0131, kavram\u0131n gere\u011finden daha geni\u015f anla\u015f\u0131lmas\u0131, dolay\u0131s\u0131yla koruman\u0131n imk\u00e2ns\u0131z hale gelmesi riskini do\u011furur. Ayr\u0131ca, kavram\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n \u00e7ok geni\u015f kabul edilmesi, bir noktadan sonra bu s\u0131n\u0131rlar\u0131n belirsizle\u015fmesine ve kavram\u0131n anlam\u0131n\u0131 yitirmesine yol a\u00e7ar ki bu durumda ki\u015filer \u00f6nceden sahip oldu\u011fuklar\u0131 g\u00fcvenceden bile yoksun kal\u0131rlar. Buna kar\u015f\u0131n, T\u00fcrkiye gibi ki\u015fisel verilerin korunmas\u0131 bilincinin hen\u00fcz geli\u015fmedi\u011fi \u00fclkelerde ki\u015filerin \u00f6zel hassasiyetlerinin korunmas\u0131 zorunludur. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu tip toplumlarda \u00f6zel hassasiyetin korunmamas\u0131, neredeyse ki\u015fisel verinin korunmas\u0131n\u0131 isteyen ve istemeyen ki\u015filer aras\u0131ndaki dengeyi kurman\u0131n en kolay yollar\u0131ndan biriyse, verilerin i\u015flenmesine yapt\u0131r\u0131m uygulamak, ancak bu yapt\u0131r\u0131m\u0131n uygulanmas\u0131n\u0131 \u015fik\u00e2yet \u015fart\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesine ba\u011flamakt\u0131r. (Hale Akda\u011f, T\u00fcrk Ceza Kanunu Kapsam\u0131nda Ki\u015fisel Verilerin Korunmas\u0131, Ankara 2014, s.9)<\/em><\/p>\n

Herkes taraf\u0131ndan bilinen veya kolayl\u0131kla bilinmesi m\u00fcmk\u00fcn verileri bu kapsamda kabul etmek, maddenin kapsam\u0131n\u0131n dayan\u0131lmaz \u00f6l\u00e7\u00fcde geni\u015fletmek anlam\u0131na gelece\u011finden ‘ki\u015fisel veri’ kavram\u0131n\u0131 bu anlamda dar yorumlamakta zorunluluk vard\u0131r. (Hakan Hakeri, T\u0131p Hukuku, Ankara, 5.Bas\u0131, 2012, s.755)<\/em><\/p>\n

Ki\u015fisel verilerin ceza hukuku anlam\u0131nda su\u00e7 konusu olabilmeleri, hassas ki\u015fisel bilgiler (veriler) hari\u00e7, \u015fu \u015fekilde bir s\u0131n\u0131rlamaya tabi tutarak su\u00e7ta ve cezada kanunilik ve belirlilik ilkesine uymayan h\u00fckm\u00fc k\u0131smen adaletli bir uygulamaya sokabiliriz. O da su\u00e7 d\u00fczenlemelerinin yer ald\u0131\u011f\u0131 b\u00f6l\u00fcm ba\u015fl\u0131\u011f\u0131ndan hareketle \u00f6zel hayata ve hayat\u0131n gizli alan\u0131na ait olup, ki\u015finin ba\u015fkalar\u0131 ile payla\u015fmad\u0131\u011f\u0131 ve alenile\u015ftirmedi\u011fi ki\u015fisel bilgiler<\/strong> <\/span>olarak anlamak gerekir.<\/p>\n

Buna g\u00f6re ki\u015filerin \u0131rk\u0131, etnik k\u00f6keni, siyasi d\u00fc\u015f\u00fcncesi, felsefi inanc\u0131, dini, mezhebi veya di\u011fer inan\u00e7lar\u0131, dernek, vak\u0131f ya da sendika \u00fcyeli\u011fi, sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 veya cinsel hayat\u0131 ile ilgili verilerinin kayd\u0131, bir ba\u015fkas\u0131na verilmesi veya ele ge\u00e7irilmesi bunlar hassas veriler olduklar\u0131 i\u00e7in mutlak olarak cezai yapt\u0131r\u0131mlarla alan\u0131na al\u0131nmas\u0131 gereken ki\u015fisel verilerdir.<\/p>\n

Buna g\u00f6re ki\u015filerle ilgilin bilginin; ilgili ki\u015fi taraf\u0131ndan alenile\u015ftirilmemi\u015f, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filerle payla\u015f\u0131lmam\u0131\u015f, bilinmesinin ki\u015finin ya\u015fam \u015fekline, ekonomik ve finansal ve bili\u015fim alan\u0131na zarar verme ihtimali bulunan bilgiler olmas\u0131 halinde ki\u015fisel verilerle ilgili su\u00e7lar\u0131n konusunu olu\u015fturmal\u0131. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda kalan ki\u015filerle ilgili di\u011fer bilgiler ise ancak kullan\u0131l\u0131\u015f amac\u0131na g\u00f6re hakaret, doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k gibi su\u00e7lar\u0131n konusu olmal\u0131 ve hukuki ve idari yollarla korunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Ceza hukukunun konusu olabilecek ki\u015fisel verilerin s\u0131n\u0131rlar\u0131 bu \u015fekildi \u00e7izilmi\u015f olsayd\u0131, foto\u011fraf\u0131n bu kapsamda ki\u015fisel veri olarak de\u011ferlendirilemeyece\u011fi ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olacakt\u0131.<\/p>\n

3-Dava konusu olayda, TCK’n\u0131n 136. maddesi anlam\u0131nda bir yayma s\u00f6z konusu de\u011fildir.<\/p>\n

Kat\u0131lan\u0131n foto\u011fraf\u0131n\u0131n internette arkada\u015fl\u0131k sitesine konmas\u0131nda,<\/strong> yukar\u0131da a\u00e7\u0131klanan eksikliklerin biran i\u00e7in olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnsek bile eylem TCK’nun 136. maddesi kapsam\u0131nda ki\u015fisel verileri hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak yayma su\u00e7unu olu\u015fturmamaktad\u0131r. Kat\u0131lan k\u00f6\u015fe yazar\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ‘Son Nokta’ gazetesine verdi\u011fi ve gazetede her yaz\u0131s\u0131 ile birlikte kullan\u0131lan foto\u011fraf\u0131, gazeteden ayr\u0131lmas\u0131 \u00fczerine ayn\u0131 foto\u011fraf\u0131n www.istanbul.net<\/a> sitesine konmas\u0131 ve kat\u0131lan\u0131n bir yak\u0131n\u0131n\u0131n haber vermesi \u00fczerine yap\u0131lan soru\u015fturma sonunda resmin san\u0131klar taraf\u0131ndan siteye kondu\u011fu anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Kat\u0131lan\u0131n durumu san\u0131klara bildirmesi \u00fczerine sitede 48 saat kalan foto\u011fraf ve i\u015faretlenen bilgiler kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi su \u00fczerine yaz\u0131 yazma gibi bir \u015fey.<\/p>\n

Siteyi, inceledi\u011fimizde 2005 y\u0131l\u0131nda kuruldu\u011fu, \u0130stanbul’a \u00f6zel arkada\u015fl\u0131k sitesi oldu\u011fu, semt baz\u0131nda arkada\u015f bulmaya imk\u00e2n verdi\u011fi ve inceleme tarihi itibariyle 3.860.935 \u00fcyesinin bulundu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n

Su\u00e7 tarihi itibariyle olu\u015fturulan sayfaya bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda kat\u0131lanla ilgili oldu\u011fu izlenimini veren bilgiler, rumuz; Belkiba, kad\u0131n, bal\u0131k burcu, 24 ya\u015f\u0131nda, Kad\u0131k\u00f6y Ba\u011fdat Caddesinde oturur, arad\u0131\u011f\u0131 cinsiyete erkek (24-29 ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131nda), arad\u0131\u011f\u0131 ili\u015fki arkada\u015fl\u0131k, g\u00f6z rengi kahverengi, sa\u00e7 kumral, e\u011fitimi lisans\u00fcst\u00fc, mesle\u011fi \u00f6\u011fretim g\u00f6revlisi, konu\u015ftu\u011fu dil Almanca, \u0130ngilizce, yaln\u0131z ya\u015f\u0131yor, \u00e7ocuksuz sigara az i\u00e7iyor, i\u00e7ki i\u00e7miyor bilgileri ile ya\u015fam tarz\u0131na, arad\u0131\u011f\u0131 ki\u015fiye dair \u00f6zellikler ve kat\u0131lanla ilgili olarak be\u011fenenlerin i\u015faretlemesi i\u00e7in se\u00e7enek kutucuklar bulunuyor.<\/p>\n

T\u00fcm bu bilgilerden evli, iki \u00e7ocuklu olan kat\u0131lana ait do\u011fru olan sadece foto\u011fraf\u0131n ona ait olmas\u0131d\u0131r. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda kat\u0131lana ait oldu\u011fu s\u00f6ylenebilecek hi\u00e7bir ger\u00e7ek bilgi yoktur. E\u011fer resim olmazsa kat\u0131lanla ili\u015fkisini tespit etmekte m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n

Kat\u0131lana ait ki\u015fisel veri olarak kabul edilen foto\u011fraf\u0131n buraya konmas\u0131, kat\u0131lan\u0131n ki\u015fisel verisini yayma olarak de\u011ferlendirmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil, \u00e7\u00fcnk\u00fc kat\u0131lan resmini gazete k\u00f6\u015fesine koymakla zaten yaym\u0131\u015f oldu. Kald\u0131 ki. al\u0131\u015f\u0131lagelen uygulamaya g\u00f6re de gazetede f\u0131kra yazarl\u0131\u011f\u0131 yapan ki\u015filerin internet sitesinde de resimleri yay\u0131nlamaktad\u0131r. Halen kanunla\u015fmay\u0131 bekleyen Ki\u015fisel Verileri Koruma Kanun tasar\u0131s\u0131n\u0131n 5. maddesi, ilgili ki\u015fisinin kendisi taraf\u0131ndan alenile\u015ftirilmi\u015f bilginin ilgili ki\u015finin a\u00e7\u0131k r\u0131zas\u0131 aranmaks\u0131z\u0131n i\u015flenebilece\u011fini kabul etmi\u015ftir.<\/p>\n

Yine ilgili ki\u015fisinin, her t\u00fcrl\u00fc yaz\u0131l\u0131, g\u00f6rsel, i\u015fitsel ve elektronik kitle ile\u015fitim (TCK’n\u0131n 6\/1-9) okyanusuna b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 bir ki\u015fisel verisinin hangi okyanus, deniz, g\u00f6l, g\u00f6let ve batakl\u0131\u011fa girece\u011fine art\u0131k engel olamaz. Bu a\u015famada ortaya \u00e7\u0131kan ba\u015fka su\u00e7lar\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekir.<\/p>\n

Kat\u0131lan\u0131n resminin sadece gazete k\u00f6\u015fesine yay\u0131nlanmas\u0131na r\u0131zas\u0131 vard\u0131, dolay\u0131s\u0131yla bu gibi yerlerde r\u0131zas\u0131 yoktur, o nedenle ki\u015fisel verileri yayma su\u00e7u olu\u015fur d\u00fc\u015f\u00fcncesi de ileri s\u00fcr\u00fclemez. Bu su\u00e7larda ilgilinin r\u0131zas\u0131 \u00f6nemli de\u011fildir (TCK, m.26\/2), su\u00e7 soru\u015fturmas\u0131 ve kovu\u015fturmas\u0131 \u015fik\u00e2yete tabi olmad\u0131\u011f\u0131ndan ma\u011fdurun \u00fczerinde tasarrufta bulunabilece\u011fi bir hakk\u0131n var oldu\u011fu s\u00f6ylenemez. Bu su\u00e7lar bak\u0131m\u0131ndan bireyin de\u011fil, kamunun menfaatlerinin a\u011f\u0131r bast\u0131\u011f\u0131 kabul edilmi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla bu su\u00e7 bak\u0131m\u0131ndan ilgilinin r\u0131zas\u0131 hukuka uygunluk sebebi de\u011fildir. (Veli \u00d6zer \u00d6zbek, Mehmet Nihat Kambur, Koray Do\u011fan, P\u0131nar Bacaks\u0131z, \u0130lker Tepe, T\u00fcrk Ceza Hukuku, \u00d6zel H\u00fck\u00fcmler, 2.B,Ankara 2011, s.521)<\/em><\/p>\n

Foto\u011fraf\u0131n herhangi bir internet sitesine konmas\u0131, kald\u0131 ki b\u00fct\u00fcn bas\u0131n yay\u0131n organlar\u0131nda haber ve yorum, ele\u015ftiri, tenkit, hakaret vb gibi t\u00fcm yaz\u0131larda hakk\u0131nda yaz\u0131 yaz\u0131lan ki\u015finin foto\u011fraf\u0131 kullan\u0131lmaktad\u0131r. Kat\u0131lan \u015fu a\u015famada \u015f\u00f6yle bir beyanda bulunsa, ‘Resmim internete arkada\u015fl\u0131k sitesine kondu, ancak 48 saat sonra kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, hem foto\u011fraf\u0131m\u0131n konulmas\u0131ndan hemde benim bek\u00e2r biri olarak g\u00f6sterilip erkek arkada\u015f arad\u0131\u011f\u0131m yaz\u0131lar\u0131 dolay\u0131s\u0131yla \u015fik\u00e2yet\u00e7i de\u011filim’ beyan\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda bu kovu\u015fturmay\u0131 kamu ad\u0131na takip ettirmede kamu menfaatlerinin a\u011f\u0131r bast\u0131\u011f\u0131 hangi durum vard\u0131r? Veyahut ‘ad\u0131 ge\u00e7en internet sitesinde yakla\u015f\u0131k bine yak\u0131n i\u00e7indi bahar, k\u0131\u015f, ay, g\u00fcne\u015f kelimeleri ge\u00e7en rumuzlu b\u00fct\u00fcn foto\u011fraflar sahiplerinin r\u0131zas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda konulmu\u015ftur’, \u015feklinde bir ihbar yap\u0131lsa, foto\u011fraf veri kabul edildi\u011finde bunu Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n re\u2019sen ara\u015ft\u0131rmas\u0131, sahte resim ve bunlar\u0131 koyanlar\u0131 tespit etmesi sonucunu do\u011furmaz m\u0131?<\/p>\n

\u00d6zetle, herhangi bir \u00f6zellik arz etmeyen, yan\u0131nda ki\u015fiyi belirleyen ba\u015fka bir bilginin bulunmad\u0131\u011f\u0131 (TC Kimlik No, Telefon numaras\u0131, e-posta adresi) bir foto\u011fraf\u0131n, umuma sunulmu\u015f olmas\u0131 nedeniyle ba\u015fka bir sitede yay\u0131nlanmas\u0131n\u0131n ki\u015fisel verileri yayma su\u00e7unun konusunu olu\u015fturmayaca\u011f\u0131, sadece kat\u0131lan\u0131n bek\u00e2r, erkek arkada\u015f arayan bir bayan olarak g\u00f6sterilip k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcnden eylem TCK\u2019n\u0131n 125\/1-4. maddesi kapsam\u0131nda hakaret su\u00e7unu olu\u015fturur. Nas\u0131l ki ayn\u0131 bilgiler ve resim sokak duvarlar\u0131na ve ilan panolar\u0131na yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131lsa hakaret su\u00e7u olu\u015facak idiyse burada da ayn\u0131 su\u00e7 olu\u015fur. (Benzer kararlar, 4.CD, 6.6.2012\/20400-13691; 12.CD, 10.6.2013\/9656-15773; 12.CD, 25.11.2013\/33007-26689, 12.CD, 26.5.2014\/25334-12705)<\/strong> <\/em>Hakaret su\u00e7undan da a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f bir dava bulundu\u011fundan eylemin bu kapsamda de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczden say\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fun itiraz\u0131n reddine dair g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kat\u0131lm\u0131yoruz” d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle,<\/p>\n

\u00c7o\u011funluk g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kat\u0131lmayan Ceza Genel Kurul Ba\u015fkan\u0131 ve d\u00f6rt Genel Kurul \u00dcyesi de; benzer d\u00fc\u015f\u00fcncelerle itiraz\u0131n kabul\u00fc gerekti\u011fi y\u00f6n\u00fcnde kar\u015f\u0131 oy kullanm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n

SONU\u00c7 : <\/strong><\/p>\n

A\u00e7\u0131klanan nedenlerle,<\/p>\n

1- Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 itiraz\u0131n\u0131n REDD\u0130NE,<\/strong><\/em>
\n2- Dosyan\u0131n, mahalline g\u00f6nderilmek \u00fczere Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na TEVD\u0130\u0130NE, 10.06.2014 g\u00fcn\u00fc yap\u0131lan ilk m\u00fczakerede \u00f6n soruna ili\u015fkin olarak gerekli \u00e7o\u011funluk sa\u011flanamad\u0131\u011f\u0131ndan, 17.06.2014 g\u00fcn\u00fc yap\u0131lan ikinci m\u00fczakerede oybirli\u011fiyle<\/strong>, esasa ili\u015fkin uyu\u015fmazl\u0131k y\u00f6n\u00fcnden ise 17.06.2014 g\u00fcn\u00fc yap\u0131lan ilk m\u00fczakerede oy \u00e7oklu\u011fuyla<\/strong> karar verildi.<\/p>\n

YARGITAY 12. Ceza Dairesi 2015\/3247 E. , 2015\/16760 K.<\/span><\/strong><\/p>\n

Su\u00e7 : Verileri hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak verme veya ele ge\u00e7irme<\/span><\/strong><\/p>\n

Verileri hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak verme veya ele ge\u00e7irme su\u00e7undan san\u0131\u011f\u0131n beraatine ili\u015fkin h\u00fck\u00fcm, kat\u0131lan vekili taraf\u0131ndan temyiz edilmekle, dosya incelenerek gere\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc:<\/p>\n

San\u0131\u011f\u0131n, kat\u0131lan\u0131nn whatsapp program\u0131nda kulland\u0131\u011f\u0131 \u00e7ocu\u011funun g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc ta\u015f\u0131yan profil foto\u011fraf\u0131n\u0131n whatsApp program\u0131n\u0131 kullanarak<\/strong><\/span> temin ettikten sonra telefonuna kaydetti\u011fi, daha sonra yanl\u0131\u015fl\u0131kla kat\u0131lan\u0131n telefonuna bahse konu foto\u011fraf\u0131 g\u00f6nderdi\u011fi olayda,<\/p>\n

Verileri hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak verme veya ele ge\u00e7irme su\u00e7unun maddi konusunu olu\u015fturan<\/span> \u201cki\u015fisel veri\u201d<\/strong> kavram\u0131ndan, ki\u015finin, yetkisiz \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filerin bilgisine sunmad\u0131\u011f\u0131, istedi\u011finde ba\u015fka ki\u015filere a\u00e7\u0131klayarak ancak s\u0131n\u0131rl\u0131 bir \u00e7evre ile payla\u015ft\u0131\u011f\u0131 n\u00fcfus bilgileri (T.C. kimlik numaras\u0131, ad\u0131, soyad\u0131, do\u011fum yeri ve tarihi, anne ve baba ad\u0131 gibi), adli sicil kayd\u0131, yerle\u015fim yeri, e\u011fitim durumu, mesle\u011fi, banka hesap bilgileri, telefon numaras\u0131, elektronik posta adresi, kan grubu, medeni hali, parmak izi, DNA’s\u0131, sa\u00e7, t\u00fck\u00fcr\u00fck, t\u0131rnak gibi biyolojik \u00f6rnekleri, cinsel ve ahlaki e\u011filimi, sa\u011fl\u0131k bilgileri, etnik k\u00f6keni, siyasi, felsefi ve dini g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, sendikal ba\u011flant\u0131lar\u0131 gibi ki\u015finin kimli\u011fini belirleyen veya belirlenebilir k\u0131lan, ki\u015fiyi toplumda yer alan di\u011fer bireylerden ay\u0131ran ve onun niteliklerini ortaya koymaya elveri\u015fli, ger\u00e7ek ki\u015fiye ait her t\u00fcrl\u00fc bilginin anla\u015f\u0131lmas\u0131 gerekir. Herkes taraf\u0131ndan bilinen ve\/veya kolayl\u0131kla ula\u015f\u0131lmas\u0131 ve bilinmesi m\u00fcmk\u00fcn olan ki\u015fisel bilgiler de, yasal anlamda \u201cki\u015fisel veri\u201d olarak kabul edilmekte ise de, an\u0131lan maddenin uygulama alan\u0131n\u0131n ama\u00e7lanandan fazla geni\u015fletilerek, uygulamada belirsizlik ve hemen her eylemin su\u00e7 olu\u015fturmas\u0131 gibi olumsuz sonu\u00e7lar\u0131n do\u011fmamas\u0131 i\u00e7in, maddenin uygulamas\u0131nda, somut olay\u0131n \u00f6zellikleri dikkate al\u0131narak titizlikle de\u011ferlendirme yap\u0131lmas\u0131, olayda herhangi bir hukuk dal\u0131 taraf\u0131ndan kabul edilebilecek bir hukuka uygunluk nedeni veya bu kapsamda nazara al\u0131nabilecek bir hususun bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n saptanmas\u0131 ve san\u0131\u011f\u0131n eylemiyle hukuka ayk\u0131r\u0131 hareket etti\u011fini bildi\u011fi ya da bilebilecek durumda oldu\u011funun da ayr\u0131ca tespit edilmesi gerekir.<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

Somut olay\u0131m\u0131z a\u00e7\u0131s\u0131ndan, kat\u0131lan\u0131n whatsapp profil resmi olarak ayarland\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lan o\u011flunun do\u011fum g\u00fcn\u00fcnde \u00e7ekilen resmin, kat\u0131lan\u0131n telefonunu kaydeden herkes taraf\u0131ndan ula\u015f\u0131labilece\u011fi , ayn\u0131 zamanda san\u0131\u011f\u0131n, bahse konu foto\u011fraf\u0131 kat\u0131lan\u0131n birlikte oldu\u011fu teyzesinin kocas\u0131 olan eni\u015ftesi ile san\u0131\u011f\u0131n teyzesi aras\u0131nda g\u00f6r\u00fclen bo\u015fanma davas\u0131nda, eni\u015ftesi ile kat\u0131lan aralar\u0131nda ili\u015fki oldu\u011funu ispatlama amac\u0131yla kaydetti\u011fini beyan etti\u011fi anla\u015f\u0131lmakla mahkemece san\u0131k hakk\u0131nda beraat karar\u0131 verilmesinde bir isabetsizlik g\u00f6r\u00fclmemi\u015f olup<\/strong>,<\/p>\n

Yap\u0131lan yarg\u0131lama sonunda y\u00fcklenen fiilin kanunda su\u00e7 olarak tan\u0131mlanmam\u0131\u015f olmas\u0131 ve y\u00fcklenen su\u00e7 a\u00e7\u0131s\u0131ndan failin kast veya taksirinin bulunmamas\u0131 gerek\u00e7eleri g\u00f6sterilerek mahkemece kabul ve takdir k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f oldu\u011fundan, kat\u0131lan vekilinin, at\u0131l\u0131 su\u00e7un unsurlar\u0131n\u0131n olu\u015ftu\u011funa ve mahkumiyet istemine ili\u015fkin temyiz itirazlar\u0131n\u0131n reddiyle, beraate ili\u015fkin h\u00fckm\u00fcn isteme uygun olarak ONANMASINA,<\/strong> 04.11.2015 tarihinde oybirli\u011fiyle karar verildi<\/p>\n

\u00a0